THƠ CƯỜI QUAN HẮC ÁM
Trước đây có một quan huyện phán đoán rất là hồ đồ ngớ ngẩn, và nghiện rượu rất nặng, lơ là việc quan, áp bức dân chúng.
Dân chúng vì thế mà rất oán hận, bèn nộ khí làm một bài vè chế giễu quan :
“Đèn lồng nước sơn đen, ban ngày đom đóm lữa.
Tường trắng hình bạch hổ, giấy xanh vẽ rồng đen.
Trái cà gõ khánh đất, bí đao gõ chuông gỗ.
Nhưng biết tiền và rượu, không lo chính và công” (1).
(Chuyện tiếu thời thượng)
Suy tư :
Ở đời, làm quan mà hồ đồ thì dân khổ và nuôi mầm bạo loạn, làm bề trên mà thiên vị thì mầm móng bất mãn được tồn trử nơi các thành viên, một lúc nào đó sẽ gây tai hoạ cho cộng đoàn.
Làm quan là “cha mẹ của dân”, quan to quan nhỏ cũng đều là tước lộc của nhà nước ban cho, tức là thay mặt nhà nước để lo đến cuộc sống hạnh phúc của dân chúng mà mình có trách nhiệm, cho nên làm quan mà chỉ biết vơ vét cho mình, hồ đồ khi thấy màu vàng của kim tiền làm cho cán cân công lí bị nghiêng lệch, thì tội rất lớn, không những với tổ quốc mà còn với người dân.
Con người ta thường thích quyền lực, thích “quản” người khác để tỏ ra ta đây là có quyền, cho nên có người mới làm được chức tổ trưởng tổ dân phố thì đã biết hạch hoẹ người hàng xóm, lại có người mới “nghe nói” sẽ được đề bạt lên giữ chức vụ phụ việc cho bề trên thì đã nhìn anh em bằng nửa con ngươi...
Làm quan to hay quan nhỏ, làm bề trên hay bề dưới cũng cần phải có đức độ.
Đức độ của người trên là biết yêu thương và chăm lo cho người dưới; đức độ của người dưới là biết cộng tác với người trên để phát triển và tồn tại, đó chính là hoa quả của yêu thương và lòng khiêm tốn của tinh thần Phúc Âm vậy.
Đức độ không phải được đo tài năng, cũng không phải được đo bằng học vị này hay học vị nọ, nhưng đức độ được đo bằng sự yêu thương và tha thứ.
-----------------------------------
(1)Chính và công : sửa chữa việc làm và công vụ.
Trước đây có một quan huyện phán đoán rất là hồ đồ ngớ ngẩn, và nghiện rượu rất nặng, lơ là việc quan, áp bức dân chúng.
Dân chúng vì thế mà rất oán hận, bèn nộ khí làm một bài vè chế giễu quan :
“Đèn lồng nước sơn đen, ban ngày đom đóm lữa.
Tường trắng hình bạch hổ, giấy xanh vẽ rồng đen.
Trái cà gõ khánh đất, bí đao gõ chuông gỗ.
Nhưng biết tiền và rượu, không lo chính và công” (1).
(Chuyện tiếu thời thượng)
Suy tư :
Ở đời, làm quan mà hồ đồ thì dân khổ và nuôi mầm bạo loạn, làm bề trên mà thiên vị thì mầm móng bất mãn được tồn trử nơi các thành viên, một lúc nào đó sẽ gây tai hoạ cho cộng đoàn.
Làm quan là “cha mẹ của dân”, quan to quan nhỏ cũng đều là tước lộc của nhà nước ban cho, tức là thay mặt nhà nước để lo đến cuộc sống hạnh phúc của dân chúng mà mình có trách nhiệm, cho nên làm quan mà chỉ biết vơ vét cho mình, hồ đồ khi thấy màu vàng của kim tiền làm cho cán cân công lí bị nghiêng lệch, thì tội rất lớn, không những với tổ quốc mà còn với người dân.
Con người ta thường thích quyền lực, thích “quản” người khác để tỏ ra ta đây là có quyền, cho nên có người mới làm được chức tổ trưởng tổ dân phố thì đã biết hạch hoẹ người hàng xóm, lại có người mới “nghe nói” sẽ được đề bạt lên giữ chức vụ phụ việc cho bề trên thì đã nhìn anh em bằng nửa con ngươi...
Làm quan to hay quan nhỏ, làm bề trên hay bề dưới cũng cần phải có đức độ.
Đức độ của người trên là biết yêu thương và chăm lo cho người dưới; đức độ của người dưới là biết cộng tác với người trên để phát triển và tồn tại, đó chính là hoa quả của yêu thương và lòng khiêm tốn của tinh thần Phúc Âm vậy.
Đức độ không phải được đo tài năng, cũng không phải được đo bằng học vị này hay học vị nọ, nhưng đức độ được đo bằng sự yêu thương và tha thứ.
-----------------------------------
(1)Chính và công : sửa chữa việc làm và công vụ.