Chúa nhật 33 Thường niên B

Mc 13,24-32

Thưa quý vị.

Năm phụng vụ B chỉ còn một tuần nữa là hết. Chúng ta sẽ bước sang vần C, năm cuối của chu kỳ 3 năm. Vì vậy các bài đọc của chúa nhật hôm nay thay đổi cung điệu, chúng nói đến thời kỳ khốn đốn cùng cực (bài đọc 1). Chúa Giêsu, vị Thượng Tế tối cao đứng trên các tầng mây đợi chờ mọi kẻ thù bị đặt làm bệ dưới chân (bài đọc 2). Và Con người sẽ trở lại, trước đó thì mặt trời sẽ ra tối tăm, mặt trăng không còn chiếu sáng, các ngôi sao từ trời sa xuống, và các quyền lực trên trời bị lay chuyển (bài đọc 3). Những lời này của Kinh Thánh là chân lý không thể sai lầm. Nó sẽ xảy ra và khoa học ngày nay chứng minh điều đó có thật. Cho nên khi nghe các bài đọc tôi vừa thấy hy vọng, vừa lo lắng sợ hãi.

Lo lắng sợ hãi, bởi vì trật tự trên trời sẽ sụp đổ, kèm theo tất cả mọi tổ chức loài người, không còn một cơ cấu nào có thể đứng vững. Gian nan xảy ra trước khi Chúa ngự đến. Lời Kinh Thánh luôn luôn đúng, cho nên tai hoạ là điều không tránh khỏi. Sẽ có một thời kỳ khốn khổ và những tai ương khủng khiếp sẽ ập xuống nhân loại, tương tự như sự phá huỷ thành Giêrusalem năm 70. Do đó số phận của loài người là chờ đợi một cuộc tàn phá khốc liệt khác, có lẽ bằng lửa chứ không phải bằng nước như thời ông Noe. Các vũ khí huỷ diệt hàng loạt như bom hạt nhân (bom A) hoặc bom kinh khí (bom H) vẫn đe doạ xã hội nhân loại. Mặc dầu người ta cố gắng ngăn chặn, nhưng chắc gì thành công. Một nhà khoa học thông thái người Anh, ông Stephens Hopkins mới đây đưa ra lý thuyết: Nhân loại sẽ bị tiêu tan bằng một con virus. Cho nên, nếu chúng ta đặt tương lai vào những điều giả dối chóng qua, chắc chắn chúng ta sẽ gặp thất vọng khi chúng đổ nát. Vậy, đây là thời kỳ thuận tiện để xem xét các mơ ước của lòng mình và thay đổi chúng nếu cần. Nhưng nói đến thay đổi thì quả là điều khó khăn, còn khó hơn đổi núi dời non. Bởi nó đã cắm rễ sâu vào nếp sống mỗi người. Trong lịch sử, hoạ lắm mới gặp được sự thay đổi có ý nghĩa, như của thánh Phaolô, Augustinô, Charles de Foucault, Thomas Merton,… ngoài ra thì hoàn toàn là cố chấp, bảo thủ. Âu cũng là thói thường tình. Có lẽ chúng ta chẳng thể sống đủ lâu để trông thấy những điềm thiêng dấu lạ và sự trở lại của Chúa Giêsu. Nhưng lời lẽ các bài đọc hôm nay đủ rõ ràng, mạnh mẽ để thúc đẩy chúng ta thực hiện những thay đổi cần thiết trong cuộc sống mình. Một trí thức đương thời đã cảm thấy như vậy nên sáng tác lời cầu nguyện đại ý như sau: Lạy Chúa, xin cho con đủ khiêm tốn để chấp nhận những gì không thể thay đổi, và đủ can đảm để thay đổi những chi cần đổi thay. Chúng ta lấy đó làm tiêu chuẩn để nhận ra giới hạn của mình. Có những vấn đề không nên thay đổi theo tính nông nổi con người, như chân lý ngàn đời, mặc khải của Thiên Chúa, định luật tự nhiên,… Chúng ta phải chấp nhận. Nhưng cũng có những hủ tục lỗi thời, những thói quen xấu, nếp sống tham lam cần phải đổi thay thì can đảm tiến hành. Có như vậy các bài đọc hôm nay mới đem lại ích lợi cho linh hồn. Mặt khác các bài đọc khơi dậy niềm hy vọng, chúng tiên báo tương lai tốt đẹp cho loài người. Sự dữ đang tung hoành khắp thế giới, tác oai tác quái trong các quốc gia, xã hội, gia đình sẽ bị đẩy lui. Sự thiện hiện thời bị trù dập sẽ toàn thắng. Tiếng nói cuối cùng thuộc về Đấng đã đánh bại thần chết. Thiên Chúa sẽ lớn tiếng bênh vực những kẻ bị nhân loại chà đạp, khi “Con Người” xuất hiện trên các tầng mây (từ Con Người mang nhiều ý nghĩa hơn là “con của loài người”). Ngài sẽ thu thập mọi nhân tâm về với Ngài. Lời hứa của Chúa chiên lành sẽ mang đầy đủ nội dung, hình ảnh đẹp đẽ trong vũ trụ: “Con đã canh giữ và chẳng để một ai trong họ phải hư mất” (Ga 17,12). Khi trở lại, Chúa Giêsu làm tròn lời hứa đầy vui mừng phấn khởi đó.

Cho nên văn chương của Daniel và Marcô có tính chất khải hoàn, nhờ nó chúng ta đoán ra được các giáo đoàn của hai tác giả đang ở trong cơn bách hại ghê gớm. Các tín hữu đang trong tình trạng lo âu, sợ hãi. Bởi vì các Ngài viết về tương lai tươi đẹp, điều mà các giáo đoàn khao khát mong đợi. Thí dụ sách Daniel viết vào thế thứ 2 trước công nguyên, lúc mà dân Do Thái bị vua Babylon là Nabucôđônôxô tru diệt. Tác giả khích lệ tuyển dân can đảm trung thành với đạo lý của cha ông, từ chối tế thần ngoại bang và lối sống buông thả của đế quốc. Tác giả sống ở thời kỳ mà người Hy Lạp cố gắng hợp nhất thế giới họ đã chinh phục, bằng cách xoá bỏ những phức tạp địa phương, chỉ chấp nhận một hệ thống chính trị và văn hoá duy nhất của họ, những người Do Thái cưỡng lại đều bị giết chết (xem sách 1,2 Mcb). Tác giả Marcô cũng viết cho giáo đoàn Rôma đang bị hoàng đế Nêrô bắt bớ và giết chóc. Cuộc bách hại này nổi tiếng dữ dằn trong lịch sử Phương Tây. Những độc giả đương thời dễ dàng nhận ra hình ảnh và ngôn ngữ tác giả dùng. Họ còn có thể nhớ đến lời loan báo của các ngôn sứ Cựu Ước. Ngày của Chúa sẽ là một biến cố kinh thiên động địa, gây hãi hùng khiếp sợ. Mọi sự sẽ rơi vào đổ nát và hỗn loạn. Sau đó “Con Người” mầu nhiệm sẽ xuất hiện, thu thập những linh hồn lành thánh từ khắp bốn phương thiên hạ vào vương quốc của Ngài. Chẳng có chi thoát khỏi bàn tay công thẳng của Đấng Tối Cao. Đấng đã tạo dựng vũ trụ từ hỗn loạn ban đầu, sẽ lập lại trật tự cho thế giới. Tất cả đều nằm trong quyền phép của Ngài. Tuy nhiên “còn về ngày hay giờ thì không ai biết được, ngay cả các thiên sứ trên trời hay Người Con cũng không, chỉ một mình Chúa Cha biết mà thôi” (13,32).

Giống như tác giả Daniel, thánh sử Marcô cũng không chủ ý nói về tương lai mà là hiện tại, trước hoàn cảnh tối tăm của giáo đoàn Rôma. Ông viết để khích lệ tinh thần của họ, ủi an họ trong cơn khốn quẫn. Khi viết thánh Marcô không quan tâm nhiều đến những biến cố xảy ra trên các tầng mây, đúng hơn ông lo lắng về những sự kiện các tín hữu phải gánh chịu trước mắt. Thay vì khuyến khích họ nhìn lên trời quan sát, suy đoán trăng sao, thời tiết, ông kêu gọi họ coi lại cảnh quan của mỗi cuộc đời. Chúng ta đang sống thế nào, ăn ở ra sao trên con đường theo Chúa? Ông không có ý hù doạ để ai phải khuất phục, nhưng chia sẻ hy vọng vào chương trình của Thiên Chúa. Chương trình luôn tốt đẹp cho mọi người, dù rằng hiện tại còn gặp nhiều gian truân. Nếu như chúng ta trung thành với ơn Chúa, tiếp tục dõi theo đường lối của Ngài, là thánh Marcô đã đạt được mục tiêu đề ra. Thêm vào đó, nếu các tín hữu luôn sẵn sàng chờ ngày Chúa trở lại, chỉnh đốn nếp sống của mình cho phù hợp với thánh ý Chúa, chẳng cần tính toán chính xác ngày Chúa trở lại, thì tự nhiên chúng ta đã là cộng đoàn chứng nhân của tình yêu Thiên Chúa cho thế giới, quan tâm đến hết mọi linh hồn, nhất là những kẻ bé mọn trong xã hội.

Năm phụng vụ năm 2003 đang lui vào dĩ vãng. Các bài đọc Chúa nhật này thúc bách mọi người xem lại nội dung đời sống. Liệu mọi sự ở đúng trật tự không ? Tại sao không ? Vậy thì phải làm thế nào sửa chữa? Khả năng, tiền bạc, thời giờ, sức khoẻ, đã được đầu tư đúng hướng chưa? Hay tiêu xài vô ích, phí phạm vào những thứ “ mối mọt có thể đục khoét ? ”. Nếp sống tân thời quá vội vã, xô bồ, chúng ta có ít thời gian để xét mình. Nhiều người chỉ biết sống bằng hiện tại mà không quan tâm đến tương lai, không quan tâm đến các hậu quả của công việc, ý nghĩa của cuộc đời. Kinh Thánh mặc khải rằng chúng ta sẽ gặp thất bại khi hiện tại sụp đổ. Cho nên người tín hữu phải luôn tỉnh thức xem xét đời mình. Các bài đọc hôm nay cũng vậy, chúng mạnh mẽ biểu lộ chương trình và mục tiêu Thiên Chúa dự định cho loài người. Chiến tranh không có tiếng nói cuối cùng. Nghèo đói không đàn áp mãi mãi. Chủ nghĩa bành trướng, phân biệt chủng tộc, dục vọng giới tính chẳng thể múa nhảy cùng nhau đến thiên thu. Satan và những đồ đệ của hắn nhất định thất bại, cay đắng trở về hỏa ngục tay không. Tuy nhiên mỗi người tín hữu phải dự phần vào chiến thắng đó. Lời Thánh Kinh nói rõ: Thượng Đế hằng dùng ngôn sứ, các tôi tớ trung thành của Ngài, kêu gọi chúng ta sống thánh thiện để đầy lùi sự dữ. Đức Giêsu Kitô khi rao giảng cũng hành động tương tự, Ngài sai các môn đệ đi khắp các làng mạc, loan báo Nước Trời, chữa lành bệnh nhân, hòa giải thù nghịch. Vậy thì Lời Chúa hôm nay không phải là bánh vẽ (pie in the sky), nhưng mặc khải Thiên Chúa thực sự đang hành động giữa nhân loại, biến các giấc mơ trong lòng tín hữu trở thành hiện thực. Văn chương Khải Huyền không chỉ có ý nghĩa tương lai, nhưng cả về hiện tại. Thế giới này phải trở nên thánh thiện và hạnh phúc. Chương trình của Đức Chúa Trời là làm lợi cho chúng ta, dù rằng hiện tại đang gặp bất hạnh. Cuộc chiến giữa thiện và ác sẽ kết thúc bằng chiến thắng thuộc về Thiên Chúa. Kinh Thánh nhiều lần bảo đảm như vậy. Chúng ta không được phép nghi ngờ và thất vọng. Trái lại, phải đứng vững trên các nẻo đường Đức Kitô chỉ dạy và Thiên Chúa luôn đồng hành bên cạnh.

Hình ảnh mở đầu bài tin mừng Chúa nhật này, xem ra đầy tăm tối: “Trong những ngày ấy, sau cơn gian nan lớn lao, thì mặt trời sẽ ra tối tăm, mặt trăng không còn chiếu sáng, các ngôi sao từ trời sa xuống và các quyền lực bị lay chuyển…”. Tuy nhiên, nhiều người đã quen thuộc với hiện tượng này trong đời sống của mình: Cha mẹ qua đời, thất nghiệp, bệnh tật, bạn bè phản nghịch, con cái chết yểu, sức khoẻ suy tàn… Hơn nữa thiên hạ từng chứng khiến biết bao người tốt gặp hoạn nạn. Bệnh viện miễn phí hết ngân quỹ phải đóng cửa, thuốc men cạn kiệt, trợ cấp trường học, người nghèo bị cắt giảm để hỗ trợ chiến tranh, phúc lợi xã hội không hoạt động hữu hiệu. Toàn là những kết thúc bi thảm! Đúng như các tín hữu tiên khởi kinh nghiệm: thế lực đạo đời giành giật Đức Kitô yêu dấu khỏi tay họ, đem đi đóng đinh, cộng đoàn nhỏ bé vừa được thành lập đã phải phân tán.

Tuy nhiên họ sẽ được xem thấy “Con Người” đầy quyền năng và vinh hiển ngự đến trong đám mây. Kinh thánh xác định và sẽ xảy ra đúng như vậy. Đó là tin mừng của Thánh Marcô cho tín hữu thành Rôma đang chịu bách hại và cho toàn thể thế giới hôm nay trước những tin tức bi thảm. Chúng ta sẽ được chứng kiến Ngài ngự đến “tập hợp những kẻ được người tuyển chọn từ bốn phương về, từ đầu mặt đất cho đến cuối chân trời”. Tin lời này và hy vọng vào tương lai tươi sáng, chúng ta tích cực chu toàn nhiện vụ rao giảng Tin Mừng của Chúa bằng lời nói và việc làm, bất chấp những khó khăn gian khổ hiện tại. Ngài sẽ ngự đến, chẳng ai biết bao giờ và tại đâu, nhưng chắc chắn Ngài sẽ ngự đến. Amen.