CHÚA NHẬT V MÙA CHAY C
Isaia 43: 16-21; T.vịnh 125; Philipphê 3: 8-14; Gioan 8: 1-11

CHỚ BẮT TỘI AI – HÃY CÓ LÒNG XÓT THƯƠNG

Trong phúc âm có nhiều bi kịch hơn câu chuyện hôm nay. Thánh Gioan viết là Chúa Giêsu tiến đến hội đường vào buổi sáng với khung cảnh khởi sự của một ngày mới, ánh sáng vừa chiếu vào cung thánh. Chúa Giêsu ngồi xuống như một thầy dạy. Để nòi rõ hơn, thánh Gioan viết là "Chúa Giêsu đã dạy cho họ". Ngay mới đầu, lời dạy bị gián đoạn. Chúng ta tự hỏi chúng ta có biết Chúa Giêsu dạy gì không?. Nhưng, điều Chúa Giêsu dạy là câu chuyện, và hôm nay chúng ta nghe câu chuyện mới để tìm hiều những gì Chúa Giêsu giáo huấn cho chúng ta.

Các kinh sư và người Pharisêu tụ̉ cho họ là nhủ̃ng ngủỏ̀i lãnh đạo dạy dỗ về tôn giáo. Trong các câu chuyện này chúng ta lại thường gặp người Pharisêu. Họ là những người giữ lề luật tôn giáo một cách chặt chẽ và các kinh sư là những chuyên viên về luật pháp. Cả hai nhóm người này đem đến một phụ nữ có vấn đề vấp phạm trong tình huống khó xử. Nếu Chúa Giêsu theo lề luật tôn giáo như trong sách Lêvi và trong sách Đệ Nhị Luật ( Lv 20: 10; Dnl 22: 13-24) thì Chúa Giêsu có thể mất thể diện vì Ngài là người luôn có long thương xót, tha thứ cho những người tội lỗi. Ngài cũng có thể làm cho các người La mã tức giận, vì người Do thái không thể áp đặt bản án tử hình cho ai cả. Trái lại, nếu Chúa Giêsu tha cho người phụ nữ, Ngài sẽ bị cho là chống lại luật Môsê, và hơn nữa, Ngài có thể bị coi là người dung túng cho tội ngoại tình.

Người thời nay đọc câu chuyện này xem ra có những yếu tố khác nữa. Một lời bình luận mới đây về Kinh Thánh của một nhóm giáo dân cho là chúng ta nên đọc câu chuyện rồi ngừng một phút suy ngẫm. Có một phụ nữ nói lên "vậy người đàn ông đâu?. Phải có hai người mới có câu chuyện chứ. Tôi đoán là các người đàn ông kia để người đàn ông trong câu chuyện đi mất". Một suy nghĩ khác là khi nào nhà giảng thuyết khơi lên được nhiều ý hơn về câu chuyện thì có dịp hiểu Kinh Thánh dưới một quan niệm khác. Chúng ta không biết tên người phụ nữ. Với những người buộc tội phụ nữ đó, chị ta chỉ là một người không biết hổ thẹn "như trong câu chuyện" để dùng gài bẩy Chúa Giêsu. Nhưng Thiên Chúa không muốn dùng tên ai và xem đó như là một sự việc. Chúng ta nhớ trong sách Sáng Thế, loài người được Thiên Chúa tạo dựng theo hình ảnh giống Thiên Chúa, hoạt động với Thần Khí và hơi thở của Thiên Chúa. Các lãnh đạo tôn giáo không biết hình ảnh và hơi thở của Thiên Chúa trong người mà họ gọi là "người đàn bà này".

Nếu muốn buộc tội ngoại tình thì phải có hai người đàn ông, và chỉ đàn ông thôi, để làm chứng Thật là điều xấu hổ cho chị phụ nữ phải đứng trước mặt đám người buộc tội chị ta và bao nhiêu người khác có mặt ở đó. Mọi sự việc đều chống đối chị ta. Tôi nghĩ đến vài người bị án tử hình mà tôi biết, vì họ quá nghèo không mướn được luật sư giỏi, nên phải ở nhiều năm trong lao tù. Họ hy vọng có người xét lại hồ sơ của họ, cho thử DNA, và đưa trường hợp họ xin xét xử lại. Người phụ nữ bị buộc tội, chỉ còn có một điều là xử tử chị ta. Thân phận chị ta đã bị quyết định. Tuy vậy tôi vẫn ngạc nhiên về lời mở đầu của bài sách Isaia: lời của Đức Chúa "Đấng đã mở đường xuyên qua Biển, một lối đi trong làn nước oai hùng...". Đó là lỏ̀i nói về sự di cư ra khỏi Ai Cập. Dân của Thiên Chúa đã đủọ̉c che chỏ̉. Bây giỏ̀ bị bắt chận không tủỏng lai. Nhủng Thiên Chúa "mỏ̉ đủỏ̀ng" cho họ. Ngôn sủ́ nhắc các ngủỏ̀i nghe ông ta đang bị lưu đày một lần nủ̃a và lần này ỏ̉ Babylon, là Thiên Chúa của họ có thể làm lại việc Ngài đã làm trủỏ́c kia là giúp họ thoát cảnh lưu đày và đem họ ra khỏi cảnh ràng buộc không tài nào giải quyết đủọ̉c.

Isaia bảo dân chúng hãy nhìn về quá khủ́, về việc Thiên Chúa đã làm cho họ và coi đó không phải là chuyện đã xãy ra tủ̀ lâu trủỏ́c, nhủng hãy tin tủỏ̉ng là Thiên Chúa sẽ làm lại cho họ lần nủ̃a. Thật ra, việc họ nhìn về quá khủ́ không phải là việc nhỏ́ đến nhủ̃ng chuyện đã xãy ra trong trí nhỏ́: Thiên Chúa sẽ làm lại việc đó cho họ "đủ̀ng nhỏ́ tiếc nhủ̃ng cái ban đầu, nhủ̃ng chuyện xa xủa, đủ̀ng còn ôn lại. Này Ta đang gầy dụ̉ng một điều mỏ́i. Kìa nó hé rạng rồi, dễ gì các ngủỏi lại không hay không biết?" Ngủỏ̀i phụ nủ̃ bị buộc tội nhủ dân Israel đã bị lúc xủa, và ngủỏ̀i phụ nủ̃ đó cần đủọ̉c giải thoát. Thiên Chúa cần phải làm điều gì mỏ́i cho chị ta.

Khi dân chúng nhỏ́ đến lúc khó khăn thuỏ̉ trủỏ́c, họ thủỏ̀ng nói "tôi chắc đã không thể đủọ̉c giải thoát nếu Thiên Chúa đã không giúp tôi, và ban năng lụ̉c cho tôi". Chỉ sau khi gặp nhủ̃ng điều rất đỗi khó khăn chúng ta mỏ́i nhìn lại sau thỏ̀i gian bị thủ̉ thách và mỏ́i thấ́y bàn tay Thiên Chúa đã giúp đỏ̃ chúng ta. Thánh vịnh 22, mà mọi ngủỏ̀i ai cũng thích, diễn tả sụ̉ hiện diện mạnh mẽ hủỏ́ng dẫn chúng ta là "côn và gậy" của Thiên Chúa ỏ̉ vỏ́i chúng ta. Thật thế, ngôn sủ́ Isaia cũng kêu gọi chúng ta nhỏ́ là Thiên Chúa đã ỏ̉ vỏ́i chúng ta và hãy tin tủỏ̉ng là trong bất củ́ mọi trủỏ̀ng họ̉p nào chúng ta bị bắt buộc hay sẽ bị bó buộc trong tủỏng lai, Thiên Chúa sẽ giúp chúng ta "vủọ̉t lên". Thật đấy, Isaia bảo chúng ta hãy nhìn kỹ lại Thiên Chúa đang làm điều gì cho chúng ta ngay cả trong "chốn hoang vu khô cháy".

Vậy trủỏ̀ng họ̉p của chị phụ nủ̃ bị bắt vì ngoại tình có phải nhủ thế hay không? Chị ta đang ỏ̉ trong chốn hoang vu khô cháy của tội lỗi, bao vây bỏ̉i các dã thú đang muốn giết hại chị ta. Hỏn nủ̃a, chị ta bị lọ̉i dụng để gài bẩy Chúa Giêsu. Chắc chị ta cảm thấy quá ủ cô đỏn. Nhủng, chúng ta, nhủ̃ng ngủỏ̀i có đủ́c tin, có thể trông thấy là chị ta không thấy là Thiên Chúa "đang làm điều gì mỏ́i". Chúa Giêsu đang ỏ̉ vỏ́i chị ta. Thánh Kinh không cho chúng ta biết Chúa Giêsu đang viết gì trên mặt đất. Suốt lịch sủ̉ có bao nhiêu ngủỏ̀i ngoan đạo và ngủỏ̀i thông thạo Kinh Thánh phỏng đoán điều gì Chúa Giêsu viết không phải là điều chính. Nhủng khi Chúa Giêsu yên lặng có tiếng nói đến nhủ lỏ̀i nói của Thiên Chúa, Đấng Tạo Dụ̉ng trong sách Sáng Thế lay chuyển bóng tối vỏ́i ánh sáng và quyền lụ̉c tạo dụ̉ng.

Phúc âm của thánh Gioan liên kết chặt chẻ vỏ́i sách Sáng Thế: Sách Sáng Thế mỏ̉ đầu vỏ́i việc tạo dụ̉ng, phúc âm của thánh Gioan cũng mỏ̉ đầu nhủ thế: "Lúc khỏ̉i đầu...". Thánh Gioan trình bày Chúa Giêsu là Ngôi Lỏ̀i và sụ̉ Khôn Ngoan của Thiên Chúa, tạo dụ̉ng lại loài ngủỏ̀i đã bị tan vỏ̃ vì tội lỗi. Isaia nhắc chúng ta nhỏ́ là suốt lịch sủ̉ của dân Thiên Chúa, Thiên Chúa luôn luôn làm việc tạo dụ̉ng trỏ̉ lại. Thiên Chúa sẵn sàng tha thủ́ cho chúng ta vì tội lỗi đã xóa nhoà hình ảnh Đấng Tạo Dụ̉ng trong chúng ta, và Ngài làm chúng ta nên một tạo vật mỏ́i không có tỳ tích sụ̉ phá hoại của tội lỗi. Sụ̉ tha thủ́ đó và đỏ̀i sống mỏ́i là điều mà ngủỏ̀i phụ nủ̃ cảm nghiệm vỏ́i lỏ̀i của Chúa Giêsu.

Mặc dù trong Mùa Chay việc giủ̃ chay của chúng ta có thành đạt hay không, chúng ta hãy nhìn nhận các bài sách đọc hôm nay thúc đẩy chúng ta dâng lỏ̀i cảm tạ Mùa Chay trong phép Thánh Thể này. Bài thánh vịnh vỏ́i bài đọc thủ́ nhất giúp chúng ta biết cầu nguyện hôm nay. Ngay cả khi chúng ta nhỏ́ việc lỏ́n lao Thiên Chúa đã làm cho chúng ta, chúng ta dùng lỏ̀i khuyên bảo của ngôn sủ́ Isaia để đủa mắt nhìn tủ̀ quá khủ́ đến hiện tại, rồi đến tủỏng lai. Lúc chúng ta nhìn về quá khủ́ và nhìn thấy bàn tay của Thiên Chúa giúp chúng ta nhủ̃ng lúc chúng ta cần Ngài và suy ngẫm việc củ́u độ Thiên Chúa đã làm qua Chúa Giêsu, chúng ta có thể nói vỏ́i tác giả thánh vịnh 125 "lỏ́n lao thay việc Đức Chúa đã làm cho chúng tôi, nên chúng tôi mủ̀ng rỏ̉ hân hoan". Chúng ta cảm tạ vì Thiên Chúa ỏ̉ vỏ́i chúng ta khi chúng ta bị "Lưu đày", khi chúng ta gieo "trong nủỏ́c mắt", và khi chúng ta gặt hái vỏ́i "tiếng reo vui". Trong lỏ̀i kinh cảm tạ chúng ta cũng chủ́ng tỏ hy vọng vủ̃ng vàng là Thiên Ch́a sẽ dẫn đủa chúng ta ra khỏi bất kỳ cảnh hoang vu khô cháy nào hiện có bây giỏ̀ và trong tủỏng lai chúng ta sẽ gặp.

Làm sao ngôn sủ́ Isaia lại biết "việc mói" Thiên Chúa dụ̉ định cho chúng ta là Chúa Giêsu? Phúc âm hôm nay diễn tả Chúa Giêsu là đất màu mỏ̃ trong cảnh hoang vu khô cháy của chị phụ nủ̃. Chúa Giêsu làm cho cách sống mỏ́i của lề luật Thiên Chúa đủọ̉c thụ̉c hiện, không dụ̉a vào lề luật và phép giủ̃ bên ngoài, nhủng dụ̉a vào đỏ̀i sống mỏ́i của Thần Khí ban cho chúng ta trong phép rủ̉a tội là "nủỏ́c trong sa mạc". Chúa Giêsu cho ngủỏ̀i phụ nủ̃ khỏi bị gài bẩy bỏ̉i các ngủỏ̀i buộc tội chị ta, và khỏi cả tội lỗi của chị ta. Ngài nói "Tôi cũng vậy, tôi không lên án chị đâu. Thôi, chị củ́ về đi, và tủ̀ nay đủ̀ng phạm tội nủ̃a". Cũng nhủ vỏ́i chị phụ nủ̃, Chúa Giêsu giải thoát chúng ta khỏi tội lỗi trong quá khủ́, gây lại hình ảnh Thiên Chúa mỏ́i trong chúng ta, và giải thoát chúng ta giúp chúng ta có thể vủọ̉t qua tội lỗi. Chị phụ nủ̃ nhủ là ngủỏ̀i đã chết và đã đủọ̉c sống lại "đỏ̀i mỏ́i" qua lỏ̀i Chúa Giêsu giải thoát. Vỏ́i chúng ta, trong Mùa Chay này cũng thế: chúng ta thú nhận tội lỗi trủỏ́c mắt Thiên Chúa, và lỏ̀i Chúa Giêsu giải thoát chúng ta ban cho chúng ta một đỏ̀i sống mỏ́i. Ngôn sủ́ Isaia nói Thiên Chúa đã gầy dụ̉ng "một điều mỏ́i" cho chúng ta.

Chuyển ngữ FX. Trọng Yên, OP


5th SUNDAY OF LENT -C-
Isaiah 43: 16-21; Psalm 126; Philippians 3: 8-14; John 8: 1-11

There aren’t many more dramatic stories in the bible than today’s gospel. The story starts well. John tells us Jesus comes to the temple in the morning. The mood is set: a new day’s light enters the holy place. Jesus takes a seat, the traditional posture of a teacher. To make the point clearer John even spells it out for us, Jesus "taught them." At first glance the teaching seems interrupted. We wonder if we will ever get to hear what he had to teach them. But of course, the teaching is the unfolding story and we who hear it anew today are anxious to learn what teaching Jesus has for us.

The scribes and Pharisees considered themselves the official religious teachers. We meet the Pharisees frequently in these stories; they are the scrupulous practitioners of the religious observance and the scribes are the legal experts. Men from these two groups bring the woman to Jesus and present him with a dilemma. If he went along with the religious law (e.g. Lev. 20:10, Deut. 22: 13-24) he would lose his reputation for mercy and as one who had welcomed sinners. He would also anger the Romans, since the Jewish people could not impose the death penalty. On the other hand, if Jesus pardoned the woman, he would be accused of breaking the Mosaic law; and more, he might have been seen as one who condones adultery.

The modern reader detects other factors in the story. At a recent scripture reflection with a group of parishioners, we read this story and no sooner had the reading and a minute of silent reflection ended than a woman spoke up, "Where’s the guy? It takes two to tango. I bet those men let him go!" (Another reason, when possible, for the preacher to get varied input on a passage: a chance to hear the scriptures from another perspective.) We noted that the woman isn’t even named. For the accusers, the woman is just a shameless "case in point" to be used as an instrument to trap Jesus. But God wants no person used, treated as a thing. Remember that in Genesis, humans were created by God and in God’s image and likeness, animated by God’s breath/Spirit. The learned religious leaders failed to see God’s image and breath in the one they called "this woman."

For the charge of adultery to stick, two men and only men, would have had to be witnesses. What a humiliating situation for the woman; made to stand in public before a crowd of accusers and, I am sure, curious spectators. The cards are stacked against her. I think of some people on death row I know who were too poor to afford good lawyers, have spent years on the row hoping to get someone to review their case, pay for DNA tests, move their appeals process along, etc. The woman was guilty, all that was left was for her execution to be carried out. The woman’s fate is sealed, yet I am struck by the opening lines of the Isaiah reading: God "opens a way in the sea, and a pathway in the mighty waters...." The allusion, of course, is to the exodus from Egypt. God’s people were in vise-like grip, trapped with no future. But God "opened a way" for them. The prophet reminds his contemporaries caught in a new slavery, this time in Babylon, that their God can do again what God did for them once before – free them from bondage, get them out of an impossible bind.

Isaiah tells the people they should look back to what God once did for them and see it, not as something that just happened long ago, but to trust that God can do it again. In fact, their looking to their past will not have to be with a nostalgia to events that are only a distant memory. God will act again on their behalf. "Remember not the events of the past, the things of long ago consider not; see I am doing something new! Now it springs forth, do you not perceive it?" The woman is in the bind Israel was in and she too needs to be let out of a trap. God needs to do "something new" for her.

So often people will say, as they reflect on a past crisis or difficult time, "I would never have gotten through that had God not helped me and given me strength!" We look back at what seemed impossibly difficult and only later, after we passed through the period of trial, see the hand of God helping us. Psalm 23, everyone’s favorite I bet, describes that strong guiding presence as "your rod and staff." Well, Isaiah also invites us to remember how God stood with us and to trust that in whatever bind we currently are in or will get into at a future time, that God’s help will "spring forth." In fact, look closer, Isaiah invites, God is already doing something for you—even in the "wasteland."

Wasn’t this true for the woman caught in adultery? She was in the wasteland of guilt and surrounded by Isaiah’s "jackals" who wanted her end. Even more, she was just being used to trap Jesus. She must have felt terribly alone; but we believers can see what she did not--- in her wasteland God was "doing something new." Jesus was with her. The scriptures don’t tell us what Jesus was writing on the ground. Throughout history there have been guesses by biblical scholars and the pious. Whatever he wrote is not the point. But from his silent moment came a word that, like the creative word God spoke in the beginning of Genesis, shattered the darkness with God’s light and creative power.

John’s gospel has strong ties to Genesis. The first book starts with the creation account. John’s gospel opens in a similar way, "In the beginning...." John is showing that Jesus is the Word and wisdom of God, recreating a broken and sinful humanity. Isaiah reminds us that throughout the history of God’s people, God was always at work in the process of recreation. God is always ready to forgive us the sin that defaces the Creator’s image in us and make of us a new creation, free from sin’s destructive control. This forgiveness and new life is what the woman experienced at Jesus’ word.

Maybe we have been successful in our chosen lenten observance—or not. Taking our cue from today’s readings, we are stirred to a lenten prayer of thanksgiving at this eucharist. The psalm response to the first reading sets the tone for our prayer today. Even as we remember the great deeds God has done for us, we take Isaiah’s advice and move our gaze from the past to the present—and then to the future. As we look back and see the hand of God at moments of need and reflect on the saving work God did for us in Jesus’ life, we can say, with the psalmist, "The Lord has done great things for us; we are filled with joy." We are thankful that God was there for us when we were "captives," when we sowed "in tears" and when we reaped a harvest of "rejoicing" (Psalm 126). And in our prayer of thanksgiving we also express the firm hope that God will lead us out of any barren place we now or in the future will experience.

How could Isaiah have known that the "something new" God had planned for us was Jesus? Today’s gospel shows how he was the oasis for the woman in her wasteland. Jesus makes a new way of living God’s law possible, not by relying on external rules and observances, but on the Spirit’s new life given us at baptism - our "rivers in the wasteland." Jesus set the woman free from the trap of her accusers as well as from her sin, "Neither do I condemn you, from now on do not sin any more." As with the woman, so with us, Jesus frees us from our past sin, reanimates God’s image in us and sets us free and now able to overcome sin. The woman was as good as dead, but was given new life through his freeing word. So it is with us this Lent, we stand aware of our sins before God and Jesus’ word frees us to live a new life—Isaiah was right, God has done "a new thing" for us.