Lễ Thánh Gia Thất
Lc 2,41-52
Thưa quý vị.
Phúc Âm hôm nay diễn tả sinh hoạt quan thuộc của từng gia đình. Thỉnh thoảng trong các làng xóm hoặc khu phố lao động, người ta bàn tán với nhau con nhà này học giỏi, đứa trẻ khác thông minh. Thậm chí nhiều đứa tỏ ra thần đồng ngay từ tuổi thơ, Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay cũng vậy, Ngài đã xuất sắc ngay từ lúc mười hai tuổi: “Sau ba ngày, hai ông bà mới tìm thấy con trong đền thờ, đang ngồi giữa các bậc thầy, vừa nghe họ, vừa đặt câu hỏi. Ai nghe cậu nói cũng kinh ngạc về trí thông minh và những lời đối đáp của cậu.” Khi thánh Giuse và Đức Maria đặt lời trách yêu thì Ngài tuyên bố mối bận tâm chủ yếu của mình bây giờ là ở lại nhà Thiên Chúa và công việc trọn đời là thi hành bổn phận Thiên Chúa trao. Chúa Giêsu đã là thần đồng về phương diện luân lý, điều này tiết lộ gia đình thánh Giuse và Maria là một chiếc nôi đạo đức Do Thái và hàng năm Ngài được lên Giêrusalem mừng lễ Vượt Qua. Ngài là con đầu lòng nên phải thi hành bổn phận này. Cha mẹ trẻ Giêsu đã giữ cặn kẽ các điều lề luật quy định và hài nhi Giêsu được thừa hưởng di sản giáo dục tốt từ cha mẹ. Ngày nay, các bậc làm cha làm mẹ, ông bà, cô dì, chú bác phải lấy Thánh Gia làm gương mẫu cho việc giáo dục con cháu mình. Nên biết rằng chúng sẽ là phần thưởng nếu được giáo dục tốt, và là hình phạt cho cha mẹ nếu cha mẹ không quan tâm huấn luyện chúng trở thành người. Các trẻ hư hỏng là do cha mẹ hư hỏng trước. Trong Tin Mừng thánh Luca mô tả ba ngày lo âu của thánh Giuse và Đức Mẹ đi tìm Chúa Giêsu. Ngày nay biết bao cha mẹ phải lo lắng, phiền muộn vì những con cái lêu lổng, xì ke, ma tuý và bụi đời. Chúng còn quá trẻ để có thể làm những quyết định đúng đắn, phần lớn bị bạn bè xấu lôi cuốn và vì thiếu giáo dục tốt nên dễ bị sa ngã.
Nói chung, làm cha làm mẹ được nhiều hạnh phúc hơn buồn phiền. Qua các báo chí chuyên về gia đình, tôi nắm được thông tin như vậy và tôi cũng tưởng tượng ra nỗi vui mừng của cha mẹ trẻ Giêsu khi tìm thấy con trong đền thánh: “Khi thấy con, hai ông bà rất đỗi sửng sốt…” Lời trách yêu của Đức Mẹ: “Con ơi, sao con lại làm cha mẹ như thế? Con thấy không, cha con và mẹ đây đang cực lòng tìm con!” là dấu chỉ rõ ràng các bậc cha mẹ cảm nhận thế nào về hạnh kiểm của con cái. Từ Do Thái “lo lắng” có nghĩa buồn phiền, thất vọng, cạn kiệt sức lực, tâm trí căng thẳng. Thánh Luca dùng từ này để mô tả nhà phú hộ cầu xin tổ phụ Abraham sai Ladarô làm mát lưỡi mình: “Lạy tổ phụ Abraham, xin thương xót con và sai anh Ladarô nhúng đầu ngón tay vào nước nhỏ trên lưỡi con cho mát, vì ở đây con bị lửa thiêu đốt khốn khổ lắm” (16,24). Khốn khổ lắm trong nguyên văn là “hấp hối, cực lòng” đúng như trạng thái của Đức Mẹ khi lạc mất Chúa Giêsu. Đây cũng là trạng thái của các bà mẹ, ông cha khi nhận tin con mình hư hỏng. Hình như lúc này Đức Mẹ muốn giáo dục con. Nhưng Chúa Giêsu lại có mục tiêu khác mà hai ông bà chẳng hiểu: “Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?” Câu trả lời không phải là xin tha thứ mà là một mặc khải. Thánh Luca mô tả Chúa Giêsu như một con trẻ đã biết lựa chọn. Ngài nghiêng hẳn về bổn phận trong nhà Thiên Chúa, ơn gọi bắt buộc Ngài rời bỏ liên hệ máu mủ, gia đình, làng mạc, đất nước.
Đây là một mầu nhiệm mà chúng ta cần suy nghĩ. Hiến thân cho đường lối Thiên Chúa đòi hỏi chấp nhận mau mắn. Chúa Giêsu mười hai tuổi đã làm gương cho nhân loại noi theo. Ngài đã trung thành với ơn gọi của mình cho đến chết. Những thế lực thế gian cố gắng làm cho Ngài đi chệch con đường đó. Họ đã thất bại và tìm cách trừ khử Ngài, nhưng lúc này mới chỉ là khởi đầu. Ngài còn tiếp tục gây lo âu và cực lòng cho cha mẹ, nhất là Đức Maria, cho đến khi Mẹ đứng chết lặng dưới chân thập giá của con. Con đường mặc khải là một con đường dài từ khi sinh ra cho đến lúc tử, chúng ta cần chứng kiến và dõi theo, bằng không chúng ta sẽ tìm ra trăm ngàn lý do để thoái thác. Xưa nay đã thường xảy ra như vậy, nhất là trong cuộc sống tu trì. Gương Chúa đã để lại là toàn thể cuộc sống chứ không phải từng đoạn, từng khúc. Chúng ta không thể chọn đoạn dễ, đoạn vinh hiển và bỏ đoạn khó, đoạn hy sinh.
Xin nhìn vào mạch văn của thánh Luca tự khắc hiểu ra vấn đề. Thánh nhân khởi sự Phúc Âm của ông bằng một lời tựa gồm hai phần. Phần thứ nhất từ đoạn một câu năm đến đoạn hai câu bốn mươi. Sách các bài đọc sử dụng phần này cho Mùa Vọng, Giáng Sinh và lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm. Nó nói về nguồn gốc Chúa Giêsu. Phần hai ngắn hơn, từ đoạn hai câu bốn mươi mốt đến đoạn hai câu năm mươi hai nói về định mệnh của Ngài. Ngài sẽ trở về với Thiên Chúa. Phúc Âm ngày hôm nay bắt đầu tỏ lộ điều mà Chúa Giêsu nói: “Công việc nhà của Cha tôi” tức là sứ mệnh Ngài phải hoàn thành. Người tín hữu cũng phải theo cùng một tiến trình. Trước hết là nguồn gốc các cộng đồng, các kẻ theo Chúa từ Galilê. Đoạn bốn câu mười bốn đến đoạn chín câu bốn mười lăm, sau đó phải theo Ngài lên Giêrusalem để chịu chết, phần còn lại của Phúc Âm, cho nên không theo trọn vẹn cuộc đời của Chúa Cứu Thế là một sai lầm lớn.
Tôi có dịp may là được chiêm ngưỡng bức hoạ Thánh Gia Thất của George de la Tour. Trong bức ảnh thánh Giuse dạy cậu Giêsu học nghề thợ mộc. Dụng cụ để học là hai thanh gỗ sắp thành hình thánh giá. Nhà hoạ sĩ muốn nói ngay từ thời trai trẻ Chúa Giêsu đã yêu thích bóng hình cây thập tự mà sau này thân xác cậu sẽ bị treo lên. Người hoạ sĩ có cùng tư tưởng như thánh Luca. Ngày nay thiên hạ khấn hứa theo Chúa mà lại đi tìm đời sống sung sướng, đầy tiện nghi thì hẳn là chuyện ngược đời. Vậy mà cứ xảy ra nhan nhản trong lịch sử Giáo Hội, phổ thông đến độ cần những cuộc cải cách mạnh tay. Khi thuật lại biến cố truyền tin, thánh Luca cho chúng ta hay Thánh Thần “rợp bóng” trên Đức Mẹ và Maria trở thành Mẹ Đấng Cứu Thế. Tuy không được học hành, nhưng người con gái Do Thái đã nhận ra ơn Thiên Chúa gọi và đáp trả thuận lợi. Cô đã sẵn sàng cộng tác với Thượng Đế trong công trình cứu chuộc nhân loại. Tiếng “xin vâng” của cô khai mở một trang sử mới Thiên Chúa mặc lấy thân xác loài người. Vâng theo con đường của Thiên Chúa đòi hỏi hy sinh vĩ đại và hôm nay cô bắt đầu cảm thấy cuộc hy sinh đó thể hiện trong lòng mình: “Con biết không, cha và mẹ đã cực lòng tìm con”. Maria khởi sự cái đau của bậc phụ huynh vì hạnh kiểm của con cái. Chúng sẽ gây cho gia đình lo âu và thắc mắc. Ngoài Chúa Thánh Linh hiện diện trong cuộc đời của cô Maria, thì còn có bóng cây thập tự cũng thấp thoáng đó đây, rồi dần dần rõ nét. Trong Phúc Âm thánh Luca, độc giả thấy rõ cây thập tự luôn ngả bóng trên cuộc đời Chúa Giêsu. Chúng ta cũng thấy nó ngả bóng trên mỗi gia đình, trên mỗi cá nhân người tín hữu. Trước khi nó mang đến niềm vui của cuộc sống mới thì đã thấy đau khổ. Cho nên trốn tránh gian truân ở thế gian này là vô lý. Thánh Luca kể “hai ông bà không hiểu lời người vừa nói”, các tông đồ, các thế hệ tín hữu chân chính cũng chẳng hiểu. Chúng ta phải đi trong ánh sáng tin cậy, phó thác để có khả năng trung thành với Thiên Chúa, ngay cả khi câu trả lời cho các vấn nạn còn là vô định.
Khi lớn lên, tôi bắt đầu có trí khôn, tôi thường được nghe vô số bài giảng về gia đình Thánh Gia. Quý vị thuyết giảng tha hồ tô son vẽ phấn cho tổ ấm Chúa Giêsu, Đức Mẹ và thánh Giuse. Tưởng chừng như không kém các bức tranh đâu đây trên tường nhà thờ hoặc ở các tư gia. Tôi yêu mến Thánh Gia vô cùng. Nhưng khi nhìn vào các gia đình trong khu xóm thì tôi lại thấy nó khác biệt quá xa, chẳng giống gia đình nào. Ngày xưa Thánh Gia Thất sống như vậy sao? Ngây thơ, trong trắng, bình an,vô tư, chẳng phải lo gì đến miếng cơm manh áo, tiền bạc, chợ búa, lao động? Chúa Giêsu chẳng có em để tranh giành miếng bánh to, chẳng đi chơi, nghịch đất, nặn tượng, bắt chim với các trẻ hàng xóm sao? Tôi nghĩ không phải vậy, các ngài sinh hoạt bình thường như trăm ngàn gia đình khác, cho nên chúng ta phải mang những kinh nghiệm loài người vào quang cảnh Phúc Âm hôm nay, để mỗi khi nhớ đến Thánh Gia là liên tưởng ngay đến nếp sống gia đình nhân loại: Vất vả lao động, lo lắng kinh tế, lựa chọn giáo dục cho con cái, phiền phức láng giềng hàng xóm. Cái khuyết điểm của chúng ta và các nhà giảng thuyết là có thành kiến, những quan niệm lý tưởng rồi bắt thực tế phải rập theo. Làm như vậy vô tình chúng ta biến gia đình Thánh Gia xa rời đời sống thực hàng ngày. Còn đâu để mà noi gương bắt chước, còn đâu để mà nên thánh như các ngài?
Các dòng kết thúc bài Tin Mừng hôm nay, thánh Luca kể: “Sau đó Người đi xuống cùng với cha mẹ, trở về Nadaret, hằng vâng phục các ngài. Riêng Mẹ Người thì ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng. Còn Đức Giêsu ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa trước mặt Thiên Chúa và người ta”. Chúng ta phải nói thêm sự tăng trưởng của Chúa Giêsu về thể xác và tâm hồn, không thể xảy ra một ngày, trong một giấc ngủ. Mà phải qua một tiến trình lâu dài, dần dần tới ba mươi năm trường. Ngài thuộc gia đình đạo Do Thái truyền thống, để lại cho con cháu đức tin và lòng nhiệt thành từ thế hệ này qua thế hệ khác hàng trăm ngàn năm. Chúa Giêsu nhận từ cha mẹ lương thực và giáo dục cho tới khi công khai rao giảng Nước Đức Chúa Trời. Thiên Chúa mặc lấy xác phàm đã ở với chúng ta, sinh sống như chúng ta, lớn lên giữa muôn người dưới hình thức một thanh niên đạo đức, tuấn tú trong ảnh hưởng của cha mẹ, họ hàng, bạn bè, xóm làng không khác chi một người bình thường. Không thấy Phúc Âm thuật lại Ngài sống trong đền thánh Giêrusalem giữa các thầy thông luật, tư tế xa rời nếp sống gia đình. Dẫu rằng thiên hạ không thể hiểu thấu Ngài trọn vẹn. Tôi nghĩ mỗi người sinh vào thế gian này đều là như vậy cả. Độc nhất vô nhị. Vậy xin cho mỗi người cũng càng lớn lên, càng thêm tuổi, càng thêm nhân đức trước mặt Thiên Chúa và loài người. Amen.
Thomas Merton: Bé Giêsu sinh vào thế gian như vị khách không mời mà đến, chẳng có chỗ cho Ngài ở hàng quán, lâu đài. Không có một chiếc phòng ấm áp tình người nào cho Ngài. Ngài sinh vào một hành tinh điên khùng, không có chỗ cho mình, Ngài lạc lõng, không được đón nhận, luôn bị tẩy chay. Bạn của Ngài là những kẻ cùng đinh luôn luôn bị xua đuổi tủi hờn. Thiên hạ coi họ như rơm rác, những kẻ yếu đuối, không đáng tin cậy, những kẻ không nhân phẩm, đáng bị hạ, bỏ bom tiêu diệt. Với những ai không có chỗ trên hành tinh này, bé thơ Giêsu luôn hiện diện.
Lc 2,41-52
Thưa quý vị.
Phúc Âm hôm nay diễn tả sinh hoạt quan thuộc của từng gia đình. Thỉnh thoảng trong các làng xóm hoặc khu phố lao động, người ta bàn tán với nhau con nhà này học giỏi, đứa trẻ khác thông minh. Thậm chí nhiều đứa tỏ ra thần đồng ngay từ tuổi thơ, Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay cũng vậy, Ngài đã xuất sắc ngay từ lúc mười hai tuổi: “Sau ba ngày, hai ông bà mới tìm thấy con trong đền thờ, đang ngồi giữa các bậc thầy, vừa nghe họ, vừa đặt câu hỏi. Ai nghe cậu nói cũng kinh ngạc về trí thông minh và những lời đối đáp của cậu.” Khi thánh Giuse và Đức Maria đặt lời trách yêu thì Ngài tuyên bố mối bận tâm chủ yếu của mình bây giờ là ở lại nhà Thiên Chúa và công việc trọn đời là thi hành bổn phận Thiên Chúa trao. Chúa Giêsu đã là thần đồng về phương diện luân lý, điều này tiết lộ gia đình thánh Giuse và Maria là một chiếc nôi đạo đức Do Thái và hàng năm Ngài được lên Giêrusalem mừng lễ Vượt Qua. Ngài là con đầu lòng nên phải thi hành bổn phận này. Cha mẹ trẻ Giêsu đã giữ cặn kẽ các điều lề luật quy định và hài nhi Giêsu được thừa hưởng di sản giáo dục tốt từ cha mẹ. Ngày nay, các bậc làm cha làm mẹ, ông bà, cô dì, chú bác phải lấy Thánh Gia làm gương mẫu cho việc giáo dục con cháu mình. Nên biết rằng chúng sẽ là phần thưởng nếu được giáo dục tốt, và là hình phạt cho cha mẹ nếu cha mẹ không quan tâm huấn luyện chúng trở thành người. Các trẻ hư hỏng là do cha mẹ hư hỏng trước. Trong Tin Mừng thánh Luca mô tả ba ngày lo âu của thánh Giuse và Đức Mẹ đi tìm Chúa Giêsu. Ngày nay biết bao cha mẹ phải lo lắng, phiền muộn vì những con cái lêu lổng, xì ke, ma tuý và bụi đời. Chúng còn quá trẻ để có thể làm những quyết định đúng đắn, phần lớn bị bạn bè xấu lôi cuốn và vì thiếu giáo dục tốt nên dễ bị sa ngã.
Nói chung, làm cha làm mẹ được nhiều hạnh phúc hơn buồn phiền. Qua các báo chí chuyên về gia đình, tôi nắm được thông tin như vậy và tôi cũng tưởng tượng ra nỗi vui mừng của cha mẹ trẻ Giêsu khi tìm thấy con trong đền thánh: “Khi thấy con, hai ông bà rất đỗi sửng sốt…” Lời trách yêu của Đức Mẹ: “Con ơi, sao con lại làm cha mẹ như thế? Con thấy không, cha con và mẹ đây đang cực lòng tìm con!” là dấu chỉ rõ ràng các bậc cha mẹ cảm nhận thế nào về hạnh kiểm của con cái. Từ Do Thái “lo lắng” có nghĩa buồn phiền, thất vọng, cạn kiệt sức lực, tâm trí căng thẳng. Thánh Luca dùng từ này để mô tả nhà phú hộ cầu xin tổ phụ Abraham sai Ladarô làm mát lưỡi mình: “Lạy tổ phụ Abraham, xin thương xót con và sai anh Ladarô nhúng đầu ngón tay vào nước nhỏ trên lưỡi con cho mát, vì ở đây con bị lửa thiêu đốt khốn khổ lắm” (16,24). Khốn khổ lắm trong nguyên văn là “hấp hối, cực lòng” đúng như trạng thái của Đức Mẹ khi lạc mất Chúa Giêsu. Đây cũng là trạng thái của các bà mẹ, ông cha khi nhận tin con mình hư hỏng. Hình như lúc này Đức Mẹ muốn giáo dục con. Nhưng Chúa Giêsu lại có mục tiêu khác mà hai ông bà chẳng hiểu: “Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?” Câu trả lời không phải là xin tha thứ mà là một mặc khải. Thánh Luca mô tả Chúa Giêsu như một con trẻ đã biết lựa chọn. Ngài nghiêng hẳn về bổn phận trong nhà Thiên Chúa, ơn gọi bắt buộc Ngài rời bỏ liên hệ máu mủ, gia đình, làng mạc, đất nước.
Đây là một mầu nhiệm mà chúng ta cần suy nghĩ. Hiến thân cho đường lối Thiên Chúa đòi hỏi chấp nhận mau mắn. Chúa Giêsu mười hai tuổi đã làm gương cho nhân loại noi theo. Ngài đã trung thành với ơn gọi của mình cho đến chết. Những thế lực thế gian cố gắng làm cho Ngài đi chệch con đường đó. Họ đã thất bại và tìm cách trừ khử Ngài, nhưng lúc này mới chỉ là khởi đầu. Ngài còn tiếp tục gây lo âu và cực lòng cho cha mẹ, nhất là Đức Maria, cho đến khi Mẹ đứng chết lặng dưới chân thập giá của con. Con đường mặc khải là một con đường dài từ khi sinh ra cho đến lúc tử, chúng ta cần chứng kiến và dõi theo, bằng không chúng ta sẽ tìm ra trăm ngàn lý do để thoái thác. Xưa nay đã thường xảy ra như vậy, nhất là trong cuộc sống tu trì. Gương Chúa đã để lại là toàn thể cuộc sống chứ không phải từng đoạn, từng khúc. Chúng ta không thể chọn đoạn dễ, đoạn vinh hiển và bỏ đoạn khó, đoạn hy sinh.
Xin nhìn vào mạch văn của thánh Luca tự khắc hiểu ra vấn đề. Thánh nhân khởi sự Phúc Âm của ông bằng một lời tựa gồm hai phần. Phần thứ nhất từ đoạn một câu năm đến đoạn hai câu bốn mươi. Sách các bài đọc sử dụng phần này cho Mùa Vọng, Giáng Sinh và lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm. Nó nói về nguồn gốc Chúa Giêsu. Phần hai ngắn hơn, từ đoạn hai câu bốn mươi mốt đến đoạn hai câu năm mươi hai nói về định mệnh của Ngài. Ngài sẽ trở về với Thiên Chúa. Phúc Âm ngày hôm nay bắt đầu tỏ lộ điều mà Chúa Giêsu nói: “Công việc nhà của Cha tôi” tức là sứ mệnh Ngài phải hoàn thành. Người tín hữu cũng phải theo cùng một tiến trình. Trước hết là nguồn gốc các cộng đồng, các kẻ theo Chúa từ Galilê. Đoạn bốn câu mười bốn đến đoạn chín câu bốn mười lăm, sau đó phải theo Ngài lên Giêrusalem để chịu chết, phần còn lại của Phúc Âm, cho nên không theo trọn vẹn cuộc đời của Chúa Cứu Thế là một sai lầm lớn.
Tôi có dịp may là được chiêm ngưỡng bức hoạ Thánh Gia Thất của George de la Tour. Trong bức ảnh thánh Giuse dạy cậu Giêsu học nghề thợ mộc. Dụng cụ để học là hai thanh gỗ sắp thành hình thánh giá. Nhà hoạ sĩ muốn nói ngay từ thời trai trẻ Chúa Giêsu đã yêu thích bóng hình cây thập tự mà sau này thân xác cậu sẽ bị treo lên. Người hoạ sĩ có cùng tư tưởng như thánh Luca. Ngày nay thiên hạ khấn hứa theo Chúa mà lại đi tìm đời sống sung sướng, đầy tiện nghi thì hẳn là chuyện ngược đời. Vậy mà cứ xảy ra nhan nhản trong lịch sử Giáo Hội, phổ thông đến độ cần những cuộc cải cách mạnh tay. Khi thuật lại biến cố truyền tin, thánh Luca cho chúng ta hay Thánh Thần “rợp bóng” trên Đức Mẹ và Maria trở thành Mẹ Đấng Cứu Thế. Tuy không được học hành, nhưng người con gái Do Thái đã nhận ra ơn Thiên Chúa gọi và đáp trả thuận lợi. Cô đã sẵn sàng cộng tác với Thượng Đế trong công trình cứu chuộc nhân loại. Tiếng “xin vâng” của cô khai mở một trang sử mới Thiên Chúa mặc lấy thân xác loài người. Vâng theo con đường của Thiên Chúa đòi hỏi hy sinh vĩ đại và hôm nay cô bắt đầu cảm thấy cuộc hy sinh đó thể hiện trong lòng mình: “Con biết không, cha và mẹ đã cực lòng tìm con”. Maria khởi sự cái đau của bậc phụ huynh vì hạnh kiểm của con cái. Chúng sẽ gây cho gia đình lo âu và thắc mắc. Ngoài Chúa Thánh Linh hiện diện trong cuộc đời của cô Maria, thì còn có bóng cây thập tự cũng thấp thoáng đó đây, rồi dần dần rõ nét. Trong Phúc Âm thánh Luca, độc giả thấy rõ cây thập tự luôn ngả bóng trên cuộc đời Chúa Giêsu. Chúng ta cũng thấy nó ngả bóng trên mỗi gia đình, trên mỗi cá nhân người tín hữu. Trước khi nó mang đến niềm vui của cuộc sống mới thì đã thấy đau khổ. Cho nên trốn tránh gian truân ở thế gian này là vô lý. Thánh Luca kể “hai ông bà không hiểu lời người vừa nói”, các tông đồ, các thế hệ tín hữu chân chính cũng chẳng hiểu. Chúng ta phải đi trong ánh sáng tin cậy, phó thác để có khả năng trung thành với Thiên Chúa, ngay cả khi câu trả lời cho các vấn nạn còn là vô định.
Khi lớn lên, tôi bắt đầu có trí khôn, tôi thường được nghe vô số bài giảng về gia đình Thánh Gia. Quý vị thuyết giảng tha hồ tô son vẽ phấn cho tổ ấm Chúa Giêsu, Đức Mẹ và thánh Giuse. Tưởng chừng như không kém các bức tranh đâu đây trên tường nhà thờ hoặc ở các tư gia. Tôi yêu mến Thánh Gia vô cùng. Nhưng khi nhìn vào các gia đình trong khu xóm thì tôi lại thấy nó khác biệt quá xa, chẳng giống gia đình nào. Ngày xưa Thánh Gia Thất sống như vậy sao? Ngây thơ, trong trắng, bình an,vô tư, chẳng phải lo gì đến miếng cơm manh áo, tiền bạc, chợ búa, lao động? Chúa Giêsu chẳng có em để tranh giành miếng bánh to, chẳng đi chơi, nghịch đất, nặn tượng, bắt chim với các trẻ hàng xóm sao? Tôi nghĩ không phải vậy, các ngài sinh hoạt bình thường như trăm ngàn gia đình khác, cho nên chúng ta phải mang những kinh nghiệm loài người vào quang cảnh Phúc Âm hôm nay, để mỗi khi nhớ đến Thánh Gia là liên tưởng ngay đến nếp sống gia đình nhân loại: Vất vả lao động, lo lắng kinh tế, lựa chọn giáo dục cho con cái, phiền phức láng giềng hàng xóm. Cái khuyết điểm của chúng ta và các nhà giảng thuyết là có thành kiến, những quan niệm lý tưởng rồi bắt thực tế phải rập theo. Làm như vậy vô tình chúng ta biến gia đình Thánh Gia xa rời đời sống thực hàng ngày. Còn đâu để mà noi gương bắt chước, còn đâu để mà nên thánh như các ngài?
Các dòng kết thúc bài Tin Mừng hôm nay, thánh Luca kể: “Sau đó Người đi xuống cùng với cha mẹ, trở về Nadaret, hằng vâng phục các ngài. Riêng Mẹ Người thì ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng. Còn Đức Giêsu ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa trước mặt Thiên Chúa và người ta”. Chúng ta phải nói thêm sự tăng trưởng của Chúa Giêsu về thể xác và tâm hồn, không thể xảy ra một ngày, trong một giấc ngủ. Mà phải qua một tiến trình lâu dài, dần dần tới ba mươi năm trường. Ngài thuộc gia đình đạo Do Thái truyền thống, để lại cho con cháu đức tin và lòng nhiệt thành từ thế hệ này qua thế hệ khác hàng trăm ngàn năm. Chúa Giêsu nhận từ cha mẹ lương thực và giáo dục cho tới khi công khai rao giảng Nước Đức Chúa Trời. Thiên Chúa mặc lấy xác phàm đã ở với chúng ta, sinh sống như chúng ta, lớn lên giữa muôn người dưới hình thức một thanh niên đạo đức, tuấn tú trong ảnh hưởng của cha mẹ, họ hàng, bạn bè, xóm làng không khác chi một người bình thường. Không thấy Phúc Âm thuật lại Ngài sống trong đền thánh Giêrusalem giữa các thầy thông luật, tư tế xa rời nếp sống gia đình. Dẫu rằng thiên hạ không thể hiểu thấu Ngài trọn vẹn. Tôi nghĩ mỗi người sinh vào thế gian này đều là như vậy cả. Độc nhất vô nhị. Vậy xin cho mỗi người cũng càng lớn lên, càng thêm tuổi, càng thêm nhân đức trước mặt Thiên Chúa và loài người. Amen.
Thomas Merton: Bé Giêsu sinh vào thế gian như vị khách không mời mà đến, chẳng có chỗ cho Ngài ở hàng quán, lâu đài. Không có một chiếc phòng ấm áp tình người nào cho Ngài. Ngài sinh vào một hành tinh điên khùng, không có chỗ cho mình, Ngài lạc lõng, không được đón nhận, luôn bị tẩy chay. Bạn của Ngài là những kẻ cùng đinh luôn luôn bị xua đuổi tủi hờn. Thiên hạ coi họ như rơm rác, những kẻ yếu đuối, không đáng tin cậy, những kẻ không nhân phẩm, đáng bị hạ, bỏ bom tiêu diệt. Với những ai không có chỗ trên hành tinh này, bé thơ Giêsu luôn hiện diện.