Chúa nhật 1C Mùa Vọng

Lc 21,25-36

Thưa quý vị.

Đối với tôi, giảng về các ngôn sứ trong mùa vọng là điều gây nhiều thích thú. Do đó, hôm nay tôi cũng bắt đầu bằng bài đọc 1, mặc dù lang thang ra khỏi bài Phúc Am là một việc làm trái với thói quen của các nhà giảng thuyết chuyên nghiệp. Nó đòi hỏi cố gắng, can đảm và sáng tạo. Tuy nhiên, nhờ các buổi hội thảo về giảng thuyết tại đại học Thánh Isave (St Elizabeth) bang New Jersey chúng ta có một số tài liệu về các ngôn sứ, chúng ta có thể sử dụng cho suốt mùa vọng mà tôi xin tóm tắt như sau:

Trong sách tiên tri Giêrêmia Thiên Chúa hứa: “Ta sẽ thực hiện điều Ta đã hứa về nhà Giuđa và Israel”. Tự nhiên người nghe hỏi: “Lời hứa nào vậy?” Lời hứa nào mà Thượng Đế đã phán với dân tộc Do Thái và quyết tâm làm tròn? Sau khi suy nghĩ thấu đáo tôi thấy lời của vị tiên tri hàm hồ, lộn xộn. Mặc dù ý định của Thượng Đế là làm ứng nghiệm lời Ngài hứa, nhưng khi nào đây? Văn bản chỉ nói trống: “Ta sẽ thực hiện..” nhưng vào thời điểm nào mới được chứ! Người nghe không hề có một chìa khoá để tìm hiểu vấn đế! Nói chung các lời hứa trong Kinh Thánh đều mang tính chất vô định như thế cả khi nói về tương lai. Làm sao chúng ta biết được ngày tháng các lời hứa sẽ được thực hiện? Người đọc chỉ được cho biết ý định của Thiên Chúa là thực hiện lời hứa. Có vậy thôi. Ngoài ra chẳng được soi sáng gì thêm nữa. Tại sao vậy? Thực ra tiên tri Giêrêmia cũng như các ngôn sứ khác trong Cựu Ước có sứ mệnh phải an ủi tuyển dân, việc “tiên tri” của các Ngài là về hiện tại, không phải về tương lai. Từ “tiên tri” có nghĩa đặc biệt, không như phổ thông hiểu. Đúng hơn nó là lời công bố trong hiện tại, ngay cả khi các Ngài nói về các sự kiện tương lai mà Thiên Chúa sẽ thực hiện: Chính trong hiện tại mà tuyển dân cần nghe Lời Chúa, để được ủi an, hy vọng. Chúng ta ngày nay cũng vậy, Lời Chúa là để khích lệ chúng ta hiện tại sống thánh thiện, làm nhiều việc lành phúc đức, đón chờ Chúa đến. Nói cách khác việc Chúa đến củng cố giáo dân sống tốt lành, nhất là trong hoàn cảnh khó khăn, chứ không phải để lo tổ chức lễ hội linh đình.

Những dòng tiếp theo ngôn sứ nói rõ Lời Thiên Chúa hứa: “Trong những ngày ấy, vào thời đó, Ta sẽ cho mọc lên mầm non, một Đấng Công Chính để nối nghiệp David, Người sẽ trị nước theo lẽ công bình, chính trực”. Lời hứa này đã được Nathan tuyên bố với vua David: “Khi ngày đời của Người đã mãn và Người đã nằm xuống với cha ông, Ta sẽ cho dòng dõi ngươi đứng lên kế vị ngươi - một người do chính ngươi sinh ra - và Ta sẽ làm cho vương quyền của nó được vững bền” (2Sm 7,12). Tiên tri Giêrêmia nhắc lại lời hứa, và chúng ta hiểu ngay “mầm non công chính” là Đấng Thiên Sai (Messiah) của Thiên Chúa. Khi Ngài đến, đất nước sẽ tràn ngập chính trực. Công bằng sẽ ngự trị. Như thế Giuđa sẽ được cứu thoát, Giêrusalem sẽ được an cư lạc nghiệp. Đó là lý do sách ngôn sứ Giêrêmia được chọn cho chúa nhật I mùa vọng C. Dân Israel khát khao điều mà ngày nay Giáo Hội cũng khát khao. Giáo Hội luôn mong ước chúng ta sống trong hoà bình và an ninh. Chúng ta ước muốn có những vị lãnh đạo tốt, những người nam, người nữ công chính có khả năng hướng dẫn mình trên đường ngay thẳng, những lãnh tụ quốc gia biết lo lắng cho mọi công dân, bất kể ai. Chứ không phải các con mọt đục khoét công quỹ, hà lạm tiền dân để tranh cử, làm giàu cho bản thân, gia đình, dòng họ. Chúng ta muốn một tổ quốc không có kỳ thị, tẩy chay, không người ăn mày, ngoài lề, mạt kiếp, vô lại. Mọi người đều được tôn trọng, có phẩm giá và nếp sống đầy đủ để phát triển tư cách, luân lý. Xin nhớ bài đọc 1 được viết ra để an ủi dân Do Thái đang sống buồn thảm ở chốn lưu đày, để họ vững bụng rằng Thiên Chúa không hề bỏ rơi mình, rằng hiện thời gặp khó khăn nhưng tương lai đầy hy vọng tươi sáng. Cũng nhờ bài đọc này chúng ta tin tưởng vào tương lai, củng cố hiện tại và cố gắng loại trừ bất công. Tôi xin nhấn mạnh lần nữa các ngôn sứ Cựu ước quan tâm nhiều đến hiện tại hơn là tương lai, đến hoàn cảnh trứơc mắt của tuyển dân hơn là các mộng mị xa xôi.

Là giáo dân, chúng ta tin Chúa Giêsu ứng nghiệm đầy đủ Lời Thiên Chúa hứa qua tiên tri Giêrêmia. Ngài đã đến, đang đến và sẽ đến trong cuộc sống mỗi người. Ngài ban cho thế giới công bằng, hoà bình và an ninh tuỳ vào lòng tin của mỗi cá nhân. Do đó chúng ta biết được nội dung của lời Chúa hứa trong con người của Đức Giêsu Kitô. Nghĩa là chỉ trong Ngài mới có an ninh và hoà bình đích thật. Ngoài ra là giả dối và bấp bênh, không thể đặt hy vọng và cậy trông vào đó được. Trong sự hiệp thông với Ngài, mầm non công chính, chúng ta được kêu gọi làm nên dấu chỉ cho lời hứa của Đức Chúa Trời. Tức là suy nghĩ, hành động như Ngài, đứng lên chống lại những bất công, áp bức, dối trá; về phe với những kẻ yếu kém trong xã hội, tha thứ những ai xúc phạm đến mình, bảo vệ sự sống trong bất cứ hình thức nào, nuôi dưỡng cô nhi, quả phụ.

Năm phụng vụ gồm ba chu kỳ ABC. Tin Mừng của các chúa nhật I mùa vọng đều mang tính cánh chung nghĩa là, về ngày tận thế và sự trở lại của Chúa Giêsu. Thánh Luca gọi là sự trở lại đầy quyền năng và vinh quang. Sứ điệp của ông rõ ràng, nó làm nên tình huống cho chúng ta: lúc này chưa phải là thời gian giáng sinh, máng cỏ, mục đồng, chiên lừa, mà là lời nhắc nhớ Thiên Chúa sẽ can thiệp trực tiếp và mạnh mẽ vào lịch sử nhân loại. Mặc dù đức tin xác định việc Chúa ngự đến là chắc chắn, tuy nhiên thời điểm thì chưa ai được biết. Thánh Luca cho chúng ta hay: “Sẽ có những điềm thiêng, dấu lạ trên mặt trời, mặt trăng và các vì sao. Dưới đất muôn dân sẽ lo lắng hoang mang trước cảnh biển gào, sóng thét, người ta khiếp sợ đến hồn xiêu phách lạc, chờ những gì sắp giáng xuống địa cầu, vì các quyền lực trên trời sẽ bị lay chuyển”. Nhưng chính lúc ấy các tín hữu sẽ được vui mừng, an ủi: “Hãy đứng thẳng và ngẩng đầu lên, vì anh em sắp được cứu rỗi”.

Tuy nhiên, trong bài Tin Mừng, thánh Luca cũng ám chỉ đến tình trạng buông lỏng của cộng đoàn Ngài. Bởi lẽ thời cánh chung đến chậm cho nên một số tín hữu đã lâm vào cảnh say sưa, chè chén, cãi lộn: “Vậy anh em phải đề phòng, chớ để lòng mình ra nặng nề vì chè chén say sưa, lo lắng sự đời, kẻo ngày ấy như một chiếc lưới bất thần chụp xuống đầu anh em”. Mặt khác chúng ta có thể đoán được rằng cộng đoàn của thánh nhân đã trải qua quá nhiều thử thách gian truân, quá nhiều đau khổ, bất công cho nên nhiều thành viên trở nên nhát đảm. Họ tìm đến rượu chè say sưa như một lối thoát. Cũng có thể họ không còn tin vào việc Thiên Chúa giữ lời hứa cứu chữa họ qua các tiên tri như Giêrêmia và qua Chúa Giêsu, cho nên thất vọng, buông xuôi. Thánh Luca đã viết để an ủi một cộng đoàn Hội Thánh đang trong thời kỳ khủng hoảng, thối lui. Ông nhắc nhớ họ Thiên Chúa vẫn quyền phép hiển trị và đã trù liệu những biến cố vĩ đại xảy ra trước khi “Con Người” hiển vinh ngự đến. Thánh nhân muốn tín hữu của Ngài nói được: Chúng tôi đã sẵn sàng ra đón Chúa Cứu Thế khi Ngài ngự đến. Đồng thời là những chứng nhân trung thật cho Ngài trứơc mặt thế gian.

Cả là một tham vọng đáng sợ và lạc điệu. Dám đề cập tới việc Chúa đến lần thứ hai giữa một buổi liên hoan tiệc tùng! Thái độ này chỉ chuốc lấy khinh bỉ và giận dữ. Nó giết chết các cuộc vui hứng thú và hồ hởi. Ai lại đi nói chuyện ma quái giữa ban ngày ban mặt? Giữa những cười đùa, vui vẻ? Đúng thế, khó mà hiểu được thế nào là Tin Mừng trong khi đầy dẫy những xung đột, chém giết hàng ngày xảy ra trên thế giới! Khó mà lĩnh hội được ơn cứu thoát đã gần kề khi xã hội ngày một lún sâu vào tội ác. Nghe sao được bài Phúc Âm hôm nay khi chúng ta đang bị lôi cuốn vào các mê lộ tiền tài, danh vọng thế gian. Nguyên việc nghe nói đến đã làm cho thiên hạ ngán ngẩm.

Tuy nhiên, xin nhìn kỹ vào những bất hạnh của nhân loại, dưới bộ mặt tươi cười thiên hạ bày tỏ, thì là muôn vàn khổ nhục và khó khăn. Người ta thường bảo nhau vuốt mặt làm vui có nghĩa làm sao? Những đau đớn nào con người phải âm thầm chịu đựng hàng ngày? Những bàn tay nào người ta khát khao nâng đỡ, ủi an mình? Những khổ cực nào chúng ta mong muốn thoát khỏi? Trăm ngàn câu hỏi tương tự phơi bày nhan nhản trên mặt báo chí, Tv, Radio mà chẳng thể tìm được câu trả lời thoả đáng. Xin nhớ rằng ngày nay, thời văn minh tiến bộ, những dáng vẻ bên ngoài không phản ánh trung thực nội dung bên trong. Mặc dù chúng ta sống nhởn nhơ đấy, nhưng còn biết bao người đang chịu đựng thiếu thốn, lầm than, vất vả. Ngay cả trên đất nước giàu có như Tây Au, Hoa Kỳ cũng không thiếu những kẻ ăn xin. Đợt nóng mùa hè vừa qua tại nước Pháp, bao nhiêu người già cả vô gia cư đã qua đời trong cô đơn? Con số hàng ngàn đã mạnh mẽ nói lên thực trạng của một trong những nước giàu có nhất trái đất! Nói chi đến miền đất mà sự sống còn là vấn đề thiết yếu như Á Châu, Phi Châu? Đối với họ thế giới xem ra sụp đổ và vỡ vụn tan tành từng giây. Họ là những người khao khát tận thế. Có một tử tù trong nhà tù Quentin mà tôi quen biết. Ông ta bị canh gác cẩn mật tối đa. Ông luôn mong đợi tận thế tới. Ông cầu xin cùng Chúa: “Lạy Ngài, xin chấm dứt mọi sự cho mau chóng”. Tóm lại, cách này hay cách khác chúng ta đều khát vọng một thế giới mới, tốt đẹp hơn. Chúng ta thấu rõ những xấu xa của thế gian, hôm nay xin Chúa cho chúng ta một vai trò trong chương trình của Ngài, ngõ hầu mang lại trật tự mới cho quả đất chúng ta đang sống.

Mùa vọng là cơ hội tốt cho các tín hữu. Nó cung cấp ngôn từ, thời giờ, không gian, bầu khí, lễ nghi để bày tỏ nỗi lòng mình trước tôn nhan Đấng Tối Cao. Chúng ta biết rằng thế gian đầy dẫy những điều chẳng lành, chẳng ngay thẳng. Chúng ta ước mơ một thế giới tốt đẹp mà Thiên Chúa đã hoạch định cho con người. Hiện thời thì chưa được. Nhưng Đấng trở lại lần thứ hai sẽ biến đổi mọi sự cho nên tốt đẹp hơn. Chúng ta không có khả năng gây biến đổi và cũng không điều khiển tình thế khi Đấng Cứu Chuộc xuất hiện. Cho nên theo lời Ngài chỉ bảo, chúng ta luôn sống tỉnh thức, mở to đôi mắt để nhận ra những đường lối của Ngài. Hiện thời Ngài vẫn ở giữa chúng ta, nhưng vì tội lỗi chúng ta còn mù quáng. Mùa vọng khuyên nhủ mọi người tẩy trừ những cản trở trong linh hồn mình, lắng nghe tiếng Ngài qua Kinh Thánh và thế giới quanh mình. Năm nay có một sự trùng hợp may mắn. Chúng ta bước vào mùa vọng ngay sau ngày lễ tạ ơn chung. Một sự đối lập giữa những lễ hội ồn ào ngoài đường phố và các nghi thức phụng vụ nghiêm trang bên trong nhà thờ. Tuy nhiên vẫn có khả năng hoà hợp. Giống như tuyển dân thời tiên tri Giêrêmia, chúng ta phải vật lộn để trung thành với Thiên Chúa, thì hôm nay chúng ta cũng kết hợp hai biến cố đó bằng cách kêu gọi mọi người dâng lời cảm tạ Đấng Toàn Năng Tối Cao, hằng trung tín đứng về phe nhân loại. Chúng ta mong đợi Đấng Cứu Thế ngự đến lần thứ hai trong tâm tình cảm tạ tri ân. Amen