Chúa Nhật 22 Thường Niên B
Có lẽ một trong những điều tệ hại nhất đang xảy ra trong xã hội Việt Nam chúng ta ngày nay là sự giả dối và lường gạt lẫn nhau. Một ví dụ: sự gian lận tuổi của các đội bóng đá nhi đồng vừa được phanh phui trên các báo thể thao. Có nhiều người sống giả dối một cách công khai, trắng trợn. Nhưng cũng có nhiều người sống giả dối một cách kín đáo và khéo che dấu dưới những chiêu bài đạo đức. Chính sự giả dối của nhiều người, kể cả những người có chức quyền, có địa vị cao trong xã hội đã làm cho xã hội suy thoái về mặt đạo đức, nhân cách. Đó là một nguy cơ trầm trọng đối vối tương lai đất nước.
Nhưng thử hỏi: sự giả dối đáng kết án kia có xẩy ra trong Giáo hội hay chỉ xẩy ra ngoài xã hội mà thôi? Thật khó mà có câu trả lời chính xác! Nhưng tốt nhất là chúng ta hãy coi chừng và thận trọng để chúng ta đừng vô tình hay hữu ý trở thành những người sống đạo đức giả, chẳng khác gì những người Biệt phái thời Chúa Giêsu. Muốn thế chúng ta hãy để cho sứ điệp của Lời Chúa hôm nay chất vấn lương tâm mình, nếu chúng ta có thiện chí muốn sống theo Chúa thực sự.
I. LẮNG NGHE & TÌM HIỂU LỜI CHÚA
1.1 Bài đọc 1: Đnl 4,1-2.6-8: Là những lời căn dặn ân cần của Ong Môsê nói với dân riêng của Thiên Chúa: ”Hỡi Ítraen, hãy nghe những thánh chỉ và quyết định…để anh em đem ra thực hành. Anh em đừng thêm gì vào lời tôi truyền cho anh em, cũng đừng bớt gì nhưng phải giữ những mệnh lệnh của Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, mà tôi truyền cho anh em. Anh em phải giữ và đem ra thực hành, vì nhờ đó anh em sẽ được các dân coi là khôn ngoan và thông minh”.
1.2 Bài đọc 2: Gc 1,17-18.21b-22.27: Là những lời khuyên của Thánh Gia-côbê Tông đồ, gồm hai ý chính: (1o) Mọi ơn lành và phúc lộc, nhất là Lời chân lý, đều do Thiên Chúa tạo dựng cũng là Cha yêu thương ban cho chúng ta; (2o) Hãy đón nhận Lời có sức cứu độ ấy của Thiên Chúa và đem Lời ấy ra thực hành, chứ đừng nghe xuông mà lừa dối chính mình.
1.3 Bài Tin Mừng: Mc 7,1-8a.14-15.21-23: Là tường thuật của Máccô về một trong những cuộc “đụng độ” giữa Đức Giêsu và những người Phari-sêu. Cuộc đụng độ lần này xoay quanh vấn đề người ta phải tôn trọng và tuân giữ điều răn của Thiên Chúa hay truyền thống của cha ông cũng chỉ là những người phàm? Cơ hội thuận lợi là những người Pharisêu bắt gặp vài môn đệ của Đức Giêsu không rửa tay trước khi ăn. Rửa tay trước khi ăn là một tập tục, một truyền thống mà người Do Thái giữ gìn rất cặn kẽ. Họ bắt bẻ Đức Giêsu: “Sao các môn đệ của ông không theo truyền thống của tiền nhân, cứ để tay ô uế mà dùng bữa?” Đức Giêsu trả lời họ: ”Ngôn sứ Isaia thật đã nói tiên tri rất đúng về các ông là những kẻ đạo đức giả khi viết rằng: Dân này tôn kính Ta bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì xa Ta. Chúng có thờ phương Ta thì cũng vô ích, vì giáo lý chúng dạy chỉ là giới luật phàm nhân. Các ông gạt bỏ điều răn Thiên Chúa mà duy trì truyền thống của người phàm”. Động cơ của người Pharisêu là tìm dịp, tìm cách bắt bẻ Đức Giêsu và các môn đệ Người. Nguyên nhân sâu xa của thái độ ấy là sự giả hình của người Biệt Phái, cứ nuôi ảo tưởng và làm ra mình là những người đạo đức, thánh thiện mà coi khinh, coi thường và kết án người khác. Chính thái độ và cách sống không lành mạnh ấy của các kinh sư, luật sĩ đã bị Đức Giêsu vạch trần và lên án.
Phúc âm Maccô kể tiếp: Sau đó Đức Giêsu lại gọi đám đông tới mà bảo: ”Xin mọi người nghe tôi nói đây, và hiểu cho rõ: không có cái gì từ bên ngoài vào trong con người lại có thể làm cho con người ra ô uế được; nhưng chính cái từ con người xuất ra, là cái làm cho con người ra ô uế. Vì từ bên trong, từ lòng người, phát xuất những ý định xấu: tà dâm, trộm cắp, giết người, ngoại tình, tham lam, độc ác, xảo trá, trác táng, ganh tỵ, phỉ báng, kiêu ngạo, ngông cuồng. Tất cả những điều xấu xa đó đều từ bên trong xuất ra, và làm cho con người ra ô uế”
Như thế thì cái cần thanh tẩy trước tiên là tâm hồn, là tư tưởng, là các suy nghĩ của chúng ta chứ không phải là bàn tay. Bởi vì một khi mà tâm hồn bất chính, tư tưởng tội lỗi, suy nghĩ sai lầm thì chúng ta sẽ bị dẫn đi rất xa khỏi nẻo đường công chính và bị dẫn xuống rất thấp, ngang với loài cầm thú. Còn nếu đôi tay chúng ta có không sạch thì cùng lắm là mất vệ sinh ăn uống, là mắc bệnh truyền nhiễm và tốn tiền thuốc thang chữa trị mà thôi.
II. ĐÓN NHẬN & SỐNG SỨ ĐIỆP LỜI CHÚA
Rõ ràng sứ điệp của Lời Chúa hôm nay là chúng ta hãy sống trung thực, chẳng những sống trung thực trước mặt Thiên Chúa mà còn sống trung thực trước mặt người đời và với chính bản thân chúng ta nữa.
2.1 Sống chân thực trước mặt Thiên Chúa vì Chúa không ưa thích sự gỉa dối và vì chúng ta không thể che dấu Người điều gì.
Thiên Chúa là Chân Lý tuyệt đối, có nghĩa là sự giả dối không có chỗ nơi Người, không được Người ưa thích và ủng hộ. Trái lại Thiên Chúa lên án cách sống giả hình, sai lạc với sự thật. Thiên Chúa không khinh chê người yếu đuối, tội lỗi nhưng khinh chê những kẻ đạo dức giả. Thiên Chúa yêu thương, tha thứ cho những người yếu đuối, tội lỗi, nhưng Thiên Chúa không thể chấp nhận kẻ sống giả hình. Chúng ta cứ đọc kỹ Phúc âm, chúng ta thấy ngay điều này: Trong giai đoạn sống công khai, Đức Giêsu gần gũi, thân thương, chan hòa, thông cảm với hết mọi hạng người: cùng đinh, tội lỗi, đĩ điếm, ngoại tình, thu thuế, bệnh hoạn tật nguyền …..trong xã hội. Chỉ duy có hạng người Biệt phái là Chúa giữ khoảng cách và có thái độ phê phán, đôi khi khá gây gắt. Chúng ta chỉ cần nhớ lại những câu: “Khốn cho các ngươi…, Khốn cho các ngươi….. “ (vì thế này, vì thế nọ) trong Phúc âm thì chúng ta xác tín về thái độ của Thiên Chúa đối với loại người giả hình.
Còn một lý do khác khiến chúng ta phải sống trung thực với Thiên Chúa, vì Người thấu suốt mọi sự, thông biết mọi điều. Dấu ai thì dấu chứ chúng ta không thể dấu Thiên Chúa. Những chuyện xấu xa, giả dối mà chúng ta đang dấu kín và ém nhẹm sớm muộn gì cũng sẽ tới ngày bị phanh phui trước ánh sáng của Chúa Tể vũ trụ.
2.2 Sống chân thực trước mặt người đời vì giá trị đích thực của chúng ta không tùy thuộc vào sự đánh giá của người đời mà tùy thuộc vào tư cách, phẩm giá, cách sống của chính mình.
Đối với con người, uy tín hay thanh danh là một điều cực kỳ quan trọng trong cuộc sống. Nhưng uy tín và thanh danh chỉ là thực khi được xây dựng trên người thật việc thật. Thế nhưng có không ít người, sẵn sàng sống trong ảo tưởng, sống lừa dối chính mình và lừa dối người khác khi che đậy những khuyết điểm hay những điều xấu xa tệ hại của mình. Họ cho rằng giá trị con người mình tùy thuộc vào sự đánh giá của người chung quanh, của người đời. Vì thế mà những người ấy tìm hết mọi cách để hình ảnh của họ được tô vẽ, phóng đại và tô mầu trước mắt thiên hạ. Thật ra thì giá trị đích thực của chúng ta là do tư cách, phẩm chất, cách sống của chúng ta, chứ không phải do sự đánh giá (nhiều khi rất sai lầm) của người đời. Cũng không tùy thuộc vào những cái chúng ta có: tiền bạc, chức quyền, địa vị, tiếng tăm. Trong Anh ngữ người ta nói TO BE quan trọng hơn TO HAVE. To be là phẩm chất, là tư cách; còn to have là sở hữu!
2.3 Sống chân thực với chính mình chúng ta mới được giải phóng.
Những người sống giả hình là họ sống trong mơ tưởng, trong ‘không thực’. Chỉ khi nào chúng ta có đủ dũng cảm sống chân thực với chính bản thân mình, thì lúc đó chúng ta mới được giải phóng. Giải phóng khỏi ảo tưởng, khỏi lừa dối, khỏi hợm mình. Cũng chỉ khi đó chúng ta mới tìm được bình an và hạnh phúc thật.
Sống chân thực với chính mình là nhận thức được những khả năng cũng như những ưu khuyết điểm của mình. Sống chân thực với chính mình còn là và nhất là biết chấp nhận -một cách bằng an, khiêm tốn- những khiếm khuyết, yếu đuối, lỡ lầm của mình. Đó là một điều hết sức khó nên không phải ai cũng làm được, vì đòi hỏi nhiều can đảm và lòng khiêm nhường.
III. CẦU NGUYỆN
Lạy Thiên Chúa Cha là Đấng toàn Chân, toàn Thiện và toàn Mỹ, xin Chúa ban cho chúng con một tâm hồn nhậy cảm trước những gì là Chân là Thiện là Mỹ mà chúng con gặp được nơi trần gian này, để đời sống nhân linh của chúng con ngày càng phong phú hầu làm vinh danh Chúa!
Lạy Chúa Giêsu Kitô là Lời Chân Thật của Thiên Chúa. Chúa đến trần gian để dạy chúng con sống chân thực trước mặt Thiên Chúa, trước mặt người đời và với chính bản thân chúng con. Nhưng chúng con gặp rất nhiều khó khăn khi cố gắng sống như thế: Chúng con không đủ dũng cảm, không đủ khiêm nhường để chấp nhận thân phận mỏng dòn và yếu đuối của chúng con. Chúng con lầm tưởng về giá trị đích thực của con người nên tìm cách che đậy tính hư, nết xấu, khiếm khuyết và sống trong ảo tưởng hão huyền. Chúng con tìm cách chê bai, khinh khi người khác để tự đề cao mình. Chúng con chẳng khác gì những người Pharisêu xưa luôn rình rập bắt bẻ anh em, mà cho mình là người thánh thiện. Chúng con bám víu vào những điều phụ thuộc không quan trọng là tập quán, thói quen của người đời mà quên điều cốt yếu trong Giáo lý của Đạo Chúa. Xin Chúa sửa dạy chúng con, uốn nắn chúng con, cho chúng con thành người và thành môn đệ đích thực của Chúa.
Có lẽ một trong những điều tệ hại nhất đang xảy ra trong xã hội Việt Nam chúng ta ngày nay là sự giả dối và lường gạt lẫn nhau. Một ví dụ: sự gian lận tuổi của các đội bóng đá nhi đồng vừa được phanh phui trên các báo thể thao. Có nhiều người sống giả dối một cách công khai, trắng trợn. Nhưng cũng có nhiều người sống giả dối một cách kín đáo và khéo che dấu dưới những chiêu bài đạo đức. Chính sự giả dối của nhiều người, kể cả những người có chức quyền, có địa vị cao trong xã hội đã làm cho xã hội suy thoái về mặt đạo đức, nhân cách. Đó là một nguy cơ trầm trọng đối vối tương lai đất nước.
Nhưng thử hỏi: sự giả dối đáng kết án kia có xẩy ra trong Giáo hội hay chỉ xẩy ra ngoài xã hội mà thôi? Thật khó mà có câu trả lời chính xác! Nhưng tốt nhất là chúng ta hãy coi chừng và thận trọng để chúng ta đừng vô tình hay hữu ý trở thành những người sống đạo đức giả, chẳng khác gì những người Biệt phái thời Chúa Giêsu. Muốn thế chúng ta hãy để cho sứ điệp của Lời Chúa hôm nay chất vấn lương tâm mình, nếu chúng ta có thiện chí muốn sống theo Chúa thực sự.
I. LẮNG NGHE & TÌM HIỂU LỜI CHÚA
1.1 Bài đọc 1: Đnl 4,1-2.6-8: Là những lời căn dặn ân cần của Ong Môsê nói với dân riêng của Thiên Chúa: ”Hỡi Ítraen, hãy nghe những thánh chỉ và quyết định…để anh em đem ra thực hành. Anh em đừng thêm gì vào lời tôi truyền cho anh em, cũng đừng bớt gì nhưng phải giữ những mệnh lệnh của Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, mà tôi truyền cho anh em. Anh em phải giữ và đem ra thực hành, vì nhờ đó anh em sẽ được các dân coi là khôn ngoan và thông minh”.
1.2 Bài đọc 2: Gc 1,17-18.21b-22.27: Là những lời khuyên của Thánh Gia-côbê Tông đồ, gồm hai ý chính: (1o) Mọi ơn lành và phúc lộc, nhất là Lời chân lý, đều do Thiên Chúa tạo dựng cũng là Cha yêu thương ban cho chúng ta; (2o) Hãy đón nhận Lời có sức cứu độ ấy của Thiên Chúa và đem Lời ấy ra thực hành, chứ đừng nghe xuông mà lừa dối chính mình.
1.3 Bài Tin Mừng: Mc 7,1-8a.14-15.21-23: Là tường thuật của Máccô về một trong những cuộc “đụng độ” giữa Đức Giêsu và những người Phari-sêu. Cuộc đụng độ lần này xoay quanh vấn đề người ta phải tôn trọng và tuân giữ điều răn của Thiên Chúa hay truyền thống của cha ông cũng chỉ là những người phàm? Cơ hội thuận lợi là những người Pharisêu bắt gặp vài môn đệ của Đức Giêsu không rửa tay trước khi ăn. Rửa tay trước khi ăn là một tập tục, một truyền thống mà người Do Thái giữ gìn rất cặn kẽ. Họ bắt bẻ Đức Giêsu: “Sao các môn đệ của ông không theo truyền thống của tiền nhân, cứ để tay ô uế mà dùng bữa?” Đức Giêsu trả lời họ: ”Ngôn sứ Isaia thật đã nói tiên tri rất đúng về các ông là những kẻ đạo đức giả khi viết rằng: Dân này tôn kính Ta bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì xa Ta. Chúng có thờ phương Ta thì cũng vô ích, vì giáo lý chúng dạy chỉ là giới luật phàm nhân. Các ông gạt bỏ điều răn Thiên Chúa mà duy trì truyền thống của người phàm”. Động cơ của người Pharisêu là tìm dịp, tìm cách bắt bẻ Đức Giêsu và các môn đệ Người. Nguyên nhân sâu xa của thái độ ấy là sự giả hình của người Biệt Phái, cứ nuôi ảo tưởng và làm ra mình là những người đạo đức, thánh thiện mà coi khinh, coi thường và kết án người khác. Chính thái độ và cách sống không lành mạnh ấy của các kinh sư, luật sĩ đã bị Đức Giêsu vạch trần và lên án.
Phúc âm Maccô kể tiếp: Sau đó Đức Giêsu lại gọi đám đông tới mà bảo: ”Xin mọi người nghe tôi nói đây, và hiểu cho rõ: không có cái gì từ bên ngoài vào trong con người lại có thể làm cho con người ra ô uế được; nhưng chính cái từ con người xuất ra, là cái làm cho con người ra ô uế. Vì từ bên trong, từ lòng người, phát xuất những ý định xấu: tà dâm, trộm cắp, giết người, ngoại tình, tham lam, độc ác, xảo trá, trác táng, ganh tỵ, phỉ báng, kiêu ngạo, ngông cuồng. Tất cả những điều xấu xa đó đều từ bên trong xuất ra, và làm cho con người ra ô uế”
Như thế thì cái cần thanh tẩy trước tiên là tâm hồn, là tư tưởng, là các suy nghĩ của chúng ta chứ không phải là bàn tay. Bởi vì một khi mà tâm hồn bất chính, tư tưởng tội lỗi, suy nghĩ sai lầm thì chúng ta sẽ bị dẫn đi rất xa khỏi nẻo đường công chính và bị dẫn xuống rất thấp, ngang với loài cầm thú. Còn nếu đôi tay chúng ta có không sạch thì cùng lắm là mất vệ sinh ăn uống, là mắc bệnh truyền nhiễm và tốn tiền thuốc thang chữa trị mà thôi.
II. ĐÓN NHẬN & SỐNG SỨ ĐIỆP LỜI CHÚA
Rõ ràng sứ điệp của Lời Chúa hôm nay là chúng ta hãy sống trung thực, chẳng những sống trung thực trước mặt Thiên Chúa mà còn sống trung thực trước mặt người đời và với chính bản thân chúng ta nữa.
2.1 Sống chân thực trước mặt Thiên Chúa vì Chúa không ưa thích sự gỉa dối và vì chúng ta không thể che dấu Người điều gì.
Thiên Chúa là Chân Lý tuyệt đối, có nghĩa là sự giả dối không có chỗ nơi Người, không được Người ưa thích và ủng hộ. Trái lại Thiên Chúa lên án cách sống giả hình, sai lạc với sự thật. Thiên Chúa không khinh chê người yếu đuối, tội lỗi nhưng khinh chê những kẻ đạo dức giả. Thiên Chúa yêu thương, tha thứ cho những người yếu đuối, tội lỗi, nhưng Thiên Chúa không thể chấp nhận kẻ sống giả hình. Chúng ta cứ đọc kỹ Phúc âm, chúng ta thấy ngay điều này: Trong giai đoạn sống công khai, Đức Giêsu gần gũi, thân thương, chan hòa, thông cảm với hết mọi hạng người: cùng đinh, tội lỗi, đĩ điếm, ngoại tình, thu thuế, bệnh hoạn tật nguyền …..trong xã hội. Chỉ duy có hạng người Biệt phái là Chúa giữ khoảng cách và có thái độ phê phán, đôi khi khá gây gắt. Chúng ta chỉ cần nhớ lại những câu: “Khốn cho các ngươi…, Khốn cho các ngươi….. “ (vì thế này, vì thế nọ) trong Phúc âm thì chúng ta xác tín về thái độ của Thiên Chúa đối với loại người giả hình.
Còn một lý do khác khiến chúng ta phải sống trung thực với Thiên Chúa, vì Người thấu suốt mọi sự, thông biết mọi điều. Dấu ai thì dấu chứ chúng ta không thể dấu Thiên Chúa. Những chuyện xấu xa, giả dối mà chúng ta đang dấu kín và ém nhẹm sớm muộn gì cũng sẽ tới ngày bị phanh phui trước ánh sáng của Chúa Tể vũ trụ.
2.2 Sống chân thực trước mặt người đời vì giá trị đích thực của chúng ta không tùy thuộc vào sự đánh giá của người đời mà tùy thuộc vào tư cách, phẩm giá, cách sống của chính mình.
Đối với con người, uy tín hay thanh danh là một điều cực kỳ quan trọng trong cuộc sống. Nhưng uy tín và thanh danh chỉ là thực khi được xây dựng trên người thật việc thật. Thế nhưng có không ít người, sẵn sàng sống trong ảo tưởng, sống lừa dối chính mình và lừa dối người khác khi che đậy những khuyết điểm hay những điều xấu xa tệ hại của mình. Họ cho rằng giá trị con người mình tùy thuộc vào sự đánh giá của người chung quanh, của người đời. Vì thế mà những người ấy tìm hết mọi cách để hình ảnh của họ được tô vẽ, phóng đại và tô mầu trước mắt thiên hạ. Thật ra thì giá trị đích thực của chúng ta là do tư cách, phẩm chất, cách sống của chúng ta, chứ không phải do sự đánh giá (nhiều khi rất sai lầm) của người đời. Cũng không tùy thuộc vào những cái chúng ta có: tiền bạc, chức quyền, địa vị, tiếng tăm. Trong Anh ngữ người ta nói TO BE quan trọng hơn TO HAVE. To be là phẩm chất, là tư cách; còn to have là sở hữu!
2.3 Sống chân thực với chính mình chúng ta mới được giải phóng.
Những người sống giả hình là họ sống trong mơ tưởng, trong ‘không thực’. Chỉ khi nào chúng ta có đủ dũng cảm sống chân thực với chính bản thân mình, thì lúc đó chúng ta mới được giải phóng. Giải phóng khỏi ảo tưởng, khỏi lừa dối, khỏi hợm mình. Cũng chỉ khi đó chúng ta mới tìm được bình an và hạnh phúc thật.
Sống chân thực với chính mình là nhận thức được những khả năng cũng như những ưu khuyết điểm của mình. Sống chân thực với chính mình còn là và nhất là biết chấp nhận -một cách bằng an, khiêm tốn- những khiếm khuyết, yếu đuối, lỡ lầm của mình. Đó là một điều hết sức khó nên không phải ai cũng làm được, vì đòi hỏi nhiều can đảm và lòng khiêm nhường.
III. CẦU NGUYỆN
Lạy Thiên Chúa Cha là Đấng toàn Chân, toàn Thiện và toàn Mỹ, xin Chúa ban cho chúng con một tâm hồn nhậy cảm trước những gì là Chân là Thiện là Mỹ mà chúng con gặp được nơi trần gian này, để đời sống nhân linh của chúng con ngày càng phong phú hầu làm vinh danh Chúa!
Lạy Chúa Giêsu Kitô là Lời Chân Thật của Thiên Chúa. Chúa đến trần gian để dạy chúng con sống chân thực trước mặt Thiên Chúa, trước mặt người đời và với chính bản thân chúng con. Nhưng chúng con gặp rất nhiều khó khăn khi cố gắng sống như thế: Chúng con không đủ dũng cảm, không đủ khiêm nhường để chấp nhận thân phận mỏng dòn và yếu đuối của chúng con. Chúng con lầm tưởng về giá trị đích thực của con người nên tìm cách che đậy tính hư, nết xấu, khiếm khuyết và sống trong ảo tưởng hão huyền. Chúng con tìm cách chê bai, khinh khi người khác để tự đề cao mình. Chúng con chẳng khác gì những người Pharisêu xưa luôn rình rập bắt bẻ anh em, mà cho mình là người thánh thiện. Chúng con bám víu vào những điều phụ thuộc không quan trọng là tập quán, thói quen của người đời mà quên điều cốt yếu trong Giáo lý của Đạo Chúa. Xin Chúa sửa dạy chúng con, uốn nắn chúng con, cho chúng con thành người và thành môn đệ đích thực của Chúa.