Giới thiệu một cách tổng quan chi tiết về Tòa Thánh (Phần II)
Phần 1: Vị Giáo Hoàng Tối Cao (The Supreme Pontiff)
C. Các Loại Văn Kiện của Đức Giáo Hoàng (Categories of Documents)
Văn Kiện về Thẩm Quyền (Authority)
Việc giảng dạy của Triều Đại Giáo Hoàng tùy thuộc vào lịch sử về tín lý của những giảng dạy và ý chỉ của vị Giáo Hoàng tối cao. Lúc nào cũng vậy, Đức Giáo Hoàng phát biểu và đưa ra các tài liệu chứa đựng những giảng dạy của Ngài theo nhiều loại thẩm quyền khác nhau. Một số những giảng dạy này sẽ là các vấn đề có liên quan tới đức tin (de fide), vốn đòi hỏi sự tán thành của những người Công Giáo vì nghĩa vụ có liên quan tới đức tin đã được mạc khải bởi chính Thiên Chúa. Trong số những giảng dạy có liên quan tới đức tin sẽ là những giảng dạy được trang trọng định nghĩa như là điều mạc khải tối cao từ Chúa Kitô hay như việc định nghĩa về Sự Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ Maria, chẳng hạn, và những giảng dạy khác vốn không được trang trọng định nghĩa, vì có liên quan tới những điều không thể nào nhầm lẫn được của Hội Thánh, thì vẫn thường hay được giảng dạy mọi lúc, mọi nơi (semper et ubique), chẳng hạn như việc có liên quan đến ma quỷ của một số tội như: tội phá thai, tội ngoại tình, dâm đãng, hay linh mục chỉ là người nam mà thôi, chứ không phải phụ nữ nào cũng có thể trở thành linh mục.
Đức Giáo Hoàng cũng có thể phát biểu và đưa ra các tài liệu chứa đựng những giảng dạy vốn xuất phát từ những giảng dạy chung của Hội Thánh, mà chưa có thể nói được là có liên quan đến đức tin, chẳng hạn như những suy nghĩ sáng suốt, và những giải thích mới mẽ thể hiện suy nghĩ của Ngài. Thì những giảng dạy đích thực như vậy có cơ sở để cho là đúng, do đó, chúng đáng được coi trọng và tuân phục bởi những người Công Giáo. Bằng việc lặng lẽ tuân phục theo đúng những giảng dạy của Đức Giáo Hoàng, chính là thể hiện sự hiệp thông trong các vấn đề có liên quan tới đức tin của Hội Thánh, cũng như thể hiện được sự đoàn kết trong đức tin mà Chúa Kitô đã mang đến cho Hội Thánh, cho Thánh Phêrô và những người kế vị của Ngài. Về điểm này, Công Đồng Chung Vaticăn II đã giảng dạy trong Hiến Pháp có Liên Quan Đến Tín Lý của Hội Thánh, được gọi là Lumen Gentium, như sau:
“Việc hoàn toàn tuân phục về tâm lẫn trí cần phải được thể hiện ra theo một cách đặc biệt đối với những giảng dạy đích thực của Đức Giáo Hoàng, thậm chí ngay cả khi Ngài không đứng ra giảng từ trên bục giảng (ex cathedra); nghĩa là, phải có thái độ cung kính vâng phục với những gì mà Ngài đã xác nhận là cần phải được tôn kính, vì đó chính là những suy nghĩ thực tâm, thực trí của Ngài. Tâm và trí của Ngài trong vấn đề đó có thể được biết đến qua bản chất của các văn kiện, qua việc thường xuyên lập đi, lập lại một học thuyết tương tự, hay từ cử chỉ diễn đạt của Ngài.” (trích Lumen Gentium 25.)
Trong số những yếu tố được đề cập bởi Công Đồng để quyết định xem tâm trí và ý chỉ của Đức Giáo Hoàng chính là bản chất của một văn kiện. Đức Giáo Hoàng phát biểu và đưa ra các tài liệu theo từng loại để nhận biết với từng mức độ thẩm quyền có liên hệ chặt chẽ với nhau. Sau đây là phần phân loại theo thứ tự quan trọng nhất rồi xuống đến ít quan trọng nhất.
Văn Kiện về Motu Proprio
Một văn kiện được xuất bản như là Motu Proprio chính là văn kiện đến từ Đức Giáo Hoàng, dựa trên ý kiến riêng của Ngài, chứ không phải là để trả lời một yêu cầu hay từ ý kiến của những người khác. Những phán đoán về tính hợp hiến là hoàn toàn tùy thuộc vào quyền bính của Đức Giáo Hoàng, mặc dầu nó không đụng chạm gì cả đến những luật lệ hiện hành trừ phi nó được đề cập một cách cụ thể. Thì đây có thể là bất kỳ một loại văn kiện nào.
Văn Kiện về Pháp Lệnh Tông Đồ (Apostolic Constitution)
Trong việc giảng dạy, thì nó bao gồm luôn cả những đạo luật thuộc thẩm quyền của Đức Giáo Hoàng; trong việc cai quản, như việc dựng nên các giáo phận, việc thay đổi tình trạng, các luật lệ về việc bầu giáo hoàng, đại loại như vậy..
Văn Kiện về Tông Huấn (Encyclical)
Tức là một thông tri (circular) hay một lá thư chung thể hiện tâm trí của Đức Giáo Hoàng, phần lớn là về các vấn đề có liên quan tới đức tin và luân lý. Nó có thể là một lá thư gởi đến cho toàn thể Giáo Hội hay một lá thư truyền giáo (epistle) gởi đến cho một Giáo Hội cụ thể nào đó hay cho mọi tín hữu (chẳng hạn như: Mit brennenden sorge, tông thư của Đức Cố Giáo Hoàng Piô XI cho mọi người dân Đức để lên án chế độ phân biệt chủng tộc.)
Văn Kiện về Thư Tông Đồ (Apostolic Letter)
Tức là những lá thư kém phần quan trọng so với Tông Huấn, chúng có thể được viết ra dựa trên một vấn đề có liên quan tới học thuyết (chẳng hạn như Thư của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô Đệ Nhị Nhân Dịp Bắt Đầu Thiên Niên Kỷ Thứ Ba). Chúng cũng có thể công bố ra một hành động nào đó của Đức Giáo Hoàng chẳng hạn như việc công bố một người nào đó trở thành Chân Phước (vì đức tín anh dũng) hay việc công bố một giáo xứ nào trở thành Vương Cung Thánh Đường (basilica).
Văn Kiện về Lời Kêu Gọi Tông Đồ (Apostolic Exhortation)
Tức là một loại văn kiện tương tự như Thư Tông Đồ, mà Đức Thánh Cha Gioan Phaolô Đệ Nhị dùng để giao tiếp với các Giáo Hội về những kết luận, kết cục mà Ngài đã đưa ra sau khi suy xét về tất cả những lời đề nghị của Thượng Hội Đồng Giám Mục Thế Giới. Ngài cũng còn dùng nó trong một số trường hợp khác, như là cách để hô hào cần phải có một đời sống biết rao giảng Phúc Âm một cách sâu sắc hơn. Chẳng hạn như “Pastores Gregis” gởi đến cho tất cả các Đức Giám Mục.
Văn Kiện về Sự Công Bố Chung (Common Declaration)
Tức là một lời tuyên bố chúng của Đức Thánh Cha với một vị lãnh đạo của một tôn giáo khác có liên quan đến sự hiểu biết chung về một số những giảng dạy.
Văn Kiện về Bài Giảng (Homily)
Tức các bài giảng của Đức Giáo Hoàng về những đoạn Kinh Thánh tại Thánh Lễ.
Văn Kiện về Buổi Tiếp Kiến (Audience)
Buổi Tiếp Kiến Chung (General Audience): tiếp kiến chính là cơ hội để lắng nghe hay chào Đức Thánh Cha. Vào các ngày Thứ Tư hằng tuần, khi Ngài có mặt ở Rôma, Đức Thánh Cha sẽ có một Cuộc Tiếp Kiến Chung, hoặc là tại phủ Cố Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục hay tại Quảng Trường Thánh Phêrô. Những bài diễn thuyết tại những Buổi Tiếp Kiến Chung này thường chủ yếu được triển khai dựa trên một chủ đề nào đó trong một thời gian dài. Để vào được, cần phải có vé, vốn cũng là vé vào miễn phí.
Tiếp Kiến Riêng (Private Audience): Đức Giáo Hoàng cũng có những buổi Tiếp Kiến Riêng với những cá nhân hay các nhóm, mà Ngài cũng sẽ nói về một chủ đề tương ứng, thích hợp, chẳng hạn, các vấn đề về y học đối với một nhóm các bác sĩ; hay tình hình thế giới với các nhà ngoại giao; những giảng dạy và những thủ tục của Giáo Hội đối với các viên chức của giáo triều.
Văn Kiện về Bài Diễn Thuyết (Discourse)
Tức các văn kiện bên ngoài phạm vi của Thánh Lễ hay bên ngoài của những buổi tiếp kiến theo thông lệ, Đức Giáo Hoàng đọc bài diễn thuyết của Ngài cho các nhóm người, ngay khi họ đến hay rời một nơi nào đó, trước hoặc sau Thánh Lễ, tại buổi lần hạt Mân Côi hay trong một số tình huống nào đó, vốn không phải là một bài giảng hay một buổi tiếp kiến.
Văn Kiện về Thông Điệp (Message)
Tức là những thông điệp được viết hay được đọc ra, thường truyền đạt lời đón chào riêng, đến với các cá nhân hay các nhóm. Thường thì ngắn hơn là một lá thư hay một bài nói ngắn (allocution).
(Còn tiếp. ....)
Phần 1: Vị Giáo Hoàng Tối Cao (The Supreme Pontiff)
C. Các Loại Văn Kiện của Đức Giáo Hoàng (Categories of Documents)
Văn Kiện về Thẩm Quyền (Authority)
Việc giảng dạy của Triều Đại Giáo Hoàng tùy thuộc vào lịch sử về tín lý của những giảng dạy và ý chỉ của vị Giáo Hoàng tối cao. Lúc nào cũng vậy, Đức Giáo Hoàng phát biểu và đưa ra các tài liệu chứa đựng những giảng dạy của Ngài theo nhiều loại thẩm quyền khác nhau. Một số những giảng dạy này sẽ là các vấn đề có liên quan tới đức tin (de fide), vốn đòi hỏi sự tán thành của những người Công Giáo vì nghĩa vụ có liên quan tới đức tin đã được mạc khải bởi chính Thiên Chúa. Trong số những giảng dạy có liên quan tới đức tin sẽ là những giảng dạy được trang trọng định nghĩa như là điều mạc khải tối cao từ Chúa Kitô hay như việc định nghĩa về Sự Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ Maria, chẳng hạn, và những giảng dạy khác vốn không được trang trọng định nghĩa, vì có liên quan tới những điều không thể nào nhầm lẫn được của Hội Thánh, thì vẫn thường hay được giảng dạy mọi lúc, mọi nơi (semper et ubique), chẳng hạn như việc có liên quan đến ma quỷ của một số tội như: tội phá thai, tội ngoại tình, dâm đãng, hay linh mục chỉ là người nam mà thôi, chứ không phải phụ nữ nào cũng có thể trở thành linh mục.
Đức Giáo Hoàng cũng có thể phát biểu và đưa ra các tài liệu chứa đựng những giảng dạy vốn xuất phát từ những giảng dạy chung của Hội Thánh, mà chưa có thể nói được là có liên quan đến đức tin, chẳng hạn như những suy nghĩ sáng suốt, và những giải thích mới mẽ thể hiện suy nghĩ của Ngài. Thì những giảng dạy đích thực như vậy có cơ sở để cho là đúng, do đó, chúng đáng được coi trọng và tuân phục bởi những người Công Giáo. Bằng việc lặng lẽ tuân phục theo đúng những giảng dạy của Đức Giáo Hoàng, chính là thể hiện sự hiệp thông trong các vấn đề có liên quan tới đức tin của Hội Thánh, cũng như thể hiện được sự đoàn kết trong đức tin mà Chúa Kitô đã mang đến cho Hội Thánh, cho Thánh Phêrô và những người kế vị của Ngài. Về điểm này, Công Đồng Chung Vaticăn II đã giảng dạy trong Hiến Pháp có Liên Quan Đến Tín Lý của Hội Thánh, được gọi là Lumen Gentium, như sau:
“Việc hoàn toàn tuân phục về tâm lẫn trí cần phải được thể hiện ra theo một cách đặc biệt đối với những giảng dạy đích thực của Đức Giáo Hoàng, thậm chí ngay cả khi Ngài không đứng ra giảng từ trên bục giảng (ex cathedra); nghĩa là, phải có thái độ cung kính vâng phục với những gì mà Ngài đã xác nhận là cần phải được tôn kính, vì đó chính là những suy nghĩ thực tâm, thực trí của Ngài. Tâm và trí của Ngài trong vấn đề đó có thể được biết đến qua bản chất của các văn kiện, qua việc thường xuyên lập đi, lập lại một học thuyết tương tự, hay từ cử chỉ diễn đạt của Ngài.” (trích Lumen Gentium 25.)
Trong số những yếu tố được đề cập bởi Công Đồng để quyết định xem tâm trí và ý chỉ của Đức Giáo Hoàng chính là bản chất của một văn kiện. Đức Giáo Hoàng phát biểu và đưa ra các tài liệu theo từng loại để nhận biết với từng mức độ thẩm quyền có liên hệ chặt chẽ với nhau. Sau đây là phần phân loại theo thứ tự quan trọng nhất rồi xuống đến ít quan trọng nhất.
Văn Kiện về Motu Proprio
Một văn kiện được xuất bản như là Motu Proprio chính là văn kiện đến từ Đức Giáo Hoàng, dựa trên ý kiến riêng của Ngài, chứ không phải là để trả lời một yêu cầu hay từ ý kiến của những người khác. Những phán đoán về tính hợp hiến là hoàn toàn tùy thuộc vào quyền bính của Đức Giáo Hoàng, mặc dầu nó không đụng chạm gì cả đến những luật lệ hiện hành trừ phi nó được đề cập một cách cụ thể. Thì đây có thể là bất kỳ một loại văn kiện nào.
Văn Kiện về Pháp Lệnh Tông Đồ (Apostolic Constitution)
Trong việc giảng dạy, thì nó bao gồm luôn cả những đạo luật thuộc thẩm quyền của Đức Giáo Hoàng; trong việc cai quản, như việc dựng nên các giáo phận, việc thay đổi tình trạng, các luật lệ về việc bầu giáo hoàng, đại loại như vậy..
Văn Kiện về Tông Huấn (Encyclical)
Tức là một thông tri (circular) hay một lá thư chung thể hiện tâm trí của Đức Giáo Hoàng, phần lớn là về các vấn đề có liên quan tới đức tin và luân lý. Nó có thể là một lá thư gởi đến cho toàn thể Giáo Hội hay một lá thư truyền giáo (epistle) gởi đến cho một Giáo Hội cụ thể nào đó hay cho mọi tín hữu (chẳng hạn như: Mit brennenden sorge, tông thư của Đức Cố Giáo Hoàng Piô XI cho mọi người dân Đức để lên án chế độ phân biệt chủng tộc.)
Văn Kiện về Thư Tông Đồ (Apostolic Letter)
Tức là những lá thư kém phần quan trọng so với Tông Huấn, chúng có thể được viết ra dựa trên một vấn đề có liên quan tới học thuyết (chẳng hạn như Thư của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô Đệ Nhị Nhân Dịp Bắt Đầu Thiên Niên Kỷ Thứ Ba). Chúng cũng có thể công bố ra một hành động nào đó của Đức Giáo Hoàng chẳng hạn như việc công bố một người nào đó trở thành Chân Phước (vì đức tín anh dũng) hay việc công bố một giáo xứ nào trở thành Vương Cung Thánh Đường (basilica).
Văn Kiện về Lời Kêu Gọi Tông Đồ (Apostolic Exhortation)
Tức là một loại văn kiện tương tự như Thư Tông Đồ, mà Đức Thánh Cha Gioan Phaolô Đệ Nhị dùng để giao tiếp với các Giáo Hội về những kết luận, kết cục mà Ngài đã đưa ra sau khi suy xét về tất cả những lời đề nghị của Thượng Hội Đồng Giám Mục Thế Giới. Ngài cũng còn dùng nó trong một số trường hợp khác, như là cách để hô hào cần phải có một đời sống biết rao giảng Phúc Âm một cách sâu sắc hơn. Chẳng hạn như “Pastores Gregis” gởi đến cho tất cả các Đức Giám Mục.
Văn Kiện về Sự Công Bố Chung (Common Declaration)
Tức là một lời tuyên bố chúng của Đức Thánh Cha với một vị lãnh đạo của một tôn giáo khác có liên quan đến sự hiểu biết chung về một số những giảng dạy.
Văn Kiện về Bài Giảng (Homily)
Tức các bài giảng của Đức Giáo Hoàng về những đoạn Kinh Thánh tại Thánh Lễ.
Văn Kiện về Buổi Tiếp Kiến (Audience)
Buổi Tiếp Kiến Chung (General Audience): tiếp kiến chính là cơ hội để lắng nghe hay chào Đức Thánh Cha. Vào các ngày Thứ Tư hằng tuần, khi Ngài có mặt ở Rôma, Đức Thánh Cha sẽ có một Cuộc Tiếp Kiến Chung, hoặc là tại phủ Cố Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục hay tại Quảng Trường Thánh Phêrô. Những bài diễn thuyết tại những Buổi Tiếp Kiến Chung này thường chủ yếu được triển khai dựa trên một chủ đề nào đó trong một thời gian dài. Để vào được, cần phải có vé, vốn cũng là vé vào miễn phí.
Tiếp Kiến Riêng (Private Audience): Đức Giáo Hoàng cũng có những buổi Tiếp Kiến Riêng với những cá nhân hay các nhóm, mà Ngài cũng sẽ nói về một chủ đề tương ứng, thích hợp, chẳng hạn, các vấn đề về y học đối với một nhóm các bác sĩ; hay tình hình thế giới với các nhà ngoại giao; những giảng dạy và những thủ tục của Giáo Hội đối với các viên chức của giáo triều.
Văn Kiện về Bài Diễn Thuyết (Discourse)
Tức các văn kiện bên ngoài phạm vi của Thánh Lễ hay bên ngoài của những buổi tiếp kiến theo thông lệ, Đức Giáo Hoàng đọc bài diễn thuyết của Ngài cho các nhóm người, ngay khi họ đến hay rời một nơi nào đó, trước hoặc sau Thánh Lễ, tại buổi lần hạt Mân Côi hay trong một số tình huống nào đó, vốn không phải là một bài giảng hay một buổi tiếp kiến.
Văn Kiện về Thông Điệp (Message)
Tức là những thông điệp được viết hay được đọc ra, thường truyền đạt lời đón chào riêng, đến với các cá nhân hay các nhóm. Thường thì ngắn hơn là một lá thư hay một bài nói ngắn (allocution).
(Còn tiếp. ....)