Lời mở đầu của ĐHY Darío Castrillón Hoyos

Giáo Hội - Hiện Tượng Thời Đại Mới và Các Giáo Phái


“Người ta gọi chúng ta là những kẻ vô thần. Và chắc chắn là chúng ta nhìn nhận mình là vô thần: chúng ta là những người vô thần đối với những thứ thượng đế giả tạo, nhưng chúng ta không phải vô thần trước Thiên Chúa thật cao cả, Cha của công lý, khôn ngoan và các nhân đức khác, không vướng bẩn chút tội lỗi nào”. Mười bẩy thế kỷ đã trôi qua từ khi Giustinô, một vị thẩm phán và cũng là một vị tử đạo, đã viết như trên trong cuốn Hộ Giáo thứ nhất của ngài. (x. 6,1-2): ngày nay chân lý tối thượng, alethes tátou, Thiên Chúa siêu việt và độc nhất, Đấng đã thể hiện đầy đủ chính Ngài nơi Đức Kitô, vẫn bị lạnh nhạt, từ khước và đôi khi còn bị chế giễu bởi những kẻ nhân danh chủ nghĩa nhân bản vô siêu việt tính, những kẻ muốn được tự do khỏi mọi ràng buộc và tự cho mình một thứ tự do vô giới hạn trong khi tuyên bố mình là chủ thể duy nhất của đời mình.

Trong số những yếu tố căn cội gây ra tình trạng hoang mang của nhân loại hiện nay, tình trạng cảm thấy như không có sự gần gũi với Chúa, chúng ta phát hiện ra một cố gắng được đề cao bởi cái gọi là nền văn hóa hậu Kitô Giáo này nhằm tạo ra một thứ nhân sinh quan tuyệt đối hóa nhân bản (anthropocentrism - chủ thuyết đánh giá mọi thực tại dựa trên các giá trị nhân bản - chú thích của người dịch ) được hỗ trợ bởi các thần tượng của thời kỳ tiền Kitô Giáo và những tôn giáo tân ngoại giáo (neo-pagan). Nguồn gốc của những cố gắng này rất đa dạng. Nhiều người, choáng ngợp bởi chủ nghĩa duy khoa học và duy vật thực tiễn cảm thấy hoang mang do việc đánh mất đi ý nghĩa của cuộc sống, và thất vọng trước những lời hứa đoan chắc mà khoa học đã không thể mang đến. Hơn thế nữa, trong những môi trường nơi chủ nghĩa cá nhân không kiềm chế đang lan tràn, người ta có cảm giác là Kitô Giáo không còn có thể đáp ứng được những khao khát hạnh phúc thẳm sâu trong tâm hồn con người, một tâm hồn đầy những đau khổ trước thực tại hàng ngày và đầy những thất vọng trước những câu trả lời của một xã hội kỹ thuật.

“Lên mặt trăng mà làm gì nếu chỉ lên đó để tự sát?”. Câu hỏi thật sâu sắc này của André Malreaux, trong cuốn "La condition humaine" (Paris, Gallimard, 1999), thách đố ý chí chinh phục thiên nhiên của nhân loại. Đã có lần người ta nói: “Con người hành động, và trong hành động mà tiến lên”. Nhưng những hậu duệ văn minh phương Tây của thời kỳ điện toán này thừa biết rằng nhân loại có nguy cơ bị tận diệt, và rằng sự gia tốc nhịp sống, sự tích tụ thông tin và miệt mài tìm kiếm thành công dễ dẫn nhân loại đến chỗ diệt vong.

Và vì thế sau một thế kỷ qua, một lần nữa hiện tượng giáo phái và đặc biệt làn sóng Thời Đại Mới lại nổi lên trên thế giới: đó là những hình thái văn hóa và tôn giáo cũ mới tuyên bố có thể đưa ra những câu trả lời cho hy vọng ngàn đời của nhân loại, hy vọng về một kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên hòa bình, hòa hợp, hòa giải với chính mình, với tha nhân và với tự nhiên.

Chính xác là hiện tượng này: nhân loại có ước vọng hạnh phúc không cưỡng lại được, nhưng các công dân của ngàn năm thứ ba này, trong khi thỏa mãn về vật chất lại thấy mình khô cằn về tâm linh; và đứng trước khuynh hướng quay lưng lại với Đức Kitô do phong trào Thời Đại Mới và các giáo phái cổ xúy mà chúng ta muốn bàn thảo trong cuộc hội luận thần học quốc tế thứ 26 này. Thật vậy, chủ đề của cuộc hội thảo ngày hôm nay là “Giáo Hội - Hiện Tượng Thời Đại Mới và Các Giáo Phái”.

Theo sau việc dõi theo những Giáo Huấn rất ích lợi của Giáo Hội và đặc biệt của Công Đồng Chung Vatican II, là công đồng đã dành cho đề tài này một vị thế quan trọng trong hiến chế Vui Mừng và Hy Vọng, bộ Giáo Sĩ muốn dành ra ngày hôm nay như một cơ hội đặc biệt để phân tích sâu suy tư thần học về thực tại đặc biệt của một nền văn hóa tôn giáo mới mang mầu sắc thế tục, bí ẩn và toàn cầu do phong trào Thời Đại Mới và các giáo phái đưa ra, một thứ văn hóa tôn giáo mà chúng tôi đau buồn nhận thấy rằng đang hình thành trong thế giới này một nhân sinh quan không có Thiên Chúa.

Những phát biểu da dạng của các Thần Học Gia sẽ nhắc nhớ với chúng ta rằng linh đạo của các tôn giáo Đông Phương, chủ thuyết Ngộ Đạo (Gnosticism - lạc thuyết trong thời kỳ Giáo Hội sơ khai tin rằng thế gian tồn tại muôn đời và con người có thể đạt đến ơn cứu độ chỉ nhờ sự hiểu biết - chú thích của người dịch), chủ thuyết tôn giáo hòa đồng, các tà phái, phù thủy, thuật giả kim và thiên văn học đã liên kết trong một cố gắng tuyệt vọng để đưa con người phương Tây đến vị trí trung tâm của thực tại, biến con người thành một thứ vật thờ, một thứ ngẫu tượng chiếm đoạt vị trí của Đức Kitô, Đấng là Chúa thật và người thật, là Chủ Tể của Vũ Trụ và lịch sử, là "Alfa và Omega" (Kh 1,8; 21,6), là "Khởi Đầu và Cùng Đích" (Kh 21,6).

Trong buổi thảo luận này, chúng ta cũng sẽ nhắc đến những yêu cầu của Đức Thánh Cha nhắm đến mọi thành viên của Giáo Hội, kêu gọi đáp trả trong đức tin việc tìm kiếm ý nghĩa và sự giải thoát: điều cần thiết là đem đến cho nhân loại của ngàn năm thứ ba này một chứng tá sống động về sự mới mẻ muôn đời của Tin Mừng, những dẫn giải qua các bài giáo lý, những giải thích về nội dung của Sách Khải Huyền cũng như những điều trong Kinh Tin Kính liên quan đến “sự sống lại của xác loài người và cuộc sống muôn đời” (xem Diễn Văn của Đức Thánh Cha ngày 28/5/1993 khi tiếp các Đức Giám Mục Hoa Kỳ Kansas, Missouri và Nebraska đi ad limina).

Điều này cũng được khẳng định bởi Đức Thánh Cha trong Tông Huấn Hậu Thượng Hội Đồng Giám Mục Mỹ Châu (22.1.1999) (số 73) và Tông Huấn Hậu Thượng Hội Đồng Giám Mục Âu Châu (22.6.2003) (số 7-11). "Hãy vững tin! Trong Tin Mừng, chính nơi Chúa Giêsu, anh em sẽ tìm thấy hy vọng chắc chắn và trường tồn mà anh em khát khao. Hy vọng này được đặt nơi chiến thắng vinh quang của Đức Kitô đối với tội lỗi và sự chết. Ngài mong muốn rằng vinh quang này cũng thuộc về anh em, cho sự cứu độ và vui mừng của anh em. Hãy vững tin! Tin Mừng của hy vọng sẽ không làm anh em thất vọng!” (Tông Huấn Hậu Thượng Hội Đồng Giám Mục Âu Châu) (số 121).

Như thường lệ tôi muốn cảm ơn những người được mời và xin nhắc anh chị em rằng các vị này sẽ nói trực tiếp từ 10 quốc gia thuộc 5 châu lục. Các bài suy tư từ Rôma, từ bộ Giáo Sĩ sẽ do Đức Hồng Y Giáo Sư George Cottier, Giáo Sư H. E. Rino Fisichella, Giáo Sư Jean Galot và Giáo Sư Paolo Scarafoni phát biểu.

Cũng có những bài phát biểu khác từ New York bởi Giáo Sư Michael Hull, từ Manila bởi Giáo Sư José Vidamor Yu; từ Đài Loan bởi Giáo Sư Louis Aldrich; từ Johannesburg bởi Giáo Sư Stuart Bate; từ Bogotá bởi Giáo Sư Silvio Cajiao; từ Regensburg bởi Giáo Sư H. E. Professor Gerhard Ludwig Müller; từ Sydney bởi Giáo Sư H. E. Gregory Dewery; từ Madrid bởi Giáo Sư Alfonso Carrasco Rouco; và từ Moscow bởi Giáo Sư Igor Kowalewsky. Tôi hy vọng anh chị em tất cả sẽ thích thú với cuộc hội luận này.