NHẬP ÐỀ
Có một số người hình như luôn cảm thấy bình an thoải mái trong tâm hồn cũng như khuôn mặt họ luôn tươi vui. Con người họ hình như lúc nào cũng tràn đầy nhựa sống, tốt lành, kiên nhẫn, vui tươi, rộng lượng, hạnh phúc, yêu đời ... Thái độ, lời nói, hành động, cử chỉ lúc nào cũng phản ảnh một đời sống nội tâm an bình. Khi gặp những người đó, chúng ta thường cảm kích liền vì sự tốt lành và chân thật của họ. Chúng ta khao khát được như họ. Chúng ta tự hỏi : “Bí quyết của họ là gì ?”
Không cần phải ganh tỵ với họ, cũng không cần phải cố gắng khám phá “bí quyết” của họ. Chỉ cần học và tập làm thế nào để sống gần gũi và thân mật với Chúa. Ngài là nguồn gốc của tất cả mọi sự tốt lành, bình an và hạnh phúc. Ngài luôn rộng lượng chia sẻ những hồng ân đó với những ai sống trong Ngài và với Ngài.
Gương sống động để sống gần gũi mật thiết với Chúa được diễn tả trong lời khuyên khôn ngoan của Thánh Phanxicô thành La Sale : “Hãy coi chừng, đừng quên Chúa khi đang làm việc. Hơn cả, hãy như đứa bé luôn bước đi tay trong tay với cha chúng ...” “Chăm chú làm việc, nhưng thỉnh thoảng hãy nâng tâm hồn lên cùng Cha, Ðấng đang gnự trên trời để xét xem công việc bạn đang làm có đẹp lòng Ngài không và xin Ngài nâng đỡ. Nhờ đó công việc bạn làm, dù có khó khăn nhất cũng sẽ tốt đẹp hơn những công việc dễ ...” Thực hành sống trong sự hiện diện của Chúa đã được công nhận như “nhân đức của mọi nhân đức”. Thầy Lawrence, dòng Kín, cho đó là tóm kết của cả đời sống thiêng liêng. Thầy tin rằng bất cứ ai “thực hành sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa” hằng ngày sẽ sớm “nên thánh”.
Trong Cựu Ước, Giavê dạy Abraham “hãy bước đi trong sự hỉện diện của Ta ...” (STK 17:l). Cuốn sách nhỏ này sẽ giúp bạn hiểu những lợi ích và hồng ân mà bạn sẽ lãnh nhận khi bạn bước đi trong sự hiện diện của Thiên Chúa và tôi cũng xin đề nghị những phương pháp đơn giản để phát triển lối thực hành trong chính đời sống của bạn.
LỢI ÍCH VÀ HỒNG ÂN
Theo lẽ tự nhiên, ai cũng hỏi : “Có lợi ích gì cho tôi ? Làm thế nào để bước đi trong sự hiện diệ n củ a ThiênChúa hầu giúp tôi nên người Kitô tốt hơn ?” Các thánh là những người vô địch trong nghệ thuật sống đời Kitô để giữ Chúa mãi trong tâm hồn và trí khôn sẽ trả lời cho bạn.
Thánh Alphongsô Ligouri, sáng lập dòng Chúa Cứu Thế, Tiến sĩ Hội Thánh đã nói : “Người thực hành sống trong sự hiện diện của Chúa thì bắt đầu sống như các thánh đang ở trên trời, luôn nhìn thấy Chúa”.
Thánh Basil nói : “Nếu bạn muốn có một phương pháp vắn tắt đơn giản va có hiệu quả mà lại bao gồm tất cả các phương pháp để chiến thắng các chước cám dỗ, thử thách và tiến đến sự hoàn thiện, đó là sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa”.
Thánh Leonard thành Maurice cũng không kém lạc quan và rỏ ràng : “Bạn muốn sống trong sự hiện diện của Chúa trên Thiên Ðàng ở dưới thế không ? Bạn có muốn sống với Ðấng sẽ hướng dẫn bạn đến chỗ hoàn hão một cách nhanh chóng không ? Hãy sống đời nội tâm và bước đi trong sự hiện diện của Thiên Chúa”.
Theo Thánh Têrêxa thành Avila : “Nếu trong một năm bạn trung thành bước đi trong sự hiện diện của Thiên Chúa và vào chừng cuối thời gian đó, bạn đã đạt dược một mức độ thánh thiện không ngờ”. Trong cuốn “Ý Nghĩa của sự thánh thiện” khi nói về Thánh Nữ Têrêxa, Louis Lavelle viết : “Têrêxa đã nhận được tất cả sức mạnh, tin tưởng và niềm vui, quyết tâm không lay chuyển khi gặp khó khăn, thử thách, đau khổ..., nhờ luôn sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa... Trong mọi khía cạnh khi tìm hiểu về cuộc đời Têrêxa, bạn sẽ tìm thấy tất cả mọi hành vi cử chỉ của Têrêxa khởi sự từ nhận thức mạnh mẻ và liên lĩ sống từng giây phút trong sự hiện diện của Thiên Chúa”. Trong một thế giới ồn ào và bận rộn, sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa bạn sẽ tìm thấy bình an và thanh thảng cho tinh thần và tâm hồn.
Ông Viện Trưởng Trường Thần Học (Tin Lành) ở miền đông Hoa Kỳ kể lại : Có lúc ông bị bối rối, không giải quyết được và cảm thấy dường như cuộc đời ông bị chà nát vì những sức mạnh bên ngoài vượt quá khả năng kiểm soát của ông, ông mở cuốn Tân Ước bất chợt bắt gặp đoạn sau đây : “Ðấng đã sai Ta đang ở với Ta, Ngài không để Ta một mình ... “ (Gioan 8:29). Từ đó, cuộc đời ông đổi khác. Hằng ngày ông lập đi lập lại ... “Kể từ giây phút mắt tôi đọc được lời tâm tình đó, tôi đã sống nhờ và bằng lời nói đó. Tôi đã bước đi với lời đó như Chúa đang nói với tôi và tôi đã tìm thấy bình an và sức mạnh trong tâm hồn. Ðó là nguồn gốc của tôn giáo, là lời vàng của đời tôi”.
Tập sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa đã đem lại nhiều lợi ích trong trường hợp cô Corrie Ten Boom, người Hòa Lan, bi giam trong trại tập trung Ðức Quốc Xã thời thế chiến thứ hai vì giúp người Do Thái bị bách hại. Cô Corrie kể lại : Mỗi buổi chiều trước khi mặt trời lặn, các tù nhân phải đứng suốt ba tiếng đồng hồ để điểm danh, một con chim chiến chiên từ đâu bay đến đậu trên cành cây hót. “Chúa đã gởi con chim chiền chiên đến hàng ngày trong suốt ba tuần lễ liền và cùng vào lúc điểm danh để lôi cuốn chúng tôi khỏi chú ý đến những sự dã man của con người mà đưa chúng tôi chìm đắm trong đại dương của Tình Yêu Thiên Chúa “. Ðoạn Kinh Thánh đã đánh động tâm hồn Corrie : “Như trời xanh trổi cao hơn mặt đất, Tình Chúa thương kẻ thờ Người cũng trổi cao” (TV 103:11)
Như Chúa đã hiên diện với các tù nhân trong trại tập trung, Ngài cũng ở với bạn, bất kỳ bạn ở đâu, khi buồn cũng như lúc vui, khi đau khổ cũng như lúc hạnh phúc. Ngài là chân thật và đầy đủ. Ngài đang đi bên cạnh bạn và muốn sống thân mật gần gũi với bạn. Sau đây là vài đoạn Kinh Thánh đáng ghi nhớ trong lòng và suy niệm “... Như Ta đã ở với Moisen, Ta cũng sẽ ở với ngươi (Joshua), Ta sẽ không bỏ rơi ngươi hay để mặc ngươi đâu ! Ðừng sợ hãi, đừng nhát gan, vì Giavê, Thiên Chúa ngươi luôn ở với ngươi” (Joshua 1:8-9) “Con luôn nhớ có Ngài trước mặt, được Ngài ở bên, chẳng nao núng bao giờ” (TV 16:8) “Lạy Chúa, dầu qua lũng âm u, con sợ gì nguy khốn vì có Chúa ở cùng. Côn trượng Ngài bảo vệ, con vững dạ an tâm” (TV 23:4) “Có ở giữa ngươi, Giavê Thiên Chúa của ngươi, Anh hùng vạn thắng ! Vì ngươi, Người hân hoan vui sướng. Với ngươi, Người làm mới lại Tình Yêu của Người” (Zephaniah 3:17)
John Newman, Giám mục Philadelphia đã viết trong cuốn “Hành trình Thiêng liêng” mà ngài đã giữ từ khi đang còn học trong chủng viện : “ Mỗi lần tôi thay đổi hành động, cử chỉ hay công việc, tôi làm Dấu Thánh Giá. Cũng vậy, mỗi lần tôi khởi sự một công việc gì, tôi làm Dấu Thánh Giá, nhờ đó mà tôi luôn nhận thức rằng Thiên Chúa đang hiện diện trước mặt tôi “
Mỗi lần nghe tiếng đồng hồ báo hiệu giờ, Thánh Ignatiô thành Loyola thu lại trong chính mình và nghỉ đến Chúa. Mỗi giờ, Thánh Vincent de Paul làm một lời nguyện để giữ tâm trí luôn gần gũi với Chúa. Mỗi lần nghe tiếng chuông đồng hồ báo giờ, thánh Têrêxa thành Avila vui mừng trong Chúa và nghỉ rằng bây giờ được một giờ gần hơn để được nhìn thấy Chúa trên trời.
Những lời nguyện hay những ao ước mà các thánh thường dùng, bạn có thể tìm thấy trong Kinh Thánh, các sách thiêng liêng, kinh nguyện. Bạn cũng có thể tự soạn lấy những lời nguyện của chính mình tùy theo hoàn cảnh hay hứng khởi tự phát.
Dễ hơn, bạn có thể tự nghỉ để soạn những lời nguyện ngắn hay lời cảm ta, chúc tụng. trong cuốn “Lời nguyện của Tình Yêu : Nghệ thuật cầu nguyện” của Linh mục Venard Poslusney đề nghị lời nguyện sau đây khi gặp chuyện buồn phiền chán nãn “Lạy Chúa Giêsu, con cảm thấy chán lên tới đỉnh đầu. Con xin dâng cho Chúa với tâm tình yêu thương và xin ban cho con có sức tự kiềm chế của Chúa. lạy Chúa Giêsu là sự kiên nhẫn của con”.
Nữ tu Josefa Menéndez có thói quen kể mọi chuyện cho Chúa nghe : Khi tôi quét nhà và làm rơi vật gì đó tôi nói với Chúa: “Lạy Giêsu của con, có tiếng động gì vậy !” Khi tôi để quên hay để mất vật gì, tôi hỏi Người : “Lạy Chúa, con để đâu rồi vậy ? Chúng ta hãy đi và cùng nhau tìm”. Khi tôi trễ giờ làm việc, tôi nói với Người : “Lạy Chúa, mình đi đi ! Phải đi gấp vì hôm nay con trể giờ rồi mà lại có nhiều việc phải làm”. Một cách vắn tắt, tôi nói với Người tất cả những sợ hãi của tôi. Nhiều khi, tôi cũng nói với Người mọi chuyện đang đến trong trí tôi nữa. Thỉnh thoảng, tôi tự hỏi, thật sự tôi có muốn như vậy không, tôi nghỉ là tôi muốn thật sự vì tôi rất hạnh phúc và tìm thấy chính mình với Chúa luôn. Tôi cũng thường gọi đến Mẹ Maria, đặc biệt khi ngồi may : “Lạy Mẹ, xin đến với hai đứa con. Chúa Giêsu đang ở đây, chắc chắn Mẹ cũng có ở đây nữa”.
Khác với hoàn cảnh của Nữ tu Josefa là trường hợp của bà Sưsannah, người mẹ của 19 người con, trong đó có hai người con làm tu sĩ Chính Thống Giáo nổi tiếng. Bà bận rộn suốt ngày đêm, nhà lại nhỏ không có một nơi nào vắng vẻ riêng tư để cầu nguyện. Bà đã chọn một phương pháp đặc biệt lạ lùng. Bà chọn lấy một giở nhất định trong ngày. Cứ đến giờ là bà kéo mãnh voan che đầu xuống phủ luôn cả mặt. Các con của bà đã được căn dặn kỷ càng là không bao giờ được phép quấy rối bà khi bà nói chuyện với Chúa trong nhà tạm bằng voan của bà (người ta thường gọi nhà tạm bằng voan là nơi độc đáo mà bà cầu nguyện)
Gần với thời đại chúng ta có một vị ẩn tu ở Sa Mạc Sahara là Linh mục Charles de Foucauld (1858-1916). Ngài thao thức quá nhiều chuyện, vì thế thỉnh thoảng cảm thấy trống rỗng và tư tưởng lộn xộn. Vào một hôm nọ, khi cầu nguyện, ngài cảm thấy như Chúa muốn nhắn nhủ : “Con hãy ngừng lại tất cả những gì không phải là Ta, con phải thực hiện một sa mạc cho chính con, ở đó chỉ có mình con với Ta. Quyết chí, con sẽ đạt dược. Thoát bỏ tất cả những tư tưởng nhỏ nhặt, bỏ tất cả dù không phải là điều xấu cũng phải bỏ, vì những tư tưởng nhỏ đó cũng có thể làm con xa dần Ta. Từ sáng đến tối, con phải luôn nghỉ đến Ta”.
Bạn cũng như tôi và nhiều người, có một hoàn cảnh khác biệt, từ sáng tới tối, chúng ta có nhiều việc phải làm. Chúng ta có thể làm những công việc đó tốt đẹp hơn và tốn ít thời giờ hơn nếu chúng ta biết dẹp bỏ những tư tưởng vẫn vơ, mơ mộng không ích lợi ra khỏi đầu óc chúng ta. Chúng ta có thể tập đến mức độ nào ? Chúng ta là chủ hay là nô lệ của chúng ? Những tư tưởng vẫn vơ đó phân tán tâm trí chúng ta và làm cho chúng ta khó tập trung vào công việc hiện tại không ? Trong thời đại chúng ta có bác sĩ chẩn hình nổi tiếng Maxwell Maltz, viết một cuốn sách rất lạc quan nhan đề “Psycho-Cybernetics” (điều khiển Tâm Thán) về việc xây dựng một căn phòng thinh lặng trong tâm trí.
Phòng này là phòng “giải quyết những căng thẳng” trong tâm trí. Nó giúp làm bớt căng thẳng, lo lắng, buồn phiền và đem lại thoải mái, tươi mát cho tâm hồn để có thể trở về với thế giới bận rộn và sẵn sàng chấp nhận đối điện với chúng.
Với người Kitô, căn phòng nội tâm đó là căn phòng mà chính Chúa đã chỉ cho thánh Catherina thành Sienna tự xây cho chính mình khi cha mẹ trao cho bà quá nhiều công việc với nhiều gánh nặng phải vác và hầu như bà không còn một chút thì giờ cho đời sống riêng tư. Bà đã xây một căn phòng nội tâm, ở đó bà sống liên lỉ với Chúa, cả khi bận rộn với công việc Thánh Phanxicô thành Sale gọi trung tâm của linh hồn là “cung thánh của Thiên Chúa” Ở đó không một ai có thể xen vào, chỉ có Chúa và linh hồn chính mình mà thôi. Ðối với Phanxicô, đây là nơi Ngài nghỉ ngơi, trú ẩn va ngự trị.
Thầy Lawrence đã ghi như sau : Ở với Chúa không nhất thiết phải ở luôn trong nhà thờ hay nhà nguyện : “Chúng ta hãy xây một ngôi nhà (nhà cầu nguyện) của chúng ta, trong đó chúng ta nghỉ ngơi và luôn nói chuyện với Chúa”.
Ðó là những phương pháp tuyệt hão để bước đi với Thiên Chúa, nếu chúng ta thật sự muốn khám phá ra Chúa, Thiên Chúa chúng ta, “Chúng ta hãy tỉnh tâm trong chính mình” như Thánh Alphongsô Ligouri đã viết.
NHỮNG PHƯƠNG PHÁP KHÁC
Kêu tên Chúa “Giêsu” một cách đơn giản cũng là một phương pháp dễ dàng giúp chúng ta giữ Chúa luôn trong đời sống mỗi ngày.
Origen, nhà thần học thế kỷ thứ 3 AD, nhắc lại phương pháp kêu tên “Giêsu” như là một lời nguyện ngắm : “Tên Chúa Giêsu làm êm ái và dịu dàng cho những tâm hồn bất an, làm cho thần dữ phải chạy trốn, chữa lành bệnh tật. Tên Giêsu làm dịu ngọt, bảo đảm lòng trong sạch, thúc đẩy sống lành thánh, rộng lượng và nhẹ nhàng”.
Hesychius thành Giêrusalem, một thánh phụ Giáo Hội Ðông Phương thời sơ khai viết : “Gọi tên Giêsu một cách khẩn thiết với tâợm tình yêu thương, một ý muốn nồng nàn, ngọt ngào và vui tươi tâm hồn sẽ luôn bình an và hạnh phúc”.
Lời nguyện “Giêsu” phát xuất từ các dòng tu của Giáo Hội Ðông Phương và nay đã trở nên thông dụng cả trong Giáo Hội La Tinh. Một trong những lời nguyện đó là : “Lạy Ðức Giêsu Kitô, xin thương xót con”. Các tu sĩ ở núi Sinai và ở Ai Cập trên núi Althos đã áp dụng cả hệ thống chiêm niệm đặt nền tảng trên lời nguyện “Giêsu” và thực hành trong sự thinh lặng hoàn toàn.
Lời nguyện “Giêsu” gắn chặt mắt chúng ta vào Chúa Giêsu hơn là vào chính chúng ta. Caryll Houselander tán đồng phương pháp này khi viết : Chỉ có một cách duy nhất mà tôi thấy có hiệu quả “Hãy nghỉ đến Giêsu khi bạn muốn nghỉ về chính mình. Gắn chặt mắt bạn vào Giêsu khi bạn muốn nhìn rõ chính mình”.
Phương pháp này tóm kết toàn bộ lối sống người Kitô, là phương thế tuyệt hảo để bước đi trong trong sự hiện điện của Thiên Chúa và cũng là một đáp ứng trọn vẹn lời mời gọi trong Kinh Thánh : “Vì thế, anh em thánh thiện, là những người chia sẻ một tiếng gọi bởi trời, hãy để mắt anh em hướng về Chúa Giêsu ...” (Do Thái 12:2)
Thánh nữ Têrêxa, một nhà chiêm niệm lớn trong Hội Thánh, đã bảo đảm phương pháp thực hành này : Gắn chặt mắt chúng ta vào Ðức Giêsu trong chính mình và nói chuyện với Người: “đang ẩn dấu trong linh hồn mà suy niệm về Sự Thương Khó va hình ảnh của Chúa Con, dâng Người cho Chúa Cha, không cần phải bận trí tìm kiếm Người trên núi Calvariô, hay trong Vườn Cây Dầu, hoặc trong hầm giam” (nơi Người bị hành hạ va chịu sỉ nhục)
Trong sách “The Life of A Man with God” (Ðời sống của một người ở với Chúa), Carthusian Thomas Vemer Moore viết : “Tự nhiên suốt ngày người ta phải chú tâm để ý vào công việc đang làm, nhưng cũng phải có những lúc nghĩ ngơi ngắn ngủi cũng như nhửng lúc thay đổi tư thế hay cử chỉ hành động kể cả công việc là những lúc người ta có thể thinh lặng cầu nguyện để giữ Chúa Kitô trong hình ảnh của cuộc đời họ”.
Dùng danh từ “hình ảnh” theo nghĩa đen, chúng ta có thể treo một hình ảnh Chúa Giêsu trong phòng khách hay phòng làm việc - không phải bất cứ hình nào cũng được mà là hình chúng ta thích một cách đặc biệt, là hình có ý nghĩa với chúng ta cách riêng. Hình ảnh đó giúp chúng ta nhớ rằng Chúa Giêsu vô hình, nhưng đang hiện diện.
Thầy Angelo Roncalli (sau này là Ðức Giáo Hoàng Gioan XXIII) đã diễn tả phương pháp ngài dùng để luôn nghỉ về Chúa Giêsu. Trong cuốn “Nhật ký của Một Tâm hồn”, khi còn là chủng sinh đại chủng viện Bergamo, ngài ghi lại một tư tưởng xâm chiếm ngài suốt cả thời gian cấm phòng : “Mỗi lần nghe tiếng chuông tôi nghe như chuông nói Thầy đang hiện diện và đang gọi tôi. Khi tôi nghỉ là Chúa Giêsu là Thầy Chí Thánh đang hiện diện nơi Ngài gọi tôi đi học, gọi tôi cầu nguyện, gọi tôi ra chơi hay nghỉ ngơi hay đi bách bộ ... - tôi không thể trể nãi và làm thế nào mà tôi có thể không cố gắng hết sức để thực hiện bổn phận tôi phải làm cho tốt đẹp được, tôi làm như Chúa Giêsu dạy tôi “. Roncalli cũng nói đến, nhờ phương pháp này mà ngài đã cố gắng và phát triển thói quen cầu nguyện và nghe tiếng gọi để luôn sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa.
Phương pháp này hình như thích hợp với chúng ta trong thời đại hiện tại, thời đại mà mà mọi người phải chạy và quá bận rộn không đủ giờ để cầu nguyện. Những lời nguyện vắn vỏi chân thành đó, những buổi cầu nguyện chỉ dài vài giây đồng hồ này đem lại nhiều lợi ích cho đời sống chúng ta và cũng đến tận tâm hồn Thiên Chúa, giúp chúng ta luôn sống trong sự hiện diện của Ngài.
KẾT LUẬN
Một người phụ nữ trong lúc đi chợ mua đồ trong một siêu thị, đột nhiên kinh nghiệm được của Tình yêu Thiên Chúa bao phủ lấy bà, bà kể lại : “Tôi biết Ngài đang hiện diện chung quanh tôi. Rõ ràng trong từng giây phút một, tôi cảm thấy Ngài đang nhìn tôi. Một lý do nào đó mà tôi không diễn tả được bằng lời, Người hiện diện rất thật đối với tôi. Hình như Người nói với tôi : “Ta thấy con, Ta biết con, Ta hiểu con nhiều lắm”.
Có thể, chúng ta cũng có lúc cảm thấy sự hiện diện của Chúa ít rõ ràng hơn, ít nồng nhiệt hơn, nhưng chắc chắn là Phúc đức và hồng ân không khác nếu chúng ta biết rằng Chúa đang ở với chúng ta, bất kỳ ở đâu. Phúc đức cho chúng ta nếu chúng ta biết Chúa đang vui mừng hạnh phúc hiện diện trong và giữa chúng ta vì Ngài muốn chia sẻ Nước Trời vĩnh cửu cho chúng ta. Và không chỉ thế, Ngài muốn ở cùng chúng ta cả trong cuộc sống trần gian này nữa.
Nguyện xin Chúa chỉ cho chúng ta luôn nhận thức sự hiện diện liên lỉ của Người. Nguyện xin cho có những giây phút thinh lặng trong cuộc sống bận rộn hằng ngày, những giây phút mà chúng ta có thể lôi cuốn đến gần hơn với Chúa và tạo mối liên hệ gần gũi mật thiết sâu đậm hơn với Người. Những giây phút đó là những giây phút nếm thử niềm hạnh phúc vĩnh cửu mà chúng ta sẽ được chung hưởng với Người trong Nước Trời.
Có một số người hình như luôn cảm thấy bình an thoải mái trong tâm hồn cũng như khuôn mặt họ luôn tươi vui. Con người họ hình như lúc nào cũng tràn đầy nhựa sống, tốt lành, kiên nhẫn, vui tươi, rộng lượng, hạnh phúc, yêu đời ... Thái độ, lời nói, hành động, cử chỉ lúc nào cũng phản ảnh một đời sống nội tâm an bình. Khi gặp những người đó, chúng ta thường cảm kích liền vì sự tốt lành và chân thật của họ. Chúng ta khao khát được như họ. Chúng ta tự hỏi : “Bí quyết của họ là gì ?”
Không cần phải ganh tỵ với họ, cũng không cần phải cố gắng khám phá “bí quyết” của họ. Chỉ cần học và tập làm thế nào để sống gần gũi và thân mật với Chúa. Ngài là nguồn gốc của tất cả mọi sự tốt lành, bình an và hạnh phúc. Ngài luôn rộng lượng chia sẻ những hồng ân đó với những ai sống trong Ngài và với Ngài.
Gương sống động để sống gần gũi mật thiết với Chúa được diễn tả trong lời khuyên khôn ngoan của Thánh Phanxicô thành La Sale : “Hãy coi chừng, đừng quên Chúa khi đang làm việc. Hơn cả, hãy như đứa bé luôn bước đi tay trong tay với cha chúng ...” “Chăm chú làm việc, nhưng thỉnh thoảng hãy nâng tâm hồn lên cùng Cha, Ðấng đang gnự trên trời để xét xem công việc bạn đang làm có đẹp lòng Ngài không và xin Ngài nâng đỡ. Nhờ đó công việc bạn làm, dù có khó khăn nhất cũng sẽ tốt đẹp hơn những công việc dễ ...” Thực hành sống trong sự hiện diện của Chúa đã được công nhận như “nhân đức của mọi nhân đức”. Thầy Lawrence, dòng Kín, cho đó là tóm kết của cả đời sống thiêng liêng. Thầy tin rằng bất cứ ai “thực hành sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa” hằng ngày sẽ sớm “nên thánh”.
Trong Cựu Ước, Giavê dạy Abraham “hãy bước đi trong sự hỉện diện của Ta ...” (STK 17:l). Cuốn sách nhỏ này sẽ giúp bạn hiểu những lợi ích và hồng ân mà bạn sẽ lãnh nhận khi bạn bước đi trong sự hiện diện của Thiên Chúa và tôi cũng xin đề nghị những phương pháp đơn giản để phát triển lối thực hành trong chính đời sống của bạn.
LỢI ÍCH VÀ HỒNG ÂN
Theo lẽ tự nhiên, ai cũng hỏi : “Có lợi ích gì cho tôi ? Làm thế nào để bước đi trong sự hiện diệ n củ a ThiênChúa hầu giúp tôi nên người Kitô tốt hơn ?” Các thánh là những người vô địch trong nghệ thuật sống đời Kitô để giữ Chúa mãi trong tâm hồn và trí khôn sẽ trả lời cho bạn.
Thánh Alphongsô Ligouri, sáng lập dòng Chúa Cứu Thế, Tiến sĩ Hội Thánh đã nói : “Người thực hành sống trong sự hiện diện của Chúa thì bắt đầu sống như các thánh đang ở trên trời, luôn nhìn thấy Chúa”.
Thánh Basil nói : “Nếu bạn muốn có một phương pháp vắn tắt đơn giản va có hiệu quả mà lại bao gồm tất cả các phương pháp để chiến thắng các chước cám dỗ, thử thách và tiến đến sự hoàn thiện, đó là sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa”.
Thánh Leonard thành Maurice cũng không kém lạc quan và rỏ ràng : “Bạn muốn sống trong sự hiện diện của Chúa trên Thiên Ðàng ở dưới thế không ? Bạn có muốn sống với Ðấng sẽ hướng dẫn bạn đến chỗ hoàn hão một cách nhanh chóng không ? Hãy sống đời nội tâm và bước đi trong sự hiện diện của Thiên Chúa”.
Theo Thánh Têrêxa thành Avila : “Nếu trong một năm bạn trung thành bước đi trong sự hiện diện của Thiên Chúa và vào chừng cuối thời gian đó, bạn đã đạt dược một mức độ thánh thiện không ngờ”. Trong cuốn “Ý Nghĩa của sự thánh thiện” khi nói về Thánh Nữ Têrêxa, Louis Lavelle viết : “Têrêxa đã nhận được tất cả sức mạnh, tin tưởng và niềm vui, quyết tâm không lay chuyển khi gặp khó khăn, thử thách, đau khổ..., nhờ luôn sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa... Trong mọi khía cạnh khi tìm hiểu về cuộc đời Têrêxa, bạn sẽ tìm thấy tất cả mọi hành vi cử chỉ của Têrêxa khởi sự từ nhận thức mạnh mẻ và liên lĩ sống từng giây phút trong sự hiện diện của Thiên Chúa”. Trong một thế giới ồn ào và bận rộn, sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa bạn sẽ tìm thấy bình an và thanh thảng cho tinh thần và tâm hồn.
Ông Viện Trưởng Trường Thần Học (Tin Lành) ở miền đông Hoa Kỳ kể lại : Có lúc ông bị bối rối, không giải quyết được và cảm thấy dường như cuộc đời ông bị chà nát vì những sức mạnh bên ngoài vượt quá khả năng kiểm soát của ông, ông mở cuốn Tân Ước bất chợt bắt gặp đoạn sau đây : “Ðấng đã sai Ta đang ở với Ta, Ngài không để Ta một mình ... “ (Gioan 8:29). Từ đó, cuộc đời ông đổi khác. Hằng ngày ông lập đi lập lại ... “Kể từ giây phút mắt tôi đọc được lời tâm tình đó, tôi đã sống nhờ và bằng lời nói đó. Tôi đã bước đi với lời đó như Chúa đang nói với tôi và tôi đã tìm thấy bình an và sức mạnh trong tâm hồn. Ðó là nguồn gốc của tôn giáo, là lời vàng của đời tôi”.
Tập sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa đã đem lại nhiều lợi ích trong trường hợp cô Corrie Ten Boom, người Hòa Lan, bi giam trong trại tập trung Ðức Quốc Xã thời thế chiến thứ hai vì giúp người Do Thái bị bách hại. Cô Corrie kể lại : Mỗi buổi chiều trước khi mặt trời lặn, các tù nhân phải đứng suốt ba tiếng đồng hồ để điểm danh, một con chim chiến chiên từ đâu bay đến đậu trên cành cây hót. “Chúa đã gởi con chim chiền chiên đến hàng ngày trong suốt ba tuần lễ liền và cùng vào lúc điểm danh để lôi cuốn chúng tôi khỏi chú ý đến những sự dã man của con người mà đưa chúng tôi chìm đắm trong đại dương của Tình Yêu Thiên Chúa “. Ðoạn Kinh Thánh đã đánh động tâm hồn Corrie : “Như trời xanh trổi cao hơn mặt đất, Tình Chúa thương kẻ thờ Người cũng trổi cao” (TV 103:11)
Như Chúa đã hiên diện với các tù nhân trong trại tập trung, Ngài cũng ở với bạn, bất kỳ bạn ở đâu, khi buồn cũng như lúc vui, khi đau khổ cũng như lúc hạnh phúc. Ngài là chân thật và đầy đủ. Ngài đang đi bên cạnh bạn và muốn sống thân mật gần gũi với bạn. Sau đây là vài đoạn Kinh Thánh đáng ghi nhớ trong lòng và suy niệm “... Như Ta đã ở với Moisen, Ta cũng sẽ ở với ngươi (Joshua), Ta sẽ không bỏ rơi ngươi hay để mặc ngươi đâu ! Ðừng sợ hãi, đừng nhát gan, vì Giavê, Thiên Chúa ngươi luôn ở với ngươi” (Joshua 1:8-9) “Con luôn nhớ có Ngài trước mặt, được Ngài ở bên, chẳng nao núng bao giờ” (TV 16:8) “Lạy Chúa, dầu qua lũng âm u, con sợ gì nguy khốn vì có Chúa ở cùng. Côn trượng Ngài bảo vệ, con vững dạ an tâm” (TV 23:4) “Có ở giữa ngươi, Giavê Thiên Chúa của ngươi, Anh hùng vạn thắng ! Vì ngươi, Người hân hoan vui sướng. Với ngươi, Người làm mới lại Tình Yêu của Người” (Zephaniah 3:17)
John Newman, Giám mục Philadelphia đã viết trong cuốn “Hành trình Thiêng liêng” mà ngài đã giữ từ khi đang còn học trong chủng viện : “ Mỗi lần tôi thay đổi hành động, cử chỉ hay công việc, tôi làm Dấu Thánh Giá. Cũng vậy, mỗi lần tôi khởi sự một công việc gì, tôi làm Dấu Thánh Giá, nhờ đó mà tôi luôn nhận thức rằng Thiên Chúa đang hiện diện trước mặt tôi “
Mỗi lần nghe tiếng đồng hồ báo hiệu giờ, Thánh Ignatiô thành Loyola thu lại trong chính mình và nghỉ đến Chúa. Mỗi giờ, Thánh Vincent de Paul làm một lời nguyện để giữ tâm trí luôn gần gũi với Chúa. Mỗi lần nghe tiếng chuông đồng hồ báo giờ, thánh Têrêxa thành Avila vui mừng trong Chúa và nghỉ rằng bây giờ được một giờ gần hơn để được nhìn thấy Chúa trên trời.
Những lời nguyện hay những ao ước mà các thánh thường dùng, bạn có thể tìm thấy trong Kinh Thánh, các sách thiêng liêng, kinh nguyện. Bạn cũng có thể tự soạn lấy những lời nguyện của chính mình tùy theo hoàn cảnh hay hứng khởi tự phát.
Dễ hơn, bạn có thể tự nghỉ để soạn những lời nguyện ngắn hay lời cảm ta, chúc tụng. trong cuốn “Lời nguyện của Tình Yêu : Nghệ thuật cầu nguyện” của Linh mục Venard Poslusney đề nghị lời nguyện sau đây khi gặp chuyện buồn phiền chán nãn “Lạy Chúa Giêsu, con cảm thấy chán lên tới đỉnh đầu. Con xin dâng cho Chúa với tâm tình yêu thương và xin ban cho con có sức tự kiềm chế của Chúa. lạy Chúa Giêsu là sự kiên nhẫn của con”.
Nữ tu Josefa Menéndez có thói quen kể mọi chuyện cho Chúa nghe : Khi tôi quét nhà và làm rơi vật gì đó tôi nói với Chúa: “Lạy Giêsu của con, có tiếng động gì vậy !” Khi tôi để quên hay để mất vật gì, tôi hỏi Người : “Lạy Chúa, con để đâu rồi vậy ? Chúng ta hãy đi và cùng nhau tìm”. Khi tôi trễ giờ làm việc, tôi nói với Người : “Lạy Chúa, mình đi đi ! Phải đi gấp vì hôm nay con trể giờ rồi mà lại có nhiều việc phải làm”. Một cách vắn tắt, tôi nói với Người tất cả những sợ hãi của tôi. Nhiều khi, tôi cũng nói với Người mọi chuyện đang đến trong trí tôi nữa. Thỉnh thoảng, tôi tự hỏi, thật sự tôi có muốn như vậy không, tôi nghỉ là tôi muốn thật sự vì tôi rất hạnh phúc và tìm thấy chính mình với Chúa luôn. Tôi cũng thường gọi đến Mẹ Maria, đặc biệt khi ngồi may : “Lạy Mẹ, xin đến với hai đứa con. Chúa Giêsu đang ở đây, chắc chắn Mẹ cũng có ở đây nữa”.
Khác với hoàn cảnh của Nữ tu Josefa là trường hợp của bà Sưsannah, người mẹ của 19 người con, trong đó có hai người con làm tu sĩ Chính Thống Giáo nổi tiếng. Bà bận rộn suốt ngày đêm, nhà lại nhỏ không có một nơi nào vắng vẻ riêng tư để cầu nguyện. Bà đã chọn một phương pháp đặc biệt lạ lùng. Bà chọn lấy một giở nhất định trong ngày. Cứ đến giờ là bà kéo mãnh voan che đầu xuống phủ luôn cả mặt. Các con của bà đã được căn dặn kỷ càng là không bao giờ được phép quấy rối bà khi bà nói chuyện với Chúa trong nhà tạm bằng voan của bà (người ta thường gọi nhà tạm bằng voan là nơi độc đáo mà bà cầu nguyện)
Gần với thời đại chúng ta có một vị ẩn tu ở Sa Mạc Sahara là Linh mục Charles de Foucauld (1858-1916). Ngài thao thức quá nhiều chuyện, vì thế thỉnh thoảng cảm thấy trống rỗng và tư tưởng lộn xộn. Vào một hôm nọ, khi cầu nguyện, ngài cảm thấy như Chúa muốn nhắn nhủ : “Con hãy ngừng lại tất cả những gì không phải là Ta, con phải thực hiện một sa mạc cho chính con, ở đó chỉ có mình con với Ta. Quyết chí, con sẽ đạt dược. Thoát bỏ tất cả những tư tưởng nhỏ nhặt, bỏ tất cả dù không phải là điều xấu cũng phải bỏ, vì những tư tưởng nhỏ đó cũng có thể làm con xa dần Ta. Từ sáng đến tối, con phải luôn nghỉ đến Ta”.
Bạn cũng như tôi và nhiều người, có một hoàn cảnh khác biệt, từ sáng tới tối, chúng ta có nhiều việc phải làm. Chúng ta có thể làm những công việc đó tốt đẹp hơn và tốn ít thời giờ hơn nếu chúng ta biết dẹp bỏ những tư tưởng vẫn vơ, mơ mộng không ích lợi ra khỏi đầu óc chúng ta. Chúng ta có thể tập đến mức độ nào ? Chúng ta là chủ hay là nô lệ của chúng ? Những tư tưởng vẫn vơ đó phân tán tâm trí chúng ta và làm cho chúng ta khó tập trung vào công việc hiện tại không ? Trong thời đại chúng ta có bác sĩ chẩn hình nổi tiếng Maxwell Maltz, viết một cuốn sách rất lạc quan nhan đề “Psycho-Cybernetics” (điều khiển Tâm Thán) về việc xây dựng một căn phòng thinh lặng trong tâm trí.
Phòng này là phòng “giải quyết những căng thẳng” trong tâm trí. Nó giúp làm bớt căng thẳng, lo lắng, buồn phiền và đem lại thoải mái, tươi mát cho tâm hồn để có thể trở về với thế giới bận rộn và sẵn sàng chấp nhận đối điện với chúng.
Với người Kitô, căn phòng nội tâm đó là căn phòng mà chính Chúa đã chỉ cho thánh Catherina thành Sienna tự xây cho chính mình khi cha mẹ trao cho bà quá nhiều công việc với nhiều gánh nặng phải vác và hầu như bà không còn một chút thì giờ cho đời sống riêng tư. Bà đã xây một căn phòng nội tâm, ở đó bà sống liên lỉ với Chúa, cả khi bận rộn với công việc Thánh Phanxicô thành Sale gọi trung tâm của linh hồn là “cung thánh của Thiên Chúa” Ở đó không một ai có thể xen vào, chỉ có Chúa và linh hồn chính mình mà thôi. Ðối với Phanxicô, đây là nơi Ngài nghỉ ngơi, trú ẩn va ngự trị.
Thầy Lawrence đã ghi như sau : Ở với Chúa không nhất thiết phải ở luôn trong nhà thờ hay nhà nguyện : “Chúng ta hãy xây một ngôi nhà (nhà cầu nguyện) của chúng ta, trong đó chúng ta nghỉ ngơi và luôn nói chuyện với Chúa”.
Ðó là những phương pháp tuyệt hão để bước đi với Thiên Chúa, nếu chúng ta thật sự muốn khám phá ra Chúa, Thiên Chúa chúng ta, “Chúng ta hãy tỉnh tâm trong chính mình” như Thánh Alphongsô Ligouri đã viết.
NHỮNG PHƯƠNG PHÁP KHÁC
Kêu tên Chúa “Giêsu” một cách đơn giản cũng là một phương pháp dễ dàng giúp chúng ta giữ Chúa luôn trong đời sống mỗi ngày.
Origen, nhà thần học thế kỷ thứ 3 AD, nhắc lại phương pháp kêu tên “Giêsu” như là một lời nguyện ngắm : “Tên Chúa Giêsu làm êm ái và dịu dàng cho những tâm hồn bất an, làm cho thần dữ phải chạy trốn, chữa lành bệnh tật. Tên Giêsu làm dịu ngọt, bảo đảm lòng trong sạch, thúc đẩy sống lành thánh, rộng lượng và nhẹ nhàng”.
Hesychius thành Giêrusalem, một thánh phụ Giáo Hội Ðông Phương thời sơ khai viết : “Gọi tên Giêsu một cách khẩn thiết với tâợm tình yêu thương, một ý muốn nồng nàn, ngọt ngào và vui tươi tâm hồn sẽ luôn bình an và hạnh phúc”.
Lời nguyện “Giêsu” phát xuất từ các dòng tu của Giáo Hội Ðông Phương và nay đã trở nên thông dụng cả trong Giáo Hội La Tinh. Một trong những lời nguyện đó là : “Lạy Ðức Giêsu Kitô, xin thương xót con”. Các tu sĩ ở núi Sinai và ở Ai Cập trên núi Althos đã áp dụng cả hệ thống chiêm niệm đặt nền tảng trên lời nguyện “Giêsu” và thực hành trong sự thinh lặng hoàn toàn.
Lời nguyện “Giêsu” gắn chặt mắt chúng ta vào Chúa Giêsu hơn là vào chính chúng ta. Caryll Houselander tán đồng phương pháp này khi viết : Chỉ có một cách duy nhất mà tôi thấy có hiệu quả “Hãy nghỉ đến Giêsu khi bạn muốn nghỉ về chính mình. Gắn chặt mắt bạn vào Giêsu khi bạn muốn nhìn rõ chính mình”.
Phương pháp này tóm kết toàn bộ lối sống người Kitô, là phương thế tuyệt hảo để bước đi trong trong sự hiện điện của Thiên Chúa và cũng là một đáp ứng trọn vẹn lời mời gọi trong Kinh Thánh : “Vì thế, anh em thánh thiện, là những người chia sẻ một tiếng gọi bởi trời, hãy để mắt anh em hướng về Chúa Giêsu ...” (Do Thái 12:2)
Thánh nữ Têrêxa, một nhà chiêm niệm lớn trong Hội Thánh, đã bảo đảm phương pháp thực hành này : Gắn chặt mắt chúng ta vào Ðức Giêsu trong chính mình và nói chuyện với Người: “đang ẩn dấu trong linh hồn mà suy niệm về Sự Thương Khó va hình ảnh của Chúa Con, dâng Người cho Chúa Cha, không cần phải bận trí tìm kiếm Người trên núi Calvariô, hay trong Vườn Cây Dầu, hoặc trong hầm giam” (nơi Người bị hành hạ va chịu sỉ nhục)
Trong sách “The Life of A Man with God” (Ðời sống của một người ở với Chúa), Carthusian Thomas Vemer Moore viết : “Tự nhiên suốt ngày người ta phải chú tâm để ý vào công việc đang làm, nhưng cũng phải có những lúc nghĩ ngơi ngắn ngủi cũng như nhửng lúc thay đổi tư thế hay cử chỉ hành động kể cả công việc là những lúc người ta có thể thinh lặng cầu nguyện để giữ Chúa Kitô trong hình ảnh của cuộc đời họ”.
Dùng danh từ “hình ảnh” theo nghĩa đen, chúng ta có thể treo một hình ảnh Chúa Giêsu trong phòng khách hay phòng làm việc - không phải bất cứ hình nào cũng được mà là hình chúng ta thích một cách đặc biệt, là hình có ý nghĩa với chúng ta cách riêng. Hình ảnh đó giúp chúng ta nhớ rằng Chúa Giêsu vô hình, nhưng đang hiện diện.
Thầy Angelo Roncalli (sau này là Ðức Giáo Hoàng Gioan XXIII) đã diễn tả phương pháp ngài dùng để luôn nghỉ về Chúa Giêsu. Trong cuốn “Nhật ký của Một Tâm hồn”, khi còn là chủng sinh đại chủng viện Bergamo, ngài ghi lại một tư tưởng xâm chiếm ngài suốt cả thời gian cấm phòng : “Mỗi lần nghe tiếng chuông tôi nghe như chuông nói Thầy đang hiện diện và đang gọi tôi. Khi tôi nghỉ là Chúa Giêsu là Thầy Chí Thánh đang hiện diện nơi Ngài gọi tôi đi học, gọi tôi cầu nguyện, gọi tôi ra chơi hay nghỉ ngơi hay đi bách bộ ... - tôi không thể trể nãi và làm thế nào mà tôi có thể không cố gắng hết sức để thực hiện bổn phận tôi phải làm cho tốt đẹp được, tôi làm như Chúa Giêsu dạy tôi “. Roncalli cũng nói đến, nhờ phương pháp này mà ngài đã cố gắng và phát triển thói quen cầu nguyện và nghe tiếng gọi để luôn sống trong sự hiện diện của Thiên Chúa.
Phương pháp này hình như thích hợp với chúng ta trong thời đại hiện tại, thời đại mà mà mọi người phải chạy và quá bận rộn không đủ giờ để cầu nguyện. Những lời nguyện vắn vỏi chân thành đó, những buổi cầu nguyện chỉ dài vài giây đồng hồ này đem lại nhiều lợi ích cho đời sống chúng ta và cũng đến tận tâm hồn Thiên Chúa, giúp chúng ta luôn sống trong sự hiện diện của Ngài.
KẾT LUẬN
Một người phụ nữ trong lúc đi chợ mua đồ trong một siêu thị, đột nhiên kinh nghiệm được của Tình yêu Thiên Chúa bao phủ lấy bà, bà kể lại : “Tôi biết Ngài đang hiện diện chung quanh tôi. Rõ ràng trong từng giây phút một, tôi cảm thấy Ngài đang nhìn tôi. Một lý do nào đó mà tôi không diễn tả được bằng lời, Người hiện diện rất thật đối với tôi. Hình như Người nói với tôi : “Ta thấy con, Ta biết con, Ta hiểu con nhiều lắm”.
Có thể, chúng ta cũng có lúc cảm thấy sự hiện diện của Chúa ít rõ ràng hơn, ít nồng nhiệt hơn, nhưng chắc chắn là Phúc đức và hồng ân không khác nếu chúng ta biết rằng Chúa đang ở với chúng ta, bất kỳ ở đâu. Phúc đức cho chúng ta nếu chúng ta biết Chúa đang vui mừng hạnh phúc hiện diện trong và giữa chúng ta vì Ngài muốn chia sẻ Nước Trời vĩnh cửu cho chúng ta. Và không chỉ thế, Ngài muốn ở cùng chúng ta cả trong cuộc sống trần gian này nữa.
Nguyện xin Chúa chỉ cho chúng ta luôn nhận thức sự hiện diện liên lỉ của Người. Nguyện xin cho có những giây phút thinh lặng trong cuộc sống bận rộn hằng ngày, những giây phút mà chúng ta có thể lôi cuốn đến gần hơn với Chúa và tạo mối liên hệ gần gũi mật thiết sâu đậm hơn với Người. Những giây phút đó là những giây phút nếm thử niềm hạnh phúc vĩnh cửu mà chúng ta sẽ được chung hưởng với Người trong Nước Trời.