Chúa nhật 3C Mùa Vọng

Lc 3,10-18

Thưa quý vị.

Với những vị lớn tuổi, hiểu biết tiếng Latinh, thì chúa nhật này được gọi là Dominica Gaudete (chúa nhật hãy vui lên). Gọi như vậy vì cả hai bài đọc 1 và 2 đều bắt đầu bằng các từ “Hãy vui lên”: Reo vui lên hỡi thiếu nữ Xion, hò vang dậy đi nào, nhà Israel hỡi! Hỡi thiếu nữ Giêrusalem, hãy nức lòng phấn khởi (bài đọc 1). Thưa anh em, anh em hãy vui luôn trong niềm vui của Chúa. Tôi nhắc lại: Vui lên anh em (bài đọc 2). Từ xưa đến nay niềm vui này đã được các nhà giảng thuyết, các nhà diễn giải Kinh Thánh, và nhất là các thánh nhân đã đề cập tới rất nhiều. Nó là tinh thần chính yếu của những người sống gần gũi với Thiên Chúa. Un saint triste est un triste saint (một vị thánh buồn sầu là vị thánh chẳng ra gì.) Cho nên tôi cũng theo tinh thần đó mà khai triển suy tư cho ngày lễ hôm nay. Có lẽ suốt cả tuần ba mùa vọng, chúng ta nên chăm chỉ đọc toàn bộ lá thư của thánh Phaolô để rao giảng và cầu nguyện. Đoạn trích hôm nay là căn bản. Xin đừng hiểu lầm thánh nhân, ông không phải la người lạc quan cuồng tín, vùi đầu xuống cát khi chung quanh toàn là gian giảo, độc ác. Lý do ông đưa ra để vui mừng là “ Chúa đã gần đến”. Nói cách khác. Việc Chúa đến là nguồn vui của các tín hữu trên khắp hoàn cầu.

Nguồn vui này được thể hiện trong tình đoàn kết làm việc mở mang Nước Chúa: “Tôi luôn vui mừng mỗi khi cầu nguyện cho anh em hết thảy, vì từ buổi đầu cho đến nay, anh em đã góp phần vào việc rao giảng Tin Mừng” (1,5). Như vậy tín hữu thành Philipphê là cộng sự viên của thánh nhân và là đồng chí với nhau trong công việc. Suốt lá thư, thánh nhân dùng ý tưởng này như chủ đề khai triển nội dung. Thí dụ ở đoạn 4 câu 2, tác giả kêu gọi sự hoà giải giữa hai người đàn bà nổi tiếng trong cộng đoàn : “Tôi khuyên chị Evôđia và cả chị Xintikhe nữa : Xin hai chị sống hoà thuận với nhau trong Chúa”. Như vậy chúng ta hiểu được trong Hội Thánh Philipphê không phải đã hoàn toàn đoàn kết, vẫn còn chia rẽ. Dầu sao thánh nhân khuyên nhủ họ hãy sống hoà hợp, một lòng một trí hầu việc Chúa. Nói rộng ra thánh Phaolô viết cho tất cả những ai xưa kia xa lạ, hiềm khích, nhưng sau khi đã lãnh nhận bí tích rửa tội, thì đều là quen thân trong gia đình Thiên Chúa, cùng nhau cộng tác rao giảng Tin Mừng, chịu thử thách bách hại, thực hiện những hy sinh cá nhân, cộng đoàn, yêu thương và yên ủi lẫn nhau. Cho nên, dù còn những chia rẽ bất hoà, Hội Thánh Philipphê vẫn nhận được tình cảm ưu ái của thánh nhân. Bởi lẽ họ vẫn là tôi tớ trung thành và rộng rãi của Thiên Chúa. Họ phải vật lộn với những khó khăn. Nhưng thánh Phaolô hiểu biết lòng kiên nhẫn phục vụ Chúa của cộng đoàn. Cho nên thánh nhân vui vẻ nói:“Hãy vui lên trong niềm vui của Chúa, luôn luôn.”

Ngày nay cũng vậy, Hội Thánh xem ra chẳng bao giờ được sống trong hoàn cảnh lý tưởng, bốn bề yên ổn. Ngược lại luôn gặp thử thách, gian truân. Qua mọi thời đại, các tín hữu đều phải than van: “Chưa bao giờ khốn đốn như hôm nay.” Nó đã thành câu điệp khúc vĩnh viễn. Bây giờ những người cấp tiến hô hào Giáo Hội phải biết thức thời, thay đổi cơ chế, liên minh với quyền lực thế gian, tiến bộ tư duy, kinh tế, xã hội cho kịp với thời đại khoa học, loại bỏ cổ hủ, để được sống yên ổn. Nhưng như thế là phản bội với ơn gọi của mình. Chúa Giêsu chưa bao giờ được nghỉ ngơi khỏi những chống đối. Từng cá nhân tín hữu cũng vậy. Có lúc nào chúng ta tự vấn: Phải chăng tôi đã đánh đổi lòng trung thành theo Chúa để được đời sống thoải mái như hiện thời? Đây không phải là câu hỏi đùa bỡn, mà để chúng ta thẩm định xem mình có chạy theo thói tục thế gian để được giàu sang, bất chấp những đòi hỏi của Tin Mừng ?

Mùa vọng này, cộng đoàn giáo xứ cũng như từng tín hữu có rất nhiều vấn đề cần xem xét lại. Chúng ta chờ đợi Chúa ngự đến với tấm lòng nặng trĩu những lo âu hoặc hiềm tỵ vì quan điểm cá nhân. Dầu chưa hoàn toàn đồng ý, nhưng vẫn cùng nhau chia sẻ Lời Chúa và Bánh Thánh, Rượu Nho. Vậy xin hãy mừng vui lên vì có những người khác cùng tin kính, phụng thờ Chúa như mình. Giống như hai bà Xintikhe và Evôđia, chúng ta có những va chạm trong giáo xứ, ngoài xã hội, vì những khác biệt kinh tế, tính tình, học vấn, chữ đỏ phụng vụ, tiền bạc chung, trường học, bệnh viện, từ thiện... có thể là chúng gây nên nhiều cay đắng hơn thông cảm tha thứ. Tuy nhiên với thánh Phaolô và như giáo dân thành Philipphê, chúng ta cùng vui lên vì Chúa đã gần đến. Hãy ăn ở sao cho mọi người thấy được chúng ta sống hiền hoà rộng rãi. Đặc biệt, hôm nay chúng ta thành thực tạ ơn những bạn bè thân thích, những người làm gương sáng đức tin trong cộng đồng, những người đã nâng đỡ tinh thần lúc chúng ta đang nghi nan, lưỡng lự hay nhát đảm, thất vọng. Ở đây chúng ta lại thấy có lý do để cùng thánh Phaolô nói: “Hãy vui lên trong Chúa luôn mãi”.

Vì Phúc Âm, thánh nhân đã bị quyền bính đền thờ hay vua quan Rôma bắt tống ngục nhiều lần, bị đòn vọt, tra khảo chí tử, chỉ thiếu cái chết. Ông viết lá thư này từ nhà tù ở Rôma, Êphêsô hay Cesare gởi giáo đoàn đang bị chèn ép, làm khó dễ ở thành phố Philipphê. Nhưng tại sao ông lại tuyên bố “Mừng vui lên anh em!” Xét theo bề ngoài thì chẳng có chi để vui mừng được cả, trái lại mọi sự rất tồi tệ, buồn thảm. Vậy thì phải vì lý do nào khác ngoài tình hình vật chất. Chẳng lẽ thánh nhân khuyên chúng ta diễn kịch giấu buồn làm vui ? Không đúng vậy, thánh nhân tin chắc Chúa Giêsu, nguồn vui chính yếu của mọi tín hữu, đã gần đến, bất chấp những vật lộn nội bộ hoặc bằng chứng bên ngoài ngược lại. Thánh Phaolô kêu gọi chúng ta nhìn tỏ bằng đức tin sự thật Chúa đang đến, mặc dầu chúng ta phải lội ngược dòng thế sự. Trên đường về quê trời chúng ta không chiến đấu một mình, nhưng luôn có Chúa cùng hoạt động, nâng đỡ và khích lệ trong các thử thách tối tăm của cuộc đời. Ngoại cảnh chẳng thể có ảnh hưởng gì tới mối tương giao thánh thiện giữa chúng ta với Chúa Giêsu, trừ phi chúng ta đầu hàng ma quỷ và thế gian. Thực tế hàng ngày, hàng giờ, hàng giây phút chúng ta bị cám dỗ tìm an ủi nơi vật chất. Nó bảo đảm cho mình cuộc sống giàu sang, đầy tiện nghi. Nhưng một khi Chúa ngự đến thì những thứ đó không cần thiết nữa. Sẽ đến ngày chúng ta không có nhu cầu nào khác ngoài việc chiếm hữu Nước Trời mà Chúa Giêsu chính là hiện thân trong xác phàm. Cho nên Chúa luôn gần gũi để kiên cường các quyết định của mỗi linh hồn. Chúng ta cố gắng lắng nghe tiếng Ngài khuyên nhủ. Thánh Phaolô nói:“Anh em đừng lo lắng gì cả” không có nghĩa là tự mình đủ sức làm nên mọi sự, nhưng thánh nhân muốn hàm ý “hãy tin cậy vào Chúa, Ngài đang đến gần.” Chính Ngài sẽ ban quyền năng để hoàn thành mọi việc. Do đó qua sự mật thiết với Chúa Giêsu và qua Chúa Thánh Thần chúng ta giãi bày những khát khao, những nhu cầu của mình trước tôn nhan Chúa trong lời cầu nguyện. Thiên Chúa sẽ biến đổi những lo lắng đó thành “Bình an vượt lên trên mọi hiểu biết”. Đây lại là lý do khác để chúng ta “Vui mừng luôn trong Chúa”.

Tiếp theo thánh Phaolô nói: “Nhưng trong mọi hoàn cảnh, anh em cứ đem lời cầu khẩn, van xin và tạ ơn” lên Thiên Chúa. Đó cũng là lý do để người tín hữu vui mừng, vì lúc ấy họ cảm nhận được Thiên Chúa hằng quan tâm săn sóc mình, kể cả những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống. Một phương pháp cầu nguyện đặc biệt là dùng chính lời Kinh Thánh. Chúng được linh hứng bởi Chúa Thánh Thần. Chúng toát ra từ sự kiện chúng ta quyết tâm trung thành theo Chúa. Như vậy chúng nhắc nhơ: Thiên Chúa thấu suốt mọi tư tưởng trong trí khôn mình, mọi lo âu trong trái tim mình, mọi nguyên nhân gây cho mình bất an. Thánh Phaolô kêu gọi các tín hữu giãi bày tất cả những điều đó lên Thiên Chúa và tin tưởng Ngài sẽ nghe lời. Thánh nhân cảm thấy phải “vui mừng luôn trong Chúa.”

Lý do cuối cùng thánh Phaolô dạy bảo phải mừng vui là ơn bình an Thiên Chúa ban. Thánh nhân không cam đoan mọi lời cầu khẩn sẽ được Chúa đáp trả. Nhưng ông xác quyết rằng sẽ có an bình trong tâm hồn và trí khôn. Từ Do Thái “Shalom” bình an có nguồn gốc Thánh Kinh, thứ an bình thế gian không thể ban. Linh hồn cảm nghiệm nó sâu sắc từ sức mạnh thần linh. Nó không chỉ là vắng bóng chiến tranh hoặc xung đột, nó là sự yên tĩnh nảy sinh từ trật tự vĩnh hằng: Mọi sự thuộc về anh em, anh em thuộc về Đức Kitô và Đức Kitô thuộc về Thiên Chúa. Những linh hồn phân tán hoặc làm đảo lộn thế giới luân lý không được hưởng thứ bình an này, các tội nhân không thống hối ăn năn chẳng hạn. Sự bình an Chúa ban không làm chúng ta dửng dưng với bổn phận trần thế hoặc vô tâm với những đau khổ chung quanh mình. Ngược lại với an bình nội tâm, chúng ta có thể can đảm đối phó với hết mọi khó khăn long trời lở đất, kể cả sự chết. Bởi luôn luôn ý thức Thiên Chúa bênh đỡ mình. Nó là sức mạnh hàng ngày để chúng ta vượt sóng gió biển đời trần gian. Bình an Chúa ban không thể mua bằng vàng bạc, châu báu, ngọc trai. Nó là quà tặng nhưng không từ Thượng Đế. Như vậy thánh Phaolô lại cho chúng ta lý do để “Vui lên trong Chúa luôn mãi”.

Những ngày mùa vọng sẽ thật nhộn nhịp, vội vàng mua sắm, các bất ổn tiềm tàng. Thế giới đang quằn quại đau khổ vì chiến tranh, đói khát, thù hận, bế tắc. Nhiều gia đình đang chịu cảnh chia ly, tan tác, khó khăn. Làm thế nào chúng ta có thể nói được hai chữ bình an ? Làm thế nào mùa này được gọi là “thánh thiêng” khi người ta ồn ào chạy chợ thương mại, quảng cáo vô luân, cạnh tranh bẩn thỉu ? Tuy nhiên thánh Phaolô vẫn khuyên nhủ: “Vui lên anh em vì Chúa đã gần đến.” Chúng ta phó thác mọi nhu cầu vào tay Chúa. Ngài sẽ chiến thắng tất cả và ban cho chúng ta bình an như món quà quý báu khi Ngài ngự đến. Vậy thì thánh Phaolô không phải là vô lý hoặc lạc quan mù quáng. Ngài rất thực tế khi khuyên nhủ tín hữu thành Philipphê ngày xưa, và chúng ta hôm nay: “Hãy vui luôn trong niềm vui của Chúa. Tôi nhắc lại: Vui lên anh em”. Xin cho mỗi người chúng ta kinh nghiệm đầy đủ niềm vui thánh thiện này. Amen.