Lễ Cung hiến Thánh đường Latêranô
Thánh đường Latêranô là một thánh đường quan trọng tại Rôma. Vì thế mà việc cung hiến thánh đường ấy được Giáo hội kỷ niệm một cách long trọng mỗi năm. Sự cung hiến cũng như việc kỷ niệm sự cung hiến thánh đường ấy nhắc người tín hữu về tầm quan trọng của việc phượng thờ Thiên Chúa trong đời sống của kẻ tin. Sự cung hiến và việc kỷ niệm sự cung hiến ấy không dừng lại ở thái độ trân trọng đối với một công trình vật chất dù nguy nga tráng lệ và mỹ thuật đến đâu chăng nữa, mà đòi hỏi chúng ta phải biết nhìn nhận gía trị của con người là các ngôi đền thờ của Thiên Chúa, do Thiên Chúa xây dựng và bảo vệ. Đó mới là ý nghĩa đầy đủ của việc mừng kỷ niệm sự cung hiến thánh đường Latêranô hôm nay.
I. LẮNG NGHE & TÌM HIỂU LỜI CHÚA
1.1 Bài đọc 1: Ed 47,1-2.8-9.12: Là một đoạn của Sách ngôn sứ Edêkien nói về mạch nước vọt ra từ dưới ngưỡng cửa Đền Thờ (Giêrusalem) và chẩy về phía Đông tức về hướng mặt tiền của Đền Thờ. Điều ngôn sứ muốn người đọc ghi nhận là tính kỳ diệu của dòng nước: “Nước ấy chẩy đến đâu thì mọi sinh vật lúc nhúc ở đó sẽ được sống. Sẽ có rất nhiều cá, vì nước này chẩy tới đâu thì nó chữa lành; sông này chẩy tới đâu, thì ở đó có sự sống. Trên hai bờ sông sẽ mọc lên mọi giống cây ăn trái, lá không bao giờ tàn, trái không bao giờ hết: mỗi tháng các cây đó sẽ sinh trái mới nhờ có nước chẩy ra từ thánh điện. Trái dùng làm lương thực còn lá để làm thuộc”
Sở dĩ dòng nước có sức sống tuyệt vời như vậy là vì dòng nước ấy xuất phát từ Đền Thờ là nơi Thiên Chúa ngự trị, là Cung Điện, là Nhà của Thiên Chúa.
1.2 Bài đọc 2: 1 Cr 3,9c-11.16-17: Là những khẳng định của Thánh Phaolô về tư cách của người tín hữu: “Anh em là cánh đồng của Thiên Chúa, là ngôi nhà Thiên Chúa xây nên”. Ngôi nhà ấy có nền móng vững chắc là chính Chúa Giêsu Kitô, Ngôi Hai Thiên Chúa xuống thế làm người để làm cho con người trở thành con cái, thành báu vật và đền thờ của Thiên Chúa. Thánh Phaolô còn quả quyết mạnh mẽ hơn: “Nào anh em chẳng biết rằng anh em là Đền Thờ của Thiên Chúa, và Thánh Thần Thiên Chúa ngự trong anh em sao? Vậy ai phá hủy Đền Thờ Thiên Chúa, thì Thiên Chúa sẽ hủy diệt kẻ ấy. Vì Đền Thờ Thiên Chúa là nơi thánh và Đền Thờ ấy chính là anh em.”
1.3 Bài Tin Mừng: Ga 2,13-22: Là tường thuật của Gioan về sự kiện Đức Giêsu nổi giận xua đuổi những người buôn bán và đổi tiền ra khỏi Đền Thờ Giêrusalem trong một dịp sắp Lễ Vượt Qua, có lẽ là vào năm 33 Công Nguyên (vì chẳng bao lâu sau là Đức Giêsu bị bắt, bị kết án và bị giết chết trên thập gía). Chúng ta biết theo luật Do Thái, thì mỗi năm, người tín hữu Do Thái (hiểu là nam giới) phải đến Đền Thờ Giêrusalem, để dâng lễ vật và cầu nguyện. Vì thế mà có dịch vụ cung ứng xúc vật như dê cừu, bồ câu…. là những thứ người hành hương phải có để dâng cúng trong Đền Thờ. Và vì người Do Thái không chỉ sinh sống tại miền đất Palestin mà còn sinh sống làm ăn ở nhiều nước khác trong vùng Cận Đông, nên mới có dịch vụ đổi tiền để phục vụ những kiều dân này.
Đức Giêsu quả đã hành động một cách khác thường. Đó là việc làm cần thiết và do lòng nhiệt thành của Người đối với Đền Thờ và đối với việc phượng tự chân chính dành riêng cho một mình Thiên Chúa. Hành động của Đức Giêsu được gọi là TẨY UẾ ĐỀN THỜ. Đối với người Do Thái, Đền Thờ Giêrusalem là một nơi thánh thiêng, là ngai tòa của Thiên Chúa ngự trị giữa dân thánh của Người. Nguyên nhân khiến Đức Giêsu giận dữ lấy dây làm roi xua đuổi những người buôn bán và đổi tiền ra khỏi Đền Thờ là vì người ta đã làm ô uế nơi thánh thiêng ấy: “Đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán.” Phúc âm Luca nói mạnh mẽ hơn: ”Nhà Ta sẽ là nhà cầu nguyện, thế mà các ngươi đã biến thành sào huyệt của bọn cuớp” (Lc 19,46).
Hành động khác lạ của Đức Giêsu đã làm phật lòng người Do Thái. Và họ có lý do để thắc mắc và hạch hỏi: “Ông lấy dấu lạ nào chứng tỏ cho chúng tôi thấy ông có quyền làm như thế?” Đáp lại, Đức Giêsu đã như thách thức: “Các ông cứ phá hủy Đền Thờ này đi; nội ba ngày tôi sẽ xây dựng lại” Khi nghe những lời ấy dĩ nhiên người Do Thái hiểu về Đền Thờ Giêrusalem, trong khi Đức Giêsu lại có ý ám chỉ về thân xác Người, về việc người Do Thái loại trừ Người.
II. ĐÓN NHẬN & SỐNG SỨ ĐIỆP LỜI CHÚA
2.1 Đền Thờ Giêrusalem cũng như mọi đền thờ khác là nơi thánh thiêng được dành riêng cho việc phượng thờ Thiên Chúa.
Tôn giáo nào (Do Thái giáo, Kitô giáo, An giáo, Hồi giáo và Phật giáo) cũng có việc phụng tự, cũng có cầu nguyện và dâng hiến lễ vật lên thần linh hay những người lành thánh. Đó là những chiều kích căn bản của đời sống tâm linh con người. Và tôn giáo nào cũng có các đền thờ, chùa chiền, thánh đường, thánh thất. Đó là nơi được dành riêng cho việc phụng tự, cho việc dâng tiến lễ vật, cho việc đọc/tụng kinh cầu nguyện. Thật ra thì Thiên Chúa không chỉ ngự trong Đền Thờ mà Người ở khắp mọi nơi, nhưng Đền Thờ vẫn là nơi ưu tiên và thích hợp nhất cho việc phụng tự cộng đoàn.
Vì thế mà mọi người - có đạo cũng như không có đạo, thuộc tôn giáo này hay tôn giáo khác- đều phải tôn trọng các nơi đã được cung hiến cách đặc biệt này.
2.2 Đức Giêsu Kitô là Đền Thờ Mới, Đền Thờ đích thực của Thiên Chúa.
Với mạc khải của Tân Ước, người Kitô hữu không dừng lại ở Đền Thờ Giêrusalem như người Do Thái, mà được chỉ cho biết rằng: Đền Thờ Mới, Đền Thờ đích thực nhất và đẹp lòng Thiên Chúa nhất, chính là Đức Giêsu Kitô. Nơi Người Thiên Chúa Cha được tôn vinh, phường thờ một cách tuyệt vời nhất, vì chính ở nơi Người mà Giao Ước Mới được ký kết giữa Thiên Chúa và Ítraen Mới là mọi người tin nhận Đức Giêsu là Đấng Kitô, là Cứu Chúa của nhân loại. Giao ước Mới được ký kết không phải bằng máu loài vật (chiên, dê hay bò) mà bằng Máu Châu Báu Cực Thánh của Con Một Thiên Chúa. Vì thế để đẹp lòng Thiên Chúa và được chấp nhận, từ nay mọi lời kinh, mọi lễ dâng đều phải được dâng lên Thiên Chúa với sự cậy nhờ vào Công Nghiệp Vô Biên của Đức Giêsu Kitô vừa là Thượng Tế vừa là Lễ Hy Sinh: “Chúng con xin, vì Công Nghiệp Đức Giêsu Kitô, Con Cha, Chúa chúng con…... Đấng hằng sống hằng trị cùng Chúa Cha cùng với Chúa Thánh Thần đến muôn muôn đời. Amen”
2.3 Mỗi tâm hồn, mỗi con người đều là Đền Thờ của Thiên Chúa.
Nếu chúng ta tin vào lời của Thánh Phaolô mà nhìn nhận rằng mỗi tâm hồn, mỗi con người đều là Đền Thờ của Thiên Chúa thì chúng ta phải sống với hai hệ luận quan trọng sau đây:
(1) Chúng ta phải tôn trọng và vun đắp tâm hồn và con người mình một cách ý thức và tích cực để tâm hồn và con người chúng ta trở thành Đền Thờ của Thiên Chúa. Chúng ta có rất nhiều việc phải làm nếu chúng ta bình tâm kiểm điểm xem mình đã chăm chút tâm hồn và con người mình như thế nào: Tâm hồn chúng ta có được trong trắng vẹn toàn, cao sang, thanh thoát và hướng thượng không? Con người chúng ta có đầy chất yêu thương, bác ái, phục vụ, vị tha và khiêm hạ không?
(2) Chúng ta còn phải tôn trọng và vun đắp tâm hồn và con người của những người sống chung quanh, nhất là của những người bị thiệt thòi, khinh rẻ, loại trừ trong xã hội, để họ cũng trở thành Đền Thờ của Thiên Chúa. Bên cạnh chúng ta còn không biết bao người nghèo khổ, túng thiếu và bị coi thường coi khinh, phải sống trong những điều kiện vô nhân đạo, không xứng với phẩm giá con người là con Chúa. Cũng còn không biết bao tâm hồn sống trong tăm tối, ngục tù của ích kỷ, đam mê, ngu muội hay yếu đuối. Giúp những con người, những tâm hồn này thay đổi (tức thăng tiến) trong các chiều kích kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi sinh và tâm linh là giúp họ trở thành Đền Thờ của Thiên Chúa.
III. CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa Giêsu Kitô, là Đền Thờ Mới và đích thực của Chúa Cha, là Lễ Hy Sinh đẹp lòng Chúa Cha mọi đàng và sinh ơn Cứu Độ cho chúng sinh, chúng con hết lòng cảm tạ Chúa vì Chúa đã dạy cho chúng con biết rằng: tâm hồn và con người chúng con cũng như tâm hồn và con người của hết mọi người là Đền Thờ của Thiên Chúa.
Chúng con xin dâng quyết tâm của chúng con lên Chúa: (1) Từ hôm nay, chúng con sẽ quan tâm vun đắp cho tâm hồn và con người chúng con nên trong sáng, thanh cao và hướng thượng hơn, bằng đời sống cầu nguyện kết hợp mật thiết với Chúa, bằng việc siêng năng học hỏi và suy niệm Lời Chúa và bằng đời sống yêu thương phục vụ. (2) Cũng từ hôm nay, chúng con sẽ tôn trọng và giúp đỡ tha nhân cách tích cực và quảng đại vị tha hơn, theo phương châm “mình vì mọi người” để mọi người trở nên Đền Thờ sống động xứng đáng của Thiên Chúa.
Lạy Thánh Thần Thiên Chúa, xin Người hãy xây đắp, vun vén cho tâm hồn và con người của chúng con và của mọi người thành các Đền Thờ nguy nga tráng lệ của Thiên Chúa. Xin Người hãy cất lên những lời nguyện, hãy dâng lên những lễ vật đẹp lòng Thiên Chúa, từ trong các Đền Thờ tâm hồn chúng con. Xin Người hãy giúp đỡ chúng con thực hiện được quyết tâm nêu trên của chúng con. Chúng con trông cậy và tin tưởng nơi Người, hỡi Thần Khí của Đức Kitô Giêsu. Amen.
Thánh đường Latêranô là một thánh đường quan trọng tại Rôma. Vì thế mà việc cung hiến thánh đường ấy được Giáo hội kỷ niệm một cách long trọng mỗi năm. Sự cung hiến cũng như việc kỷ niệm sự cung hiến thánh đường ấy nhắc người tín hữu về tầm quan trọng của việc phượng thờ Thiên Chúa trong đời sống của kẻ tin. Sự cung hiến và việc kỷ niệm sự cung hiến ấy không dừng lại ở thái độ trân trọng đối với một công trình vật chất dù nguy nga tráng lệ và mỹ thuật đến đâu chăng nữa, mà đòi hỏi chúng ta phải biết nhìn nhận gía trị của con người là các ngôi đền thờ của Thiên Chúa, do Thiên Chúa xây dựng và bảo vệ. Đó mới là ý nghĩa đầy đủ của việc mừng kỷ niệm sự cung hiến thánh đường Latêranô hôm nay.
I. LẮNG NGHE & TÌM HIỂU LỜI CHÚA
1.1 Bài đọc 1: Ed 47,1-2.8-9.12: Là một đoạn của Sách ngôn sứ Edêkien nói về mạch nước vọt ra từ dưới ngưỡng cửa Đền Thờ (Giêrusalem) và chẩy về phía Đông tức về hướng mặt tiền của Đền Thờ. Điều ngôn sứ muốn người đọc ghi nhận là tính kỳ diệu của dòng nước: “Nước ấy chẩy đến đâu thì mọi sinh vật lúc nhúc ở đó sẽ được sống. Sẽ có rất nhiều cá, vì nước này chẩy tới đâu thì nó chữa lành; sông này chẩy tới đâu, thì ở đó có sự sống. Trên hai bờ sông sẽ mọc lên mọi giống cây ăn trái, lá không bao giờ tàn, trái không bao giờ hết: mỗi tháng các cây đó sẽ sinh trái mới nhờ có nước chẩy ra từ thánh điện. Trái dùng làm lương thực còn lá để làm thuộc”
Sở dĩ dòng nước có sức sống tuyệt vời như vậy là vì dòng nước ấy xuất phát từ Đền Thờ là nơi Thiên Chúa ngự trị, là Cung Điện, là Nhà của Thiên Chúa.
1.2 Bài đọc 2: 1 Cr 3,9c-11.16-17: Là những khẳng định của Thánh Phaolô về tư cách của người tín hữu: “Anh em là cánh đồng của Thiên Chúa, là ngôi nhà Thiên Chúa xây nên”. Ngôi nhà ấy có nền móng vững chắc là chính Chúa Giêsu Kitô, Ngôi Hai Thiên Chúa xuống thế làm người để làm cho con người trở thành con cái, thành báu vật và đền thờ của Thiên Chúa. Thánh Phaolô còn quả quyết mạnh mẽ hơn: “Nào anh em chẳng biết rằng anh em là Đền Thờ của Thiên Chúa, và Thánh Thần Thiên Chúa ngự trong anh em sao? Vậy ai phá hủy Đền Thờ Thiên Chúa, thì Thiên Chúa sẽ hủy diệt kẻ ấy. Vì Đền Thờ Thiên Chúa là nơi thánh và Đền Thờ ấy chính là anh em.”
1.3 Bài Tin Mừng: Ga 2,13-22: Là tường thuật của Gioan về sự kiện Đức Giêsu nổi giận xua đuổi những người buôn bán và đổi tiền ra khỏi Đền Thờ Giêrusalem trong một dịp sắp Lễ Vượt Qua, có lẽ là vào năm 33 Công Nguyên (vì chẳng bao lâu sau là Đức Giêsu bị bắt, bị kết án và bị giết chết trên thập gía). Chúng ta biết theo luật Do Thái, thì mỗi năm, người tín hữu Do Thái (hiểu là nam giới) phải đến Đền Thờ Giêrusalem, để dâng lễ vật và cầu nguyện. Vì thế mà có dịch vụ cung ứng xúc vật như dê cừu, bồ câu…. là những thứ người hành hương phải có để dâng cúng trong Đền Thờ. Và vì người Do Thái không chỉ sinh sống tại miền đất Palestin mà còn sinh sống làm ăn ở nhiều nước khác trong vùng Cận Đông, nên mới có dịch vụ đổi tiền để phục vụ những kiều dân này.
Đức Giêsu quả đã hành động một cách khác thường. Đó là việc làm cần thiết và do lòng nhiệt thành của Người đối với Đền Thờ và đối với việc phượng tự chân chính dành riêng cho một mình Thiên Chúa. Hành động của Đức Giêsu được gọi là TẨY UẾ ĐỀN THỜ. Đối với người Do Thái, Đền Thờ Giêrusalem là một nơi thánh thiêng, là ngai tòa của Thiên Chúa ngự trị giữa dân thánh của Người. Nguyên nhân khiến Đức Giêsu giận dữ lấy dây làm roi xua đuổi những người buôn bán và đổi tiền ra khỏi Đền Thờ là vì người ta đã làm ô uế nơi thánh thiêng ấy: “Đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán.” Phúc âm Luca nói mạnh mẽ hơn: ”Nhà Ta sẽ là nhà cầu nguyện, thế mà các ngươi đã biến thành sào huyệt của bọn cuớp” (Lc 19,46).
Hành động khác lạ của Đức Giêsu đã làm phật lòng người Do Thái. Và họ có lý do để thắc mắc và hạch hỏi: “Ông lấy dấu lạ nào chứng tỏ cho chúng tôi thấy ông có quyền làm như thế?” Đáp lại, Đức Giêsu đã như thách thức: “Các ông cứ phá hủy Đền Thờ này đi; nội ba ngày tôi sẽ xây dựng lại” Khi nghe những lời ấy dĩ nhiên người Do Thái hiểu về Đền Thờ Giêrusalem, trong khi Đức Giêsu lại có ý ám chỉ về thân xác Người, về việc người Do Thái loại trừ Người.
II. ĐÓN NHẬN & SỐNG SỨ ĐIỆP LỜI CHÚA
2.1 Đền Thờ Giêrusalem cũng như mọi đền thờ khác là nơi thánh thiêng được dành riêng cho việc phượng thờ Thiên Chúa.
Tôn giáo nào (Do Thái giáo, Kitô giáo, An giáo, Hồi giáo và Phật giáo) cũng có việc phụng tự, cũng có cầu nguyện và dâng hiến lễ vật lên thần linh hay những người lành thánh. Đó là những chiều kích căn bản của đời sống tâm linh con người. Và tôn giáo nào cũng có các đền thờ, chùa chiền, thánh đường, thánh thất. Đó là nơi được dành riêng cho việc phụng tự, cho việc dâng tiến lễ vật, cho việc đọc/tụng kinh cầu nguyện. Thật ra thì Thiên Chúa không chỉ ngự trong Đền Thờ mà Người ở khắp mọi nơi, nhưng Đền Thờ vẫn là nơi ưu tiên và thích hợp nhất cho việc phụng tự cộng đoàn.
Vì thế mà mọi người - có đạo cũng như không có đạo, thuộc tôn giáo này hay tôn giáo khác- đều phải tôn trọng các nơi đã được cung hiến cách đặc biệt này.
2.2 Đức Giêsu Kitô là Đền Thờ Mới, Đền Thờ đích thực của Thiên Chúa.
Với mạc khải của Tân Ước, người Kitô hữu không dừng lại ở Đền Thờ Giêrusalem như người Do Thái, mà được chỉ cho biết rằng: Đền Thờ Mới, Đền Thờ đích thực nhất và đẹp lòng Thiên Chúa nhất, chính là Đức Giêsu Kitô. Nơi Người Thiên Chúa Cha được tôn vinh, phường thờ một cách tuyệt vời nhất, vì chính ở nơi Người mà Giao Ước Mới được ký kết giữa Thiên Chúa và Ítraen Mới là mọi người tin nhận Đức Giêsu là Đấng Kitô, là Cứu Chúa của nhân loại. Giao ước Mới được ký kết không phải bằng máu loài vật (chiên, dê hay bò) mà bằng Máu Châu Báu Cực Thánh của Con Một Thiên Chúa. Vì thế để đẹp lòng Thiên Chúa và được chấp nhận, từ nay mọi lời kinh, mọi lễ dâng đều phải được dâng lên Thiên Chúa với sự cậy nhờ vào Công Nghiệp Vô Biên của Đức Giêsu Kitô vừa là Thượng Tế vừa là Lễ Hy Sinh: “Chúng con xin, vì Công Nghiệp Đức Giêsu Kitô, Con Cha, Chúa chúng con…... Đấng hằng sống hằng trị cùng Chúa Cha cùng với Chúa Thánh Thần đến muôn muôn đời. Amen”
2.3 Mỗi tâm hồn, mỗi con người đều là Đền Thờ của Thiên Chúa.
Nếu chúng ta tin vào lời của Thánh Phaolô mà nhìn nhận rằng mỗi tâm hồn, mỗi con người đều là Đền Thờ của Thiên Chúa thì chúng ta phải sống với hai hệ luận quan trọng sau đây:
(1) Chúng ta phải tôn trọng và vun đắp tâm hồn và con người mình một cách ý thức và tích cực để tâm hồn và con người chúng ta trở thành Đền Thờ của Thiên Chúa. Chúng ta có rất nhiều việc phải làm nếu chúng ta bình tâm kiểm điểm xem mình đã chăm chút tâm hồn và con người mình như thế nào: Tâm hồn chúng ta có được trong trắng vẹn toàn, cao sang, thanh thoát và hướng thượng không? Con người chúng ta có đầy chất yêu thương, bác ái, phục vụ, vị tha và khiêm hạ không?
(2) Chúng ta còn phải tôn trọng và vun đắp tâm hồn và con người của những người sống chung quanh, nhất là của những người bị thiệt thòi, khinh rẻ, loại trừ trong xã hội, để họ cũng trở thành Đền Thờ của Thiên Chúa. Bên cạnh chúng ta còn không biết bao người nghèo khổ, túng thiếu và bị coi thường coi khinh, phải sống trong những điều kiện vô nhân đạo, không xứng với phẩm giá con người là con Chúa. Cũng còn không biết bao tâm hồn sống trong tăm tối, ngục tù của ích kỷ, đam mê, ngu muội hay yếu đuối. Giúp những con người, những tâm hồn này thay đổi (tức thăng tiến) trong các chiều kích kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi sinh và tâm linh là giúp họ trở thành Đền Thờ của Thiên Chúa.
III. CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa Giêsu Kitô, là Đền Thờ Mới và đích thực của Chúa Cha, là Lễ Hy Sinh đẹp lòng Chúa Cha mọi đàng và sinh ơn Cứu Độ cho chúng sinh, chúng con hết lòng cảm tạ Chúa vì Chúa đã dạy cho chúng con biết rằng: tâm hồn và con người chúng con cũng như tâm hồn và con người của hết mọi người là Đền Thờ của Thiên Chúa.
Chúng con xin dâng quyết tâm của chúng con lên Chúa: (1) Từ hôm nay, chúng con sẽ quan tâm vun đắp cho tâm hồn và con người chúng con nên trong sáng, thanh cao và hướng thượng hơn, bằng đời sống cầu nguyện kết hợp mật thiết với Chúa, bằng việc siêng năng học hỏi và suy niệm Lời Chúa và bằng đời sống yêu thương phục vụ. (2) Cũng từ hôm nay, chúng con sẽ tôn trọng và giúp đỡ tha nhân cách tích cực và quảng đại vị tha hơn, theo phương châm “mình vì mọi người” để mọi người trở nên Đền Thờ sống động xứng đáng của Thiên Chúa.
Lạy Thánh Thần Thiên Chúa, xin Người hãy xây đắp, vun vén cho tâm hồn và con người của chúng con và của mọi người thành các Đền Thờ nguy nga tráng lệ của Thiên Chúa. Xin Người hãy cất lên những lời nguyện, hãy dâng lên những lễ vật đẹp lòng Thiên Chúa, từ trong các Đền Thờ tâm hồn chúng con. Xin Người hãy giúp đỡ chúng con thực hiện được quyết tâm nêu trên của chúng con. Chúng con trông cậy và tin tưởng nơi Người, hỡi Thần Khí của Đức Kitô Giêsu. Amen.