Mùa Chay, mùa chấp nhận
Nếu Nữ Hoàng Esther, trong bài đọc thứ Nhất của thánh lễ ngày hôm nay, không chấp nhận là mạng sống của người Do Thái lưu đày bên vương quốc Babylon đang nằm trên giàn hỏa, tương tự như cá nằm trên thớt, như sợi chỉ treo chuông, Nữ Hoàng sẽ không bao giờ chạy đến cầu cứu với Giavê, Thiên Chúa của tổ phụ Abraham (Esther 4:12-30). Trong cùng một tâm tình chấp nhận, nếu không chấp nhận là mình đang cần tới sự can thiệp của Trời cao, người tín hữu sẽ không bao giờ gõ cửa, mở miệng cầu xin Thiên Chúa qua những lời kinh nguyện (Matt 7:7-12). Mùa Chay là mùa chữ U, mùa mà người tín hữu làm một đường vòng hình chữ U quay về lại hướng của Giavê Thiên Chúa. Nhưng nếu không chấp nhận là mình đang đi lạc đường, tôi sẽ không bao giờ biết đứng dậy, quay về lại với Thiên Chúa. Mùa Chay do đó chính là mùa chấp nhận.
Thật sự ra những hàng chữ đầu tiên của dòng lịch sử ơn cứu độ cũng là những hàng chữ của từ chối, của không chấp nhận là mình đang lạc đường xa ngàn dậm. Theo như Sáng Thế Ký, Chương 2-3, sau khi Thiên Chúa dựng nên Vườn Địa Đàng, Ngài trồng hai cây giữa khu Vườn. Cây thứ nhất, Cây Sự Sống. Cây thứ hai, Cây Biết Lành Biết Dữ. Tất cả mọi thứ cây trong Vườn, cặp vợ chồng đầu tiên của lịch sử ơn cứu độ được quyền ăn ngoại trừ Cây Biết Lành Biết Dữ. Nhưng rất tiếc, cuối cùng người phụ nữ đã hái và ăn trái cấm. Chưa hết cô ta còn hái thêm mấy trái khác mang lại cho người chồng. Người thanh niên cầm lấy, ăn.
Và Thiên Chúa hiện ra. Ngài hỏi,
- Chúng con đâu rồi?
Người thanh niên ngần ngại,
- Con nghe tiếng Chúa trong Vườn, nhưng con sợ, bởi vì con trần truồng, cho nên con phải đi trốn.
Thiên Chúa thắc mắc,
- Ai nói cho con biết là con trần truồng? Có phải con đã ăn trái của cây ta đã cấm hay không?
Người thanh niên quay sang nhìn người thiếu nữ,
- Chính người phụ nữ…cô ta đã đưa cho con trái cấm. Và con đã ăn.
Thiên Chúa quay sang hỏi người phụ nữ,
- Có phải con đã làm chuyện đó hay không?
Người thiếu nữ nhìn con rắn,
- Chính con rắn đã lường gạt con.
Cả hai người, người chồng đi trước người vợ theo sau, ngay khi bị Thiên Chúa chất vấn, họ không bao giờ chấp nhận là mình đã lầm lỗi. Ngược lại, họ chỉ thẳng ngón tay vào mặt nhau, đổ lỗi cho nhau. Và Chúa quay sang con rắn. Tiếc thay, trong khu Vườn không còn ai nữa để con rắn chỉ tay điểm mặt. Nếu không, có lẽ hiện tượng đổ lỗi quanh quẩn lại tiếp tục xẩy ra.
Năm 1999-2000, tôi dậy tại một trường trung học thuộc thành phố Indianapolis, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Các em học sinh rất ngoan. Nhưng ở đâu cũng vậy, tuổi trẻ, nếu không kỷ luật nghiêm minh, lớp học khoảng 30 em học sinh sẽ hóa ra tổ ong vỡ, tổ ong loạn. Sau hai tuần thất bại không duy trì nổi trật tự trong lớp học, tôi nghĩ ra một phương cách khác. Tôi phát hành một bộ luật ngắn gọn, dễ hiểu, và cũng dễ nhớ. Em nào nói chuyện hay phát biểu trong lớp mà không có phép của tôi, lần thứ nhất, tôi điểm mặt; lần thứ hai, điểm mặt; lần thứ ba, sau khi bị điểm mặt, em đó tự động đứng dậy bước ra khỏi lớp xuống thẳng văn phòng Giám Thị ngồi…chơi.
Bất cứ khi nào bị tôi chỉ mặt cảnh cáo, câu nói đầu tiên bật ra từ cửa miệng của tất cả các em học sinh luôn luôn là một câu nói có cùng một tần số,
- Không phải em. Tại con Theresa, tại thằng Cameron. Nó giật tóc em. Nó đánh em. Không phải tại em.
Bạn thân,
Trong đời sống hằng ngày của mỗi người trong chúng ta, tình trạng đổ lỗi cho người thứ ba cũng không phải là trường hợp hiếm hoi. Tại vì họ, tại vì người ta, đời sống của tôi mới cực khổ, cực nhọc, mới lận đận, mới tha phương cầu thực. Đúng, bạn hoàn toàn đúng. Bạn không sai, bởi vì chính những người đó cũng có liên hệ ít hay nhiều, trực tiếp hay là gián tiếp vào đời sống của mình. Cho nên ngày hôm nay chúng ta mới lận đận, gian nan cực khổ như nàng Kiều, “Thanh y hai bận, thanh lâu hai lần”.
Nhưng không ai ép buộc được chúng ta làm những điều mà không ai muốn làm. Không ai ép được người thiếu nữ Evà giơ tay hái trái cấm. Không ai dí gậy vào đầu, bắt người chồng ăn trái cấm (Sáng Thế Ký 3:6). Nhưng khi họ mở miệng, họ đổ lỗi, đổ trách nhiệm lên đầu của người thứ ba cho một lần lầm lỡ sa ngã. Họ nói với Chúa không phải tại con, tại nó, tại cô ta, tại anh ta, tại người ta, tại tất cả mọi người trên thế gian, cho nên con sa ngã.
Đã rất nhiều lần đọc lại đoạn Kinh Thánh ở trên, tôi thắc mắc, đặt vấn đề nếu thay vì đổ lỗi quanh quẩn cho nhau, cả hai, người thanh niên và người phụ nữ, đều biết gõ cửa, mở miệng xin lỗi Thiên Chúa, không biết chuyện gì sẽ xảy ra đây? Nếu cặp vợ chồng chàng Đất tỏ lòng thống hối, chỉ ngón tay vào mặt mình nói,
- Thưa Chúa, chính tay con đã cầm lấy trái cấm và con ăn. Con xin lỗi Chúa.
Tôi tin rằng bởi Thiên Chúa là Đấng từ bi và nhân hậu, chắc chắn Ngài sẽ bỏ qua nếu vợ chồng chàng Đất biết mở miệng xin lỗi. Và nếu vậy, có lẽ kết cục của câu chuyện tình trong Sáng Thế Ký Chương 3 sẽ không phải là một chuyện tình buồn.
Lạy Chúa, trong Mùa Chay thánh này, xin dạy con biết chấp nhận những lỗi lầm và những giây phút yếu đuối trong đời sống hằng ngày và đời sống đức tin của chính con.
Nếu Nữ Hoàng Esther, trong bài đọc thứ Nhất của thánh lễ ngày hôm nay, không chấp nhận là mạng sống của người Do Thái lưu đày bên vương quốc Babylon đang nằm trên giàn hỏa, tương tự như cá nằm trên thớt, như sợi chỉ treo chuông, Nữ Hoàng sẽ không bao giờ chạy đến cầu cứu với Giavê, Thiên Chúa của tổ phụ Abraham (Esther 4:12-30). Trong cùng một tâm tình chấp nhận, nếu không chấp nhận là mình đang cần tới sự can thiệp của Trời cao, người tín hữu sẽ không bao giờ gõ cửa, mở miệng cầu xin Thiên Chúa qua những lời kinh nguyện (Matt 7:7-12). Mùa Chay là mùa chữ U, mùa mà người tín hữu làm một đường vòng hình chữ U quay về lại hướng của Giavê Thiên Chúa. Nhưng nếu không chấp nhận là mình đang đi lạc đường, tôi sẽ không bao giờ biết đứng dậy, quay về lại với Thiên Chúa. Mùa Chay do đó chính là mùa chấp nhận.
Thật sự ra những hàng chữ đầu tiên của dòng lịch sử ơn cứu độ cũng là những hàng chữ của từ chối, của không chấp nhận là mình đang lạc đường xa ngàn dậm. Theo như Sáng Thế Ký, Chương 2-3, sau khi Thiên Chúa dựng nên Vườn Địa Đàng, Ngài trồng hai cây giữa khu Vườn. Cây thứ nhất, Cây Sự Sống. Cây thứ hai, Cây Biết Lành Biết Dữ. Tất cả mọi thứ cây trong Vườn, cặp vợ chồng đầu tiên của lịch sử ơn cứu độ được quyền ăn ngoại trừ Cây Biết Lành Biết Dữ. Nhưng rất tiếc, cuối cùng người phụ nữ đã hái và ăn trái cấm. Chưa hết cô ta còn hái thêm mấy trái khác mang lại cho người chồng. Người thanh niên cầm lấy, ăn.
Và Thiên Chúa hiện ra. Ngài hỏi,
- Chúng con đâu rồi?
Người thanh niên ngần ngại,
- Con nghe tiếng Chúa trong Vườn, nhưng con sợ, bởi vì con trần truồng, cho nên con phải đi trốn.
Thiên Chúa thắc mắc,
- Ai nói cho con biết là con trần truồng? Có phải con đã ăn trái của cây ta đã cấm hay không?
Người thanh niên quay sang nhìn người thiếu nữ,
- Chính người phụ nữ…cô ta đã đưa cho con trái cấm. Và con đã ăn.
Thiên Chúa quay sang hỏi người phụ nữ,
- Có phải con đã làm chuyện đó hay không?
Người thiếu nữ nhìn con rắn,
- Chính con rắn đã lường gạt con.
Cả hai người, người chồng đi trước người vợ theo sau, ngay khi bị Thiên Chúa chất vấn, họ không bao giờ chấp nhận là mình đã lầm lỗi. Ngược lại, họ chỉ thẳng ngón tay vào mặt nhau, đổ lỗi cho nhau. Và Chúa quay sang con rắn. Tiếc thay, trong khu Vườn không còn ai nữa để con rắn chỉ tay điểm mặt. Nếu không, có lẽ hiện tượng đổ lỗi quanh quẩn lại tiếp tục xẩy ra.
Năm 1999-2000, tôi dậy tại một trường trung học thuộc thành phố Indianapolis, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Các em học sinh rất ngoan. Nhưng ở đâu cũng vậy, tuổi trẻ, nếu không kỷ luật nghiêm minh, lớp học khoảng 30 em học sinh sẽ hóa ra tổ ong vỡ, tổ ong loạn. Sau hai tuần thất bại không duy trì nổi trật tự trong lớp học, tôi nghĩ ra một phương cách khác. Tôi phát hành một bộ luật ngắn gọn, dễ hiểu, và cũng dễ nhớ. Em nào nói chuyện hay phát biểu trong lớp mà không có phép của tôi, lần thứ nhất, tôi điểm mặt; lần thứ hai, điểm mặt; lần thứ ba, sau khi bị điểm mặt, em đó tự động đứng dậy bước ra khỏi lớp xuống thẳng văn phòng Giám Thị ngồi…chơi.
Bất cứ khi nào bị tôi chỉ mặt cảnh cáo, câu nói đầu tiên bật ra từ cửa miệng của tất cả các em học sinh luôn luôn là một câu nói có cùng một tần số,
- Không phải em. Tại con Theresa, tại thằng Cameron. Nó giật tóc em. Nó đánh em. Không phải tại em.
Bạn thân,
Trong đời sống hằng ngày của mỗi người trong chúng ta, tình trạng đổ lỗi cho người thứ ba cũng không phải là trường hợp hiếm hoi. Tại vì họ, tại vì người ta, đời sống của tôi mới cực khổ, cực nhọc, mới lận đận, mới tha phương cầu thực. Đúng, bạn hoàn toàn đúng. Bạn không sai, bởi vì chính những người đó cũng có liên hệ ít hay nhiều, trực tiếp hay là gián tiếp vào đời sống của mình. Cho nên ngày hôm nay chúng ta mới lận đận, gian nan cực khổ như nàng Kiều, “Thanh y hai bận, thanh lâu hai lần”.
Nhưng không ai ép buộc được chúng ta làm những điều mà không ai muốn làm. Không ai ép được người thiếu nữ Evà giơ tay hái trái cấm. Không ai dí gậy vào đầu, bắt người chồng ăn trái cấm (Sáng Thế Ký 3:6). Nhưng khi họ mở miệng, họ đổ lỗi, đổ trách nhiệm lên đầu của người thứ ba cho một lần lầm lỡ sa ngã. Họ nói với Chúa không phải tại con, tại nó, tại cô ta, tại anh ta, tại người ta, tại tất cả mọi người trên thế gian, cho nên con sa ngã.
Đã rất nhiều lần đọc lại đoạn Kinh Thánh ở trên, tôi thắc mắc, đặt vấn đề nếu thay vì đổ lỗi quanh quẩn cho nhau, cả hai, người thanh niên và người phụ nữ, đều biết gõ cửa, mở miệng xin lỗi Thiên Chúa, không biết chuyện gì sẽ xảy ra đây? Nếu cặp vợ chồng chàng Đất tỏ lòng thống hối, chỉ ngón tay vào mặt mình nói,
- Thưa Chúa, chính tay con đã cầm lấy trái cấm và con ăn. Con xin lỗi Chúa.
Tôi tin rằng bởi Thiên Chúa là Đấng từ bi và nhân hậu, chắc chắn Ngài sẽ bỏ qua nếu vợ chồng chàng Đất biết mở miệng xin lỗi. Và nếu vậy, có lẽ kết cục của câu chuyện tình trong Sáng Thế Ký Chương 3 sẽ không phải là một chuyện tình buồn.
Lạy Chúa, trong Mùa Chay thánh này, xin dạy con biết chấp nhận những lỗi lầm và những giây phút yếu đuối trong đời sống hằng ngày và đời sống đức tin của chính con.