CHÚA NHẬT XXVI THƯỜNG NIÊN A
Trong “Vườn Nho” của Cha đang cần những “người con thứ nhất” !
Dẫn nhập đầu lễ :
Gần như để tiếp nối và đào sâu những gợi ý của Chúa Nhật tuần trước, sứ điệp phụng vụ Chúa Nhật hôm nay lại đưa chúng ta vào viễn tượng “Vườn Nho Nước Trời”. Đặc biệt, Lời Chúa hôm nay muốn thôi thúc chúng ta phấn đấu để trở nên những “tay thợ làm vườn” cần mẫn và khiêm hạ, biết lắng nghe tiếng gọi của Cha trên trời để không ngừng hoán cải mà hiến thân cho công cuộc của Cha. Quả thật, trong “Vườn Nho Nước Trời” hôm nay còn quá nhiều những công việc bộn bề đang cần mỗi người chúng ta dấn thân thực hiện. Với điều kiện, phải hoán cải để trở nên những “người con thứ nhất”, mà ngôn ngữ của dụ ngôn Tin Mừng gọi đó là “kẻ đã thi hành ý muốn của người cha”.
Việc hoán cải như thế phải được bắt đầu ngay chính giờ phút nầy để chúng ta xứng đáng cử hành thánh lễ và để sau đó chúng ta tiếp tục lên đường “thi hành ý muốn của Cha” ở giữa lòng cuộc sống.
Giảng Lời Chúa :
1. Hai nẻo đường hoàn thiện :
Nếu Đức Kitô là “Con đường duy nhất dẫn ta đến với Thiên Chúa, đưa ta vào Nước trời”, thì việc tiến bươc theo Ngài, sống và thực hành Tin mừng của Ngài trong Giáo Hội quả đã có lắm phương nhiều cách. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm hai ngàn năm trôi qua, cách chung có hai con đường mà Dân Chúa qua muôn thế hệ đã thực hành để đến với Thiên Chúa và trở nên hoàn thiện, trở thành thánh nhân : đường thanh tịnh trắng trong và đường trở lại hoán cải.
Những người đến với Chúa và nên hoàn thiện bằng con đường thanh tịnh trắng trong có lẽ không nhiều. Thật vậy, chỉ có một số tâm hồn ưu tú mới có thể đi qua cuộc đời mà không “vương mùi tục lụy”, như đóa sen “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Chẳng hạn Têrêsa Lisieux. Louis Gonzaga, Dominique Savio, Anrê Phú Yên…
Còn con đường trở lại hoán cải là con đường chung mở rộng cho tất cả mọi thành phần Dân Chúa, từ các Vị Đại Tông Đồ xây nền Hội Thánh đến các Đại Giáo Phụ, Tiến sĩ lừng danh hay các Chứng Nhân anh hùng tử đạo :
- Phêrô đã chối Chúa ba lần nhưng nhờ những giọt nước mắt ăn năn cùng với tâm tình yêu mến đầy khiêm hạ “Thầy biết con yêu mến Thầy” nên đã được Chúa yêu thương đặt làm đoàn trưởng các Tông đồ, và thay mặt Chúa cai quản đoàn chiên Chúa trên trần gian.
- Phaolô đã từng tham gia bắt bớ Kitô hữu không nương tay nhưng lại được chọn để trở thành Tông đồ của lương dân.
- Augustinô đã có một thời thanh niên buông thả và lầm lạc, nhưng rồi, nhờ những giọt nước mắt nguyện cầu của người mẹ tuyệt vời Monica, sau đó đã trở thành Giám Mục và Giáo phụ thời danh của Hội Thánh trong những thế kỷ đầu tiên.
- Phanxicô Assisi, chàng thanh niên giàu có lêu lổng, đã một lần nghe tiếng gọi của Lời Chúa và cương quyết dấn thân vào con đương hẹp của Tin Mừng. Cuộc đổi đời và sám hối đó đã thổi vào Giáo Hội lúc bấy giờ và mãi cho tới hôm nay một luồng gió canh tân trở về nguồn cội của Tin Mừng.
- Trong lịch sử Giáo Hội Viêt Nam, cũng không thiếu những Chứng nhân anh hùng, như các Thánh Phan Viết huy, Bùi Đức thể, Đinh Đạt, là những quân nhân, dù cho đã có lần yếu đuối chối đạo, nhưng sau đã trở lại cương quyết làm chứng đức tin và đã anh dũng lãnh nhận cành lá thiên tuế Tử đạo.
Và nếu phải chọn lựa cho mình một con đường đến với Chúa, một con đường để trở nên hoàn thiện, một con đường để thể hiện niềm tin, có lẽ chúng ta chỉ có mỗi một con đường là trở lại hoán cải, là trở về để sám hối ăn năn. Đơn giản, chỉ vì chúng ta đều là những kẻ tội lỗi tầm thường, đều là những đứa con không ít thì nhiều đã có lần “từ chối” lời mời gọi của Cha, khước từ những đòi hỏi của Tin Mừng, bỏ qua những Điều Răn Chúa dạy.
2. Coi chừng men biệt phải giữa lòng Hội Thánh hôm nay
Điều đáng sợ nhất là khi chúng ta cố tình quên mất thân phận tội lỗi của mình để kiêu căng hợm hĩnh tự cho mình là đại thánh, hoặc ít ra là kẻ tốt lành thánh thiện, không làm điều gì gian ác, chu toàn lề luật “trăm phần trăm”. Vào thời Chúa Giêsu rao giảng cách đây 2000 năm, đã từng có những con người như thế trong Đạo Do Thái, trong Dân của Giao ước cũ. Đó chính là nhóm được mệnh danh là “Ký lục-Biệt phái”. Chúa Giêsu thẳng tay lên án nhóm nầy. Vì họ nói mà không làm, bắt kẻ khác giữ lề luật nhưng chính họ lại trốn tránh. Họ bắt kẻ khác giữ những điều tỉ mỉ, có khi chính họ đã bày vẽ ra để chất thêm gánh nặng cho kẻ khác, nhưng chính họ lại phủi tay chẳng buồn thực hiện. Tệ hơn nữa, họ lại chống lại Đấng Thiên Chúa gửi đến, chống lại Phúc Âm của Ngài. Họ đã biến lề luật thánh thành những điều lệ vô căn cứ, biến Lời Hằng Sống của Thiên Chúa thành một mớ những giải thích vòng vo, những nghiêm lệnh nặng nề. Dụ ngôn tin Mừng chúng ta vừa nghe hôm nay và bao nhiêu lời thuyết giảng khác đầy dẫy trong bốn sách Tin mừng, là những bài học thẳng thừng Chúa Giêsu giáng trả cho cái lối sống đạo giả hình, kiêu căng của bọn họ, đồng thời qua đó, Ngài cũng muốn dạy bảo các môn sinh con đường sám hối hoán cải mà ngày từ buổi xuất hiện công khai Ngài đã long trọng công bố : “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng” (Mc 1,14)
Đó cũng chính là điều mà Thiên Chúa đã từng phán dạy ngày xưa trong thời Cựu ước như hôm nay chúng ta đã nghe sách sứ ngôn Ê-dê-ki-en trong bài đọc 1 : “Còn nếu kẻ gian ác từ bỏ điều dữ nó đã làm, mà thi hành điều chính trực công minh, thì nó sẽ cứu được mạng sống mình…”. Đó cũng chính là điều mà dụ ngôn Tin Mừng hôm nay đã khắc họa bằng chân dung “người con thứ nhất”. Người con thứ nhất đó chẳng phải là một Lêvi bỏ bàn thu thuế, đứng dậy theo Đức Kitô để trở thành Tông Đồ sao ? Chẳng phải là một Maria Mađalêna với những giọt nước mắt sám hối chân thành nhỏ trên chân Chúa để từ đó đứng lên làm lại cuộc đời trong ánh sáng và tình yêu sao ? Đó chẳng phải là một Gia Kê với thái độ tò mò đến ngây thơ trèo lên cây sung để nhìn cho được mặt Chúa, rồi sau đó tiếp rước Chúa vào nhà mà bắt đầu một cuộc sống mới sao ? Và đó chẳng phải là tên tử tội sắp sửa lìa đời đã ngước nhìn về phía của Chúa Chịu đóng đinh với những lời thân thương và đầy lòng trông cậy : “Khi Thầy vào Nước của Thầy, xin nhớ đến tôi”…Và Chúa đã hứa chắc : “Hôm nay ngươi sẽ ở trên thiên đàng với Ta”, như Ngài đã long trọng công bố ngày nào trước mặt những ký lục và biệt phái : “Người thu thuế và hạng gái điếm sẽ vào Nước Trời trước các ông”. Phải chăng đó là một “nghịch lý của Tin Mừng, mà nói như Bosuet “sự trái ngược chỉ có Thiên Chúa mới làm được” hay như văn hào Mauriac : “Trong những tâm hồn trước đây lửa dục vọng nung cháy thì Chúa đến khơi lên một bầu lửa tình. Họ biết rằng họ càng dơ bẩn thì càng được Chúa thương nhiều. Thương nhiều vì dơ bẩn nhiều”. Đó cũng chính là điều mà Thánh Phaolô đã từng khẳng định : “Ở đâu tội lỗi nhiều thì càng nhiều ân sủng”.
3. Trong “Vườn Nho” của Cha đang cần những “người con thứ nhất” !
Và cộng đoàn Giáo Hội ngay từ thuở ban đầu đã được làm nên bởi phần đông những con người như thế : những kẻ đã từng bỏ Thầy chạy trốn như các Tông Đồ, chối Thầy ba lần như Phêrô, bắt bớ đạo Chúa như Phaolô, những cô gái điếm hoàn lương, những anh chàng mù sáng mắt, những phụ nữ lẻo đẻo tháp tùng Chúa đi lên đồi Sọ, những bà góa nghèo chỉ có mấy đồng xu ten để bố thí, những kẻ phung cùi lành bệnh, những thanh niên đã từng bị quỷ ám, những trẻ thơ được Chúa chúc lành, người phụ nữ bệnh hoạn đã từng chạm đến gấu áo Chúa Giêsu…Phải chăng đó là “những người con thứ nhất” mà dụ ngôn Tin mừng hôm nay Chúa Giêsu từng ám chỉ. Và như thế, “Vườn Nho của Cha” mãi mãi đang cần những hạng “người con thứ nhất” đó để đi vào canh tác và xây dựng, để chăm sóc và giữ gìn. Và như thế, tất cả chúng ta đều có lý do để hân hoan cảm tạ, để phấn chấn và hy vọng ắp đầy. Bởi vì chúng ta đang thấy mình trong chân dung của “Người con thứ nhất”, người con đã hơn một lần nghe tiếng Cha vẫy gọi “Hãy đi làm vườn nho cho Cha nhé!” nhưng đã yếu đuối khước từ vì biết bao lỗi lầm thiếu sót, bao phản bội vong ân… Sám hối ăn năn, làm lại cuộc đời, phải chăng đó chính là của lễ mà Chúa ưa thích nhất : “Tế phẩm dâng Ngài là tâm thần tan nát., một tâm hồn tan nát dày vò Ngài sẽ chẳng khinh chê” (Tv 50), và đó cũng chính là tâm tình khiêm hạ và vâng phục của chính Chúa Giêsu, một chọn lựa căn bản để Ngài hoàn tất chương trình cứu độ nhân loại (BĐ 2), một tâm tình mà mỗi người chúng ta luôn luôn mang lấy theo mình như lời thúc dục của Thánh Phaolô trong bài đọc 2 hôm nay : “anh em hãy có những tâm tình như chính Đức Giêsu-Kitô”. Và chính trong tâm tình đó, chúng ta sẽ nhiệt thành đáp lại lời kêu gọi của Thiên Chúa trên mọi nẻo đường đời : “Con hãy đi làm vươn nho cho Cha nhé”… “Con hãy đi làm vươn nho cho Cha nhé”…
Trong “Vườn Nho” của Cha đang cần những “người con thứ nhất” !
Dẫn nhập đầu lễ :
Gần như để tiếp nối và đào sâu những gợi ý của Chúa Nhật tuần trước, sứ điệp phụng vụ Chúa Nhật hôm nay lại đưa chúng ta vào viễn tượng “Vườn Nho Nước Trời”. Đặc biệt, Lời Chúa hôm nay muốn thôi thúc chúng ta phấn đấu để trở nên những “tay thợ làm vườn” cần mẫn và khiêm hạ, biết lắng nghe tiếng gọi của Cha trên trời để không ngừng hoán cải mà hiến thân cho công cuộc của Cha. Quả thật, trong “Vườn Nho Nước Trời” hôm nay còn quá nhiều những công việc bộn bề đang cần mỗi người chúng ta dấn thân thực hiện. Với điều kiện, phải hoán cải để trở nên những “người con thứ nhất”, mà ngôn ngữ của dụ ngôn Tin Mừng gọi đó là “kẻ đã thi hành ý muốn của người cha”.
Việc hoán cải như thế phải được bắt đầu ngay chính giờ phút nầy để chúng ta xứng đáng cử hành thánh lễ và để sau đó chúng ta tiếp tục lên đường “thi hành ý muốn của Cha” ở giữa lòng cuộc sống.
Giảng Lời Chúa :
1. Hai nẻo đường hoàn thiện :
Nếu Đức Kitô là “Con đường duy nhất dẫn ta đến với Thiên Chúa, đưa ta vào Nước trời”, thì việc tiến bươc theo Ngài, sống và thực hành Tin mừng của Ngài trong Giáo Hội quả đã có lắm phương nhiều cách. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm hai ngàn năm trôi qua, cách chung có hai con đường mà Dân Chúa qua muôn thế hệ đã thực hành để đến với Thiên Chúa và trở nên hoàn thiện, trở thành thánh nhân : đường thanh tịnh trắng trong và đường trở lại hoán cải.
Những người đến với Chúa và nên hoàn thiện bằng con đường thanh tịnh trắng trong có lẽ không nhiều. Thật vậy, chỉ có một số tâm hồn ưu tú mới có thể đi qua cuộc đời mà không “vương mùi tục lụy”, như đóa sen “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Chẳng hạn Têrêsa Lisieux. Louis Gonzaga, Dominique Savio, Anrê Phú Yên…
Còn con đường trở lại hoán cải là con đường chung mở rộng cho tất cả mọi thành phần Dân Chúa, từ các Vị Đại Tông Đồ xây nền Hội Thánh đến các Đại Giáo Phụ, Tiến sĩ lừng danh hay các Chứng Nhân anh hùng tử đạo :
- Phêrô đã chối Chúa ba lần nhưng nhờ những giọt nước mắt ăn năn cùng với tâm tình yêu mến đầy khiêm hạ “Thầy biết con yêu mến Thầy” nên đã được Chúa yêu thương đặt làm đoàn trưởng các Tông đồ, và thay mặt Chúa cai quản đoàn chiên Chúa trên trần gian.
- Phaolô đã từng tham gia bắt bớ Kitô hữu không nương tay nhưng lại được chọn để trở thành Tông đồ của lương dân.
- Augustinô đã có một thời thanh niên buông thả và lầm lạc, nhưng rồi, nhờ những giọt nước mắt nguyện cầu của người mẹ tuyệt vời Monica, sau đó đã trở thành Giám Mục và Giáo phụ thời danh của Hội Thánh trong những thế kỷ đầu tiên.
- Phanxicô Assisi, chàng thanh niên giàu có lêu lổng, đã một lần nghe tiếng gọi của Lời Chúa và cương quyết dấn thân vào con đương hẹp của Tin Mừng. Cuộc đổi đời và sám hối đó đã thổi vào Giáo Hội lúc bấy giờ và mãi cho tới hôm nay một luồng gió canh tân trở về nguồn cội của Tin Mừng.
- Trong lịch sử Giáo Hội Viêt Nam, cũng không thiếu những Chứng nhân anh hùng, như các Thánh Phan Viết huy, Bùi Đức thể, Đinh Đạt, là những quân nhân, dù cho đã có lần yếu đuối chối đạo, nhưng sau đã trở lại cương quyết làm chứng đức tin và đã anh dũng lãnh nhận cành lá thiên tuế Tử đạo.
Và nếu phải chọn lựa cho mình một con đường đến với Chúa, một con đường để trở nên hoàn thiện, một con đường để thể hiện niềm tin, có lẽ chúng ta chỉ có mỗi một con đường là trở lại hoán cải, là trở về để sám hối ăn năn. Đơn giản, chỉ vì chúng ta đều là những kẻ tội lỗi tầm thường, đều là những đứa con không ít thì nhiều đã có lần “từ chối” lời mời gọi của Cha, khước từ những đòi hỏi của Tin Mừng, bỏ qua những Điều Răn Chúa dạy.
2. Coi chừng men biệt phải giữa lòng Hội Thánh hôm nay
Điều đáng sợ nhất là khi chúng ta cố tình quên mất thân phận tội lỗi của mình để kiêu căng hợm hĩnh tự cho mình là đại thánh, hoặc ít ra là kẻ tốt lành thánh thiện, không làm điều gì gian ác, chu toàn lề luật “trăm phần trăm”. Vào thời Chúa Giêsu rao giảng cách đây 2000 năm, đã từng có những con người như thế trong Đạo Do Thái, trong Dân của Giao ước cũ. Đó chính là nhóm được mệnh danh là “Ký lục-Biệt phái”. Chúa Giêsu thẳng tay lên án nhóm nầy. Vì họ nói mà không làm, bắt kẻ khác giữ lề luật nhưng chính họ lại trốn tránh. Họ bắt kẻ khác giữ những điều tỉ mỉ, có khi chính họ đã bày vẽ ra để chất thêm gánh nặng cho kẻ khác, nhưng chính họ lại phủi tay chẳng buồn thực hiện. Tệ hơn nữa, họ lại chống lại Đấng Thiên Chúa gửi đến, chống lại Phúc Âm của Ngài. Họ đã biến lề luật thánh thành những điều lệ vô căn cứ, biến Lời Hằng Sống của Thiên Chúa thành một mớ những giải thích vòng vo, những nghiêm lệnh nặng nề. Dụ ngôn tin Mừng chúng ta vừa nghe hôm nay và bao nhiêu lời thuyết giảng khác đầy dẫy trong bốn sách Tin mừng, là những bài học thẳng thừng Chúa Giêsu giáng trả cho cái lối sống đạo giả hình, kiêu căng của bọn họ, đồng thời qua đó, Ngài cũng muốn dạy bảo các môn sinh con đường sám hối hoán cải mà ngày từ buổi xuất hiện công khai Ngài đã long trọng công bố : “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng” (Mc 1,14)
Đó cũng chính là điều mà Thiên Chúa đã từng phán dạy ngày xưa trong thời Cựu ước như hôm nay chúng ta đã nghe sách sứ ngôn Ê-dê-ki-en trong bài đọc 1 : “Còn nếu kẻ gian ác từ bỏ điều dữ nó đã làm, mà thi hành điều chính trực công minh, thì nó sẽ cứu được mạng sống mình…”. Đó cũng chính là điều mà dụ ngôn Tin Mừng hôm nay đã khắc họa bằng chân dung “người con thứ nhất”. Người con thứ nhất đó chẳng phải là một Lêvi bỏ bàn thu thuế, đứng dậy theo Đức Kitô để trở thành Tông Đồ sao ? Chẳng phải là một Maria Mađalêna với những giọt nước mắt sám hối chân thành nhỏ trên chân Chúa để từ đó đứng lên làm lại cuộc đời trong ánh sáng và tình yêu sao ? Đó chẳng phải là một Gia Kê với thái độ tò mò đến ngây thơ trèo lên cây sung để nhìn cho được mặt Chúa, rồi sau đó tiếp rước Chúa vào nhà mà bắt đầu một cuộc sống mới sao ? Và đó chẳng phải là tên tử tội sắp sửa lìa đời đã ngước nhìn về phía của Chúa Chịu đóng đinh với những lời thân thương và đầy lòng trông cậy : “Khi Thầy vào Nước của Thầy, xin nhớ đến tôi”…Và Chúa đã hứa chắc : “Hôm nay ngươi sẽ ở trên thiên đàng với Ta”, như Ngài đã long trọng công bố ngày nào trước mặt những ký lục và biệt phái : “Người thu thuế và hạng gái điếm sẽ vào Nước Trời trước các ông”. Phải chăng đó là một “nghịch lý của Tin Mừng, mà nói như Bosuet “sự trái ngược chỉ có Thiên Chúa mới làm được” hay như văn hào Mauriac : “Trong những tâm hồn trước đây lửa dục vọng nung cháy thì Chúa đến khơi lên một bầu lửa tình. Họ biết rằng họ càng dơ bẩn thì càng được Chúa thương nhiều. Thương nhiều vì dơ bẩn nhiều”. Đó cũng chính là điều mà Thánh Phaolô đã từng khẳng định : “Ở đâu tội lỗi nhiều thì càng nhiều ân sủng”.
3. Trong “Vườn Nho” của Cha đang cần những “người con thứ nhất” !
Và cộng đoàn Giáo Hội ngay từ thuở ban đầu đã được làm nên bởi phần đông những con người như thế : những kẻ đã từng bỏ Thầy chạy trốn như các Tông Đồ, chối Thầy ba lần như Phêrô, bắt bớ đạo Chúa như Phaolô, những cô gái điếm hoàn lương, những anh chàng mù sáng mắt, những phụ nữ lẻo đẻo tháp tùng Chúa đi lên đồi Sọ, những bà góa nghèo chỉ có mấy đồng xu ten để bố thí, những kẻ phung cùi lành bệnh, những thanh niên đã từng bị quỷ ám, những trẻ thơ được Chúa chúc lành, người phụ nữ bệnh hoạn đã từng chạm đến gấu áo Chúa Giêsu…Phải chăng đó là “những người con thứ nhất” mà dụ ngôn Tin mừng hôm nay Chúa Giêsu từng ám chỉ. Và như thế, “Vườn Nho của Cha” mãi mãi đang cần những hạng “người con thứ nhất” đó để đi vào canh tác và xây dựng, để chăm sóc và giữ gìn. Và như thế, tất cả chúng ta đều có lý do để hân hoan cảm tạ, để phấn chấn và hy vọng ắp đầy. Bởi vì chúng ta đang thấy mình trong chân dung của “Người con thứ nhất”, người con đã hơn một lần nghe tiếng Cha vẫy gọi “Hãy đi làm vườn nho cho Cha nhé!” nhưng đã yếu đuối khước từ vì biết bao lỗi lầm thiếu sót, bao phản bội vong ân… Sám hối ăn năn, làm lại cuộc đời, phải chăng đó chính là của lễ mà Chúa ưa thích nhất : “Tế phẩm dâng Ngài là tâm thần tan nát., một tâm hồn tan nát dày vò Ngài sẽ chẳng khinh chê” (Tv 50), và đó cũng chính là tâm tình khiêm hạ và vâng phục của chính Chúa Giêsu, một chọn lựa căn bản để Ngài hoàn tất chương trình cứu độ nhân loại (BĐ 2), một tâm tình mà mỗi người chúng ta luôn luôn mang lấy theo mình như lời thúc dục của Thánh Phaolô trong bài đọc 2 hôm nay : “anh em hãy có những tâm tình như chính Đức Giêsu-Kitô”. Và chính trong tâm tình đó, chúng ta sẽ nhiệt thành đáp lại lời kêu gọi của Thiên Chúa trên mọi nẻo đường đời : “Con hãy đi làm vươn nho cho Cha nhé”… “Con hãy đi làm vươn nho cho Cha nhé”…