CHÚA NHẬT 6 THƯỜNG NIÊN. C

Lc 6,17-26

Thưa quý vị,

Tạp chí Chủ Nhật Thời Báo (số 14/01/01) đăng bài của tác giả Natalie Angier. Cô bênh vực thái độ vô thần của mình. Theo thống kê thì nước Hoa Kỳ có tới 92-97% dân chúng có niềm tin tôn giáo và thực hành niềm tin đó. 80% tin có đời sống sau khi chết. Nhưng các nước khác thì không đúng như vậy, thí dụ Pháp, Đan Mạch, Thuỵ Sĩ, Áo, Anh, Hà Lan,… chỉ từ 40-70% tin sự sống “có lẽ” không tồn tại sau cái chết. Kết luận cô nói: “Tôi tin rằng vũ trụ này tuân theo luật vật lý. Một số đã được biết, số khác chưa, nhưng nếu chúng chưa được biết đến thì… do trí khôn chúng ta phát xuất từ trái đất bé nhỏ, nên bị hạn chế. Tôi tin rằng thế giới như chúng ta thấy trước mắt, đã được định hình một cách bí nhiệm, xin tạm gọi là siêu việt, do bàn tay của Biến Hoá Tự Nhiên có chọn lọc”.

Bài của cô Angier thực sự thách thức các tín hữu. Để làm cho quan điểm của mình vững chắc hơn, cô trích tác giả Michael Cromarte: “Các dữ liệu điều tra chỉ ra rằng phần lớn tin Thiên Chúa, nhưng khi đi vào chiều sâu thì niềm tin đó rỗng tuếch. Nhiều người xưng mình là tín đồ Thiên Chúa giáo, nhưng khi hỏi có biết ai là tác giả Bài Giảng Trên Núi thì đa số trả lời không. Cô Angier điều tra giới sinh viên thì thấy họ dù vô thần hay tín hữu, đều gian lận như nhau trong các kỳ thi. Cùng tình nguyện như nhau làm việc giúp đỡ bệnh nhân, người già cả, khuyết tật trong bệnh viện. Cô đưa ra nhận xét chung: “Vấn đề cần bàn cãi là tôn giáo có đủ khả năng làm cho ai đó thành người tốt, trong trường hợp định mệnh bắt họ xấu hay tầm thường.

Thật ra, tin vào Thiên Chúa, sự trỗi dậy của Đức Kitô từ cõi chết, sự sống lại tương lai và hạnh kiểm con người phải đan kết với nhau. Điều nọ là hậu quả của điều kia, không tách rời được. Chúng ta hãy nghe thánh Phaolô lý giải trong bài đọc 1, khi ngài viết cho tín hữu thánh Côrintô có thân nhân đã chết trước khi được thấy Đức Kitô trở lại. Số phận của họ sẽ ra sao lúc Chúa xuất hiện? Họ đã từng khát khao giây phút ấy. Họ sẽ mãi mãi bị chôn vùi không được xem thấy Chúa của mình, Đấng họ hằng hy vọng? Thánh Phaolô đưa ra Chúa Kitô Phục Sinh là nền tảng cho sự sống lại tương lai của nhân loại: “Nếu Đức Kitô không trỗi dậy thì lời rao giảng của chúng tôi trống rỗng và cả đức tin của anh em cũng trống rỗng. Thế ra chúng tôi là những nhân chứng giả hiệu của Thiên Chúa vì đã chống lại Thiên Chúa mà làm chứng rằng Người đã cho Đức Kitô trỗi dậy, trong khi Người đã không cho Đức Kitô trỗi dậy, nếu kẻ thật kẻ chết không trỗi dậy. Vì nếu kẻ chết không trỗi dậy thì Đức Kitô đã không trỗi dậy. Mà nếu Đức Kitô không trỗi dậy thì lòng tin của anh em thật hão huyền và anh em vẫn còn sống trong tội lỗi của mình” (15,13-17). Như thế, theo thánh Phaolô, chối bỏ Chúa Phục Sinh là chối bỏ sự sống lại của loài người trong tương lai, chẳng có nhập thể, chẳng có cứu chuộc, chẳng có hy vọng, chẳng có mục tiêu của cuộc lữ hành trần gian, tất cả đức tin là con số không trống rỗng.

Tuy nhiên, tin vào sự sống lại tương lai phải có dấu ấn trên cuộc đời mỗi tín hữu. Nó phải thay đổi trong nếp sống chúng ta và chúng ta phải phản ánh niềm tin đó vào các sinh hoạt hàng ngày. Hiện thời nó là sự phục sinh tâm linh của nhân loại và báo trước Chúa sẽ ngự đến. Chúa Kitô của đức tin cũng là Chúa Kitô của lịch sử. Việc Ngài sống lại vừa là biến cố vật lý vừa là một mầu nhiệm. Chúng ta phải sống trong cả hai thực tại đó dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Chẳng phải biết ai là tác giả Bài Giảng Trên Núi hay thuộc lòng giáo lý là bằng chứng của một tín hữu tốt nhưng là nếp sống của mình. Người tín hữu không thể được lượng giá bằng những con số thăm dò, hoặc tan biến vào đám đông tổng quát với những tính tốt và nết xấu. Họ là những kẻ chia sẻ cuộc đời Chúa Cứu Thế, cái chết và phục sinh của Ngài.

Trong thế giới của Chúa Giêsu, hầu hết mọi người đều là kẻ khó nghèo, hoặc vật chất hoặc tâm linh, Ngài chúc phúc cho kẻ thanh bần vật chất vì họ là kẻ giàu có về tâm linh. Ngược lại, Ngài nguyền rủa hạng trọc phú vì nghèo trong tâm hồn. Một người giàu vật chất là kẻ có đủ quyền bính bóc lột người khác, thường thường là vậy, và trên bình diện toàn cầu cũng đúng như thế. Những nước hùng mạnh là những quốc gia đi khai thác những nước chậm tiến bằng trăm phương nghìn kế. Khi đã bị áp bức, bóc lột người nghèo vô phương tự vệ, đơn giản vì thiếu quyền lực. Tệ hơn nữa, theo tác giả John Pitch (The cultural world of Jesus) ở vùng cận đông thời Chúa Giêsu, người giàu thường khinh miệt kẻ nghèo hèn, coi họ như súc vật: mèo, chó, lừa, ngựa… trong khi đó danh dự là tài sản quý báu nhất của một người sống giữa xã hội.

Cho nên Phúc Âm Luca hôm nay nói lên nội dung to lớn. Thực sự nó là bản tóm lược Tin Mừng. Thánh nhân thuật lại: “Một hôm Đức Giêsu từ trên núi xuống cùng nhóm mười hai, Ngài dừng lại ở một chỗ đất bằng” nghĩa là Ngài không khinh thị đám đông, Ngài trà trộn với họ, làm thành viên trong họ. Khác với thái độ của các kinh sư giảng dạy dân chúng từ trên cao, toà Maisen. Ngài đứng giữa họ, nghe họ nói, cảm thấy những bàn tay, gót chân chạm tới mình. Giáo lý của Ngài cũng không bí nhiệm, cao siêu, vượt quá tầm hiểu biết của họ. Nhưng vừa trí khôn mọi người, tức là những điều họ ao ước được nghe: “Phúc cho anh em nghèo khó, đói khát, khóc than, bị bách hại. Thiên Chúa đã nhìn, đã nghe, đã hiểu thấu nỗi thống khổ của anh em. Ngài tôn trọng anh em…”

Thiên Chúa là nguồn mạch đích thực của mọi danh dự. Nếu Ngài ban vinh dự cho ai, người ta không thể chối bỏ hoặc cướp đi. Như vậy Chúa Giêsu thực chất ban Tin Mừng cho những linh hồn đang cần danh dự, tức là những kẻ thấp hèn của thế giới. Trước tiên họ được nghe Ngài loan báo, sau đó bổn phận đáp trả. Chúng ta được nghe sứ điệp Thiên Chúa chúc phúc, sứ điệp này Ngài ban nhưng không, cho nên không ai có quyền chiếm hữu cho mình, nhưng hoàn toàn bởi lượng hải hà của Ngài. Cũng chẳng ai có danh nghĩa hoặc công trạng gì kẻo lên mày lên mặt. Tất cả đều là kẻ thụ ơn, được hưởng ân huệ do công nghiệp của Chúa Giêsu. Tiếp theo là đáp ứng về phía nhân loại. Bí quyết để hiểu ơn lành của Thiên Chúa là mệnh đề mô tả chân dung của kẻ thụ ơn: “đói khổ và khóc lóc”. Họ là những kẻ bị bạo lực ức hiếp và chà đạp. Đây cũng là chân dung của những người đấu tranh cho nhân phẩm trong truyền thống các tiên tri. Như vậy lời chúc phúc của Chúa Giêsu cũng hiểu được cho những người hoạt động chống bất công xã hội, băng bó những vết thương do người khác gây nên: Chiến tranh, khủng bố, dịch hoạ,… Nó là giải pháp hữu hiệu mang tính cánh chung và thiên sai. Hạnh phúc chỉ có thực hiện khi không còn cường quyền và áp bức. Mọi người sống trong nhân phẩm, được tôn trọng, yêu thương và bình an.

Nhưng trên thực tế, ít người tin ở sứ điệp của Chúa Giêsu. Nó trái ngược với ước vọng của nhân loại: “Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó”. Thánh Matthêu phải chỉnh như vậy, nhưng ở đây thánh Luca chỉ nói đơn giản: “Phúc cho anh em là những kẻ bây giờ đang phải đói, phải khóc” không thêm bớt chi hơn nữa. Mong ước của loài người là tìm kiếm giàu sang phú quý. Không ai đi tìm sự nghèo khó, ngay cả những tâm hồn khấn ba lời khuyên Phúc Âm, thậm chí còn coi là không tưởng. Chiều nào cũng nghe quảng cáo mở xổ số. Ở nước Mỹ, lô trúng độc đắc khoảng 10 triệu USD, một số tiền hấp dẫn với đa số dân trung bình. Cờ bạc nở rộ khắp nơi, mặc dù bất hợp pháp. Ở đâu người ta không được tổ chức trên đất liền, thì chèo thuyền ra khơi, chỗ hải phận quốc tế, tha hồ sát phạt nhau đêm ngày. Chẳng ai coi nghèo là một cái phúc. Tuy nhiên lương thiện mà nói, giàu sang chưa phải là hạnh phúc thật. Nhiều cuộc đời đổ vỡ vì thảm kịch tiền bạc. Theo Tin Mừng tiền bạc là đối thủ kỳ cựu của Thiên Chúa. Nó phá đổ nhiều tổ chức, nhiều linh hồn đạo đức, cho nên Chúa Giêsu có lần đã cảnh báo: “Các con không thể làm tôi hai chủ được” tức tiền bạc và Thiên Chúa. Nếu chúng ta kiên nhẫn theo dõi những người trúng số lớn sẽ thấy số phận họ ra sao sau cuộc may mắn đó. Chúa Giêsu không tuyên bố phúc cho sự nghèo khó, Ngài chỉ nói: Phúc cho anh em là những kẻ khó nghèo. Trong lúc nói, Ngài ngước mắt nhìn các môn đệ, dạy bảo họ về nếp sống mới, nếp sống Tin Mừng, thanh bạch, tự do, thoát khỏi mọi ràng buộc, để sống trong Nước Chúa, để có tương quan hoàn toàn mới, bất vụ lợi với Thiên Chúa. Những người môn đệ nghèo khó này dễ dàng chấp nhận sứ điệp của Ngài. Sẵn sàng đi theo Ngài. Trong dụ ngôn người thanh niên giàu có, chúng ta thấy rõ ràng thái độ của người giàu đối với Thiên Chúa và Đức Kitô. Đúng ra, người nghèo mới hiểu được giá trị thực của sự sống, họ vật lộn để sống cho nên họ thấy sống là quý. Còn kẻ giàu có chỉ biết hưởng thụ, ngoài ra coi thường mọi sự. Cho nên nghèo mới nhiều khả năng tuân theo đường lối khác thường Chúa Giêsu chỉ dạy. Một lần nữa chúng ta nghe Lời Chúa tuyên bố: “Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó, đói khát, khóc than và bị bách hại vì danh Thầy”, chúng ta sẽ thấy âm hưởng tích cực, tràn trề hy vọng của nó trong thẳm sâu cõi lòng. Chúng ta chẳng cần thắng xổ số để được giàu có, chúng ta đã phú quý trong tương giao lành thánh với Đức Chúa Trời.

Do đó, “bốn cái phúc và bốn cái khốn” của Chúa Giêsu nêu rõ linh hồn hướng về Thiên Chúa hay thế gian. Tin Mừng chủ yếu kêu gọi chúng ta dấn thân theo Chúa toàn diện, không phải nửa vời. Ngoài miệng theo Chúa nhưng lòng dạ thì tham lam giàu sang. Trong các Phúc Âm, thánh Luca quyết liệt hơn cả về sự ngược đời của Tin Mừng. Thánh nhân làm cho tâm trí chúng ta đảo lộn. Các giá trị thông thường của con người bị đặt xuống cấp dưới và những chi con người xa lánh thì được tôn trọng ở cấp trên. Trong ánh sáng của đoạn Tin Mừng hôm nay, mọi sự được nhìn từ một viễn ảnh khác. Chúng ta phải đối diện với một thực tại mới: Lượng định xem mình đã sống ra sao? Thiên hạ thế nào? Họ ấp ủ những điều gì? Thái độ của mình đối với sự vui thoả thế gian? Điều chi thực sự có giá trị? Điều chi mình coi là thực tiễn? Dưới con mắt đức tin được Phúc Âm soi sáng, nhiều giá trị chúng ta quý trọng thì lại là thảm hoạ cho đời sống thiêng liêng. Những tiêu chuẩn chúng ta coi là đáng mơ ước thì Phúc Âm thách thức, gọi những kẻ nghèo hèn, đói khổ, than khóc là có phước. Những kẻ đầy đủ, giàu có, vui cười là bất hạnh. Đúng là nghịch lý. Nhưng dưới nghịch lý là sự thật vĩnh hằng. Tin tưởng vào bất cứ cái gì khác ngoài Thiên Chúa, hy vọng vào bất cứ ai khác ngoài Chúa Giêsu là báo trước một tương lai thảm khốc.

Cho nên tiên tri Giêrêmia trong bài đọc 1 viết: “Đáng nguyền rủa thay kẻ tin ở người đời, lấy sức phàm nhân làm nơi nương tựa và lòng dạ xa rời Đức Chúa”. Giữa những khốn khổ, nhục nhã, khước từ của thế gian, người tín hữu được Thiên Chúa ban thêm sức mạnh, như thánh Phaolô nhắc nhở, bởi lòng họ tin vào Đấng Phục Sinh: “Nếu chúng ta hy vọng vào Đức Kitô chỉ vì đời này mà thôi, chúng ta là những kẻ đáng thương hơn hết mọi người. Nhưng không phải thế! Đức Kitô đã trỗi dậy từ cõi chết, mở đường cho những ai đã an giấc ngàn thu”. Xin cho mọi tín hữu luôn chọn lựa đúng tương lai của mình. Amen.