CHÚA NHẬT 7 THƯỜNG NIÊN. C

Lc 6,27-38

Thưa quý vị,

Mấy hôm trước đây tôi đang đi dạo phố thì có người đàn ông tiến lại gần. Ông ta ngửa tay xin vài đồng, nói là để trả tiền xe buýt về nhà. Tôi thọc tay vào túi định kiếm vài tiền lẻ, nhưng khi ngửi nơi ông ta sặc mùi rượu, lại thôi và từ chối khéo. Tôi không muốn phí tiền để ông ta uống rượu. Thực bụng tôi muốn mua cho ông một ổ bánh mì hoặc ngay cả một vé xe buýt. Nhưng phản ứng tự nhiên của tôi lúc ấy là vậy. Tuy nhiên Lời Chúa hôm nay nhắc nhớ tôi về thái độ của mình. “Ai xin thì hãy cho, ai lấy cái gì của anh em thì đừng đòi lại”, xa chút nữa, Ngài nói thêm: “Hãy làm ơn và cho vay mà chẳng hề hy vọng được đền trả”. Rõ ràng là bác ái triệt để, chẳng còn kẽ hở để chúng ta thoái thác. Và cứ như tiêu chuẩn này thì cách hành xử của chúng ta hàng ngày sẽ thay đổi vô cùng rõ nét. Xã hội không còn người nghèo đói, hoạn nạn và khổ đau, không còn trẻ bụi đời, người ăn xin lang thang hay khuyết tật. Ngay cả trong gia đình, bầu khí sẽ đổi khác hơn.

Tuy vậy, tôi dám đoan chắc nhiều người trong thánh đường hôm nay nghe đọc Lời Chúa và bài diễn giải sẽ nhún vai buông câu bình luận: “không thực tế” (impractical), giống như một tu sĩ nọ khi nghe bài Phúc Âm Chúa sai môn đệ đi rao giảng Nước Trời không mang bị, mang dép, đã phán một câu xanh rờn “không tưởng”. Ay là chưa kể phần đông chúng ta cảm nghĩ “Lời Chúa khó quá” không thực hiện nổi. Nhưng có đúng Lời Chúa trong bài giảng “trên chỗ đất bằng” mà thánh Luca ghi lại, quá lý thuyết, đến độ những tín hữu trung bình cảm thấy khó hiểu hoặc xa vời? Đúng là Chúa đòi hỏi chúng ta quá mức chịu đựng không?

Để dễ trả lời câu vấn nạn, chúng ta nhìn sâu hơn vào bản văn. Bài giảng trên chỗ đất bằng diễn ra liền sau việc Chúa Giêsu từ trên núi xuống với các tông đồ. Trên núi Người cầu nguyện và chọn nhóm 12. Những lời Người là dành riêng cho họ: “Thầy nói với anh em là những kẻ đang nghe Thầy đây” tức là Ngài có ý muốn huấn luyện môn đệ. Nhưng đám đông cũng được nghe: “Đức Giêsu đi xuống với các ông, Người dừng lại ở một chỗ đất bằng. Tại đó đông đảo môn đệ của Người và đoàn lũ dân chúng từ các miền Giuđêa, Giêrusalem,…” (6,17). Cho nên phần đầu của bài giảng, Ngài khuyên nhủ môn đệ đừng hành động như những người độc ác, kẻ thù của mình. Nhưng phải phản ứng theo cách thức ngược lại, tức: “Hãy làm cho người khác những gì anh em muốn thiên hạ làm cho anh em”. Lấy ác báo ác không giải quyết được hận thù mà chỉ thêm dầu vào lửa, chồng chất điều ác thêm lên, chỉ có tha thứ mới hoá giải được điều xấu mà thôi. Phần thứ hai (từ câu 32-36): “Nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình thì còn gì là ân với nghĩa…”. Chúa đi xa hơn thói thường thế gian. Dạy họ không nên bắt chước hạnh kiểm bình thường của thiên hạ, mà phải theo gương lành của chính Đức Chúa Trời, Đấng yêu thương hết thảy, kể cả những kẻ không đáp trả, Đấng làm cho mưa xuống trên kẻ dữ người lành, không hề phân biệt, kỳ thị. Như vậy chúng ta được kêu mời suy xét thầy dạy đích thực của mình là ai: Thiên Chúa hay thế gian? Chúng ta phải học xử thế với ai, Đức Chúa Trời hay người đời? Những câu cuối cùng của bản văn xem ra dễ bị hiểu lầm. Cứ như chữ đen thì người ta phải thi hành điều tốt cho thiên hạ trước, để được đong lại bằng đấu đủ lượng đã dằn, đã lắc và tràn đầy mà đổ vào vạt áo mình. Nói theo tiếng Latinh thì “quid pro quo” (hòn đất ném đi hòn chì ném lại). Thực tế ngược lại mới đúng. Thiên Chúa tưới gội chúng ta trước với muôn ơn lành của Người, Ngài đong đầy tràn mà chúng ta chưa hề đáp lại. Ơn của Ngài hoàn toàn nhưng không. Cho nên bản văn chữ đen chưa diễn tả chính xác ý tưởng của Chúa Giêsu. Chúng ta chứng kiến một trường hợp bất lực của ngôn ngữ loài người. Thực ra Chúa Giêsu đòi hỏi các tín hữu một tinh thần độ lượng như Thiên Chúa đối xử với họ: Khoan dung, rộng rãi, hy sinh, mến yêu… bí tích Thánh Thể ở trước mặt chúng ta là gương mẫu. Thiên Chúa ban trước cho chúng ta hơn là chúng ta xứng đáng. Chúng ta phải cư xử theo mẫu mực đó đối với đồng bào mình. Thực ra thì tự thân loài người chẳng thể làm được như vậy. Cần phải có ơn Chúa. Lời Ngài đòi hỏi chúng ta đường lối hoàn toàn mới khi ứng phó với thế giới chung quanh mình. Ngài lôi chúng ta ra khỏi dòng chảy chung của đường lối hành xử thông thừơng. Ngài thức tỉnh mỗi người khỏi giấc ngủ mơ màng về hạnh kiểm của mình. Chúng ta thừơng tự mãn, tự kiêu tưởng mình đang tiến bộ về luân lý, mà kỳ thực đang xuống dốc thê thảm. Ngài ép buộc chúng ta nghĩ lại “modus vivendi et operandi” (cách sống, cách hành động) mà chúng ta lấy làm mẫu mực cho kẻ khác phải theo. “Thói đời như vậy đó”, không phải là tiêu chuẩn của một người tín hữu tốt. Chúa Giêsu mới là mẫu mực thật sự. Ngài là nguồn mạch, là năng lực, là định hướng đời sống mới trong ơn Thiên Chúa. Nói cách khác, Ngài ban cho chúng ta cùng một Thần Khí của Ngài, sống như Ngài, suy nghĩ như Ngài và hành xử như Ngài. Đó là điều khác biệt trong đời sống những kẻ tình nguyện theo Chúa Giêsu.

Dĩ nhiên, Chúa ban Thần Khí đó không chỉ riêng cho từng cá nhân, mà cả toàn thể Hội Thánh. Tác giả John Markey nhận xét sau đây: “Như thượng trí Đức Chúa Trời, Thần Khí (pneuma) biến đổi Hội Thánh, để rằng chúng ta chia sẻ tinh thần của Đức Kitô mà phục vụ chương trình của Thiên Chúa, tham dự vào đời sống và sứ vụ của Đấng Cứu Thế”. Cho nên nếu chúng ta nhận thấy Giáo Hội địa phương hợp tác hay o bế thế lực phần đời, hoặc chịu ảnh hưởng nặng nề của nó, thì lúc ấy lời Chúa Giêsu đã bị phản bội. Chúng ta không còn là môn đệ của Chúa nữa, mà là của Mămmom (thần tài), chúng ta cố tránh đụng chạm, bẻ cong lời Ngài cho thích hợp với lỗ tai thế gian. Nói cách khác chúng ta đã bịt tai không muốn nghe sự thật từ miệng Chúa Giêsu Kitô. Hy vọng Lời Chúa hôm nay gột rửa lòng trí chúng ta, thanh tẩy tai mắt để chúng ta tiếp nhận lại ơn Ngài ban khi chịu phép rửa tội.

Tôi đề nghị trước khi vất bỏ Lời Chúa như “quá lý tưởng, không thực tế” đối với thế giới thực dụng của mình, chúng ta hãy cho lời Ngài một cơ hội nghi ngờ. Bởi lẽ chúng ta tin tưởng vào Ngài khá đủ để biết rằng khi thực sự ấp ủ nó trong lòng, Lời Chúa có khả năng cải hối chúng ta trở về với Đức Chúa Trời nhân lành và anh em mình. Việc hối cải này có nghĩa là trước mắt chúng ta đã mở ra một con đường mới, một thế giới hoàn hảo hơn cho nhân loại. Thế giới mới này Chúa Giêsu gọi là Nước Trời: “Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần” (Mt 3,2) Xin nhớ lại tuần vừa qua, (tuần 6). Chúa Giêsu trong bài giảng tám mối đã tuyên bố: “Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó, vì Nước Trời thuộc về anh em”. Như vậy chúng ta là những kẻ khó nghèo, chẳng thể tự mình đem lại trật tự mới. Chúng ta cần đến ơn Chúa, hy vọng Ngài sẽ thực hiện ước mong đó trong mỗi người và trong Giáo Hội. Chúng ta là những kẻ ăn mày và chờ đợi Thiên Chúa đáp ứng. Ngài sẽ ban cho Hội Thánh đầy đủ lương thực nuôi dưỡng phần hồn và phần xác. Trong bí tích Thánh Thể, chúng ta ăn thịt và uống máu Ngài, như vậy chúng ta lại được mời gọi đi sâu hơn nữa vào bản tính thần linh của Ngài trong Nước Trời.

Những ai chấp nhận Triều Đại Thiên Chúa sẽ được Ngài ban ân huệ, sống nếp sống hoàn toàn mới trong thế gian. Nếp sống làm con Thiên Chúa, quảng đại, độ lượng, thánh thiện như Thiên Chúa Ba Ngôi: “Như vậy, phần thưởng dành cho anh em sẽ lớn lao, và anh em sẽ là con Đấng Tối Cao, vì Người vẫn nhân hậu với cả phường vô ơn và quân độc ác”. Trái tim họ luôn hướng về Thiên Chúa và xa tránh tội lỗi. Họ sẽ khám phá ra những ưu tiên mới trong đời sống. Họ chỉ khao khát những gì Thiên Chúa muốn, thực hiện những gì Thiên Chúa đòi hỏi. An lành cho mọi người, hoà hợp giữa các dân tộc, tự do khỏi mọi hình thức áp bức, nô lệ, đổi mới mọi giao tiếp, sung mãn cho mọi nếp sống con người. Ngôn ngữ Do Thái dùng từ “Shalom” (hoà bình) để chỉ trạng thái này. Họ nói “shalom” khi gặp nhau như một lời chào hỏi, chúc phúc cho nhau và cho đất nước. Shalom là lời hứa của Thượng Đế cho dân tộc Do Thái và từng người Israel. Nó là sự bình an thẳm sâu và đời sống trọn vẹn trong Đức Chúa của Abraham. Như vậy nếu chúng ta vội vã coi “bài giảng trên chỗ đất bằng” là không tưởng thì chứng tỏ chưa hiểu Lời Chúa, nông cạn và ngu xuẩn. Nó là tuyên ngôn Nước Trời, là sự thật vĩnh cửu, giải phóng con người khỏi mọi tối tăm lầm lạc, ban cho loài người hạnh phúc và tự do.

Theo như mạch văn Chúa Giêsu rao giảng mà thánh Luca ghi lại thì nước Đức Chúa Trời sẽ xuất hiện vào ngày sau hết. Nhưng nội dung bài giảng hôm nay biểu lộ tính tức thời của nước đó. Chúng ta chẳng phải đợi đến tận cùng thời gian mới hưởng lời hứa “shalom” của Thiên Chúa. Nó liên tục xuất hiện trên trái đất, trong những linh hồn lành thánh lắng nghe Lời Chúa. Phần thưởng của Ngài không phải vàng bạc, lợi lộc, chức quyền mà là nếp sống mới, tước vị làm Con Đấng Tối Cao, sống theo lối sống của Đức Chúa Trời, hành động như Ngài. Quả thực nó còn hơn “đấu đong đầy, đã dằn và đã lắc mà đổ vào vạt áo chúng ta”. Do đó đòi hỏi của Chúa Giêsu không khó khăn đối với những linh hồn thánh thiện. Nó thay đổi tư duy để có trái tim thanh sạch, nhiệt tình đón nhận Tin Mừng. Cảm tạ Thiên Chúa, Đức Giêsu không đề nghị suông kiểu cách sống mới hoặc danh sách những lệnh truyền “cực kỳ nghiêm nhặt”. Nhưng Ngài còn ban Thánh Thần trên những tâm hồn nghe theo để họ nồng cháy tình yêu Thiên Chúa, được yêu thương, tha thứ, hối thúc lòng ao ước sống như con cái Nước Trời.

Cho nên, khôn ngoan nhất mực là coi trọng Lời Chúa hôm nay. Đừng vất bỏ như “không thực tế”. Chúng ta phải vật lộn với thế gian, để áp dụng cho bằng đựơc lời Ngài trong gia đình, học đường, nơi làm việc và giải trí. Tuy nghĩa đen không dễ giúp chúng ta hiểu được nội dung Chúa muốn nơi chúng ta, nhưng điểm rõ ràng là Ngài mong đợi chúng ta phải hành động theo tiêu chuẩn mới: Tha thứ, tin cậy, yêu thương, rộng lượng và hy sinh triệt để, nếu chúng ta muốn chứng tỏ mình là môn đệ Ngài. Tại sao? Câu trả lời là bởi lẽ triều đại của Ngài đang đến gần, thực sự, đã bắt đầu rồi và chúng ta là những công dân. Chúng ta phải chứng tỏ cho thế gian thấy điều mới mẻ trong Hội Thánh, tức tình yêu cứu rỗi của Ngài đã lan tràn khắp năm châu bốn bể. Ân huệ của Ngài tưới gội mọi linh hồn, bạn cũng như thù. Chúng ta phải hành động khác với thế gian, ngõ hầu thiên hạ khi nhìn vào lối sống người Kitô hữu, nhận ra những điều hoàn toàn mới và đi đến kết luận: “Thời đại Kitô đang hiện diện. Thiên Chúa đang mưa móc ơn phước xuống trên nhân loại, chẳng bao lâu nữa sẽ có trời mới đất mới. Mọi người sẽ được hưởng hạnh phúc tràn trề”. Họ không còn phải chờ đợi ở lời hứa hão huyền nào khác nữa. Trong lịch sử nhân loại đã có rất nhiều thể chế “lý tưởng”, đến rồi lại đi, mà chỉ gây cho loài người nhiều chết chóc đau thương. Chúng ta phải chứng tỏ cho mọi dân tộc, mọi quốc gia, Đức Kitô là hy vọng duy nhất của nhân loại. Triều đại của Ngài là giải pháp hữu hiệu cho mọi vấn đề của con người. Nếu chúng ta thất bại trong nếp sống thì chẳng còn hy vọng nào nữa giữa biển đời trần gian. Xin Chúa Giêsu Thánh Thể, bánh ăn hàng ngày của các linh hồn, giúp đỡ mọi người xem xét lại cuộc sống, khơi dậy tinh thần đang chao đảo, vững tin vào Lời Chúa hôm nay, nhận ra ý nghĩa sâu thẳm của nó và phản ánh đúng niềm vui, sự giàu sang Chúa đổ vào lòng khi thực hiện lời Ngài. Amen.