CHÚA NHẬT 3 MÙA CHAY. C

Lc 13,1-9

Thưa quí vị,

Phải chăng chúng ta đang đứng trên một mảnh đất không chân? Những người sống trong các thành phô’ ở miền tây nước Mỹ thường đặt câu hỏi như thế. Bởi họ luôn sợ xảy ra động đất. Họ đã phải chịu đựng nhiều trận đất rung khốc liệt, thiệt mạng hàng chục ngàn người, thiệt hại hàng nhiều tỉ đôla. Cho nên chính quyền tiểu bang và các thành phố đã ban hành nhiều quy định nghiêm ngặt về xây cất, ngõ hầu bảo vệ công dân của mình và hạn chế tối đa các thiệt hại. Bản vẽ nhà cửa, cầu đường, dinh thự, văn phòng phải được trình lên hội đồng thành phố xét duyệt trước khi thi công. Các lâu đài cổ, kiến trúc lịch sư’, phải được gia cố vững vàng để có thể chịu đựng những cơn động đất lớn. Chẳng ai muốn mình là con cờ thí của các công trình kém chất lượng.

Bài đọc 2 chúa nhật hôm nay cũng cảnh cáo tín hữu về hoàn cảnh tương tự, về đời sống siêu nhiên. Thánh Phaolô viết: “Những sự việc này xảy ra cho họ để làm bài học, và đã được chép lại để răn dạy chúng ta, là những kẻ đang sống trong thời sau hết này. Bởi vậy ai tưởng mình đang đứng vững thì hãy coi chừng kẻo ngã”. Chắc chắn Ngài không phải là người kiểm tra nhà cửa ở California để đưa ra lời cảnh cáo, vấn đề Ngài quan tâm sâu xa hơn nhiều. Ngài khuyên nhủ các tín hữu coi lại nền tảng đời sống mình, nói cách khác, sức khoẻ tinh thần của một cuộc sống mỗi người. Thiên Chúa đã giải thoát chúng ta khỏi ách nô lệ tội lỗi, như thuở xưa dân Israel khỏi kiếp lầm than ở Ai Cập. Tuy nhiên, tước vị làm con cái Thiên Chúa không có nghĩa chúng ta đã vững chắc về phần thiêng liêng tức sống trong ân nghĩa với Ngài. Chúng ta còn nhiều nguy hiểm, mà thánh Phaolô gọi là sống bên bờ vực thẳm trần gian. Chúng ta coi chừng kẻo ngã. Chẳng ai có thể tự phụ về con người mỏng giòn của mình. Như công dân tiểu bang California bên Hoa Kỳ, xét về phần thiêng liêng, đều đứng trên mảnh đất không có nền tảng.

Cho nên, thánh Phaolô nêu gương dân tộc Do Thái được Thiên Chúa bảo vệ trên con đường sa mạc trở về đất hứa. Họ đã được nâng niu như gà mẹ săn sóc đàn con, vậy mà nhiều lần họ đã vấp ngã, nổi loạn chống Môsê, chống Thiên Chúa. Chúng ta ngày nay cũng được những ân huệ tương tự, liệu chúng ta có tránh khỏi vết xe của họ,mà luôn trung thành với Thiên Chúa? Để làm cho vấn đề sáng tỏ hơn, thánh Phaolô đưa ra một so sánh rõ ràng: Trong hoang địa dân Do Thái được nuôi dưỡng bằng thịt chim cút, bánh manna. Ngày nay chúng ta có Thánh Thể, lương thực còn bền vững, cao quý hơn manna gấp nhiều lần. Tuyển dân được kết hiệp với Môsê làm thành dân riêng Chúa chọn dưới sự hướng dẫn của Môsê (nguyên văn: Tất cả cùng được chịu phép rửa dưới đám mây, và trong lòng biển, để đi theo ông Môsê). Qua bí tích rửa tội, chúng ta cũng được tháp nhập vào thân mình mầu nhiệm Chúa Kitô. Tuyển dân được uống nước thoả thuê từ tảng đá. Chúng ta cũng được no thoả từ Máu Thánh Chúa, nguồn phát sinh nước hằng sống trên hành trình trần gian. Thánh nhân còn cho biết thêm những lời cằn nhằn của tuyển dân và các hình phạt nặng nề của Thiên Chúa là lời cảnh báo chúng ta phải lắng nghe. Bởi lẽ chúng ta cũng thường có khuynh hướng như vậy: Tự mãn, tự phụ, tưởng mình vững chắc trước tôn nhan Thiên Chúa, đứng trên đá tảng muôn đời thánh thiện là Đức Giêsu Kitô. Thực tế,không phải vậy, tính mỏng giòn của thân phận làm người chẳng bảo đảm cho ai như thế cả.

Chính thánh Phaolô đã nhiều lần muốn trở nên kẻ canh chừng cho chúng ta, Ngài muốn thức tỉnh chúng ta khỏi thói xấu tự mãn trong đức tin, xa tránh những thái độ khoa trương, đạo đức vô lối và giả tạo. Đức Giáo Hoàng Phaolo VI ngày 4/7/1965 đã nói với các thiếu nữ trong phong trào công giáo tiến hành địa phận Fiesole như sau: “Thế giới bây giờ đầy rẫy lòng tự phụ… họ muốn thoát khỏi mọi hạn chế, trách nhiệm, vâng phục để sống đời tự do vô trách nhiệm, ích kỷ, tham lam, buông thả và nông nổi. Chúng con phải hành động ngược lại, dấn thân trung thành, an vui, hy sinh, hoàn thành mọi nhiệm vụ bằng tình yêu và sức mạnh trong ơn Chúa Thánh Thần”. Mùa Chay là thời gian thuận tiện để chúng ta suy gẫm và thực hiện sứ điệp của các vị, chúng ta cần trở lại với ơn Thiên Chúa, chấp nhận tính mỏng giòn của mình và khiêm nhường xin Chúa tha thứ, cảnh giác các sai phạm tương lai. Khi biết hồi tỉnh chúng ta sẽ nhận ra thực sự là trên dương gian, chẳng có chỗ đứng nào vững chắc ngoài lòng ký thác vào tình Chúa thương yêu. Đức Kitô là gương mẫu để chúng ta rập khuôn sống kết hiệp với Ngài.

Những biến cố gần đây: Thiên tai, dịch hoạ, chiến tranh, khủng bố, nhất là những thảm hoạ giết chết hàng trăm, hàng ngàn sinh mạng, làm cho nhiều tín hữu ngỡ ngàng, bối rối và thất vọng. Tại sao người vô tội lại phải quằn quại trong những chế độ độc tài tàn bạo? Tại sao hàng ngàn trẻ em phải thiệt mạng trong những trận xô sát tôn giáo, chủng tộc? Tại sao các dân làng vô tội đang sống yên lành hai bên biên giới Irắc, Iran lại phải hy sinh tính mạng vì những quả bom trên các toa xe lửa chạy qua? Hàng trăm vấn nạn khác tương tự làm chúng ta phải kêu lên: “Họ đã làm gì nên tội?”

Thời Chúa Giêsu, dân chúng đã có những quan niệm khác với Chúa về những thảm hoạ xảy ra cho họ. Những quan niệm phổ thông này là nền tảng cho câu chuyện Phúc Âm hôm nay. Hai biến cố tàn khốc vừa xảy ra tại Giêrusalem và người ta đã báo cho Chúa Giêsu biết.

Biến cố thứ nhất, toàn quyền Philatô giết mấy người Galilêa làm cho máu họ hoà lẫn với của lễ họ đang hiến dâng.

Biến cố thứ hai, tháp Siloê cao ngất ngưởng bỗng dưng đổ xuống giết hại 18 người. Trong biến cố thứ nhất, rõ ràng cấp lãnh đạo Do Thái uất ức, tức tối vì hành động bạo tàn của quân cướp nước đối với đồng bào mình. Họ cảm thông nỗi đau buồn mất mát với nạn nhân và gia đình nạn nhân. Nhưng họ cũng tin rằng những nạn nhân đó đã phạm tội gì ghê gớm, khiến Thiên Chúa nổi giận mà trừng phạt. Nói chung não trạng lúc ấy khi thấy việc bất hạnh xảy ra cho ai, thiên hạ thường nghĩ xấu về đương sự. Giống như chúng ta ngày nay, khi không gặp hoạn nạn, chúng ta cho mình là người ngay chính, được Thiên Chúa chúc phúc, và khi được may mắn chúng ta cho là Thiên Chúa mỉm cười với mình và cảm thấy an toàn. Đức Kitô thấy rõ lối suy nghĩ bết bát này của những thính giả mau miệng báo cho Ngài hay sự kiện. Ngài lập tức lay họ dậy khỏi cơn mê ngủ tự mãn: “Các ông tưởng mấy người Galilêa này chịu số phận đó vì họ tội lỗi hơn mọi người Galilêa khác sao? Tôi nói cho các ông biết không phải thế đâu, nhưng nếu các ông không sám hối thì các ông cũng sẽ chết như vậy”. Thì ra, tai hoạ chưa chắc đã là hình phạt riêng cho nạn nhân, nó mang ý nghĩa sâu hơn, hình phạt cho loài người phản loạn. Ngài còn thêm: “Cũng như 18 người kia bị tháp Silôê đổ xuống mà đè chết, các ông tưởng họ là những kẻ mắc tội nặng hơn tất cả mọi người ở thành Giêrusalem sao? Tôi nói cho các ông biết: không phải thế đâu; nhưng nếu các ông không chịu sám hối, thì các ông cũng sẽ chết hết y như vậy”. Cho nên hình phạt nặng nề, kể cả cái chết, là số phận chung của nhân loại, không trừ một ai.

Những điển tích Chúa nêu ra là lời cảnh báo cho mọi người, nhất là những não trạng Pharisêu. Tai hoạ có thể xảy ra bất cứ ở đâu, bất cứ cho ai, bất cứ lúc nào, vì hết thảy đều là tội nhân, xứng đáng lãnh nhận những khung hình phạt đó. Chúa muốn chúng ta sử dụng những bất hạnh để cảnh tỉnh, xét lại nếp sống của mình. Thật là lời giáo huấn tuyệt vời cho mọi linh hồn vào Mùa Chay hồng phúc này. Một đời sống giàu có đầy đủ mọi sự, chưa hẳn đã là đời sống tốt, được Thiên Chúa chúc lành. Nó có thể chỉ là no đầy giả tạo, bên dưới là căn bản rỗng tuếch, một vị trí vững chắc, quyền cao chức trọng có thể là đang đứng trên cái bàn mục chân. Cho nên công thức ngày thứ tư Lễ Tro nhắc chúng ta: “Con hãy nhớ con chỉ là tro bụi, con sẽ trở về với bụi tro”. Cuộc đời, dù thừơng hằng thế nào, cũng có nhiều bất trắc. Cho nên Lời Chúa nói với những thính giả hôm nay đúng là cảnh báo cực kỳ nghiêm khắc cho các tín hữu mọi nơi, mọi thời. Họ phải luôn chuẩn bị cho các tình huống xấu xảy đến cho mình, xa tránh tội lỗi, ăn năn hối cải và đừng để bị bất chợt khi Thiên Chúa viếng thăm.

Dụ ngôn thứ hai trong Phúc Âm hôm nay có cùng nội dung như bài trích thư thánh Phaolô gởi tín hữu Côrintô. Chủ vườn đã thêm cho cây vả một năm. Cứ theo lệ thường thì cây vả trồng ba năm phải sinh hoa kết trái cho ông chủ. Ba năm không sinh hoa lợi thì phải bị chặt đi và nhường chỗ cho cây khác. Để vậy chỉ tốn không gian, tốn đất và làm mất mục tiêu của chủ vườn. Trồng trọt là mong thu hoa lợi. Trong dụ ngôn rõ ràng là cây vả vô tích sư, nhưng người làm công xin chủ cho nó một năm ngoại lệ. Đây là một ân huệ, một lòng thương xót bất thường, làm ngạc nhiên các môn đệ Chúa Giêsu. Tuy nhiên cây vả vẫn phải đơm hoa kết trái theo kỳ hạn. Xin lưu ý, tự mình cây vả không thể tiến triển, phải cần đến sự chăm sóc của người làm công. Ông sẽ bón thêm phân, tưới thêm nước, mới mong cây vả mang hoa trái.

Mùa Chay đối với linh hồn tín hữu cũng giống như một năm ngoại lệ cho cây vả. Đổi thay, hối cải vẫn là điều cần thiết cho mỗi chúng ta, thời gian vẫn có kỳ hạn, không thể kéo dài mãi mãi. Chẳng có ông chủ vườn nào ngây ngô đến nỗi nuôi dưỡng mãi mãi cây vả vô tích sự. Ông chỉ nhân nhượng cho nó một vài cơ hội mà thôi. Thiên Chúa cũng thương ban cho chúng ta những kỳ những hạn, cùng với sự săn sóc của các sứ giả Ngài. Ngài ban ơn để chúng ta ăn năn hối cải, thay đổi nếp sống, thực hiện những công việc bác ái đích thực, đẹp lòng Ngài. Theo tinh thần của bài Phúc Âm, mùa này không phải là mùa nuôi dưỡng mà là mùa gặt hái, gặt hái những hoa trái của lòng ăn năn thống hối. Thiên Chúa đã thêm cho chúng ta một dịp ngoại lệ, một cơ hội thay đổi cuộc sống. Chúng ta có trách nhiệm đáp trả và Ngài sẽ thương giải phóng.

Bài đọc 1 cho chúng ta hay Chúa khởi sự công việc cứu chữa tuyển dân khỏi kiếp nô lệ Ai Cập bằng ơn gọi Mosê. Ngài cũng sẽ cứu chữa chúng ta bằng tiến trình khổ nạn của Chúa Giêsu trong mùa Chay này. Thật cảm động khi nhìn lại cuộc giải thoát nhân loại khỏi vòng tội khiên của Chúa Giêsu. Nó đau xót hơn cuộc vượt qua của Môsê nhiều lần.

Cho nên trong mùa Chay này, hãy nhìn vào bí tích Thánh Thể, để chiêm ngắm sự hiện diện của Thiên Chúa trong cuộc giải phóng mỗi linh hồn khỏi vòng tội luỵ, và nhận ra rằng chính Ngài mới có quyền năng giúp đỡ chúng ta đứng vững trong ơn thánh của Ngài, tại nơi đây, giáo xứ thân yêu. Xin Chúa cho mỗi giáo dân tràn đầy ơn thống hối ăn năn, xây dựng giáo xư, ngày một tốt đẹp hơn trong tình thương yêu bác ái, hoa quả của nếp sống thánh thiện. Amen.