Lược trích bài phỏng vấn với Ông Rafael Gómez Perez
MADRID.-Ma quỷ, tội lỗi dường như có vẽ hấp dẫn hơn là điều thiện, thế nhưng trong thực tế, chính điều thiện mới làm cho thế giới này xoay vòng, đó là bài diễn thuyết của một nhà chuyên nghiên cứu về nhân loại học.
Rafael Gómez Pérez trong cuốn sách của Ông có nhan đề là: “Bài Ca Tụng Điều Thiện Hảo,” được xuất bản bởi nhà sách Rialp, bàn về sức thu hút của những điều thiện hảo. Ông cũng còn là tác giả của hơn 700 quyển sách, gồm cả cuốn sách có nhan đề “Những Vấn Nạn Về Đạo Đức Luân Lý Của Loài Người.”
Ông đã dành cho hãng tin Zenit bài phỏng vấn sau.
Hỏi (H): Thưa Ông, ca tụng điều thiện hảo, phải chăng là rất dễ ư?
Ông Gómez (T): Thưa, tất cả chúng ta, ai cũng muốn điều thiện hảo, bất cứ những điều tốt đẹp nào giúp chúng ta tìm được nguồn cảm hứng hay sự phấn khởi. Điều thiện hảo chính là chìa khóa cho tất cả mọi hạnh phúc trên đời. Khi nếm thử một món ăn ngon, chúng ta ai cũng sẽ nói rằng món ăn đó quả là “ngon” biết bao. Trong khi phê bình, hay nhận xét về một công trình nghệ thuật, chúng ta nói rằng, “tác phẩm nghệ thuật đó quả là rất đẹp.” Để tán tụng điều thiện hảo, thì điều đó phải rõ ràng, bằng không thì, ma quỷ đã ẩn hiện trong điều đó.
(H): Thưa Ông, tại sao những điều tốt đẹp, thiện hảo lại quá nhàm chán, như trong phim ảnh chẳng hạn, còn điều ma quỷ, tội lỗi thì lại quá hấp dẫn, quyến rũ, và lôi cuốn?
(T): Thưa, trong hiện thực, và trong thực tế của cuộc sống, thì điều thiện hấp dẫn và lôi cuốn chúng ta nhiều hơn là những điều ác của ma quỷ, tội lỗi. Chẳng có ai khi đến một nha sĩ thì bị quyến rũ bởi một vị nha sĩ vụng về, chứ huống hồ chi nói đến, một người ngang bướng. Thì trong hội họa hay tiểu thuyết, thì nó cũng tương tự.
Vì lẽ, nếu thế không, thì cho dù làm bất kỳ điều gì đi nữa, thì nó vẫn chưa đủ; vì tất cả những gì cần phải làm, thì phải làm với hội họa. Để đơn giản hóa những cảm nghĩ tốt đẹp không thôi, thì nó vẫn chưa đủ để tạo ra các tác phẩm hội họa, và ngược lại. Khi sự thật, khi điều thiện hảo được trình bày qua nghệ thuật, thì nó sẽ quyến rũ người thưởng thức hơn là ma quỷ, tội lỗi.
Khi ma quỷ, tội lỗi quyến rũ hay lôi cuốn, thì nó lợi dụng ngay bề mặt đối lập của sự thiện hảo, hoặc khi thiếu vắng đi sự thiện hảo, vì lẽ, tự bản thân điều thiện hảo, nó đã có một sức thu hút lạ thường rồi.
Có hàng trăm ví dụ về những tác phẩm nghệ thuật. Lấy ví dụ như, ác quỷ trong vở kịch “Fao-xtơ” của Goethe. Cho dẫu ác quỷ có sức thú hút tới cở nào, thì chính bản thân nó, không thể nào có thể đem ra so sánh được với Margaret. Vì lẽ, cô ta rất tốt lành, mặc cho bị dối lừa, và bỏ rơi, thế nhưng cô ta vẫn tiếp tục thương yêu, tha thứ, và cầu nguyện cho Fao-xtơ, để cho anh ấy nhận được ơn cứu rỗi bởi trời.
Đôi lúc, các họa sĩ cố nhấn mạnh đến “ma quỷ” là để cho giá trị của sự thiện hảo được nhìn và nhận thấy rõ ràng hơn, vì lẽ, ma quỷ, lại chính là kẻ ăn bám.
(H): Thưa Ông, có phải thế giới này được sáng tạo ra là để cho những người tốt lành?
(T): Thưa, thế giới này được sáng tạo ra không chỉ là để cho những người đó, mà nếu như không có điều thiện lấn lát điều ác, thì có lẽ, là mọi thứ đã bùng nổ ra hàng ngàn mãnh vụn rồi. Chính điều thiện hảo đã cứu sống và duy trì thế giới này.
Đối với những người khác, ma quỷ trông có vẽ rất thích hợp cho họ, ngoại trừ cho chính bản thân của nó. Thế nhưng, nhân loại chính là sự tập hợp của rất nhiều người, chứ không phải chỉ có ma quỷ và điều ác không thôi. Hãy lưu ý rằng, chúng ta đang nói về những người tốt, chứ không phải là những người ngây thơ (ingenuous) hay dễ tin (gullible).
Điều thiện hảo chính là một điều gì đó có liên quan rất nhiều đến sự thông minh, thông thái. Càng có nhiều người thông minh bao nhiêu, thì điều thiện hảo càng được loan truyền rộng rãi ra nhiều bấy nhiêu.
Điều thiện hảo, không phải là một thứ chất lượng dễ bị thay đổi, hay xê dịch, một khi nó đã hiện hữu, thì nó sẽ hiện hữu mãi cho đến muôn đời. Con người cần phải được lớn mạnh lên trong sự tốt đẹp, thiện hảo, cũng giống như việc lớn mạnh hơn trong chính lương tâm của mình, để có thể hành động những điều gì đó, có liên quan tới những người khác. Điều thiện hảo chính là một động lực, một sự sáng tạo. Những kẻ đạo đức lố lăng (goody-goody) lại chính là sự châm biếm của điều thiện hảo.
Để có được điều tốt đẹp, thiện hảo, thì điều đó phải là sự thật, và từ sự thật đó nó lại làm chói lọi lên ánh sáng của vẻ đẹp. Có người nghĩ rằng, trên thế giới này, lại có quá nhiều điều ma quỷ, tội lỗi, sự lừa gạt và xấu xa. Thế nhưng phải có nhiều điều tốt đẹp và thiện hảo hơn, vì lẽ, ma quỷ, tội lỗi phá hủy hết tất cả mọi cấu trúc, và nếu như có nhiều ma quỷ, tội lỗi hơn là điều thiện, thì mọi thứ giờ đây chắc có lẽ, đã bị tiêu tàn và hủy diệt từ rất lâu rồi.
Trong cuộc vật lộn giữa điều thiện và điều ác, thì rõ ràng là điều thiện bao giờ cũng là sự bình yên, vì điều thiện bỏ xa điều ác, như trong đại đa số các phim ảnh. Hãy cứu lấy những kẻ bạo dâm, vì rất ít muốn để cho ma quỷ chiến thắng, vì lẽ, thật là sai lầm khi nói rằng, điều ác bao giờ cũng là kẻ chiến thắng tuyệt đối trong lịch sử.
(H): Thưa Ông, tất cả những ai bảo vệ cho điều thiện hảo, thường bị dán nhãn và chụp mủ cho rằng họ là những người theo thuyết tương đối (relativists) và bị tố cáo là suy nghĩ quá ngây thơ rằng những gì tốt đẹp cho họ, thì sẽ tốt đẹp cho tất cả mọi người. Vậy Ông nghĩ sao về điều này?
(T): Thưa, một danh sách dài có thể được tạo ra trùng khớp với tất cả những gì được coi là tốt đẹp, và thiện hảo đó là: được yêu, được kính trọng, được thèm muốn, có đủ để sống, có bè bạn, có thể thưởng thức vẻ đẹp của tất cả mọi thứ. Nếu không phải vì những sự trùng khớp đó, và tất cả những điều khác nữa, thì chắc có lẽ con người nhân loại sẽ không thể nào có thể phát triển và tiến bộ lên được.
Nền văn minh, khi được xem xét dưới nhiều khía cạnh, chính là một sự tích tụ của những giải pháp tốt đẹp, thiện hảo, mặc cho nó phải trải qua biết bao nhiêu kẻ thù, ma quỷ, tội lỗi, bị rủi ro và đau đớn để đạt được một điều gì đó tốt đẹp hơn.
Nếu chúng ta nhìn lại lịch sử của nhân loại, chúng ta có thể thấy rằng tất cả những gì được gọi là tiến bộ, khi thuật hùng biện bị loại bỏ, chính là một tập hợp của những phát minh rất tích cực của rất nhiều giải pháp dành cho con người, của việc nhìn nhận một cách tiến bộ về nhân quyền, của hàng triệu triệu các hành động tốt đẹp, của hàng trăm ngàn triệu những ví dụ về lòng hảo tâm, về tình đoàn kết và về sự hỗ trợ lẫn nhau
(H): Thưa Ông, sách của Ông chối bỏ rằng sự bí mật của điều thiện nằm trong chính thiên hướng tốt đẹp của tự nhiên (good natural disposition). Thế thì bí mật của điều thiện là ở đâu?
(T): Thưa, điều thiện cũng giống như một đức tính bao gồm tất cả mọi đức tính, vì lẽ tất cả mọi đức tính đều tùy thuộc vào bản năng tự nhiên thứ hai vốn là một sự tiếp tục thực hiện những hành động tốt đẹp Nói ngắn gọn thì, bí mật của sự thiện hảo chính là sự tự do để chọn điều tốt, càng nhiều lần, thì càng tốt bấy nhiêu, với một xác tính rằng đó là điều tốt đẹp nhất mà ai đó có thể làm cho chính bản thân mình và cho tát cả những người khác. Chúa Kitô chính là ví dụ của con đường sự thật để dẫn đến sự hạnh phúc. Vì qua Ngài, một dòng chữ được viết ra rằng: “omnia bene fecit” tức “Ngài làm cho mọi điều trở nên thiện hảo.”
MADRID.-Ma quỷ, tội lỗi dường như có vẽ hấp dẫn hơn là điều thiện, thế nhưng trong thực tế, chính điều thiện mới làm cho thế giới này xoay vòng, đó là bài diễn thuyết của một nhà chuyên nghiên cứu về nhân loại học.
Rafael Gómez Pérez trong cuốn sách của Ông có nhan đề là: “Bài Ca Tụng Điều Thiện Hảo,” được xuất bản bởi nhà sách Rialp, bàn về sức thu hút của những điều thiện hảo. Ông cũng còn là tác giả của hơn 700 quyển sách, gồm cả cuốn sách có nhan đề “Những Vấn Nạn Về Đạo Đức Luân Lý Của Loài Người.”
Ông đã dành cho hãng tin Zenit bài phỏng vấn sau.
Hỏi (H): Thưa Ông, ca tụng điều thiện hảo, phải chăng là rất dễ ư?
Ông Gómez (T): Thưa, tất cả chúng ta, ai cũng muốn điều thiện hảo, bất cứ những điều tốt đẹp nào giúp chúng ta tìm được nguồn cảm hứng hay sự phấn khởi. Điều thiện hảo chính là chìa khóa cho tất cả mọi hạnh phúc trên đời. Khi nếm thử một món ăn ngon, chúng ta ai cũng sẽ nói rằng món ăn đó quả là “ngon” biết bao. Trong khi phê bình, hay nhận xét về một công trình nghệ thuật, chúng ta nói rằng, “tác phẩm nghệ thuật đó quả là rất đẹp.” Để tán tụng điều thiện hảo, thì điều đó phải rõ ràng, bằng không thì, ma quỷ đã ẩn hiện trong điều đó.
(H): Thưa Ông, tại sao những điều tốt đẹp, thiện hảo lại quá nhàm chán, như trong phim ảnh chẳng hạn, còn điều ma quỷ, tội lỗi thì lại quá hấp dẫn, quyến rũ, và lôi cuốn?
(T): Thưa, trong hiện thực, và trong thực tế của cuộc sống, thì điều thiện hấp dẫn và lôi cuốn chúng ta nhiều hơn là những điều ác của ma quỷ, tội lỗi. Chẳng có ai khi đến một nha sĩ thì bị quyến rũ bởi một vị nha sĩ vụng về, chứ huống hồ chi nói đến, một người ngang bướng. Thì trong hội họa hay tiểu thuyết, thì nó cũng tương tự.
Vì lẽ, nếu thế không, thì cho dù làm bất kỳ điều gì đi nữa, thì nó vẫn chưa đủ; vì tất cả những gì cần phải làm, thì phải làm với hội họa. Để đơn giản hóa những cảm nghĩ tốt đẹp không thôi, thì nó vẫn chưa đủ để tạo ra các tác phẩm hội họa, và ngược lại. Khi sự thật, khi điều thiện hảo được trình bày qua nghệ thuật, thì nó sẽ quyến rũ người thưởng thức hơn là ma quỷ, tội lỗi.
Khi ma quỷ, tội lỗi quyến rũ hay lôi cuốn, thì nó lợi dụng ngay bề mặt đối lập của sự thiện hảo, hoặc khi thiếu vắng đi sự thiện hảo, vì lẽ, tự bản thân điều thiện hảo, nó đã có một sức thu hút lạ thường rồi.
Có hàng trăm ví dụ về những tác phẩm nghệ thuật. Lấy ví dụ như, ác quỷ trong vở kịch “Fao-xtơ” của Goethe. Cho dẫu ác quỷ có sức thú hút tới cở nào, thì chính bản thân nó, không thể nào có thể đem ra so sánh được với Margaret. Vì lẽ, cô ta rất tốt lành, mặc cho bị dối lừa, và bỏ rơi, thế nhưng cô ta vẫn tiếp tục thương yêu, tha thứ, và cầu nguyện cho Fao-xtơ, để cho anh ấy nhận được ơn cứu rỗi bởi trời.
Đôi lúc, các họa sĩ cố nhấn mạnh đến “ma quỷ” là để cho giá trị của sự thiện hảo được nhìn và nhận thấy rõ ràng hơn, vì lẽ, ma quỷ, lại chính là kẻ ăn bám.
(H): Thưa Ông, có phải thế giới này được sáng tạo ra là để cho những người tốt lành?
(T): Thưa, thế giới này được sáng tạo ra không chỉ là để cho những người đó, mà nếu như không có điều thiện lấn lát điều ác, thì có lẽ, là mọi thứ đã bùng nổ ra hàng ngàn mãnh vụn rồi. Chính điều thiện hảo đã cứu sống và duy trì thế giới này.
Đối với những người khác, ma quỷ trông có vẽ rất thích hợp cho họ, ngoại trừ cho chính bản thân của nó. Thế nhưng, nhân loại chính là sự tập hợp của rất nhiều người, chứ không phải chỉ có ma quỷ và điều ác không thôi. Hãy lưu ý rằng, chúng ta đang nói về những người tốt, chứ không phải là những người ngây thơ (ingenuous) hay dễ tin (gullible).
Điều thiện hảo chính là một điều gì đó có liên quan rất nhiều đến sự thông minh, thông thái. Càng có nhiều người thông minh bao nhiêu, thì điều thiện hảo càng được loan truyền rộng rãi ra nhiều bấy nhiêu.
Điều thiện hảo, không phải là một thứ chất lượng dễ bị thay đổi, hay xê dịch, một khi nó đã hiện hữu, thì nó sẽ hiện hữu mãi cho đến muôn đời. Con người cần phải được lớn mạnh lên trong sự tốt đẹp, thiện hảo, cũng giống như việc lớn mạnh hơn trong chính lương tâm của mình, để có thể hành động những điều gì đó, có liên quan tới những người khác. Điều thiện hảo chính là một động lực, một sự sáng tạo. Những kẻ đạo đức lố lăng (goody-goody) lại chính là sự châm biếm của điều thiện hảo.
Để có được điều tốt đẹp, thiện hảo, thì điều đó phải là sự thật, và từ sự thật đó nó lại làm chói lọi lên ánh sáng của vẻ đẹp. Có người nghĩ rằng, trên thế giới này, lại có quá nhiều điều ma quỷ, tội lỗi, sự lừa gạt và xấu xa. Thế nhưng phải có nhiều điều tốt đẹp và thiện hảo hơn, vì lẽ, ma quỷ, tội lỗi phá hủy hết tất cả mọi cấu trúc, và nếu như có nhiều ma quỷ, tội lỗi hơn là điều thiện, thì mọi thứ giờ đây chắc có lẽ, đã bị tiêu tàn và hủy diệt từ rất lâu rồi.
Trong cuộc vật lộn giữa điều thiện và điều ác, thì rõ ràng là điều thiện bao giờ cũng là sự bình yên, vì điều thiện bỏ xa điều ác, như trong đại đa số các phim ảnh. Hãy cứu lấy những kẻ bạo dâm, vì rất ít muốn để cho ma quỷ chiến thắng, vì lẽ, thật là sai lầm khi nói rằng, điều ác bao giờ cũng là kẻ chiến thắng tuyệt đối trong lịch sử.
(H): Thưa Ông, tất cả những ai bảo vệ cho điều thiện hảo, thường bị dán nhãn và chụp mủ cho rằng họ là những người theo thuyết tương đối (relativists) và bị tố cáo là suy nghĩ quá ngây thơ rằng những gì tốt đẹp cho họ, thì sẽ tốt đẹp cho tất cả mọi người. Vậy Ông nghĩ sao về điều này?
(T): Thưa, một danh sách dài có thể được tạo ra trùng khớp với tất cả những gì được coi là tốt đẹp, và thiện hảo đó là: được yêu, được kính trọng, được thèm muốn, có đủ để sống, có bè bạn, có thể thưởng thức vẻ đẹp của tất cả mọi thứ. Nếu không phải vì những sự trùng khớp đó, và tất cả những điều khác nữa, thì chắc có lẽ con người nhân loại sẽ không thể nào có thể phát triển và tiến bộ lên được.
Nền văn minh, khi được xem xét dưới nhiều khía cạnh, chính là một sự tích tụ của những giải pháp tốt đẹp, thiện hảo, mặc cho nó phải trải qua biết bao nhiêu kẻ thù, ma quỷ, tội lỗi, bị rủi ro và đau đớn để đạt được một điều gì đó tốt đẹp hơn.
Nếu chúng ta nhìn lại lịch sử của nhân loại, chúng ta có thể thấy rằng tất cả những gì được gọi là tiến bộ, khi thuật hùng biện bị loại bỏ, chính là một tập hợp của những phát minh rất tích cực của rất nhiều giải pháp dành cho con người, của việc nhìn nhận một cách tiến bộ về nhân quyền, của hàng triệu triệu các hành động tốt đẹp, của hàng trăm ngàn triệu những ví dụ về lòng hảo tâm, về tình đoàn kết và về sự hỗ trợ lẫn nhau
(H): Thưa Ông, sách của Ông chối bỏ rằng sự bí mật của điều thiện nằm trong chính thiên hướng tốt đẹp của tự nhiên (good natural disposition). Thế thì bí mật của điều thiện là ở đâu?
(T): Thưa, điều thiện cũng giống như một đức tính bao gồm tất cả mọi đức tính, vì lẽ tất cả mọi đức tính đều tùy thuộc vào bản năng tự nhiên thứ hai vốn là một sự tiếp tục thực hiện những hành động tốt đẹp Nói ngắn gọn thì, bí mật của sự thiện hảo chính là sự tự do để chọn điều tốt, càng nhiều lần, thì càng tốt bấy nhiêu, với một xác tính rằng đó là điều tốt đẹp nhất mà ai đó có thể làm cho chính bản thân mình và cho tát cả những người khác. Chúa Kitô chính là ví dụ của con đường sự thật để dẫn đến sự hạnh phúc. Vì qua Ngài, một dòng chữ được viết ra rằng: “omnia bene fecit” tức “Ngài làm cho mọi điều trở nên thiện hảo.”