Thư mục vụ tháng 7/2004
Giáo Hội từ Thánh Thể
Gởi các linh mục, chủng sinh, tu sĩ nam nữ, và anh chị em giáo dân giáo phận Phú Cường
Anh chị em thân mến,
Còn 3 tháng nữa là tới Đại Hội Thánh Thể Quốc Tế tại Guadalajara, Mexicô. Theo ý muốn của Giáo Hội, mọi nơi, mọi người đều phải chuẩn bị cho biến cố trọng đại này, bằng cầu nguyện và học hỏi thêm về mầu nhiệm Thánh Thể, mầu nhiệm trung tâm của Hội Thánh, nguồn suối tuôn trào mọi ơn sủng và bao trùm mọi sinh hoạt của Hội Thánh nói chung, của mọi cộng đoàn và của mỗi tín hữu nói riêng.
Văn bản nền tảng đã được Ban Tổ chức Đại hội, với sự cộng tác của Ủy Ban Giáo Hoàng đặc trách các Đại Hội Thánh Thể Quốc tế, soạn ra để hướng dẫn các cuộc học tập và thảo luận trong thời gian chuẩn bị cũng như các ngày Đại Hội. Văn bản này đã được công bố từ hai năm nay, với tựa đề : “Thánh Thể, ánh sáng và sự sống của ngàn năm mới”.
Tôi đã trình bày những điểm chính của văn bản nền tảng này khi tường thuật về Hội nghị khoáng đại của Ủy Ban đặc trách các Đại Hội Thánh Thể Quốc Tế tại Roma trong hai ngày 5 và 6 tháng 11 năm 2002 đăng trong Báo Hiệp Thông số 16-17, tháng 4 năm 2003. Toàn thể văn bản cũng đã được phiên dịch để gởi tới anh chị em và phổ biến trong Bản Tin Hiệp Thông của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam tại các số 18-19 và 20-21, tháng 8 và tháng 10 năm 2003. Anh chị em có thể đọc lại những tài liệu đó để tìm hiểu và học hỏi thêm, ngõ hầu có thể hưởng những lợi ích to lớn của biến cố trọng đại này.
Ngoài văn bản nói trên, Đại Hội sẽ dùng Thông điệp mới đây của Đức Gioan Phaolô II về Thánh Thể : “Giáo Hội từ Thánh Thể” làm tài liệu học tập và thảo luận trong Khóa hội học (symposium) 3 ngày trước Đại Hội, cũng tại Guadalajara từ 6 tới 8 tháng 10 năm 2004. Thông điệp này đã được Ủy Ban giáo lý đức tin của Hội Đồng Giám mục phiên dịch và phổ biến tới anh chị em để học tập trong năm ngoái và năm nay. Trong thư mục vụ tháng 8 năm 2003, tôi đã trình bày cho anh chị em những nét chính của Thông điệp, đồng thời học hỏi riêng về chương 2, trình bày nội chung của chủ đề: “Giáo Hội từ Thánh Thể”. Trong thư mục vụ tháng này và những tháng kế tiếp, tôi muốn cùng anh chị em tìm hiểu về những phần còn lại. Xin anh chị em dành thì giờ để học hỏi và cầu nguyện, đồng thời giúp cả cộng đoàn cùng học tập, tìm hiểu để tỏ tình hiệp thông với Hội Thánh toàn cầu và tìm được những lợi ích thực sự cho bản thân.
Chúng ta hãy bắt đầu bằng phần Dẫn nhập. Phần này nêu lên những tương quan và những ghi nhận sau đây:
Tương quan giữa Thánh Thể và Giáo Hội
Với những lời mở đầu :”Giáo Hội sống nhờ Thánh Thể” Đức Thánh Cha muốn nhấn mạnh tới tương quan giữa Thánh Thể và Giáo Hội. Tựa đề muốn nói lên rằng, Mầu nhiệm Thánh Thể gồm tóm tất cả những gì “cốt lõi của mầu nhiệm Giáo Hội” (số 1): Thánh Thể đã khai sinh ra Giáo Hội, đã và sẽ còn nuôi dưỡng Giáo Hội suốt cuộc lữ hành trần thế. Mầu nhiệm của Giáo Hội bắt nguồn từ mầu nhiệm Thánh Thể, vì thế Thánh Thể cũng chính là tâm điểm sinh hoạt của Giáo Hội, từ đó Giáo Hội tìm được sức sống, nhờ đó Giáo Hội được phát triển.
Tương quan giữa Thánh Thể và mầu nhiệm Vượt qua
Nhớ lại hồng ân được cử hành lễ tạ ơn trong Năm Thánh 2000, tại nhà Tiệc ly, nơi Chúa Giêsu lập bí tích Thánh Thể (số 2), Đức Thánh Cha cảm nhận hết sức sâu xa rằng, Thánh Thể gắn liền với những sự việc đã xảy ra trong Tam nhật Vượt Qua: “Thánh Thể đã thực hiện trước, dưới hình thức bí tích, những biến cố sẽ được thực hiện sau đó ít giờ”: Từ vườn Cây Dầu với sự kiện muớt hồ hôi máu, cho tới hiến tế trên đồi Golgotha (số 3).
Tương quan giữa Giáo Hội và mầu nhiệm Vượt qua
Giáo Hội được gắn liền với Thánh Thể, nên “Giáo Hội được khai sinh từ mầu nhiệm Vượt Qua (Số 3). Khi cử hành Thánh lễ, sau lúc truyền phép, linh mục xướng: Đây là mầu nhiệm đức tin, thì toàn thể cộng đoàn tung hô: Chúng con loan truyền Chúa đã chịu chết và tuyên xưng Chúa đã sống lại, cho tới khi Chúa lại đến. Với những lời đó hay những lời tương tự, Giáo Hội tuyên xưng Chúa Kitô trong mầu nhiệm khổ nạn của Người, và cũng biểu lộ rõ mầu nhiệm của mình: Giáo Hội Từ Thánh Thể. Nếu Giáo Hội chỉ bắt đầu lên đường đi rao giảng Tin Mừng từ ngày lễ Ngũ tuần, sau khi nhận lãnh Chúa Thánh Thần, “thì chắc chắn việc thiết lập bí tích Thánh Thể trong nhà Tiệc Ly là một khoảnh khắc quyết định của việc thiết lập Giáo Hội. Nền tảng và nguồn gốc của Giáo Hội là tất cả Tam nhật Vượt qua. Tam nhật này như được chứa đựng, được thực hiện trước và cô đọng lại mãi mãi trong hồng ân Thánh Thể. Trong hồng ân này, Chúa Giêsu đã trao cho Giáo Hội nhiệm vụ hiện tại hóa không ngừng mầu nhiệm Vượt qua. Nhờ hồng ân này, Người thiết lập ‘tính đồng thời’ huyền nhiệm giữa Tam nhật và dòng thời gian” (Số 5).
Thánh Thể là giờ của Chúa và là giờ cứu chuộc chúng ta
Theo giáo lý: Thánh Thể thực hiện trước, một lần, theo cách bí tích và còn làm lại nhiều lần nữa mãi cho đến mút cùng thời gian, cũng theo cách bí tích, hy tế thánh giá. Bởi vậy, nếu Hy tế Thánh giá là “Giờ của Chúa”, và “Giờ cứu chuộc chúng ta”, thì Thánh Thể củng là “Giờ của Chúa” và là “giờ cứu chuộc chúng ta”. Tuy nhiên, như mầu nhiệm Vượt Qua không chỉ gồm cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Kitô mà thôi, nhưng thiết yếu bao gồm cả việc Người phục sinh, thăng thiên và quang lâm nữa, thì khi cử hành Thánh Thể, chúng ta cũng không tưởng niệm nguyên việc Chúa chịu chết, nhưng cả việc Người sống lại, lên trời và lại đến trong vinh quang. Đó chính là “Giờ thánh”: giờ khởi đầu từ vườn Giêtsimani, kéo dài tới cơn hấp hối trên thánh giá và còn tiếp tục đi vào vinh quang phục sinh. Khi cử hành Thánh lễ, bất cứ linh mục nào cũng phải đưa tâm trí hướng về những nơi đó, giờ đó, “Giờ” của Chúa, “Giờ” của Thập giá và của tôn vinh (số 4).
Tâm tình ngưỡng mộ
Bối cảnh Vượt qua và những sự việc xảy ra trong Tam nhật thánh mà mỗi thánh lễ còn hiện tái hóa theo cách bí tích trong thời gian và không gian cụ thể của chúng ta gợi lên cho chúng ta những tâm tình ngưỡng mộ và biết ơn. Tất cả lịch sử dọc dài của nhân loại và vũ trụ hầu như được thấm nhuần hồng ân cứu độ. Toàn thể Giáo Hội và mỗi cộng đoàn phụng vụ qui tụ lại để cử hành Thánh Thể đều phải thấm nhuần tinh thần ngưỡng mộ và biết ơn này. Nhưng còn phải nói chi đến các thừa tác viên Thánh Thể, những người, qua bí tích truyền chức, được trao ban quyền “hành động trong tư thế của Chúa Kitô” để nói lại chính những lời mà Chúa Kitô đã nói xưa: “Đây là Mình Thầy, sẽ bị nộp vì các con…” “Đây là chén Máu Thầy sẽ đổ ra cho các con…”(Số 5).
Đây là tâm tình mà Đức Thánh Cha đã nêu lên trong Tông thư “Bước vào ngàn năm mới” và Tông thư “Kinh Mân Côi của Đức Trinh Nữ Maria”: Cùng Mẹ Maria, chiêm ngắm Chúa Kitô để ra khơi truyền giáo. Chiêm ngắm Chúa tất nhiên phải cố gắng nhận ra Người bất cứ nơi nào Người tỏ mình, theo cách thức Người xuất hiện. Tuy nhiên không đâu rõ hơn là trong bí tích Thánh Thể, bí tích vừa nuôi dưỡng vừa soi sáng. Theo Đức Thánh Cha, Thánh Thể vừa là mầu nhiệm đức tin vừa là mầu nhiệm ánh sáng. Ngài quả quyết: “Mỗi lần Giáo Hội cử hành bí tích này, giáo dân có thể, một cách nào đó, sống lại kinh nghiệm của hai môn đệ làng Emaus: Mắt họ liền mở ra và nhận biết Người” (Lc. 24, 31). (Số 6)
Chiều kích vũ trụ của Thánh Thể.
Vì đã cử hành Thánh lễ tại nhiều nơi khác nhau, trong những hoàn cảnh khác nhau, nên Đức Thánh Cha đã rõ ràng nhận ra tính cách phổ quát với chiều kích vũ trụ của Thánh Thể. Ngài viết: “Dù thánh lễ được cử hành trên một bàn thờ nhỏ của một nhà nguyện thôn quê đi nữa, thì theo một cách nào đó, bí tích Thánh Thể vẫn được cử hành trên bàn thờ của thế giới. Bí tích Thánh Thể là mối dây nối kết trời với đất. Nó bao trùm và thấm nhập toàn thể thụ tạo. Con Thiên Chúa đã làm người để hoàn lại toàn thể thụ tạo cho Đấng đã kéo nó ra từ hư vô, trong hành động chúc tụng tuyệt vời… Ngài đã thực hiện điều đó nhờ tác vụ linh mục của Giáo Hội, để tôn vinh Ba Ngôi chí thánh. Chính đó mới là mầu nhiệm đức tin, được thực hiện trong bí tích Thánh Thể: Thế gian thoát thai từ tay Thiên Chúa Tạo Thành, trở về với Ngài sau khi đã được Chúa Kitô chuộc lại” (Số 8).
Sự lưu tâm của Huấn quyền
Vì bí tích Thánh Thể là của cải quí giá nhất của Giáo Hội trong suốt cuộc lữ hành trần thế, nên Huấn quyền, từ các Công đồng chung đến các Đức Giáo Hoàng, luôn lưu tâm tới bí tích này. Giáo lý của công đồng Trentô đã hướng dẫn khoa thần học và khoa huấn giáo của Giáo Hội trong nhiều thế kỷ và ngày nay vẫn là một tham chiếu quí giá. Những Thông điệp gần đây, như thông điệp Mirae Caritatis (Đức ái lạ lùng) của Đức Lêô XIII (28.5.1902), Mediator Dei (Đấng Trung gian của Thiên Chúa) của Đức Piô XII (20.11.1947) và Mysterium Fidei (Mầu nhiệm đức tin) của Đức Phaolô VI (03.09.1965) vẫn là những tài liệu đáng được trân trọng.
Công đồng chung Vaticanô II tuy không ban hành một văn kiện riêng, nhưng trong hầu hết các văn kiện đều nêu lên những khía cạnh khác nhau của bí tích này, đặc biệt trong Hiến chế tín lý về Giáo Hội Lumen Gentium và Hiến chế về Phụng vụ thánh Sacrosanctum Concilium.
Chính Đức Gioan Phaolô II cũng đã đề cập tới nhiều khía cạnh của bí tích này trong Tông thư Dominicae Cenae (Bàn Tiệc của Chúa : 24.02.1980), và hôm nay với con tim tràn ngập cảm kích và tri ân hơn, Ngài gởi tới toàn thể dân Chúa bức thông điệp này, trong khi mượn lời thánh vịnh 116, 12-13 để nói với chúng ta: “Biết lấy gì đền đáp Chúa bây giờ vì mọi ơn lành Ngài đã ban cho? Tôi xin nâng chén mừng ơn cứu độ và kêu cầu thánh danh Đức Chúa”.(Số 9).
Lòng tôn sùng Thánh Thể hiện nay trong Giáo Hội
Để kết thúc phần dẫn nhập này, Đức Thánh Cha sơ lược một vài nét về lòng sùng kính Thánh Thể hiện nay trong Giáo Hội. Có những ưu điểm, như nhờ phụng vụ canh tân, người ta đã tham dự cách ý thức và tích cực hơn vào hy tế Thánh Thể. Tại một số nơi, việc tôn sùng Thánh Thể chiếm một chỗ đứng quan trọng trong cuộc sống hằng ngày và trở nên nguồn suối vô tận của sự thánh thịên. Những cuộc kiệu Thánh Thể trong ngày lễ Mình Máu Thánh Chúa hằng năm cũng được nhiều nơi mộ mến và tham dự đông đảo, đem lại nhiều hồng ân và niềm phấn khởi cho nhiều người.
Tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực này, Đức Thánh Cha cũng kể ra những tiêu cực đáng tiếc, như việc tôn thờ Thánh Thể bị bỏ rơi ở nhiều nơi. Có nhiều lạm dụng làm lu mờ đức tin chân chính của Giáo Hội về Thánh Thể, tỉ dụ không còn chấp nhận giá trị hy tế của thánh lễ, mà coi đó chỉ thuần túy là một cuộc gặp gỡ thân hữu, vì thế cũng không cần đến chức tư tế thừa tác nữa. Tính chất bí tích của Thánh Thể nhiều khi bị giản lược vào giá trị loan báo, từ đó đưa ra những sáng kiến thực hành đại kết đi ngược lại với kỷ luật của Giáo Hội.
Đức Thánh Cha hy vọng thông điệp này có thể góp phần đánh tan những bóng tối nói trên, làm cho bí tích Thánh Thể tiếp tục chói sáng trong tất cả vẻ huy hoàng của mầu nhiệm (Số 10).
Anh chị em thân mến,
Đọc qua phần dẫn nhập này, chúng ta thấy tầm quan trọng của Mầu nhiệm Thánh Thể trong đời sống Giáo Hội, đời sống mỗi cộng đoàn và cuộc sống riêng tư của từng người chúng ta. Vì thế, càng tìm hiểu chúng ta càng khám phá ra những kho tàng qúi giá chất chứa trong mầu nhiệm này. Điều đó thúc đẩy chúng ta quí mến Phép Thánh Thể, năng tham dự Thánh lễ, viếng Chúa và chầu Thánh Thể. Chúng ta cũng hãy sốt sắng chuẩn bị cho Đại Hội Thánh Thể Quốc Tế tại Mexicô bằng cách siêng năng học hỏi về bí tích cao quí này cũng như năng tham dự những cử hành Thánh Thể cách sốt sắng và tích cực hơn.
Xin Mẹ Maria khơi lên trong chúng ta những tâm tình của Người đối với Chúa Giêsu, để khi cầu nguyện và chiêm ngắm Chúa Giêsu Thánh Thể, chúng ta được liên kết và gắn bó với Chúa cách mật thiết và nồng nàn hơn.
Thân ái chào toàn thể anh chị em.
Giáo Hội từ Thánh Thể
Gởi các linh mục, chủng sinh, tu sĩ nam nữ, và anh chị em giáo dân giáo phận Phú Cường
Anh chị em thân mến,
Còn 3 tháng nữa là tới Đại Hội Thánh Thể Quốc Tế tại Guadalajara, Mexicô. Theo ý muốn của Giáo Hội, mọi nơi, mọi người đều phải chuẩn bị cho biến cố trọng đại này, bằng cầu nguyện và học hỏi thêm về mầu nhiệm Thánh Thể, mầu nhiệm trung tâm của Hội Thánh, nguồn suối tuôn trào mọi ơn sủng và bao trùm mọi sinh hoạt của Hội Thánh nói chung, của mọi cộng đoàn và của mỗi tín hữu nói riêng.
Văn bản nền tảng đã được Ban Tổ chức Đại hội, với sự cộng tác của Ủy Ban Giáo Hoàng đặc trách các Đại Hội Thánh Thể Quốc tế, soạn ra để hướng dẫn các cuộc học tập và thảo luận trong thời gian chuẩn bị cũng như các ngày Đại Hội. Văn bản này đã được công bố từ hai năm nay, với tựa đề : “Thánh Thể, ánh sáng và sự sống của ngàn năm mới”.
Tôi đã trình bày những điểm chính của văn bản nền tảng này khi tường thuật về Hội nghị khoáng đại của Ủy Ban đặc trách các Đại Hội Thánh Thể Quốc Tế tại Roma trong hai ngày 5 và 6 tháng 11 năm 2002 đăng trong Báo Hiệp Thông số 16-17, tháng 4 năm 2003. Toàn thể văn bản cũng đã được phiên dịch để gởi tới anh chị em và phổ biến trong Bản Tin Hiệp Thông của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam tại các số 18-19 và 20-21, tháng 8 và tháng 10 năm 2003. Anh chị em có thể đọc lại những tài liệu đó để tìm hiểu và học hỏi thêm, ngõ hầu có thể hưởng những lợi ích to lớn của biến cố trọng đại này.
Ngoài văn bản nói trên, Đại Hội sẽ dùng Thông điệp mới đây của Đức Gioan Phaolô II về Thánh Thể : “Giáo Hội từ Thánh Thể” làm tài liệu học tập và thảo luận trong Khóa hội học (symposium) 3 ngày trước Đại Hội, cũng tại Guadalajara từ 6 tới 8 tháng 10 năm 2004. Thông điệp này đã được Ủy Ban giáo lý đức tin của Hội Đồng Giám mục phiên dịch và phổ biến tới anh chị em để học tập trong năm ngoái và năm nay. Trong thư mục vụ tháng 8 năm 2003, tôi đã trình bày cho anh chị em những nét chính của Thông điệp, đồng thời học hỏi riêng về chương 2, trình bày nội chung của chủ đề: “Giáo Hội từ Thánh Thể”. Trong thư mục vụ tháng này và những tháng kế tiếp, tôi muốn cùng anh chị em tìm hiểu về những phần còn lại. Xin anh chị em dành thì giờ để học hỏi và cầu nguyện, đồng thời giúp cả cộng đoàn cùng học tập, tìm hiểu để tỏ tình hiệp thông với Hội Thánh toàn cầu và tìm được những lợi ích thực sự cho bản thân.
Chúng ta hãy bắt đầu bằng phần Dẫn nhập. Phần này nêu lên những tương quan và những ghi nhận sau đây:
Tương quan giữa Thánh Thể và Giáo Hội
Với những lời mở đầu :”Giáo Hội sống nhờ Thánh Thể” Đức Thánh Cha muốn nhấn mạnh tới tương quan giữa Thánh Thể và Giáo Hội. Tựa đề muốn nói lên rằng, Mầu nhiệm Thánh Thể gồm tóm tất cả những gì “cốt lõi của mầu nhiệm Giáo Hội” (số 1): Thánh Thể đã khai sinh ra Giáo Hội, đã và sẽ còn nuôi dưỡng Giáo Hội suốt cuộc lữ hành trần thế. Mầu nhiệm của Giáo Hội bắt nguồn từ mầu nhiệm Thánh Thể, vì thế Thánh Thể cũng chính là tâm điểm sinh hoạt của Giáo Hội, từ đó Giáo Hội tìm được sức sống, nhờ đó Giáo Hội được phát triển.
Tương quan giữa Thánh Thể và mầu nhiệm Vượt qua
Nhớ lại hồng ân được cử hành lễ tạ ơn trong Năm Thánh 2000, tại nhà Tiệc ly, nơi Chúa Giêsu lập bí tích Thánh Thể (số 2), Đức Thánh Cha cảm nhận hết sức sâu xa rằng, Thánh Thể gắn liền với những sự việc đã xảy ra trong Tam nhật Vượt Qua: “Thánh Thể đã thực hiện trước, dưới hình thức bí tích, những biến cố sẽ được thực hiện sau đó ít giờ”: Từ vườn Cây Dầu với sự kiện muớt hồ hôi máu, cho tới hiến tế trên đồi Golgotha (số 3).
Tương quan giữa Giáo Hội và mầu nhiệm Vượt qua
Giáo Hội được gắn liền với Thánh Thể, nên “Giáo Hội được khai sinh từ mầu nhiệm Vượt Qua (Số 3). Khi cử hành Thánh lễ, sau lúc truyền phép, linh mục xướng: Đây là mầu nhiệm đức tin, thì toàn thể cộng đoàn tung hô: Chúng con loan truyền Chúa đã chịu chết và tuyên xưng Chúa đã sống lại, cho tới khi Chúa lại đến. Với những lời đó hay những lời tương tự, Giáo Hội tuyên xưng Chúa Kitô trong mầu nhiệm khổ nạn của Người, và cũng biểu lộ rõ mầu nhiệm của mình: Giáo Hội Từ Thánh Thể. Nếu Giáo Hội chỉ bắt đầu lên đường đi rao giảng Tin Mừng từ ngày lễ Ngũ tuần, sau khi nhận lãnh Chúa Thánh Thần, “thì chắc chắn việc thiết lập bí tích Thánh Thể trong nhà Tiệc Ly là một khoảnh khắc quyết định của việc thiết lập Giáo Hội. Nền tảng và nguồn gốc của Giáo Hội là tất cả Tam nhật Vượt qua. Tam nhật này như được chứa đựng, được thực hiện trước và cô đọng lại mãi mãi trong hồng ân Thánh Thể. Trong hồng ân này, Chúa Giêsu đã trao cho Giáo Hội nhiệm vụ hiện tại hóa không ngừng mầu nhiệm Vượt qua. Nhờ hồng ân này, Người thiết lập ‘tính đồng thời’ huyền nhiệm giữa Tam nhật và dòng thời gian” (Số 5).
Thánh Thể là giờ của Chúa và là giờ cứu chuộc chúng ta
Theo giáo lý: Thánh Thể thực hiện trước, một lần, theo cách bí tích và còn làm lại nhiều lần nữa mãi cho đến mút cùng thời gian, cũng theo cách bí tích, hy tế thánh giá. Bởi vậy, nếu Hy tế Thánh giá là “Giờ của Chúa”, và “Giờ cứu chuộc chúng ta”, thì Thánh Thể củng là “Giờ của Chúa” và là “giờ cứu chuộc chúng ta”. Tuy nhiên, như mầu nhiệm Vượt Qua không chỉ gồm cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Kitô mà thôi, nhưng thiết yếu bao gồm cả việc Người phục sinh, thăng thiên và quang lâm nữa, thì khi cử hành Thánh Thể, chúng ta cũng không tưởng niệm nguyên việc Chúa chịu chết, nhưng cả việc Người sống lại, lên trời và lại đến trong vinh quang. Đó chính là “Giờ thánh”: giờ khởi đầu từ vườn Giêtsimani, kéo dài tới cơn hấp hối trên thánh giá và còn tiếp tục đi vào vinh quang phục sinh. Khi cử hành Thánh lễ, bất cứ linh mục nào cũng phải đưa tâm trí hướng về những nơi đó, giờ đó, “Giờ” của Chúa, “Giờ” của Thập giá và của tôn vinh (số 4).
Tâm tình ngưỡng mộ
Bối cảnh Vượt qua và những sự việc xảy ra trong Tam nhật thánh mà mỗi thánh lễ còn hiện tái hóa theo cách bí tích trong thời gian và không gian cụ thể của chúng ta gợi lên cho chúng ta những tâm tình ngưỡng mộ và biết ơn. Tất cả lịch sử dọc dài của nhân loại và vũ trụ hầu như được thấm nhuần hồng ân cứu độ. Toàn thể Giáo Hội và mỗi cộng đoàn phụng vụ qui tụ lại để cử hành Thánh Thể đều phải thấm nhuần tinh thần ngưỡng mộ và biết ơn này. Nhưng còn phải nói chi đến các thừa tác viên Thánh Thể, những người, qua bí tích truyền chức, được trao ban quyền “hành động trong tư thế của Chúa Kitô” để nói lại chính những lời mà Chúa Kitô đã nói xưa: “Đây là Mình Thầy, sẽ bị nộp vì các con…” “Đây là chén Máu Thầy sẽ đổ ra cho các con…”(Số 5).
Đây là tâm tình mà Đức Thánh Cha đã nêu lên trong Tông thư “Bước vào ngàn năm mới” và Tông thư “Kinh Mân Côi của Đức Trinh Nữ Maria”: Cùng Mẹ Maria, chiêm ngắm Chúa Kitô để ra khơi truyền giáo. Chiêm ngắm Chúa tất nhiên phải cố gắng nhận ra Người bất cứ nơi nào Người tỏ mình, theo cách thức Người xuất hiện. Tuy nhiên không đâu rõ hơn là trong bí tích Thánh Thể, bí tích vừa nuôi dưỡng vừa soi sáng. Theo Đức Thánh Cha, Thánh Thể vừa là mầu nhiệm đức tin vừa là mầu nhiệm ánh sáng. Ngài quả quyết: “Mỗi lần Giáo Hội cử hành bí tích này, giáo dân có thể, một cách nào đó, sống lại kinh nghiệm của hai môn đệ làng Emaus: Mắt họ liền mở ra và nhận biết Người” (Lc. 24, 31). (Số 6)
Chiều kích vũ trụ của Thánh Thể.
Vì đã cử hành Thánh lễ tại nhiều nơi khác nhau, trong những hoàn cảnh khác nhau, nên Đức Thánh Cha đã rõ ràng nhận ra tính cách phổ quát với chiều kích vũ trụ của Thánh Thể. Ngài viết: “Dù thánh lễ được cử hành trên một bàn thờ nhỏ của một nhà nguyện thôn quê đi nữa, thì theo một cách nào đó, bí tích Thánh Thể vẫn được cử hành trên bàn thờ của thế giới. Bí tích Thánh Thể là mối dây nối kết trời với đất. Nó bao trùm và thấm nhập toàn thể thụ tạo. Con Thiên Chúa đã làm người để hoàn lại toàn thể thụ tạo cho Đấng đã kéo nó ra từ hư vô, trong hành động chúc tụng tuyệt vời… Ngài đã thực hiện điều đó nhờ tác vụ linh mục của Giáo Hội, để tôn vinh Ba Ngôi chí thánh. Chính đó mới là mầu nhiệm đức tin, được thực hiện trong bí tích Thánh Thể: Thế gian thoát thai từ tay Thiên Chúa Tạo Thành, trở về với Ngài sau khi đã được Chúa Kitô chuộc lại” (Số 8).
Sự lưu tâm của Huấn quyền
Vì bí tích Thánh Thể là của cải quí giá nhất của Giáo Hội trong suốt cuộc lữ hành trần thế, nên Huấn quyền, từ các Công đồng chung đến các Đức Giáo Hoàng, luôn lưu tâm tới bí tích này. Giáo lý của công đồng Trentô đã hướng dẫn khoa thần học và khoa huấn giáo của Giáo Hội trong nhiều thế kỷ và ngày nay vẫn là một tham chiếu quí giá. Những Thông điệp gần đây, như thông điệp Mirae Caritatis (Đức ái lạ lùng) của Đức Lêô XIII (28.5.1902), Mediator Dei (Đấng Trung gian của Thiên Chúa) của Đức Piô XII (20.11.1947) và Mysterium Fidei (Mầu nhiệm đức tin) của Đức Phaolô VI (03.09.1965) vẫn là những tài liệu đáng được trân trọng.
Công đồng chung Vaticanô II tuy không ban hành một văn kiện riêng, nhưng trong hầu hết các văn kiện đều nêu lên những khía cạnh khác nhau của bí tích này, đặc biệt trong Hiến chế tín lý về Giáo Hội Lumen Gentium và Hiến chế về Phụng vụ thánh Sacrosanctum Concilium.
Chính Đức Gioan Phaolô II cũng đã đề cập tới nhiều khía cạnh của bí tích này trong Tông thư Dominicae Cenae (Bàn Tiệc của Chúa : 24.02.1980), và hôm nay với con tim tràn ngập cảm kích và tri ân hơn, Ngài gởi tới toàn thể dân Chúa bức thông điệp này, trong khi mượn lời thánh vịnh 116, 12-13 để nói với chúng ta: “Biết lấy gì đền đáp Chúa bây giờ vì mọi ơn lành Ngài đã ban cho? Tôi xin nâng chén mừng ơn cứu độ và kêu cầu thánh danh Đức Chúa”.(Số 9).
Lòng tôn sùng Thánh Thể hiện nay trong Giáo Hội
Để kết thúc phần dẫn nhập này, Đức Thánh Cha sơ lược một vài nét về lòng sùng kính Thánh Thể hiện nay trong Giáo Hội. Có những ưu điểm, như nhờ phụng vụ canh tân, người ta đã tham dự cách ý thức và tích cực hơn vào hy tế Thánh Thể. Tại một số nơi, việc tôn sùng Thánh Thể chiếm một chỗ đứng quan trọng trong cuộc sống hằng ngày và trở nên nguồn suối vô tận của sự thánh thịên. Những cuộc kiệu Thánh Thể trong ngày lễ Mình Máu Thánh Chúa hằng năm cũng được nhiều nơi mộ mến và tham dự đông đảo, đem lại nhiều hồng ân và niềm phấn khởi cho nhiều người.
Tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực này, Đức Thánh Cha cũng kể ra những tiêu cực đáng tiếc, như việc tôn thờ Thánh Thể bị bỏ rơi ở nhiều nơi. Có nhiều lạm dụng làm lu mờ đức tin chân chính của Giáo Hội về Thánh Thể, tỉ dụ không còn chấp nhận giá trị hy tế của thánh lễ, mà coi đó chỉ thuần túy là một cuộc gặp gỡ thân hữu, vì thế cũng không cần đến chức tư tế thừa tác nữa. Tính chất bí tích của Thánh Thể nhiều khi bị giản lược vào giá trị loan báo, từ đó đưa ra những sáng kiến thực hành đại kết đi ngược lại với kỷ luật của Giáo Hội.
Đức Thánh Cha hy vọng thông điệp này có thể góp phần đánh tan những bóng tối nói trên, làm cho bí tích Thánh Thể tiếp tục chói sáng trong tất cả vẻ huy hoàng của mầu nhiệm (Số 10).
Anh chị em thân mến,
Đọc qua phần dẫn nhập này, chúng ta thấy tầm quan trọng của Mầu nhiệm Thánh Thể trong đời sống Giáo Hội, đời sống mỗi cộng đoàn và cuộc sống riêng tư của từng người chúng ta. Vì thế, càng tìm hiểu chúng ta càng khám phá ra những kho tàng qúi giá chất chứa trong mầu nhiệm này. Điều đó thúc đẩy chúng ta quí mến Phép Thánh Thể, năng tham dự Thánh lễ, viếng Chúa và chầu Thánh Thể. Chúng ta cũng hãy sốt sắng chuẩn bị cho Đại Hội Thánh Thể Quốc Tế tại Mexicô bằng cách siêng năng học hỏi về bí tích cao quí này cũng như năng tham dự những cử hành Thánh Thể cách sốt sắng và tích cực hơn.
Xin Mẹ Maria khơi lên trong chúng ta những tâm tình của Người đối với Chúa Giêsu, để khi cầu nguyện và chiêm ngắm Chúa Giêsu Thánh Thể, chúng ta được liên kết và gắn bó với Chúa cách mật thiết và nồng nàn hơn.
Thân ái chào toàn thể anh chị em.