GƯƠNG NHÂN NGHIÃ
Tống Tương công và quân đội nước Sở đang giao chiến ở ven bờ nước sâu. Binh Tống đã xếp hàng trận thế, quân Sở còn chưa qua sông.
Hữu tư mã hiến kế cho Tống tương công : “ Quân Sở nhiều mà quân Tống ít, lợi dụng lúc họ qua sông hàng ngũ chưa chỉnh tề, ta đột nhiên bắt đầu công kích, như thế họ tất bị bại không còn nghi ngờ gì nưã.”
Tống tương công nói : “Ta nghe quân tử nói : hai bên giao chiến, không làm tổn thương người đã bị thương, không bắt những lão binh tóc đã đốm bạc, người ở nơi nguy hiểm, không đẩy họ xuống vực sâu; người ở hoàn cảnh khó khăn, không bức họ vào đường cùng; không tấn công khi đội ngũ chưa thành trận thế” bây giờ toàn đội quân sở còn chưa qua sông mà chúng ta đã bắt đầu tấn công, đây không phải là việc đaọ đức. Vẫn cứ để cho toàn bộ binh lính của họ qua sông sắp xong trận tế, rồi hãy đánh trống tấn công”.
Hưũ tư mã nói : “ Ngài không yêu qúy nhân dân của đất nói mình, để quốc gia bị tổn hại, lẽ nào thế mới gọi là đạo đức sao?”
Đợi khi quân Sở qua sông, xếp xong trận thế, bấy giờ Tống tương công mới hạ lệnh đánh trống tiến quân, kết quả binh Tống đại bại. Tương công bị thương nặng ở bắp vế, ba ngày sau thì chết.
( Hàn Phi Tử )
Suy tư
Làm vua 1 nước, đã ra trận mà còn đem lòng từ bi của quân tử để nhường nhịn đối phương, tức là đưa quân mình vào chỗ chết; khi lâm trận thì cần giành thế thượng phong, mạnh dùng sức, yếu dùng mưu, đó là căn bản của người cầm quân.
Đã muón nhường đối phương, thì chi bằng đem đất nước toàn dân của mình dâng cho địch quân, còn hơn đem quân ra chiến đấu. Tống tương công đã làm một việc “nhân từ quân tử" nên đã thua mà còn mất mạng.
Trong đời sống linh thiêng cũng thế, đã chiến đấu thì phải chiến đấu tới cùng không nhân nhượng; với tội lỗi mà nhận nhượng thì chỉ có thua đến thua; xác thịt cũng thế, đừng nhân từ kiểu quân tử: cả mùa chay ăn chay rồi, bây giờ “ ăn bù” cho thỏa lòng; tội này không quan trọng, đi xưng tội là xong ngay, hy sinh trong lòng. Chúa biết được rồi… đó chính là những nhân nhượng kiểu quân tử.
Tôi cũng đã nhiều lần nhân nhượng kiểu đó với xác thịt của tôi, với những đam mê tầm thường, khiến cho tôi ngày càng xa Chúa hơn mà không biết.
Tống Tương công và quân đội nước Sở đang giao chiến ở ven bờ nước sâu. Binh Tống đã xếp hàng trận thế, quân Sở còn chưa qua sông.
Hữu tư mã hiến kế cho Tống tương công : “ Quân Sở nhiều mà quân Tống ít, lợi dụng lúc họ qua sông hàng ngũ chưa chỉnh tề, ta đột nhiên bắt đầu công kích, như thế họ tất bị bại không còn nghi ngờ gì nưã.”
Tống tương công nói : “Ta nghe quân tử nói : hai bên giao chiến, không làm tổn thương người đã bị thương, không bắt những lão binh tóc đã đốm bạc, người ở nơi nguy hiểm, không đẩy họ xuống vực sâu; người ở hoàn cảnh khó khăn, không bức họ vào đường cùng; không tấn công khi đội ngũ chưa thành trận thế” bây giờ toàn đội quân sở còn chưa qua sông mà chúng ta đã bắt đầu tấn công, đây không phải là việc đaọ đức. Vẫn cứ để cho toàn bộ binh lính của họ qua sông sắp xong trận tế, rồi hãy đánh trống tấn công”.
Hưũ tư mã nói : “ Ngài không yêu qúy nhân dân của đất nói mình, để quốc gia bị tổn hại, lẽ nào thế mới gọi là đạo đức sao?”
Đợi khi quân Sở qua sông, xếp xong trận thế, bấy giờ Tống tương công mới hạ lệnh đánh trống tiến quân, kết quả binh Tống đại bại. Tương công bị thương nặng ở bắp vế, ba ngày sau thì chết.
( Hàn Phi Tử )
Suy tư
Làm vua 1 nước, đã ra trận mà còn đem lòng từ bi của quân tử để nhường nhịn đối phương, tức là đưa quân mình vào chỗ chết; khi lâm trận thì cần giành thế thượng phong, mạnh dùng sức, yếu dùng mưu, đó là căn bản của người cầm quân.
Đã muón nhường đối phương, thì chi bằng đem đất nước toàn dân của mình dâng cho địch quân, còn hơn đem quân ra chiến đấu. Tống tương công đã làm một việc “nhân từ quân tử" nên đã thua mà còn mất mạng.
Trong đời sống linh thiêng cũng thế, đã chiến đấu thì phải chiến đấu tới cùng không nhân nhượng; với tội lỗi mà nhận nhượng thì chỉ có thua đến thua; xác thịt cũng thế, đừng nhân từ kiểu quân tử: cả mùa chay ăn chay rồi, bây giờ “ ăn bù” cho thỏa lòng; tội này không quan trọng, đi xưng tội là xong ngay, hy sinh trong lòng. Chúa biết được rồi… đó chính là những nhân nhượng kiểu quân tử.
Tôi cũng đã nhiều lần nhân nhượng kiểu đó với xác thịt của tôi, với những đam mê tầm thường, khiến cho tôi ngày càng xa Chúa hơn mà không biết.