CHÚA NHẬT XXV THƯỜNG NIÊN A
Hãy mở rộng vòng tay cho những người “đến sau”
Dẫn nhập đầu lễ :
Sứ điệp phụng vụ càng về cuối năm hình như càng tập chú nhiều hơn vào những khuyến dụ dành riêng cho nếp sống cộng đoàn. Chẳng hạn, Lời Chúa của Chúa Nhật XXV thường niên hôm nay là một thúc nhắc cộng đoàn chúng ta hãy biết mở rộng cõi lòng đón nhận lẫn nhau bằng thái độ nhân từ quảng đại, và lột bỏ mọi biểu hiện của tự cao, biệt phái, kiêu căng…sẵn sàng bao dung đón tiếp những anhị em “đến trễ”, đẻ cùng nhau xây dựng “Vườn Nho” Chúa mỗi ngày them đẹp thêm xinh.
Giờ đây, chúng ta hãy chung lòng sám hối tội lỗi để xứng đáng cử hành thánh lễ.
Giảng Lời Chúa :
1. Khi con người rời xa luật Chúa :
Ở giữa chợ đời hôm nay, cái qui luật cạnh tranh sinh tồn không mấy thiện hảo nầy lại được áp dụng thật đúng mức : “Mạnh được yếu thua, may nhờ rủi chịu”. Nơi nào cũng đầy ắp cảnh “lính cũ trấn lột lính mới”, người có công vụ thâm niên, có quyền cao chức trọng…thì đè đầu cởi cổ những kẻ mới tập tễnh vào nghề; những bậc thầy thức giả uyên thâm, những cây cao bóng cả thì xem thường lũ học trò mới được dăm ba chữ, những anh chàng nhà quê chân lấm tay bùn không công trạng cũng chẳng có ô dù điểm tựa đỡ nâng…
Và nào chỉ ở nơi chợ đời mới xảy ra cái qui luật “quái quỉ” nầy ! Ở ngay giữa lòng thế giới tôn giáo, dân Ít-ra-en, dân tộc ưu tuyển của Thiên Chúa, nơi mà lương tâm con người được uốn nắn kỹ càng ngay từ tấm bé để hướng thiện, thì vẫn tồn tại lâu dài đến nhức nhối cái tiêu cực đáng ghét nầy. Thật vậy, ngay từ buổi đầu lập quốc, dân riêng của Chúa đã được ân cần dạy dỗ “phải thương yêu đồng loại như chính mình ngươi” (Lv 19,18) và liên tiếp dọc dài theo lịch sử, Gia-Vê Thiên Chúa đã sai các sứ ngôn không ngừng dạy bảo những nguyên tắc ứng xử “ái nhân” rõ ràng như sách Isaia chẳng hạn :
“Nó sẽ không kêu to, không nói lớn, không để ai nghe tiếng giữa phố phường. Cây lau bị giập, nó không đành bẻ gãy, tim đèn leo lét, cúng chẳng nỡ tắt đi. Nó sẽ trung thành làm sáng tỏ công lý” (Is 42, 2-3); “Cách ăn chay mà Ta ưa thích chẳng phải là thế nầy sao : mở xiềng xích bạo tàn, tháo gông cùm trói buộc, trả tự do cho người bị áp bức, đập tan mọi gông cùm ? Chẳng phải là chia cơm cho người đói, rước vào nhà những người nghèo không nơi trú ngụ; thấy ai mình trần thì cho áo che thân, không ngoãnh mặt làm ngơ trước người anh em cốt nhục” (Is 58,6-7). Đó là điều mà Đức Kitô sau nầy đã long trọng nhắc lại như một tổng hợp nền tảng của qui tắc luân lý do chính Đức Chúa Trời thiết định : mến Chúa-Yêu người, hai giới răn nền tảng điểm qui chiếu cho mọi lề luật khác (Mt 22,37-39).
Mà nào có phải chuyện chơi. Bởi lẽ, bất cứ nơi đâu và thời điểm nào, khi con người quay lưng lại với những giáo huấn nền tảng đó, thì cũng chính là lúc tôn giáo bị biến chất, niềm tin bị lạm dụng và kết quả sẽ là : tương quan Chúa-Người sẽ trở nên lạnh lùng xa cách, quan hệ tín ngưỡng sẽ thành một mớ hành vi giả hình, môi mép đãi bôi, như chính Thiên Chúa đã bực dọc thốt lên qua miệng lưỡi của sứ ngôn Isaia : “Bọn nầy thờ kính Ta ngoài môi mép, còn lòng chúng thì cách xa vời vợi” (Is 29,13); và cũng khởi đi từ đó, cộng đồng nhân loại đã trở thành một “công trường Ba-Ben” với muôn ngàn ngôn ngữ xa lạ, cách ngăn, để từ đó mọc lên đầy tràn những “cỏ lùng” gian ác, bất công, bạo lực, khũng bố, chiến tranh, phân biệt chủng tộ, chia rẽ ý thức hệ, bóc lột lẫn nhau, loại trừ, đàn áp…
2. Thiên Chúa lại nhập cuộc :
Và Lời Mặc khải đã nói với chúng ta rằng : Thiên Chúa cương quyết không ngoãnh mặt làm ngơ. Ngài đã ra tay hành động để tái tạo một “vườn Nho địa cầu” nếu không xinh đẹp tuyệt trần như “địa đàng của thuở khai thiên lập đại”, thì chí ít, cũng phải trật tự tinh tươm để chuẩn bị cho một “trời mới đất mới" của ngày thế mạt.
Hai ngàn năm trước, Ngôi hai Thiên Chúa đã dấn thân vào đời với một quyêt tâm sống chết thực hiện "phương án cứu độ" nầy ngay trên mãnh đất đã bao đời ghi dấu của “Giao ước Si-Nai” : “Ngài đã làm cho con một thân xác, thì nầy đây; con đến để thực thi ý Ngài” (Dt 10,5-6).
Dựa vào những chỉ dẫn của các sách Tin Mừng, chúng ta biết rằng “phương án tái lập vườn nho” của Chúa Giêsu thoạt đầu tưởng như sẽ hoàn toàn thất bại. Hài Nhi Giêsu yếu đuối nghèo hèn sinh hạ nơi hang lừa máng cỏ suýt nữa bị quyền lực của Hêrođê bóp nát…Và 30 năm sau, vị “Rabbi Giêsu” xuất thân từ xưởng thợ Na-da-rét, cho dù có nhiều lúc được đám đông cao hứng tung hô vì “lời giảng dạy có uy quyền và vì làm được những phép lạ cả thể”…, thì cuối cùng đã phải vác lấy thập giá lên đồi Sọ để chịu đóng đinh chết tủi nhục giữa hai người trộm cướp.
Nhưng “tập đoàn sự dữ và bè lũ quỉ ma” đã bị “sụp bẫy” của Thiên Chúa. Con đường Thập Giá và cái chết trên đồi Sọ tưởng đâu sẽ ném “Tin mừng và cả Con Người Giêsu Na-da-rét” vào sọt rác của thời gian, thì lại đã trở thành cửa ngõ dẫn vào nguồn sự sống, vào hạnh phúc vĩnh hằng. Từ đó, những giá trị như yêu thương, khiêm hạ, khó nghèo… trở thành những vũ khí và lực lượng chi phối thế gian. Những chàng trai dân chài dốt nát, quê mùa bên bờ hồ Galilê như Phêrô, Giacôbê, Gioan...đã được Thần Linh biến đổi để trở nên những hòn đá tảng, những cột trụ xây nên “Ngôi Đền Thánh vĩ đại”, thành “Vườn Nho lộng lẫy tinh tươm” cho muôn dân bá tánh được tựu về mà mở hội liên hoan tưng bừng.
Quả thật, Thiên Chúa đã đi “nước cờ quá cao” đến đổi không ai hiểu thấu, như hôm nay, trong Bài đọc 1, Sứ ngôn Isaia đã phát biểu : “Trời cao hơn đất dường nào, thì đường lối của Ta cũng cao hơn đường lối các ngươi, và tư tưởng của Ta cũng cao hơn tư tưởng các ngươi chừng ấy” (BĐ 1).
3. Trên công trường của Thiên Chúa vẫn còn những người đến trễ :
Thế nhưng, yếu đuối và bất toàn mãi mãi là căn phần mà con người phải mang theo như một định mệnh khắc nghiệt. Vì thế, nếu cách đây 2000 năm, ở giữa lòng dân được chọn Ít-ra-en đã từng tồn tại những nhóm "Biệt Phái" giả hình, kiêu căng, nhìn anh em chung quanh với con mắt khinh thường đố kỵ, biến tôn giáo thành một hàng rào lề luật rỗng tuếch và bất nhân khiến cho Đức Kitô phải nhiều lần "ngậm đắng nuốt cay" để chửi thẳng mặt; thì hôm nay, ở giữa lòng ”Cộng đoàn Dân mới, Dân tư Tế, Dân Vương Đế, Dân Thánh của Thiên Chúa”, vẫn còn đó những nhỏ nhen, biệt phái, những ích kỷ, bon chen, tranh giành đố kỵ, hẹp hòi….Vẫn còn đó những con mắt lườm nguýt có đuôi, những cái nhép môi khinh thị, những cú nhíu mày nhăn trán bất bao dung, đố kỵ, những lời ong tiếng ve phê bình chỉ trích, những kết án, lọai trừ…thấp thoáng đâu đó giữa những hàng ghế trang nghiêm thánh thiện của thánh đường để ném về phía những người bị cho là “Đến trễ”. Họ "là những người đến trễ" vì họ họ là dân dự tòng-tân tòng; họ đến trễ vì họ thuộc gia đình đang bị rối giây hôn phối; họ đến trễ, vì họ bị mang tiếng có một quá khứ không tốt lành; Họ "là những người đến trễ vì họ quá bần hàn rách nát, không giúp được gì cho giáo xứ, cho cộng đoàn; Họ "là những người đến trễ vì họ là những người ít học hay khô khan nguội lạnh không thường xuyên tham gia sinh hoạt với cộng đoàn. Vâng trên công trường của Thiên Chúa, trong Vườn Nho của Thiên Chúa vần còn đầy dẫy những anh chị em “là những người đến trễ” như thế. Đẻ dạy cho người Do Thái khi xưa và để nới với cộng đoàn chúng ta hôm nay, dụ ngôn Tin Mừng đã trình bày cách ứng xử khác thường của Thiên Chúa : Mỗi người, sớm hay muộn, đúng giờ hay đến trễ, cũng đều lãnh được một đồng như nhau. Phải chăng, ngụ ý của dụ ngôn nầy đã quá rõ để chúng ta hiểu rằng :
- Hãy ngước nhìn lên Thiên Chúa để học mãi bài học khoan dung, quảng đại, thứ tha và yêu thương anh em như chính mình.
- Hãy ngước nhìn về anh em xung quanh mà biết sẻ chia, cảm thông, yêu thương và kính trọng.
- Hãy ngước nhìn về chính mình để luôn khiêm hạ và sẵn sàng nhận phần thiệt thòa cho riêng mình để mà quảng đại phục vụ anh chị em.
Hội Thánh hôm nay quả thật đang cần những tín hữu như thế để gương mặt Hội Thánh luôn xuất hiện như một “Vườn Nho” tươi tốt xanh mơ, với đầy muôn kỳ hoa dị thảo, một “công trường luôn đầy ắp tiếng cười vui niềm nỡ của những người thợ thắm tình huynh đệ"; và để cho ai đó, dù có trở về trong thời điểm trễ tràng của “giờ thứ 11,12” thì vẫn được anh em nồng nàn đón tiếp và chia đều phần "lương bổng đậm nghĩa yêu thương."
Và đó chính là điều được Thánh Phaolô hôm nay lại một lần nữa nhắc bảo cộng đoàn chúng ta : “Anh em phải ăn ở làm sao cho xứng với Tin Mừng của Đức Kitô” (BĐ.2)
Hãy mở rộng vòng tay cho những người “đến sau”
Dẫn nhập đầu lễ :
Sứ điệp phụng vụ càng về cuối năm hình như càng tập chú nhiều hơn vào những khuyến dụ dành riêng cho nếp sống cộng đoàn. Chẳng hạn, Lời Chúa của Chúa Nhật XXV thường niên hôm nay là một thúc nhắc cộng đoàn chúng ta hãy biết mở rộng cõi lòng đón nhận lẫn nhau bằng thái độ nhân từ quảng đại, và lột bỏ mọi biểu hiện của tự cao, biệt phái, kiêu căng…sẵn sàng bao dung đón tiếp những anhị em “đến trễ”, đẻ cùng nhau xây dựng “Vườn Nho” Chúa mỗi ngày them đẹp thêm xinh.
Giờ đây, chúng ta hãy chung lòng sám hối tội lỗi để xứng đáng cử hành thánh lễ.
Giảng Lời Chúa :
1. Khi con người rời xa luật Chúa :
Ở giữa chợ đời hôm nay, cái qui luật cạnh tranh sinh tồn không mấy thiện hảo nầy lại được áp dụng thật đúng mức : “Mạnh được yếu thua, may nhờ rủi chịu”. Nơi nào cũng đầy ắp cảnh “lính cũ trấn lột lính mới”, người có công vụ thâm niên, có quyền cao chức trọng…thì đè đầu cởi cổ những kẻ mới tập tễnh vào nghề; những bậc thầy thức giả uyên thâm, những cây cao bóng cả thì xem thường lũ học trò mới được dăm ba chữ, những anh chàng nhà quê chân lấm tay bùn không công trạng cũng chẳng có ô dù điểm tựa đỡ nâng…
Và nào chỉ ở nơi chợ đời mới xảy ra cái qui luật “quái quỉ” nầy ! Ở ngay giữa lòng thế giới tôn giáo, dân Ít-ra-en, dân tộc ưu tuyển của Thiên Chúa, nơi mà lương tâm con người được uốn nắn kỹ càng ngay từ tấm bé để hướng thiện, thì vẫn tồn tại lâu dài đến nhức nhối cái tiêu cực đáng ghét nầy. Thật vậy, ngay từ buổi đầu lập quốc, dân riêng của Chúa đã được ân cần dạy dỗ “phải thương yêu đồng loại như chính mình ngươi” (Lv 19,18) và liên tiếp dọc dài theo lịch sử, Gia-Vê Thiên Chúa đã sai các sứ ngôn không ngừng dạy bảo những nguyên tắc ứng xử “ái nhân” rõ ràng như sách Isaia chẳng hạn :
“Nó sẽ không kêu to, không nói lớn, không để ai nghe tiếng giữa phố phường. Cây lau bị giập, nó không đành bẻ gãy, tim đèn leo lét, cúng chẳng nỡ tắt đi. Nó sẽ trung thành làm sáng tỏ công lý” (Is 42, 2-3); “Cách ăn chay mà Ta ưa thích chẳng phải là thế nầy sao : mở xiềng xích bạo tàn, tháo gông cùm trói buộc, trả tự do cho người bị áp bức, đập tan mọi gông cùm ? Chẳng phải là chia cơm cho người đói, rước vào nhà những người nghèo không nơi trú ngụ; thấy ai mình trần thì cho áo che thân, không ngoãnh mặt làm ngơ trước người anh em cốt nhục” (Is 58,6-7). Đó là điều mà Đức Kitô sau nầy đã long trọng nhắc lại như một tổng hợp nền tảng của qui tắc luân lý do chính Đức Chúa Trời thiết định : mến Chúa-Yêu người, hai giới răn nền tảng điểm qui chiếu cho mọi lề luật khác (Mt 22,37-39).
Mà nào có phải chuyện chơi. Bởi lẽ, bất cứ nơi đâu và thời điểm nào, khi con người quay lưng lại với những giáo huấn nền tảng đó, thì cũng chính là lúc tôn giáo bị biến chất, niềm tin bị lạm dụng và kết quả sẽ là : tương quan Chúa-Người sẽ trở nên lạnh lùng xa cách, quan hệ tín ngưỡng sẽ thành một mớ hành vi giả hình, môi mép đãi bôi, như chính Thiên Chúa đã bực dọc thốt lên qua miệng lưỡi của sứ ngôn Isaia : “Bọn nầy thờ kính Ta ngoài môi mép, còn lòng chúng thì cách xa vời vợi” (Is 29,13); và cũng khởi đi từ đó, cộng đồng nhân loại đã trở thành một “công trường Ba-Ben” với muôn ngàn ngôn ngữ xa lạ, cách ngăn, để từ đó mọc lên đầy tràn những “cỏ lùng” gian ác, bất công, bạo lực, khũng bố, chiến tranh, phân biệt chủng tộ, chia rẽ ý thức hệ, bóc lột lẫn nhau, loại trừ, đàn áp…
2. Thiên Chúa lại nhập cuộc :
Và Lời Mặc khải đã nói với chúng ta rằng : Thiên Chúa cương quyết không ngoãnh mặt làm ngơ. Ngài đã ra tay hành động để tái tạo một “vườn Nho địa cầu” nếu không xinh đẹp tuyệt trần như “địa đàng của thuở khai thiên lập đại”, thì chí ít, cũng phải trật tự tinh tươm để chuẩn bị cho một “trời mới đất mới" của ngày thế mạt.
Hai ngàn năm trước, Ngôi hai Thiên Chúa đã dấn thân vào đời với một quyêt tâm sống chết thực hiện "phương án cứu độ" nầy ngay trên mãnh đất đã bao đời ghi dấu của “Giao ước Si-Nai” : “Ngài đã làm cho con một thân xác, thì nầy đây; con đến để thực thi ý Ngài” (Dt 10,5-6).
Dựa vào những chỉ dẫn của các sách Tin Mừng, chúng ta biết rằng “phương án tái lập vườn nho” của Chúa Giêsu thoạt đầu tưởng như sẽ hoàn toàn thất bại. Hài Nhi Giêsu yếu đuối nghèo hèn sinh hạ nơi hang lừa máng cỏ suýt nữa bị quyền lực của Hêrođê bóp nát…Và 30 năm sau, vị “Rabbi Giêsu” xuất thân từ xưởng thợ Na-da-rét, cho dù có nhiều lúc được đám đông cao hứng tung hô vì “lời giảng dạy có uy quyền và vì làm được những phép lạ cả thể”…, thì cuối cùng đã phải vác lấy thập giá lên đồi Sọ để chịu đóng đinh chết tủi nhục giữa hai người trộm cướp.
Nhưng “tập đoàn sự dữ và bè lũ quỉ ma” đã bị “sụp bẫy” của Thiên Chúa. Con đường Thập Giá và cái chết trên đồi Sọ tưởng đâu sẽ ném “Tin mừng và cả Con Người Giêsu Na-da-rét” vào sọt rác của thời gian, thì lại đã trở thành cửa ngõ dẫn vào nguồn sự sống, vào hạnh phúc vĩnh hằng. Từ đó, những giá trị như yêu thương, khiêm hạ, khó nghèo… trở thành những vũ khí và lực lượng chi phối thế gian. Những chàng trai dân chài dốt nát, quê mùa bên bờ hồ Galilê như Phêrô, Giacôbê, Gioan...đã được Thần Linh biến đổi để trở nên những hòn đá tảng, những cột trụ xây nên “Ngôi Đền Thánh vĩ đại”, thành “Vườn Nho lộng lẫy tinh tươm” cho muôn dân bá tánh được tựu về mà mở hội liên hoan tưng bừng.
Quả thật, Thiên Chúa đã đi “nước cờ quá cao” đến đổi không ai hiểu thấu, như hôm nay, trong Bài đọc 1, Sứ ngôn Isaia đã phát biểu : “Trời cao hơn đất dường nào, thì đường lối của Ta cũng cao hơn đường lối các ngươi, và tư tưởng của Ta cũng cao hơn tư tưởng các ngươi chừng ấy” (BĐ 1).
3. Trên công trường của Thiên Chúa vẫn còn những người đến trễ :
Thế nhưng, yếu đuối và bất toàn mãi mãi là căn phần mà con người phải mang theo như một định mệnh khắc nghiệt. Vì thế, nếu cách đây 2000 năm, ở giữa lòng dân được chọn Ít-ra-en đã từng tồn tại những nhóm "Biệt Phái" giả hình, kiêu căng, nhìn anh em chung quanh với con mắt khinh thường đố kỵ, biến tôn giáo thành một hàng rào lề luật rỗng tuếch và bất nhân khiến cho Đức Kitô phải nhiều lần "ngậm đắng nuốt cay" để chửi thẳng mặt; thì hôm nay, ở giữa lòng ”Cộng đoàn Dân mới, Dân tư Tế, Dân Vương Đế, Dân Thánh của Thiên Chúa”, vẫn còn đó những nhỏ nhen, biệt phái, những ích kỷ, bon chen, tranh giành đố kỵ, hẹp hòi….Vẫn còn đó những con mắt lườm nguýt có đuôi, những cái nhép môi khinh thị, những cú nhíu mày nhăn trán bất bao dung, đố kỵ, những lời ong tiếng ve phê bình chỉ trích, những kết án, lọai trừ…thấp thoáng đâu đó giữa những hàng ghế trang nghiêm thánh thiện của thánh đường để ném về phía những người bị cho là “Đến trễ”. Họ "là những người đến trễ" vì họ họ là dân dự tòng-tân tòng; họ đến trễ vì họ thuộc gia đình đang bị rối giây hôn phối; họ đến trễ, vì họ bị mang tiếng có một quá khứ không tốt lành; Họ "là những người đến trễ vì họ quá bần hàn rách nát, không giúp được gì cho giáo xứ, cho cộng đoàn; Họ "là những người đến trễ vì họ là những người ít học hay khô khan nguội lạnh không thường xuyên tham gia sinh hoạt với cộng đoàn. Vâng trên công trường của Thiên Chúa, trong Vườn Nho của Thiên Chúa vần còn đầy dẫy những anh chị em “là những người đến trễ” như thế. Đẻ dạy cho người Do Thái khi xưa và để nới với cộng đoàn chúng ta hôm nay, dụ ngôn Tin Mừng đã trình bày cách ứng xử khác thường của Thiên Chúa : Mỗi người, sớm hay muộn, đúng giờ hay đến trễ, cũng đều lãnh được một đồng như nhau. Phải chăng, ngụ ý của dụ ngôn nầy đã quá rõ để chúng ta hiểu rằng :
- Hãy ngước nhìn lên Thiên Chúa để học mãi bài học khoan dung, quảng đại, thứ tha và yêu thương anh em như chính mình.
- Hãy ngước nhìn về anh em xung quanh mà biết sẻ chia, cảm thông, yêu thương và kính trọng.
- Hãy ngước nhìn về chính mình để luôn khiêm hạ và sẵn sàng nhận phần thiệt thòa cho riêng mình để mà quảng đại phục vụ anh chị em.
Hội Thánh hôm nay quả thật đang cần những tín hữu như thế để gương mặt Hội Thánh luôn xuất hiện như một “Vườn Nho” tươi tốt xanh mơ, với đầy muôn kỳ hoa dị thảo, một “công trường luôn đầy ắp tiếng cười vui niềm nỡ của những người thợ thắm tình huynh đệ"; và để cho ai đó, dù có trở về trong thời điểm trễ tràng của “giờ thứ 11,12” thì vẫn được anh em nồng nàn đón tiếp và chia đều phần "lương bổng đậm nghĩa yêu thương."
Và đó chính là điều được Thánh Phaolô hôm nay lại một lần nữa nhắc bảo cộng đoàn chúng ta : “Anh em phải ăn ở làm sao cho xứng với Tin Mừng của Đức Kitô” (BĐ.2)