Chúa đã ban cho tôi, tu sĩ Phanxicô, ơn tin rất mạnh mẽ …
Năm nay là Năm Đức Tin. Lời mở đầu của Kinh Năm Đức Tin, có một chữ rất đẹp, liên hệ tới Phanxicô. “Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con cảm tạ Cha đã ban cho chúng con ƠN đức tin.” Câu kinh nếu là “đã ban cho chúng con đức tin,” hay “đã ban đức tin cho chúng con,” cũng đã đủ nghĩa, nhưng thêm chữ ƠN vào quả là tuyệt vời : ƠN đức tin. Đức tin không phải do học giỏi mà có, tìm kiếm nhiều là được, giữ luật khắt khe là đạt… mà là một “ơn” Chúa ban tặng. Phanxicô đã được những ơn đức tin nào.
Chúng ta sẽ nương theo di chúc của Phanxicô để tìm xem Chúa đã ban cho Phanxicô những ơn tin nào. Có thể trả lời ngay, 3 ơn tin này : Ơn tin Thánh Thể, ơn tin linh mục, và ơn tin nhà thờ. (1) Phanxicô được ơn tin rất mạnh mẽ vào sự hiện diện thật sự của Chúa trong Thánh Thể (và trong Lời của Chúa). (2) Từ đó Phanxicô được ơn tin rất mạnh mẽ các linh mục, là người làm ra Thánh Thể, và ban phát Lời Chúa, rồi (3) Phanxicô tin rất mạnh mẽ vào các nhà thờ là nơi cử hành Thánh Thể. Tin vào ba, nhưng ba cũng chỉ là một, tin Chúa ngự trong ba.
1) Ơn tin Thánh Thể,
hay ơn tin Chúa ngự trong Thánh Thể
Năm tôi ở Nhà Tập 1974, cha giáo chia cho lớp làm bài về Phanxicô. Một anh bạn của tôi nhận đề tài về thánh thể. Lúc thuyết trình, anh đặt tựa thật kêu: Thánh Thể, đề tài đệ nhất của Phanxicô. Lúc đó tuổi đôi mươi, tôi thầm bảo anh bạn này thích “kêu” mới đặt tựa như vậy, chứ Thánh Thể với Phanxicô nào có liên hệ gì nhiều. Phanxicô đâu có lập ra dòng Thánh Thể như thánh Eymard đâu. Nhưng tôi đã lầm. Đúng thật Thánh Thể là đề tài đệ nhất của Phanxicô.
Lý do cũng dễ hiểu. Vào thời đó, có hai thái cực khiến người ta xa rời việc rước Chúa. Một là tôn kính quá, nên chẳng ai dám đến gần, cứ kính nhi viễn chi thôi. Kính xa xa, như ta nhìn vua từ xa không dám đến gần, sợ chết. Và dĩ nhiên không đến gần thì làm sao lãnh nhận hoặc rước Chúa .
Thái cực hai mới tai hoạ: khinh thường. Không xem mẩu bánh đó là Mình Chúa, nên có xá gì để cất công đi nhận một mẩu bánh bột mì nhỏ nhoi kia. Thái độ này lan toả trong hàng ngũ anh em Phan Sinh đi theo ngài, khiến Phanxicô không sao không lên tiếng, lên tiếng thống thiết : “Bởi thế, thưa anh em, tôi xin hôn chân anh em và tha thiết khẩn nài anh em hãy hết lòng kính trọng và tôn sùng Mình và Máu cực thánh của Chúa Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta.” (Thư Toàn Dòng, 12).
Phanxicô ý thức rất rõ đó chính là Mình Máu Chúa thật. Và Phanxicô xem mỗi thánh lễ là một đại lễ giáng sinh.
Về điểm một, tin chắc bánh và rượu thành Mình Máu Chúa thật, Phanxicô nói rất nhiều và cũng vẫn trích dẫn Tin Mừng và Phaolô để minh chứng. Ta không cần nói lại ở đây vì các lập luận tương tự.
Về điểm hai, mối thánh lễ là một đại lễ giáng sinh, thì là nét độc đáo của Phanxicô.
Có một năm, đi lễ nhà thờ Vĩnh phước, Nhatrang, quãng năm 82, 83. Mùa Noel thấy 2 đèn hộp khoét chữ: Vinh danh Thiên Chúa trên các tầng trời,và Bình an dưới thế cho người thiện tâm… 4 tháng sau, 6 tháng sau, đi lễ lại tại Vĩnh Phước, lại thấy cũng hai đèn hộp đó còn ngự trị tại gian cung thánh. Tôi chợt nghĩ, ông cha xứ này lười dọn dẹp. Noel qua lâu rồi mà vẫn để y nguyên cái đèn giáng sinh. Nghĩ ông ấy lười là nghĩ xấu cho ông. Nghĩ ít xấu hơn, thì cho rằng có lẽ đèn đẹp, làm công phu, nên để lâu cho người ta ngắm. Nhưng cả hai cách nghĩ đều không đúng. Sau này đọc lại tư tưởng của Phanxicô, tôi mới thấy để nguyên hai đèn hộp đó có cái lý cao sâu như sau: mối thánh lễ là một cuộc giáng sinh, vinh danh Thiên Chúa trên trời. Tay hãy nghe Phanxicô nói trong Huấn Ngôn 1:
Này đây hằng ngày Người hạ mình xuống (x. Pl 2,8) như xưa Người rời ngai vàng (x. Kn 18,15) mà đến trong lòng Đức Trinh Nữ. Hằng ngày Người đến với chúng ta một cách khiêm nhường. Hằng ngày Người rời cung lòng Chúa Cha (x. Ga 1.18) để ngự xuống trên bàn thờ, trong tay linh mục. (Hn 1, 16-18).
Phanxicô lập luận : “19 Xưa kia Người tỏ mình ra cho các thánh Tông đồ trong một thân xác đích thực thế nào, thì ngày nay, Người cũng tỏ mình ra cho chúng ta trong Bánh thánh như thế. 20 Và như xưa, con mắt xác thịt của các thánh Tông đồ chỉ trông thấy thân xác của Người, nhưng các ngài tin rằng Người là Thiên Chúa, vì các ngài chiêm ngắm Người với con mắt được Thánh Khí soi dẫn. 21 Ngày nay cũng thế, khi con mắt xác thịt của chúng ta trông thấy bánh và rượu, chúng ta hãy biết nhìn ra và tin vững đó là Mình và Máu cực thánh, hằng sống và chân thật của Người .” (Hn 1)
Ơn tin mạnh mẽ Chúa ngự thật trong Thánh Thể và trong Lời của Ngài, được Phanxicô nói rất mạnh mẽ trong Huấn Ngôn 1, trong Thư gửi toàn dòng, trong Thư gửi giáo sĩ, Thư gửi các tín hữu, trong Luật không sắc chỉ…, chúng ta không đi sâu vào đó, bởi chúng ta chỉ nương theo Di Chúc của Phanxicô để khai triển. Mà vì đã nói nhiều trước đó, nên trong di chúc Phanxicô không nói nhiều về Thánh Thể nữa, mà chỉ nhắc lại nhân nói đến ơn tin thứ hai này : ơn tin các linh mục.
2. Ơn tin các linh mục,
hay ơn tin Chúa ở trong con người linh mục.
Vì tôn kính Thánh Thể, nên Phanxicô trọng kính người làm ra Thánh Thể, cụ thể các linh mục : Di chúc ghi lại tâm tình này: “6 Sau đó, Chúa đã ban và vẫn còn ban cho tôi ơn tin mạnh mẽ vào các linh mục sống theo qui luật Hội Thánh Rôma vì thánh chức của các ngài, nên dầu các ngài có bách hại tôi, tôi vẫn chạy đến với các ngài. 7 Dù tôi có khôn ngoan như vua Sa-lô-mon, nếu tôi gặp các linh mục thấp kém ở thế gian này, tôi cũng không muốn giảng dạy trong giáo xứ của các ngài, nếu các ngài không chấp thuận. 8 Tôi muốn kính sợ, yêu mến và quí trọng các ngài cũng như tất cả các linh mục khác như là tôn chủ của tôi. 9 Tôi không muốn xem xét tội lỗi của các ngài, vì tôi nhìn thấy Con Thiên Chúa hiện diện nơi các ngài và vì các ngài là tôn chủ của tôi. 10 Tôi hành động như thế vì tôi không thấy có gì cụ thể trong thế gian này về Người Con chí thánh của Thiên Chúa, ngoài Mình và Máu rất thánh của Người, mà chính các ngài nhận lấy và chỉ các ngài mới được ban phát cho kẻ khác.”
Nếu Phanxicô đi đường, gặp một vị thánh từ trời hiện xuống và một linh mục tội lỗi đáng thương. Phanxicô sẽ chào ai trước. Hỏi đố là đã lộ trả lời. Phanxicô chào linh mục trước. “Tôi sẽ sấp mình chào linh mục trước và hôn tay của ngài, trong khi nói : ‘Lau-ren-sô, (phó tế) chờ một chút, vì bàn tay ông linh mục này cầm và biến bánh thành Mình Chúa, quyền ông vô song’” (2 Cel 152).
Phanxicô có ơn tin rất mạnh mẽ vào các linh mục, không chỉ vì các vị làm ra và ban phát Thánh Thể, mà còn vì các vị ban phát Lời Chúa. Di chúc câu 13 ghi : “Còn đối với tất cả các nhà thần học và những người ban phát lời chí thánh của Chúa, chúng ta phải quí mến và tôn kính : chúng ta phải xem các ngài như là những người thông ban cho chúng ta Thánh Khí và sự sống (x. Ga 6,63).” Chẳng khác nào Phanxicô xem linh mục như Chúa, vì Chúa Giêsu nói : Lời Ta là thần khí và là sự sống, thì Phanxicô cũng nói các vị này “thông ban cho chúng ta thần khí và sự sống.”
Quả thật, phải có một ơn rất lớn lao mới có thể tin mạnh mẽ vào các linh mục. Thời đó chưa có chủng viện đào tạo (350 năm sau mới có chủng viện, năm 1563 sau cđ Trento, mới có chủng viện đầu tiên), nên đa số các linh mục thời đó, và nhiều vị thời nay nữa, cũng là những con người tầm thường. Vậy mà Phanxicô đã tin mạnh mẽ: Chúa đã ban và vẫn còn ban cho tôi ơn tin mạnh mẽ vào các linh mục sống theo qui luật Hội Thánh Rôma vì thánh chức của các ngài, nên dầu các ngài có bách hại tôi, tôi vẫn chạy đến với các ngài. 7 Dù tôi có khôn ngoan như vua Sa-lô-mon, nếu tôi gặp các linh mục thấp kém ở thế gian này, tôi cũng không muốn giảng dạy trong giáo xứ của các ngài, nếu các ngài không chấp thuận. 8 Tôi muốn kính sợ, yêu mến và quí trọng các ngài cũng như tất cả các linh mục khác như là tôn chủ của tôi. 9 Tôi không muốn xem xét tội lỗi của các ngài, vì tôi nhìn thấy Con Thiên Chúa hiện diện nơi các ngài và vì các ngài là tôn chủ của tôi.
Truyện Ba người bạn, số 57, ghi, cũng vì chính linh mục cử hành bí tích rất thánh, nên Phanxicô ra lệnh cho anh em khi gặp bất cứ linh mục nào, luôn phải cúi đầu, hôn tay. Còn khi các vị này đi ngựa, còn phải hôn cả càng yên, nơi người đặt chân để bước lên ngựa. (Nếu bây giờ linh mục đi Honda, chắc phải hôn bàn đạp thắng, cần sang số, chỗ đặt chân…)
3. Ơn tin các nhà thờ,
hay là ơn tin Chúa ở trong các Nhà Thờ.
Ơn này Phanxicô ghi đầu tiên trong Di Chúc :
“4 Chúa đã ban cho tôi ơn tin mạnh mẽ vào sự hiện diện của Chúa trong các nhà thờ, đến nỗi tôi cầu nguyện một cách đơn sơ rằng: 5 “Lạy Chúa Giêsu Kitô, chúng con thờ lạy Chúa trong hết mọi nhà thờ của Chúa trên khắp hoàn cầu. Chúng con chúc tụng Chúa, vì Chúa đã dùng thánh giá mà cứu chuộc thiên hạ” .
Phanxicô tin các nhà thờ, vì Chúa hiện diện ở Nhà Thờ. Mà Chúa hiện diện rõ nhất là qua cử hành Thánh Thể tại Nhà thờ và Nhà thờ là nơi lưu giữ Thánh Thể (thời đó nơi chốn cử hành thánh lễ và nơi lưu giữ Mình Thánh không dễ dãi như bây giờ, phải ở Nhà Thờ !). Mà Nhà thờ là nơi Chúa ngự, cho nên phải sạch sẽ xứng đáng.
Khi Dòng chưa mấy người vào, Phanxicô ở Portiuncula, đi giảng chung quanh Assisi, khi đi giảng Phanxicô luôn mang theo một cái… chổi. Phanxicô không thể chịu nổi (không phải vì tức giận mà thương cảm) khi vào nhà thờ nào mà thấy Nhà Chúa, nơi cử hành Thánh Thể dơ bẩn, không được chăm sóc. Giảng xong, Phanxicô kính mời các linh mục lại, đưa ra xa khỏi giáo dân, và khuyên các linh mục, vì phần rỗi của họ hãy chăm sóc nhà thờ bàn thờ, nơi diễn ra mầu nhiệm thánh. (LP 18-19)
Bởi thế Phanxicô không thể chịu được cảnh người ta, nhất là các linh mục (ngoài Dòng, chứ trong Dòng ngài ra lệnh) lơ là với bí tích rất thánh này: Tôi tha thiết đối với điều sau đây hơn là đối với chính bản thân tôi: đó là xin anh em, mỗi khi thấy là hợp lý và cần thiết, hãy khiêm nhường xin các giáo sĩ trên hết mọi sự, phải tôn kính Mình và Máu cực thánh của Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, cùng các danh hiệu và các lời thánh thiêng của Người, đã được ghi chép để làm cho Mình Người hiện diện. Xin các ngài hãy coi trọng các chén thánh, khăn thánh, các đồ trang hoàng bàn thờ và tất cả những gì liên hệ đến việc tế lễ. Nếu Mình cực thánh Chúa để ở nơi nào tồi tàn thì, theo như Hội Thánh truyền dạy, xin các ngài hãy cất vào chỗ quí báu và khóa lại cẩn thận; khi mang Mình thánh đi đâu, phải hết lòng cung kính và khi ban phát cho kẻ khác, phải hết sức thận trọng . (T Pv)
Có lần Phanxicô đưa ra sáng kiến này, không biết sẽ thực hiện ra sao, đó là Phanxicô muốn sai anh em đi khắp thế gian, cầm một bình ciboire quí giá, để gặp nơi nào Mình Thánh Chúa không được đặt để cách tôn kính thì cất giữ vào bình quí giá và lưu vào nơi quí giá. (2Cel 152).
Chúa đã ban cho Phanxicô 3 ơn tin : tin Thánh Thể, tin linh mục và tin nhà thờ, tức là tin Chúa ngự trong Thánh Thể, tin Chúa ở trong con người linh mục, và tin Chúa ngự tại nhà thờ. Tức là tin Chúa ngự trong ba : hình bánh, linh mục, nhà thờ. Đây là ơn. Ơn tin. Chúa ban với một nỗ lực nhỏ của con người. Chúng ta đang ở trong nhà thờ, đó là một nỗ lực, một cố gắng. Chúng ta thấy có các linh mục, cả giám mục nữa. Chúng ta sắp tham dự cử hành Thánh Thể. Xin Chúa, nhờ lời chuyển cầu của thánh Phanxicô, cho chúng ta cũng được 3 ơn tin như người, là ơn tin Chúa ngự thật trong hình bánh, tin Chúa ở trong con người linh mục và tin Chúa ngự giữa Nhà Người, là ngôi nhà thờ chúng ta đang cùng các linh mục cử hành Thánh Thể đây. Amen.
LM. Anphong Nguyễn Công Minh, ofm
Năm nay là Năm Đức Tin. Lời mở đầu của Kinh Năm Đức Tin, có một chữ rất đẹp, liên hệ tới Phanxicô. “Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con cảm tạ Cha đã ban cho chúng con ƠN đức tin.” Câu kinh nếu là “đã ban cho chúng con đức tin,” hay “đã ban đức tin cho chúng con,” cũng đã đủ nghĩa, nhưng thêm chữ ƠN vào quả là tuyệt vời : ƠN đức tin. Đức tin không phải do học giỏi mà có, tìm kiếm nhiều là được, giữ luật khắt khe là đạt… mà là một “ơn” Chúa ban tặng. Phanxicô đã được những ơn đức tin nào.
Chúng ta sẽ nương theo di chúc của Phanxicô để tìm xem Chúa đã ban cho Phanxicô những ơn tin nào. Có thể trả lời ngay, 3 ơn tin này : Ơn tin Thánh Thể, ơn tin linh mục, và ơn tin nhà thờ. (1) Phanxicô được ơn tin rất mạnh mẽ vào sự hiện diện thật sự của Chúa trong Thánh Thể (và trong Lời của Chúa). (2) Từ đó Phanxicô được ơn tin rất mạnh mẽ các linh mục, là người làm ra Thánh Thể, và ban phát Lời Chúa, rồi (3) Phanxicô tin rất mạnh mẽ vào các nhà thờ là nơi cử hành Thánh Thể. Tin vào ba, nhưng ba cũng chỉ là một, tin Chúa ngự trong ba.
1) Ơn tin Thánh Thể,
hay ơn tin Chúa ngự trong Thánh Thể
Năm tôi ở Nhà Tập 1974, cha giáo chia cho lớp làm bài về Phanxicô. Một anh bạn của tôi nhận đề tài về thánh thể. Lúc thuyết trình, anh đặt tựa thật kêu: Thánh Thể, đề tài đệ nhất của Phanxicô. Lúc đó tuổi đôi mươi, tôi thầm bảo anh bạn này thích “kêu” mới đặt tựa như vậy, chứ Thánh Thể với Phanxicô nào có liên hệ gì nhiều. Phanxicô đâu có lập ra dòng Thánh Thể như thánh Eymard đâu. Nhưng tôi đã lầm. Đúng thật Thánh Thể là đề tài đệ nhất của Phanxicô.
Lý do cũng dễ hiểu. Vào thời đó, có hai thái cực khiến người ta xa rời việc rước Chúa. Một là tôn kính quá, nên chẳng ai dám đến gần, cứ kính nhi viễn chi thôi. Kính xa xa, như ta nhìn vua từ xa không dám đến gần, sợ chết. Và dĩ nhiên không đến gần thì làm sao lãnh nhận hoặc rước Chúa .
Thái cực hai mới tai hoạ: khinh thường. Không xem mẩu bánh đó là Mình Chúa, nên có xá gì để cất công đi nhận một mẩu bánh bột mì nhỏ nhoi kia. Thái độ này lan toả trong hàng ngũ anh em Phan Sinh đi theo ngài, khiến Phanxicô không sao không lên tiếng, lên tiếng thống thiết : “Bởi thế, thưa anh em, tôi xin hôn chân anh em và tha thiết khẩn nài anh em hãy hết lòng kính trọng và tôn sùng Mình và Máu cực thánh của Chúa Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta.” (Thư Toàn Dòng, 12).
Phanxicô ý thức rất rõ đó chính là Mình Máu Chúa thật. Và Phanxicô xem mỗi thánh lễ là một đại lễ giáng sinh.
Về điểm một, tin chắc bánh và rượu thành Mình Máu Chúa thật, Phanxicô nói rất nhiều và cũng vẫn trích dẫn Tin Mừng và Phaolô để minh chứng. Ta không cần nói lại ở đây vì các lập luận tương tự.
Về điểm hai, mối thánh lễ là một đại lễ giáng sinh, thì là nét độc đáo của Phanxicô.
Có một năm, đi lễ nhà thờ Vĩnh phước, Nhatrang, quãng năm 82, 83. Mùa Noel thấy 2 đèn hộp khoét chữ: Vinh danh Thiên Chúa trên các tầng trời,và Bình an dưới thế cho người thiện tâm… 4 tháng sau, 6 tháng sau, đi lễ lại tại Vĩnh Phước, lại thấy cũng hai đèn hộp đó còn ngự trị tại gian cung thánh. Tôi chợt nghĩ, ông cha xứ này lười dọn dẹp. Noel qua lâu rồi mà vẫn để y nguyên cái đèn giáng sinh. Nghĩ ông ấy lười là nghĩ xấu cho ông. Nghĩ ít xấu hơn, thì cho rằng có lẽ đèn đẹp, làm công phu, nên để lâu cho người ta ngắm. Nhưng cả hai cách nghĩ đều không đúng. Sau này đọc lại tư tưởng của Phanxicô, tôi mới thấy để nguyên hai đèn hộp đó có cái lý cao sâu như sau: mối thánh lễ là một cuộc giáng sinh, vinh danh Thiên Chúa trên trời. Tay hãy nghe Phanxicô nói trong Huấn Ngôn 1:
Này đây hằng ngày Người hạ mình xuống (x. Pl 2,8) như xưa Người rời ngai vàng (x. Kn 18,15) mà đến trong lòng Đức Trinh Nữ. Hằng ngày Người đến với chúng ta một cách khiêm nhường. Hằng ngày Người rời cung lòng Chúa Cha (x. Ga 1.18) để ngự xuống trên bàn thờ, trong tay linh mục. (Hn 1, 16-18).
Phanxicô lập luận : “19 Xưa kia Người tỏ mình ra cho các thánh Tông đồ trong một thân xác đích thực thế nào, thì ngày nay, Người cũng tỏ mình ra cho chúng ta trong Bánh thánh như thế. 20 Và như xưa, con mắt xác thịt của các thánh Tông đồ chỉ trông thấy thân xác của Người, nhưng các ngài tin rằng Người là Thiên Chúa, vì các ngài chiêm ngắm Người với con mắt được Thánh Khí soi dẫn. 21 Ngày nay cũng thế, khi con mắt xác thịt của chúng ta trông thấy bánh và rượu, chúng ta hãy biết nhìn ra và tin vững đó là Mình và Máu cực thánh, hằng sống và chân thật của Người .” (Hn 1)
Ơn tin mạnh mẽ Chúa ngự thật trong Thánh Thể và trong Lời của Ngài, được Phanxicô nói rất mạnh mẽ trong Huấn Ngôn 1, trong Thư gửi toàn dòng, trong Thư gửi giáo sĩ, Thư gửi các tín hữu, trong Luật không sắc chỉ…, chúng ta không đi sâu vào đó, bởi chúng ta chỉ nương theo Di Chúc của Phanxicô để khai triển. Mà vì đã nói nhiều trước đó, nên trong di chúc Phanxicô không nói nhiều về Thánh Thể nữa, mà chỉ nhắc lại nhân nói đến ơn tin thứ hai này : ơn tin các linh mục.
2. Ơn tin các linh mục,
hay ơn tin Chúa ở trong con người linh mục.
Vì tôn kính Thánh Thể, nên Phanxicô trọng kính người làm ra Thánh Thể, cụ thể các linh mục : Di chúc ghi lại tâm tình này: “6 Sau đó, Chúa đã ban và vẫn còn ban cho tôi ơn tin mạnh mẽ vào các linh mục sống theo qui luật Hội Thánh Rôma vì thánh chức của các ngài, nên dầu các ngài có bách hại tôi, tôi vẫn chạy đến với các ngài. 7 Dù tôi có khôn ngoan như vua Sa-lô-mon, nếu tôi gặp các linh mục thấp kém ở thế gian này, tôi cũng không muốn giảng dạy trong giáo xứ của các ngài, nếu các ngài không chấp thuận. 8 Tôi muốn kính sợ, yêu mến và quí trọng các ngài cũng như tất cả các linh mục khác như là tôn chủ của tôi. 9 Tôi không muốn xem xét tội lỗi của các ngài, vì tôi nhìn thấy Con Thiên Chúa hiện diện nơi các ngài và vì các ngài là tôn chủ của tôi. 10 Tôi hành động như thế vì tôi không thấy có gì cụ thể trong thế gian này về Người Con chí thánh của Thiên Chúa, ngoài Mình và Máu rất thánh của Người, mà chính các ngài nhận lấy và chỉ các ngài mới được ban phát cho kẻ khác.”
Nếu Phanxicô đi đường, gặp một vị thánh từ trời hiện xuống và một linh mục tội lỗi đáng thương. Phanxicô sẽ chào ai trước. Hỏi đố là đã lộ trả lời. Phanxicô chào linh mục trước. “Tôi sẽ sấp mình chào linh mục trước và hôn tay của ngài, trong khi nói : ‘Lau-ren-sô, (phó tế) chờ một chút, vì bàn tay ông linh mục này cầm và biến bánh thành Mình Chúa, quyền ông vô song’” (2 Cel 152).
Phanxicô có ơn tin rất mạnh mẽ vào các linh mục, không chỉ vì các vị làm ra và ban phát Thánh Thể, mà còn vì các vị ban phát Lời Chúa. Di chúc câu 13 ghi : “Còn đối với tất cả các nhà thần học và những người ban phát lời chí thánh của Chúa, chúng ta phải quí mến và tôn kính : chúng ta phải xem các ngài như là những người thông ban cho chúng ta Thánh Khí và sự sống (x. Ga 6,63).” Chẳng khác nào Phanxicô xem linh mục như Chúa, vì Chúa Giêsu nói : Lời Ta là thần khí và là sự sống, thì Phanxicô cũng nói các vị này “thông ban cho chúng ta thần khí và sự sống.”
Quả thật, phải có một ơn rất lớn lao mới có thể tin mạnh mẽ vào các linh mục. Thời đó chưa có chủng viện đào tạo (350 năm sau mới có chủng viện, năm 1563 sau cđ Trento, mới có chủng viện đầu tiên), nên đa số các linh mục thời đó, và nhiều vị thời nay nữa, cũng là những con người tầm thường. Vậy mà Phanxicô đã tin mạnh mẽ: Chúa đã ban và vẫn còn ban cho tôi ơn tin mạnh mẽ vào các linh mục sống theo qui luật Hội Thánh Rôma vì thánh chức của các ngài, nên dầu các ngài có bách hại tôi, tôi vẫn chạy đến với các ngài. 7 Dù tôi có khôn ngoan như vua Sa-lô-mon, nếu tôi gặp các linh mục thấp kém ở thế gian này, tôi cũng không muốn giảng dạy trong giáo xứ của các ngài, nếu các ngài không chấp thuận. 8 Tôi muốn kính sợ, yêu mến và quí trọng các ngài cũng như tất cả các linh mục khác như là tôn chủ của tôi. 9 Tôi không muốn xem xét tội lỗi của các ngài, vì tôi nhìn thấy Con Thiên Chúa hiện diện nơi các ngài và vì các ngài là tôn chủ của tôi.
Truyện Ba người bạn, số 57, ghi, cũng vì chính linh mục cử hành bí tích rất thánh, nên Phanxicô ra lệnh cho anh em khi gặp bất cứ linh mục nào, luôn phải cúi đầu, hôn tay. Còn khi các vị này đi ngựa, còn phải hôn cả càng yên, nơi người đặt chân để bước lên ngựa. (Nếu bây giờ linh mục đi Honda, chắc phải hôn bàn đạp thắng, cần sang số, chỗ đặt chân…)
3. Ơn tin các nhà thờ,
hay là ơn tin Chúa ở trong các Nhà Thờ.
Ơn này Phanxicô ghi đầu tiên trong Di Chúc :
“4 Chúa đã ban cho tôi ơn tin mạnh mẽ vào sự hiện diện của Chúa trong các nhà thờ, đến nỗi tôi cầu nguyện một cách đơn sơ rằng: 5 “Lạy Chúa Giêsu Kitô, chúng con thờ lạy Chúa trong hết mọi nhà thờ của Chúa trên khắp hoàn cầu. Chúng con chúc tụng Chúa, vì Chúa đã dùng thánh giá mà cứu chuộc thiên hạ” .
Phanxicô tin các nhà thờ, vì Chúa hiện diện ở Nhà Thờ. Mà Chúa hiện diện rõ nhất là qua cử hành Thánh Thể tại Nhà thờ và Nhà thờ là nơi lưu giữ Thánh Thể (thời đó nơi chốn cử hành thánh lễ và nơi lưu giữ Mình Thánh không dễ dãi như bây giờ, phải ở Nhà Thờ !). Mà Nhà thờ là nơi Chúa ngự, cho nên phải sạch sẽ xứng đáng.
Khi Dòng chưa mấy người vào, Phanxicô ở Portiuncula, đi giảng chung quanh Assisi, khi đi giảng Phanxicô luôn mang theo một cái… chổi. Phanxicô không thể chịu nổi (không phải vì tức giận mà thương cảm) khi vào nhà thờ nào mà thấy Nhà Chúa, nơi cử hành Thánh Thể dơ bẩn, không được chăm sóc. Giảng xong, Phanxicô kính mời các linh mục lại, đưa ra xa khỏi giáo dân, và khuyên các linh mục, vì phần rỗi của họ hãy chăm sóc nhà thờ bàn thờ, nơi diễn ra mầu nhiệm thánh. (LP 18-19)
Bởi thế Phanxicô không thể chịu được cảnh người ta, nhất là các linh mục (ngoài Dòng, chứ trong Dòng ngài ra lệnh) lơ là với bí tích rất thánh này: Tôi tha thiết đối với điều sau đây hơn là đối với chính bản thân tôi: đó là xin anh em, mỗi khi thấy là hợp lý và cần thiết, hãy khiêm nhường xin các giáo sĩ trên hết mọi sự, phải tôn kính Mình và Máu cực thánh của Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, cùng các danh hiệu và các lời thánh thiêng của Người, đã được ghi chép để làm cho Mình Người hiện diện. Xin các ngài hãy coi trọng các chén thánh, khăn thánh, các đồ trang hoàng bàn thờ và tất cả những gì liên hệ đến việc tế lễ. Nếu Mình cực thánh Chúa để ở nơi nào tồi tàn thì, theo như Hội Thánh truyền dạy, xin các ngài hãy cất vào chỗ quí báu và khóa lại cẩn thận; khi mang Mình thánh đi đâu, phải hết lòng cung kính và khi ban phát cho kẻ khác, phải hết sức thận trọng . (T Pv)
Có lần Phanxicô đưa ra sáng kiến này, không biết sẽ thực hiện ra sao, đó là Phanxicô muốn sai anh em đi khắp thế gian, cầm một bình ciboire quí giá, để gặp nơi nào Mình Thánh Chúa không được đặt để cách tôn kính thì cất giữ vào bình quí giá và lưu vào nơi quí giá. (2Cel 152).
Chúa đã ban cho Phanxicô 3 ơn tin : tin Thánh Thể, tin linh mục và tin nhà thờ, tức là tin Chúa ngự trong Thánh Thể, tin Chúa ở trong con người linh mục, và tin Chúa ngự tại nhà thờ. Tức là tin Chúa ngự trong ba : hình bánh, linh mục, nhà thờ. Đây là ơn. Ơn tin. Chúa ban với một nỗ lực nhỏ của con người. Chúng ta đang ở trong nhà thờ, đó là một nỗ lực, một cố gắng. Chúng ta thấy có các linh mục, cả giám mục nữa. Chúng ta sắp tham dự cử hành Thánh Thể. Xin Chúa, nhờ lời chuyển cầu của thánh Phanxicô, cho chúng ta cũng được 3 ơn tin như người, là ơn tin Chúa ngự thật trong hình bánh, tin Chúa ở trong con người linh mục và tin Chúa ngự giữa Nhà Người, là ngôi nhà thờ chúng ta đang cùng các linh mục cử hành Thánh Thể đây. Amen.
LM. Anphong Nguyễn Công Minh, ofm