Lễ Chúa Giêsu chịu Phép Rửa
Lc 3,15-22
Thưa quý vị,
Thánh lễ hôm nay chấm dứt mùa Giáng Sinh, kỷ niệm Chúa tỏ mình ra cho loài người như hai lễ Sinh Nhật và Ba Vua. Theo truyền thống lâu đời, người ta trang hoàng đẹp đẽ giếng rửa tội để gợi nhớ bí tích thanh tẩy nơi mỗi tín hữu. Như vậy, ngày lễ hôm nay liên kết chặt chẽ với phép rửa tội của chúng ta. Nghi thức rẩy nước thánh, do đó, được cử hành long trọng trong thánh lễ. Các bài ca Giáng Sinh vẫn tiếp tục được hát. Hội Thánh kính nhớ Chúa Giêsu xuống sông Giođan để được rửa do tay Gioan Tiền Hô. Các bài đọc mang cùng ý nghĩa và thần tính Chúa Giêsu tỏ lộ rõ ràng công khai - suy rộng ra, chúng cũng nói đến phép rửa của mỗi người và tháp nhập họ vào cộng đoàn những kẻ theo chân Chúa Giêsu.
Như vậy họ đã nhập cuộc với Chúa Giêsu, vật lộn với thế gian, xác thịt và ma quỷ, Gioan Tẩy Giả rao giảng phép rửa ăn năn thống hối và cầu khẩn ơn tha tội. Nhưng vì lý do nào mà Chúa Giêsu lại phải lãnh nhận phép rửa đó? Ngài có tội hay sao, hoặc Ngài cầu ơn tha thứ? Cả hai lý do đều không đúng. Phép rửa của đạo Do Thái là một nghi thức thủ tục để dân ngoại cải đạo vào tín ngưỡng Israel. Như thế phép rửa của Gioan mang ý nghĩa khác. Nó xoá bỏ mọi ranh giới, đặc ân và loại trừ trên con đường tiến về Thiên Chúa. Tất cả đều bình đẳng, tất cả đều cần ơn tha thứ, tất cả đều là con cái Thiên Chúa, tất cả đều được thâu nhận vào vòng tay yêu thương của Đức Chúa Trời, tất cả đều có quyền tiếp nhận thiên nhan Đấng tối cao. Cho nên qua phép rửa bởi Gioan, Chúa Giêsu mở ra con đường mới, mạc khải Ngài như người Con Yêu Dấu, đại diện cho tất cả nhân loại, không phải riêng cho tầng lớp, giai cấp, quốc gia, tôn giáo nào.
Vậy thì Chúa Giêsu đánh giá ra sao não trạng cục bộ của chúng ta? Những thái độ quá khích tôn giáo, bè phái, chính trị, dòng triều, bành trướng, loại trừ, khoảng cách giàu nghèo, hố sâu văn hoá, phong tục, tập quán? Người giàu khinh bỉ kẻ nghèo, da trắng tẩy chay da màu, các nước giàu bỏ qua những quan tâm, nhu cầu của các quốc gia chậm phát triển, đảng phái tranh giành quyền lực, thay vì thăng tiến điều kiện sống của công dân? Câu trả lời chắc chắn là Chúa Giêsu đã dìm mình xuống nước để gánh lấy tội lỗi nhân loại, liên đới với chúng ta, nên một với loài người, nhất là những người không có nhân phẩm, bị chà đạp, không có tiếng nói. Ngài hạ mình để chúng ta được nâng lên, biết sống thánh thiện như những người con đẹp lòng Cha Ngài. Mọi linh hồn đều là quý trước mặt Cha, nhưng tội lỗi đã cướp mất danh hiệu cao sang đó. Ngài lên khỏi nước và Thánh Thần tuyên bố Ngài là Đấng được Chúa Cha chọn lựa và sai đi rao giảng mầu nhiệm Nước Trời, chữa lành bệnh tật và hàn gắn những chia rẻ. Thần Khí của Ngài sẽ được ban cho tất cả những kẻ chấp nhận Ngài và khởi sự bừng cháy trong tâm hồn như Gioan tiên báo. Đúng như vậy, nhưng không như Gioan dự kiến, lửa của Ngài thiêu đốt và tẩy sạch. Tinh thần của Ngài đủ nóng để làm tan rã tất cả những bức tường ngăn cách giữa các cá nhân, dân tộc, quốc gia và quốc tế. Nó đánh tan mọi băng giá trong các quan hệ riêng tư, xã hội để chúng ta xây dựng đoàn kết và tha thứ. Nó củng cố trái tim con người để dấn thân thương yêu, bác ái, chống chiến tranh, nghèo đói, vô gia cư, áp bức và tất cả những gì làm thế giới đông cứng, lạnh lẽo.
Đọc kỹ Tin Mừng chúng ta dễ dàng nhận ra một nét thay đổi giữa lời loan báo của thánh Gioan Tiền Hô và phong cách thực sự của Chúa Giêsu. Ơ phần thứ nhất, giọng điệu của thánh Gioan rất mạnh mẽ. Ông chẳng giống ai, ăn vận lôi thôi lếch thếch, lời rao giảng như lửa, kích động người ta ăn năn thống hối và mong chờ. Thiên hạ tưởng chừng ông là Đấng Thiên Sai phải đến để giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ đế quốc Rôma: “Hồi đó, dân đang trông đợi, và trong thâm tâm, ai nấy đều tự hỏi: Biết đâu ông Gioan chẳng là đấng Mêsia?” Ông Gioan chối phắc và nói: “Có Đấng quyền thế hơn tôi, tôi không đáng cởi quay dép cho Ngài. Người sẽ làm phép rửa cho anh em bằng Thánh Thần và bằng lửa”. Trong Thánh Kinh, lửa mang hình ảnh mạnh mẽ. Lửa thời Môsê đốt cháy bụi gai mà không làm thiệt hại. Lửa thanh luyện con người, tâm hồn, trí tuệ, tư tưởng và ước muốn. Phần lược bỏ Phúc Âm hôm nay, thánh Gioan loan báo Chúa Giêsu dùng lửa để loại thóc lép ra khỏi thóc mẩy: “Tay Người cầm nia, rê sạch lúa trong sân, thóc mẩy thì thu vào kho lẫm. Còn thóc lép thì bỏ vào lửa không hề tắt mà đốt đi” (3,17). Nghĩa là những điều gian ác sẽ bị tiêu diệt, điều lành thánh thì giữ lại. Thánh nhân không nói về cá nhân mà thôi, nhưng còn về cộng đồng, quốc gia, toàn cầu. Hình ảnh thánh nhân dùng rất mạnh, thính giả nghe ông giảng có thể tưởng tượng ngọn lửa đang cháy răng rắc trong tâm hồn. Họ sợ hãi nghe ông kéo nhau xuống sông để chịu phép rửa thống hối. Tuy nhiên nếu sử dụng sai, lửa sẽ gây tác hại khủng khiếp như những nhóm quá khích chúng ta thấy trên thế giới hiện nay. Vậy hãy cầu xin cho ngọn lửa chân thật thiêu đốt trái tim giá lạnh của chúng ta, hun nóng đức tin ươn lười của các tín hữu, ban tinh thần sốt sắng cho các buổi cầu kinh phụng vụ tẻ nhạt, chiếu lệ.
Lửa thật sự đã xuất hiện, nhưng không phải như Gioan dự kiến. Ngài âm thầm tiến tới ông Gioan xin lãnh phép rửa. Thánh Luca tường thuật biến cố này như một ý nghĩ phụ: “Khi toàn dân đã chịu phép rửa, Đức Giêsu cũng chịu phép rửa và đang khi Người cầu nguyện thì trời mở ra.” Không kèn, không trống, không sấm sét, mây mù như mỗi khi Thiên Chúa xuất hiện trong Cựu ước. Ngài yên lặng bước xuống nước sau hết, tức khi mọi người đã xưng thú tội lỗi mình và chịu phép rửa. Ngài hoàn toàn mang dáng dấp của một linh hồn bình thường, đơn sơ và cầu nguyện chăm chỉ. Chúng ta đã gặp thấy mẫu người này trong Dacaria, Elisabeth, cụ già Simêon, bà Anna, Giuse và Đức Mẹ. Họ miệt mài cầu nguyện trong đền thờ, ăn chay. Họ sống thinh lặng và đựơc Thánh Linh dạy dỗ.
Có nhiều giải thích về ý nghĩa Chúa Giêsu chịu phép rửa. Ý kiến thứ nhất cho rằng Ngài bày tỏ cảm thức mạnh mẽ về tội lỗi và hiệu quả ghê gớm của nó trên số phận con người. Ý kiến thứ hai, Chúa Giêsu cho hay Thiên Chúa tán thành sứ vụ của Gioan trong dân Do Thái. Ý kiến thứ ba Chúa Giêsu tỏ dấu hiệu liên đới với những tâm hồn sống ngoài lề luật. Cái chết của Ngài cứu họ thoát khỏi nô lệ tội lỗi (trong cuộc thương khó Chúa Giêsu đã gọi cái chết của Ngài là một phép rửa). Ý kiến thứ tư, tin rằng Chúa Giêsu là môn đệ của Gioan Tẩy Giả và khi nhận phép rửa, Chúa Giêsu khởi sự sứ mệnh mới. Phép rửa là bước thứ nhất độc lập khỏi ảnh hưởng của Gioan và ra đi giảng đạo riêng. Phần tôi, tôi nghĩ rằng Chúa Giêsu dìm mình trong cùng một dòng nước thiên hạ đã để lại. Ngài thấm ướt bằng chất nước đã đụng chạm tới người ta và tất cả những thứ người ta bỏ lại sau phép rửa của mình. Những thứ chi người ta đã mang xuống sông Giođan? Tôi nghĩ không chỉ tội lỗi, mà còn nhiều thứ khác: Các nỗi đau của cuộc sống, các vật lộn chống lại cái xấu chung quanh mình, những đam mê tiền bạc, sắc dục, những áp bức bất công, khủng bố và những lo sợ hàng ngày! Điều chi làm trái tim họ nặng nề khi bước chân xuống nước? Liệu họ có tin tưởng Thiên Chúa cứu giúp mình thoát khỏi các rắc rối của cuộc sống hiện tại và tương lai không? Đời sống thật lắm nhiêu khê không sao tránh khỏi hoặc lường trước được: Già cả, bệnh tật, tai ương, chết chóc, chiến tranh, hận thù, vu khống. Nghèo cũng là cái khổ, không đủ cơm cho con ăn, không đủ thuốc uống cho mẹ già, không học phí cho con cái, mặt mũi nào mà nhìn thiên hạ? Chạy cơm gạo ngày hai bữa chưa xong thì còn tâm trí đâu lo việc Nhà Chúa? Làm sao thờ phượng Chúa cho nên? Làm sao tưởng nghĩ về Ngài cho nghiêm chỉnh? Tôi giả dụ, cộng đoàn giáo xứ chúng ta hôm nay cũng bước xuống sông Giođan, chúng ta sẽ có cảm nghĩ thế nào? Mang theo những gì? Liệu chúng ta ước ao Chúa xuống nước với mình? Liên đới với những nhọc nhằn khó khăn trong từng gia đình! Tư tưởng thật lạ lùng, nhưng rất thực tế. Chắc hẳn chúng ta muốn Chúa gánh chịu những nặng nề của kiếp sống trần gian: Đau khổ, bệnh tật, đói nghèo, kỳ thị. Chúa Giêsu không ở xa nhân loại, phán xét từ trên cao - Ngài đã hạ mình cùng loài người, sống kiếp lầm than, gánh chịu lỗi lầm, đả kích và cả đến cái chết nhục nhã tức tưởi như một phạm nhân xấu xa nhất, là để tập hợp chúng ta đợi chờ Thánh Thần và lửa.
Trong Phúc Âm thánh Luca có hai đề tài yêu thích: Chúa Thánh Linh và Cầu Nguyện. Chúa Giêsu cầu nguyện trong những giờ phút quan trọng, như khi chọn các tông đồ, biến hình, trong vườn cây dầu… hôm nay Ngài cầu nguyện để được Chúa Thánh Linh. Ngài hoàn toàn lệ thuộc vào Đức Chúa Cha trong ý hướng, mục tiêu, sứ vụ và kết thúc đời mình qua Chúa Thánh Thần. Cho nên không lạ gì Chúa Ngôi Ba đã được loan báo trong ngày sinh nhật của Gioan Tiền Hô (1,15). Đức Mẹ mang thai (1,35). Bà Elisabeth ca ngợi lòng tin của Đức Maria (1,41). Thánh Linh thúc đẩy cụ Simêon và bà Anna đến gặp Chúa trong đền thờ Giêrusalem. Thật lạ lùng, hôm nay thánh Luca kết hợp hai đề tài đó trong biến cố Chúa chịu phép rửa: “Đức Giêsu cũng chịu phép rửa, rồi đang khi Người cầu nguyện thì trời mở ra và Thánh Thần ngự xuống trên Người dưới hình dáng chim bồ câu”. Ở đây thánh nhân cũng giúp luôn độc giả liên tưởng đến chim bồ câu trong tàu ông Noe (St 8,11) khởi sự một trật tự mới của thế gian. Liền sau đó thánh Luca kể: “Đức Giêsu bắt đầu rao giảng, Người chạc ba mươi tuổi. Thiên hạ vẫn coi Người là con Giuse” (3,23). Như vậy Thánh Linh đã làm việc toàn thời gian với Chúa Giêsu vì phần rỗi nhân loại. Không cầu nguyện, không xin Thánh Linh, liệu chúng ta có thể sống đời tín hữu đích thực không? Đừng nói chi tu trì, dâng hiến. Thật đáng nghi ngờ những nếp sống không siêng năng, nghiêm chỉnh cầu nguyện. Trong Giáo Hội vai trò của Đức Thánh Linh thật đa dạng, khó mà hệ thống hoá được. Nó bàng bạc, muôn màu muôn vẻ trong Tông đồ công vụ và Phúc Âm thánh Luca. Hai tác phẩm của cùng một người viết. Nhưng tựu trung Thiên Chúa hành động vì phần rỗi loài người. Trong kinh Magnificat của Đức Maria, với Chúa Giêsu sắp sinh ra và quyền năng Chúa Thánh Thần, thế giới tội lỗi với những sinh hoạt, các tiêu chuẩn, các bảo đảm, các đường lối suy nghĩ, hành động, sẽ bị đổ nhào. Quyền lực thế gian khi nghe Chúa Giêsu rao giảng đã giận điên lên và cố gắng dập tắt Chúa Thánh Linh. Họ thành công tạm thời: Giết được Gioan và đóng đinh Chúa Giêsu. Tuy nhiên thành công đó không bền. Họ chẳng thể nào ngăn cản được hoạt động của Thiên Chúa. Thánh Linh của Ngài không thể bị ngăn cản, loại trừ.
Làm thế nào biết được như vậy? Chúa Giêsu lặng lẽ nhập cuộc hôm nay cho chúng ta một bảo đảm. Dĩ nhiên trong lịch sử tuyển dân, Thiên Chúa đã từng ra tay oai hùng, làm những việc kỳ diệu. Nhưng nếu chúng ta trông đợi như vậy, chắc chắn sẽ thất vọng. Chúa Giêsu khởi sự sứ mệnh như một kẻ vô danh, thậm chí đám đông đầy lòng đợi trông cũng không thể nhận ra. Tiếng từ trời phán chỉ Ngài nghe thấy, còn đám đông chẳng cảm thấy chi. Bởi lẽ loài người cần ơn Thánh Linh như lửa thiêu, để đốt cháy những tấm màn che phủ đôi mắt, thanh luyện tâm hồn, ngõ hầu nhìn thấy Chúa đang đi vào từng cuộc đời tin kính - những linh hồn lành thánh, biết thờ phượng Đức Chúa Trời cho phải đạo - nhất là những tấm lòng khiêm cung, nghèo khó. Xin Chúa cho chúng ta nhập hàng ngũ với ho, để được Ngài hướng dẫn, thánh hoá, và yêu thương. Amen.
*** Chúng ta chỉ là chứng nhân của Chúa Giêsu, không phải là kẻ thay thế Ngài. Chính Ngài hoạt động, chúng ta là dụng cụ.
Lc 3,15-22
Thưa quý vị,
Thánh lễ hôm nay chấm dứt mùa Giáng Sinh, kỷ niệm Chúa tỏ mình ra cho loài người như hai lễ Sinh Nhật và Ba Vua. Theo truyền thống lâu đời, người ta trang hoàng đẹp đẽ giếng rửa tội để gợi nhớ bí tích thanh tẩy nơi mỗi tín hữu. Như vậy, ngày lễ hôm nay liên kết chặt chẽ với phép rửa tội của chúng ta. Nghi thức rẩy nước thánh, do đó, được cử hành long trọng trong thánh lễ. Các bài ca Giáng Sinh vẫn tiếp tục được hát. Hội Thánh kính nhớ Chúa Giêsu xuống sông Giođan để được rửa do tay Gioan Tiền Hô. Các bài đọc mang cùng ý nghĩa và thần tính Chúa Giêsu tỏ lộ rõ ràng công khai - suy rộng ra, chúng cũng nói đến phép rửa của mỗi người và tháp nhập họ vào cộng đoàn những kẻ theo chân Chúa Giêsu.
Như vậy họ đã nhập cuộc với Chúa Giêsu, vật lộn với thế gian, xác thịt và ma quỷ, Gioan Tẩy Giả rao giảng phép rửa ăn năn thống hối và cầu khẩn ơn tha tội. Nhưng vì lý do nào mà Chúa Giêsu lại phải lãnh nhận phép rửa đó? Ngài có tội hay sao, hoặc Ngài cầu ơn tha thứ? Cả hai lý do đều không đúng. Phép rửa của đạo Do Thái là một nghi thức thủ tục để dân ngoại cải đạo vào tín ngưỡng Israel. Như thế phép rửa của Gioan mang ý nghĩa khác. Nó xoá bỏ mọi ranh giới, đặc ân và loại trừ trên con đường tiến về Thiên Chúa. Tất cả đều bình đẳng, tất cả đều cần ơn tha thứ, tất cả đều là con cái Thiên Chúa, tất cả đều được thâu nhận vào vòng tay yêu thương của Đức Chúa Trời, tất cả đều có quyền tiếp nhận thiên nhan Đấng tối cao. Cho nên qua phép rửa bởi Gioan, Chúa Giêsu mở ra con đường mới, mạc khải Ngài như người Con Yêu Dấu, đại diện cho tất cả nhân loại, không phải riêng cho tầng lớp, giai cấp, quốc gia, tôn giáo nào.
Vậy thì Chúa Giêsu đánh giá ra sao não trạng cục bộ của chúng ta? Những thái độ quá khích tôn giáo, bè phái, chính trị, dòng triều, bành trướng, loại trừ, khoảng cách giàu nghèo, hố sâu văn hoá, phong tục, tập quán? Người giàu khinh bỉ kẻ nghèo, da trắng tẩy chay da màu, các nước giàu bỏ qua những quan tâm, nhu cầu của các quốc gia chậm phát triển, đảng phái tranh giành quyền lực, thay vì thăng tiến điều kiện sống của công dân? Câu trả lời chắc chắn là Chúa Giêsu đã dìm mình xuống nước để gánh lấy tội lỗi nhân loại, liên đới với chúng ta, nên một với loài người, nhất là những người không có nhân phẩm, bị chà đạp, không có tiếng nói. Ngài hạ mình để chúng ta được nâng lên, biết sống thánh thiện như những người con đẹp lòng Cha Ngài. Mọi linh hồn đều là quý trước mặt Cha, nhưng tội lỗi đã cướp mất danh hiệu cao sang đó. Ngài lên khỏi nước và Thánh Thần tuyên bố Ngài là Đấng được Chúa Cha chọn lựa và sai đi rao giảng mầu nhiệm Nước Trời, chữa lành bệnh tật và hàn gắn những chia rẻ. Thần Khí của Ngài sẽ được ban cho tất cả những kẻ chấp nhận Ngài và khởi sự bừng cháy trong tâm hồn như Gioan tiên báo. Đúng như vậy, nhưng không như Gioan dự kiến, lửa của Ngài thiêu đốt và tẩy sạch. Tinh thần của Ngài đủ nóng để làm tan rã tất cả những bức tường ngăn cách giữa các cá nhân, dân tộc, quốc gia và quốc tế. Nó đánh tan mọi băng giá trong các quan hệ riêng tư, xã hội để chúng ta xây dựng đoàn kết và tha thứ. Nó củng cố trái tim con người để dấn thân thương yêu, bác ái, chống chiến tranh, nghèo đói, vô gia cư, áp bức và tất cả những gì làm thế giới đông cứng, lạnh lẽo.
Đọc kỹ Tin Mừng chúng ta dễ dàng nhận ra một nét thay đổi giữa lời loan báo của thánh Gioan Tiền Hô và phong cách thực sự của Chúa Giêsu. Ơ phần thứ nhất, giọng điệu của thánh Gioan rất mạnh mẽ. Ông chẳng giống ai, ăn vận lôi thôi lếch thếch, lời rao giảng như lửa, kích động người ta ăn năn thống hối và mong chờ. Thiên hạ tưởng chừng ông là Đấng Thiên Sai phải đến để giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ đế quốc Rôma: “Hồi đó, dân đang trông đợi, và trong thâm tâm, ai nấy đều tự hỏi: Biết đâu ông Gioan chẳng là đấng Mêsia?” Ông Gioan chối phắc và nói: “Có Đấng quyền thế hơn tôi, tôi không đáng cởi quay dép cho Ngài. Người sẽ làm phép rửa cho anh em bằng Thánh Thần và bằng lửa”. Trong Thánh Kinh, lửa mang hình ảnh mạnh mẽ. Lửa thời Môsê đốt cháy bụi gai mà không làm thiệt hại. Lửa thanh luyện con người, tâm hồn, trí tuệ, tư tưởng và ước muốn. Phần lược bỏ Phúc Âm hôm nay, thánh Gioan loan báo Chúa Giêsu dùng lửa để loại thóc lép ra khỏi thóc mẩy: “Tay Người cầm nia, rê sạch lúa trong sân, thóc mẩy thì thu vào kho lẫm. Còn thóc lép thì bỏ vào lửa không hề tắt mà đốt đi” (3,17). Nghĩa là những điều gian ác sẽ bị tiêu diệt, điều lành thánh thì giữ lại. Thánh nhân không nói về cá nhân mà thôi, nhưng còn về cộng đồng, quốc gia, toàn cầu. Hình ảnh thánh nhân dùng rất mạnh, thính giả nghe ông giảng có thể tưởng tượng ngọn lửa đang cháy răng rắc trong tâm hồn. Họ sợ hãi nghe ông kéo nhau xuống sông để chịu phép rửa thống hối. Tuy nhiên nếu sử dụng sai, lửa sẽ gây tác hại khủng khiếp như những nhóm quá khích chúng ta thấy trên thế giới hiện nay. Vậy hãy cầu xin cho ngọn lửa chân thật thiêu đốt trái tim giá lạnh của chúng ta, hun nóng đức tin ươn lười của các tín hữu, ban tinh thần sốt sắng cho các buổi cầu kinh phụng vụ tẻ nhạt, chiếu lệ.
Lửa thật sự đã xuất hiện, nhưng không phải như Gioan dự kiến. Ngài âm thầm tiến tới ông Gioan xin lãnh phép rửa. Thánh Luca tường thuật biến cố này như một ý nghĩ phụ: “Khi toàn dân đã chịu phép rửa, Đức Giêsu cũng chịu phép rửa và đang khi Người cầu nguyện thì trời mở ra.” Không kèn, không trống, không sấm sét, mây mù như mỗi khi Thiên Chúa xuất hiện trong Cựu ước. Ngài yên lặng bước xuống nước sau hết, tức khi mọi người đã xưng thú tội lỗi mình và chịu phép rửa. Ngài hoàn toàn mang dáng dấp của một linh hồn bình thường, đơn sơ và cầu nguyện chăm chỉ. Chúng ta đã gặp thấy mẫu người này trong Dacaria, Elisabeth, cụ già Simêon, bà Anna, Giuse và Đức Mẹ. Họ miệt mài cầu nguyện trong đền thờ, ăn chay. Họ sống thinh lặng và đựơc Thánh Linh dạy dỗ.
Có nhiều giải thích về ý nghĩa Chúa Giêsu chịu phép rửa. Ý kiến thứ nhất cho rằng Ngài bày tỏ cảm thức mạnh mẽ về tội lỗi và hiệu quả ghê gớm của nó trên số phận con người. Ý kiến thứ hai, Chúa Giêsu cho hay Thiên Chúa tán thành sứ vụ của Gioan trong dân Do Thái. Ý kiến thứ ba Chúa Giêsu tỏ dấu hiệu liên đới với những tâm hồn sống ngoài lề luật. Cái chết của Ngài cứu họ thoát khỏi nô lệ tội lỗi (trong cuộc thương khó Chúa Giêsu đã gọi cái chết của Ngài là một phép rửa). Ý kiến thứ tư, tin rằng Chúa Giêsu là môn đệ của Gioan Tẩy Giả và khi nhận phép rửa, Chúa Giêsu khởi sự sứ mệnh mới. Phép rửa là bước thứ nhất độc lập khỏi ảnh hưởng của Gioan và ra đi giảng đạo riêng. Phần tôi, tôi nghĩ rằng Chúa Giêsu dìm mình trong cùng một dòng nước thiên hạ đã để lại. Ngài thấm ướt bằng chất nước đã đụng chạm tới người ta và tất cả những thứ người ta bỏ lại sau phép rửa của mình. Những thứ chi người ta đã mang xuống sông Giođan? Tôi nghĩ không chỉ tội lỗi, mà còn nhiều thứ khác: Các nỗi đau của cuộc sống, các vật lộn chống lại cái xấu chung quanh mình, những đam mê tiền bạc, sắc dục, những áp bức bất công, khủng bố và những lo sợ hàng ngày! Điều chi làm trái tim họ nặng nề khi bước chân xuống nước? Liệu họ có tin tưởng Thiên Chúa cứu giúp mình thoát khỏi các rắc rối của cuộc sống hiện tại và tương lai không? Đời sống thật lắm nhiêu khê không sao tránh khỏi hoặc lường trước được: Già cả, bệnh tật, tai ương, chết chóc, chiến tranh, hận thù, vu khống. Nghèo cũng là cái khổ, không đủ cơm cho con ăn, không đủ thuốc uống cho mẹ già, không học phí cho con cái, mặt mũi nào mà nhìn thiên hạ? Chạy cơm gạo ngày hai bữa chưa xong thì còn tâm trí đâu lo việc Nhà Chúa? Làm sao thờ phượng Chúa cho nên? Làm sao tưởng nghĩ về Ngài cho nghiêm chỉnh? Tôi giả dụ, cộng đoàn giáo xứ chúng ta hôm nay cũng bước xuống sông Giođan, chúng ta sẽ có cảm nghĩ thế nào? Mang theo những gì? Liệu chúng ta ước ao Chúa xuống nước với mình? Liên đới với những nhọc nhằn khó khăn trong từng gia đình! Tư tưởng thật lạ lùng, nhưng rất thực tế. Chắc hẳn chúng ta muốn Chúa gánh chịu những nặng nề của kiếp sống trần gian: Đau khổ, bệnh tật, đói nghèo, kỳ thị. Chúa Giêsu không ở xa nhân loại, phán xét từ trên cao - Ngài đã hạ mình cùng loài người, sống kiếp lầm than, gánh chịu lỗi lầm, đả kích và cả đến cái chết nhục nhã tức tưởi như một phạm nhân xấu xa nhất, là để tập hợp chúng ta đợi chờ Thánh Thần và lửa.
Trong Phúc Âm thánh Luca có hai đề tài yêu thích: Chúa Thánh Linh và Cầu Nguyện. Chúa Giêsu cầu nguyện trong những giờ phút quan trọng, như khi chọn các tông đồ, biến hình, trong vườn cây dầu… hôm nay Ngài cầu nguyện để được Chúa Thánh Linh. Ngài hoàn toàn lệ thuộc vào Đức Chúa Cha trong ý hướng, mục tiêu, sứ vụ và kết thúc đời mình qua Chúa Thánh Thần. Cho nên không lạ gì Chúa Ngôi Ba đã được loan báo trong ngày sinh nhật của Gioan Tiền Hô (1,15). Đức Mẹ mang thai (1,35). Bà Elisabeth ca ngợi lòng tin của Đức Maria (1,41). Thánh Linh thúc đẩy cụ Simêon và bà Anna đến gặp Chúa trong đền thờ Giêrusalem. Thật lạ lùng, hôm nay thánh Luca kết hợp hai đề tài đó trong biến cố Chúa chịu phép rửa: “Đức Giêsu cũng chịu phép rửa, rồi đang khi Người cầu nguyện thì trời mở ra và Thánh Thần ngự xuống trên Người dưới hình dáng chim bồ câu”. Ở đây thánh nhân cũng giúp luôn độc giả liên tưởng đến chim bồ câu trong tàu ông Noe (St 8,11) khởi sự một trật tự mới của thế gian. Liền sau đó thánh Luca kể: “Đức Giêsu bắt đầu rao giảng, Người chạc ba mươi tuổi. Thiên hạ vẫn coi Người là con Giuse” (3,23). Như vậy Thánh Linh đã làm việc toàn thời gian với Chúa Giêsu vì phần rỗi nhân loại. Không cầu nguyện, không xin Thánh Linh, liệu chúng ta có thể sống đời tín hữu đích thực không? Đừng nói chi tu trì, dâng hiến. Thật đáng nghi ngờ những nếp sống không siêng năng, nghiêm chỉnh cầu nguyện. Trong Giáo Hội vai trò của Đức Thánh Linh thật đa dạng, khó mà hệ thống hoá được. Nó bàng bạc, muôn màu muôn vẻ trong Tông đồ công vụ và Phúc Âm thánh Luca. Hai tác phẩm của cùng một người viết. Nhưng tựu trung Thiên Chúa hành động vì phần rỗi loài người. Trong kinh Magnificat của Đức Maria, với Chúa Giêsu sắp sinh ra và quyền năng Chúa Thánh Thần, thế giới tội lỗi với những sinh hoạt, các tiêu chuẩn, các bảo đảm, các đường lối suy nghĩ, hành động, sẽ bị đổ nhào. Quyền lực thế gian khi nghe Chúa Giêsu rao giảng đã giận điên lên và cố gắng dập tắt Chúa Thánh Linh. Họ thành công tạm thời: Giết được Gioan và đóng đinh Chúa Giêsu. Tuy nhiên thành công đó không bền. Họ chẳng thể nào ngăn cản được hoạt động của Thiên Chúa. Thánh Linh của Ngài không thể bị ngăn cản, loại trừ.
Làm thế nào biết được như vậy? Chúa Giêsu lặng lẽ nhập cuộc hôm nay cho chúng ta một bảo đảm. Dĩ nhiên trong lịch sử tuyển dân, Thiên Chúa đã từng ra tay oai hùng, làm những việc kỳ diệu. Nhưng nếu chúng ta trông đợi như vậy, chắc chắn sẽ thất vọng. Chúa Giêsu khởi sự sứ mệnh như một kẻ vô danh, thậm chí đám đông đầy lòng đợi trông cũng không thể nhận ra. Tiếng từ trời phán chỉ Ngài nghe thấy, còn đám đông chẳng cảm thấy chi. Bởi lẽ loài người cần ơn Thánh Linh như lửa thiêu, để đốt cháy những tấm màn che phủ đôi mắt, thanh luyện tâm hồn, ngõ hầu nhìn thấy Chúa đang đi vào từng cuộc đời tin kính - những linh hồn lành thánh, biết thờ phượng Đức Chúa Trời cho phải đạo - nhất là những tấm lòng khiêm cung, nghèo khó. Xin Chúa cho chúng ta nhập hàng ngũ với ho, để được Ngài hướng dẫn, thánh hoá, và yêu thương. Amen.
*** Chúng ta chỉ là chứng nhân của Chúa Giêsu, không phải là kẻ thay thế Ngài. Chính Ngài hoạt động, chúng ta là dụng cụ.