CHÚA NHẬT 13 THƯỜNG NIÊN. C

(Lc 9,51-62)

Thưa quý vị.

Xin đừng quá vội vàng lướt qua bài đọc 1, bởi lẽ nó có một tiềm năng to lớn giải thích Thiên Chúa luôn can thiệp vào cuộc sống nhân loại; Ngài luôn quan tâm, giáo dục và ban phát hạnh phúc cho từng người. Câu chuyện của bài đọc 1 là về các tiên tri cũng như việc kế thừa ơn ngôn sứ. Ơn này tỏ hiện rõ ràng khi tuyển dân lâm vào các khủng hoảng: Chính trị, luân lý, tôn giáo. Thế giới luôn có khủng hoảng; Hội Thánh, từng gia đình cũng không tránh khỏi thông lệ đó. Ví dụ Irắc vào ngày 30/6 tới đây. Giáo Hội luôn phải vật lộn về vấn đề giáo lý, thần học, giáo sĩ và giáo dân. Gia đình thì về kinh tế, giáo dục và tình yêu hôn nhân. Cho nên chúng ta cần tiếng nói ngôn sứ hướng dẫn.

Tác giả Diane Bergan trong cuốn Preaching the new lectionary (thuyết giảng về sách các bài đọc mới) cho hay hai tiên tri Êlia và Êlisa có liên hệ trực tiếp với nhau. Êlia có nghĩa: Thiên Chúa của tôi là Đức Chúa. EL = Thiên Chúa, Jah = Đức Chúa. Còn Êlisa nghĩa là Thiên Chúa cứu vớt. Eli =Thiên Chúa, Sha = Cứu vớt. Như vậy căn cước của Êlia nói lên sứ mệnh của ông là kêu gọi dân Israel trung thành với Thiên Chúa khi họ bị các ngẫu tượng dân tộc chung quanh cám dỗ, lìa bỏ Thiên Chúa chân thật mà thờ các tà thần (Idaven, vợ vua Akhát khuyên chồng bắt dân Do Thái thờ thần Baan - Xem 1V18). Vai trò của tiên tri Êlisa là củng cố lòng tin của tuyển dân để Thiên Chúa ra tay cứu chữa (Xem chuyện Êlisa làm mù đạo binh Aram và dẫn chúng đi như dẫn đàn cừu tới thành Samari, cứu Israel thoát nạn - Xem 2V6). Cứ như sứ vụ của hai ngôn sứ này thì chỉ có một Thiên Chúa duy nhất, dẫn đưa và cứu vớt chúng ta, thờ phượng ngẫu tượng là một điều sai trái, sẽ dẫn đất nước đến tai hoạ khủng khiếp. Hệ quả về đường thiêng liêng cũng không thể lường được, tuy nhiên chúng ta thường xuyên coi nhẹ. Ngẫu tượng vật chất vẫn có sức mạnh hấp dẫn nhất. Kể cả đối với những linh hồn tận hiến nhưng thiếu hy sinh.

Câu chuyện Êlia và Êlisa là về việc kế thừa ơn tiên tri. Hiện thời dân tộc Do Thái vẫn khao khát được xem thấy ngôn sứ Êlia trở lại, bởi đó là tiền hô của Đấng Thiên Sai, thời kỳ tự do và an bình. Khi cử hành nghi lễ xuất hành ra khỏi Ai Cập (lễ Seder) người Do Thái kết thúc bữa ăn vượt qua bằng cách mở cửa nhà để tiếp đón Thần Khí ngôn sứ Êlia. Họ cầu nguyện để ông trở lại với ơn huệ bình an và tự do cho thế giới mới. Vào thời tiên tri Êlia (khoảng thế kỷ 9 trước công nguyên), dân Do Thái có rất nhiều ngôn sứ giả, chỉ một mình Êlia là chân thật, trung thành rao giảng sứ điệp mà ông lãnh nhận từ Thiên Chúa. Tuy nhiên sứ mạng của vị tiên tri sắp chấm dứt. Dân Do Thái sẽ thiếu vắng đại diện của Thiên Chúa trong kiếp sống khó nhọc của mình; họ không còn dấu hiệu khả thị Thiên Chúa vẫn hiện diện và che chở đất nước. Chắc chắn dân Israel sẽ rơi vào khủng hoảng lớn nếu tiên tri Êlia không tìm được người kế vị.

Ông đã chọn Êlisa, một nông dân giàu có, chất phác, quê mùa, có phần thô kệch đang cày ruộng với mười hai cặp bò và Êlisa đã mau mắn chấp nhận. Dòng chảy ơn tiên tri không bị bế tắc trong tuyển dân; Thiên Chúa luôn quan tâm và săn sóc dân Ngài. Đây là điều chúng ta nên để tâm suy nghĩ. Đừng bao giờ thất vọng nghĩ mình bị Thiên Chúa bỏ rơi, nhất là trong những gian nan, thử thách nặng nề; trái lại phải luôn đầy lòng tin tưởng và cậy trông. Êlia đặt áo choàng lên mình Êlisa, một cử chỉ tượng trưng: Êlisa sẽ là kẻ kế vị Êlia, ông sẽ thi hành sứ mạng ngôn sứ trong dân Israel. Tuy nhiên quyền kế vị này không phải cha truyền con nối, hay tự động do huyết thống, mà là sự lựa chọn của Thiên Chúa. Êlisa cũng không nhận sứ mạng vì lợi lộc riêng tư, nhưng ngược lại ông phải hy sinh. Điều đó được chứng minh từ việc ông giết cặp bò tốt nhất để làm lễ tế. Sau đó ông đãi dân làng, bạn bè một bữa tiệc thịnh soạn, rồi từ bỏ cha mẹ và tài sản mà đi theo Êlia. Ông phải huỷ bỏ dự phóng đời mình để phục vụ sứ mạng. Phía trước là bất định, hy sinh và bắt bớ. Nhưng Êlisa không do dự. Nói chung, những kẻ theo Chúa phải chấp nhận thái độ hy sinh của một vị tiên tri, một ơn kêu gọi đầy đau đớn và bấp bênh. Bài Phúc Âm sẽ nói rõ hơn về tinh thần đó. Cho nên các từ “theo” và “phục vụ” trong Kinh Thánh có nghĩa đặc biệt, không theo kiểu người ta hiểu thông thường. Nghĩa Thánh Kinh của các từ này bao gồm một sự dấn thân cá nhân, cụ thể, một liên minh trung thành và triệt để với Thiên Chúa. Chúng ta theo Chúa và phục vụ Chúa có nghĩa một tương giao thắm thiết với Ngài, không tháo lui, không chia sẻ, sẵn sàng thi hành ý muốn của Ngài. Chúng ta không theo một mớ lý thuyết nhưng theo con người của Đức Kitô. Êlisa hôm nay đã nói với Êlia: “Con sẽ đi theo thầy” và ông đã làm đúng điều mình nói.

Xin lưu ý ơn gọi của Êlisa đến trong lúc ông đang cầy ruộng, tức giữa những công việc hàng ngày. Ơn gọi của Phêrô xảy đến khi ông đang thả lưới, của Môsê khi ông đang chăn chiên cho bố vợ, của Mathêu khi ông đang ngồi bàn thu thuế… Ơn gọi tiêu biểu của mỗi cá nhân là ở trong bổn phận của mình. Chúng ta được Thiên Chúa kêu gọi đơn giản hoá cuộc sống, thánh hoá môi trường, theo đuổi các lý tưởng cao đẹp, từ bỏ các tính mê nết xấu, xì ke, ma tuý, rượu chè, đĩ điếm… Nước Mỹ sắp cử hành ngày độc lập (4/7), mọi công dân được kêu mời rũ bỏ các hình thức nô lệ, áp bức, bóc lột và tiến đến tự do hạnh phúc. Ngày nay khắp thế giới nơi nào cũng xảy ra chiến tranh và bạo lực, cho nên ơn gọi của Giáo Hội địa phương cũng như toàn cầu là hoà giải và bình an. Từ chối ơn gọi này thì không còn là người môn đệ của Chúa Kitô.

Từ thế hệ này đến thế hệ khác, Thiên Chúa luôn gởi các ngôn sứ đến cho xã hội loài người. Họ can đảm là phát ngôn viên cho Ngài, bỏ qua những tư lợi, họ cổ võ thiện ích chung để phục vụ Thiên Chúa và nhân loại. Chúng ta nên ủng hộ tiếng nói ngôn sứ đó, nhưng phải lưu ý điều kiện Kinh Thánh đặt ra, kẻo rơi vào chính trị, phe phái mà phục vụ lợi ích riêng tư. Tôi vừa kết thúc một vòng thuyết giảng bán niên. Tôi đã đi qua nhiều giáo xứ trên đất Mỹ và tôi đã sống với những người thuộc tầng lớp xã hội khác nhau. Ngoài những linh mục, giám mục nhiệt thành, tôi còn gặp những tu sĩ nam nữ và giáo dân. Tôi rất có ấn tượng về công việc tông đồ của họ, nhất là các anh chị em tín hữu không có chức thánh. Giữa những bổn phận của mình, họ còn là những ngôn sứ, các tiên tri, sứ giả của Thiên Chúa và mang chứng tích của Ngài bày tỏ cho những ai lắng tai nghe. Họ chỉ cho chúng ta những suy nghĩ đúng đắn về Thiên Chúa và thái độ yêu thương đối với người khác. Tôi đã gặp được vô số những người bênh vực công lý và hoà bình, những người tình nguyện săn sóc cô nhi quả phụ, già cả, bệnh tật hay di dân, bơ vơ. Thật đáng mừng, chiếc áo choàng tiên tri vẫn còn được liên tục trao tay xuống cho đến thế hệ chúng ta.

Kể từ thời tôi còn là con trẻ, giáo xứ ngày nay đã thay đổi nhiều. Lúc ấy ban phục vụ chỉ gồm có cha xứ, một thư ký, một bà bếp và một nhân viên chạy việc vặt. Ngày nay con số này khá đông, lên đến vài chục người. Họ là những giáo dân làm việc tình nguyện nhiều giờ một tuần, một vài người có lương nhưng đa số thì không. Họ cống hiến những thời gian nghỉ ngơi để phục vụ giáo xứ như săn sóc bệnh nhân, dạy giáo lý tân tòng, hôn nhân, thăm viếng gia đình khó nghèo và neo đơn… Các thánh lễ được tổ chức quy củ hơn và những cuộc hội họp đông đủ hơn. Hội đoàn được thành lập và sinh hoạt đều đặn. Bộ mặt nhiều giáo xứ khởi sắc. Công tác bác ái cũng được giữ vững. “Hãy theo Ta” Chúa kêu gọi và họ đã nghe theo, họ kiểm tra lại nếp sống và sẵn sàng trả giá cho việc theo Chúa của mình. Tuy nhiên chúng ta không thể bằng lòng với số giáo dân tích cực, nhiệt thành ít ỏi, giả tỉ 10%. Cứ như bài Phúc Âm hôm nay thì Chúa Giêsu mong đợi toàn thể chúng ta, mọi tín hữu phải lắng nghe lời Ngài kêu mời và mau mắn trả lời: “Khi đã tới ngày Đức Giêsu được rước lên trời, Người nhất quyết lên Giêrusalem. Người sai mấy sứ giả đi trước. Họ lên đường vào một làng Samari để chuẩn bị cho Người đến”.

Nhưng khác với thái độ của Êlisa, ở đây có ba trường hợp xảy ra: 1. Cần đắn đo kỹ lưỡng. 2. Chần chừ vì những lý do xác thịt. 3. Bịn rịn gia đình. Chúa Giêsu trả lời cho cả ba trường hợp là hãy theo Ta và đặt giá trị thiêng liêng lên trên mọi vật chất. Nói cách khác là liều thân vì Nước trời. Theo Ngài lên Giêrusalem là đánh đổi cuộc đời quá khứ để lấy một tương lai mới, tuy vô định, đầy gian nan, bất trắc nhưng tươi sáng và chân thật hơn. Vì có Chúa dẫn đường. Câu chuyện không phải chỉ cho những nhân vật trong Phúc Âm mà cho hết mọi người tín hữu, chúng ta đều được mời gọi theo Chúa; giây phút quyết định là giây phút quan trọng khi nắm bắt được ý nghĩa cuộc sống mỗi người. Công việc tông đồ của tôi phần lớn được thực hiện trong các cộng đồng giáo xứ. Tôi cũng là thành phần của một cơ chế, nhưng chúng ta đừng để cho những cơ chế ấy trói buộc; chúng ta phải được tự do thi hành sứ mạng như Chúa Giêsu đã trả lời cho trường hợp thứ nhất. Ngài không bị ràng buộc bởi bất cứ giới hạn nào. Công tác mục vụ của chúng ta phải uyển chuyển đủ để đáp ứng mọi nhu cầu. Phục vụ trước hết là thờ phụng Thiên Chúa, những điều khác là thứ yếu và có thể thay đổi. Người giáo dân tìm vinh quang Chúa giữa cuộc hành trình lữ thứ: “Con chồn có hang, chim trời có tổ, nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu”. Chúng ta phải được tự do làm chứng cho Chúa Giêsu bất cứ nơi đâu có nhu cầu. Phục vụ người nghèo, cô đơn, ngoài lề, nhưng cũng không loại bỏ những kẻ giàu sang, ương gàn và lãnh đạm. Hôm nay là ngày quyết định và uyển chuyển bởi Chúa Giêsu đã nói: “Hãy theo Ta”.

Tiếng gọi của Ngài không chỉ rõ sẽ được Ngài đem đến nơi đâu với những bổn phận nào! Nhưng chắc chắn là đến với những nhu cầu bác ái. Trong cuộc hội thảo mới đây, một nhân viên đã đưa cho tôi xem bản danh sách những công tác cần làm. Điều này khiến tôi vui mừng vì thấy rõ mục tiêu sắp tới và những phương tiện dẫn chúng ta đến đó. Khi nói: “Hãy theo Ta”, Chúa Giêsu chẳng hề có ý tưởng lừa dối ai, Ngài lo liệu để cuộc sống của chúng ta có ý nghĩa. Những ai theo Ngài không cần quan tâm đến nhu cầu điều khiển cuộc đời mình. Chính Thiên Chúa sẽ cho nó những cơ hội. Chúng ta nhập cuộc với Ngài trên con đường tiến về Giêrusalem và chúng ta tin chắc Ngài sẽ dẫn chúng ta tới thành công. Chúng ta không được thối lui, bỏ cuộc hay ngoảnh mặt nhìn lại phía sau và hối tiếc những vinh quang vật chất chóng qua. Dù thế nào đi nữa, thánh lễ hôm nay bảo đảm Chúa Giêsu không bỏ rơi các tín hữu trên đường đời. Ngài luôn hiện diện để nâng đỡ mọi người. Chúng ta vừa mừng lễ Chúa Thánh Thần ngự đến, các chúa nhật tiếp theo đươc gọi là sau lễ hiện xuống. Nghĩa là Thần Khí Chúa Giêsu không bỏ mặc giáo dân mồ côi. Nhưng luôn giúp sức để chúng ta luôn can đảm để đáp lời mời gọi: “Hãy theo Ta”. Ước chi mọi tín hữu đều nghe rõ và mau mắn vâng theo, giống như Êlisa trút bỏ mọi sự mà theo Êlia trên con đường ngôn sứ, bất chấp khó khăn gian khổ và tương lai bấp bênh. Vì đã có Thiên Chúa luôn ở với chúng ta. Amen.

Lời hay ý đẹp:

Trong thiên hạ có hai cái khó: Lên trời khó mà cầu cạnh người ta còn khó hơn.

Trong thiên hạ có hai cái đắng: Rễ hoàng liên đắng mà nghèo kiết khốn cùng còn đắng hơn.

Nhân gian có hai cái mỏng: Sương giá mùa Xuân mỏng, thói đời càng mỏng hơn.

Nhân gian có hai cái hiểm: Sông núi hiểm, lòng người càng hiểm hơn.

Biết được cái khó, chịu đựng được cái đắng, quen được cái mỏng, dò được cái hiểm, mới có thể sống an lành.

Tiền Hạc Than