Trong thời gian gần đây hệ thống tổ chức của Giáo Hội Phương Tây được nêu lên thành vấn đề khi tiếp cận với thực tế của lục địa Á Châu, đặc biệt là ở Nhật Bản, và cũng như một vài vùng ở Ấn đô và tại Trung Hoa.
Các Đức Giám Mục Nhật Bản không lấy làm thỏa đáng khi các Bộ ở Roma giải quyết về “Con Đường Mới về Tân Tòng” (Chemin Néo-Catéchuménal); những Giáo Hội Công giáo ở vùng Á Đông, đặc biệt là ở Ấn độ lấy làm ngại ngùng khi phải vâng theo một vài giáo điều theo như luật Latinh mà các Bộ ở Rôma mong muốn; các Giáo Hội ở Trung quốc phải đương đầu với chính quyền và các Giáo Hội địa phương không có được tự do hành động như ở Phưong Tây. Việc tuyên phong Đức Tổng Giám Mục Hon Tai fai vào chức vụ Chủ tịch Bộ Truyền Giáo các Dân Tộc là một chú ý rất đầy ý nghĩa của Đức Thánh Cha về hoàn cảnh này.
Đông Phương sẽ có một vai trò rất quan trọng trong ngàn năm thứ ba. Nền tảng của Kitô giáo rất mỏng manh trong các quốc gia này. Ngoại trừ Phi luật tân là quốc gia có đa số người Công giáo khoảng 80% dân số còn các quốc gia khác đều là thiểu số. Ở Nhật bản có khoản 400.000 người và các nơi khác cũng vậy. Ngoại trừ Việt Nam và Sri Lanka, người Công giáo có khoản trên 3% dân số. “đây là một điều đáng lo ngại nhưng cũng là một hứa hẹn đầy hy vọng”, như Cha Henri Madelin, thuộc Dòng Tên, đã viết.
Dỉ nhiên, các Giáo Hội sẽ phát triển ở những nơi có nhiều người trẻ, ở đó cần có nhiều thay đổi từ nhiều khía cạnh. Đó là điều cần phải phục hồi lại sứ vụ không phải như ngày hôm nay, mà phải như những ngày của những vị tiền bối, như Cha Alexandre de Rhodes khi đến Việt nam, Cha Robert de Nobili khi đến Ấn độ và Cha Ricci khi đến lục địa Trung Hoa.
Xu Guangqi người đại diện cho một khia cạnh về việc hội nhập văn hóa Phúc Âm vào nước Trung Hoa dưới triều Nhà Minh. “Tiến sĩ Phao lồ Xu Guangqi không những chỉ là một nhà Nho khả kính, mà còn là một quan đại thần. Ông là người Trung Hoa, sinh vào năm 1562 ở ngoại ô Thượng Hải và qua đời năm 1633 ở Bắc Kinh và đã làm đến quan Thượng Thư. Ông làm quan tại Triều Đình trong những thập niên cưối cùng của triều đại nhà Minh. Ông đã được gặp gở Cha Matteo Ricci và đã trở lại Đạo Công giáo, đã rửa tội và mang tên là Phao lồ Xu Guangqi và được thụ huấn nền khoa học Tây Phương.
Cũng như đối với Cha Matteo Ricci, Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI ước mong là Cha Matteo sẽ được nâng lên hàng “Chân Phước”.
Dưới hình thức của các nhà phát minh, một cuộc kết hợp giữa những nền văn hóa khác biệt với đức tin Công giáo, họ là những nhà khai phá đã hoàn thành nhiều công việc thật kỳ diệu trong công cuộc truyền giáo. Câu chuyện vẫn còn dài dài chưa chấm dứt.
Để loan truyền Tin Mừng trong dân chúng tại những miền này, các người Công Giáo trong miền Á Đông làm sao cho đức tin ăn sâu vào trong văn hóa và phong tục của họ và họ phải đương đầu với những tôn giáo đã ăn sâu vào nền văn hoá của họ hàng ngàn năm khi họ nhìn Kitô giáo như một tôn giáo xa lạ và đầy ngờ vực, như tín đồ Ấn độ giáo, Phật giáo, Lão giáo và Khổng giáo và còn nhiều phái nữa. Công việc này thật là khó khăn, chúng ta cần có những người thợ can đảm và dũng mãnh.
Giáo Hội Công giáo, “như một sự truyền thông, cần phải giao tiếp chứ không thể khép kín” như một Giám mục người Indonesia tuyên bố. Giáo Hội miền Á đông cần có một sắc thái khác biệt chứ không phải hoàn toàn phản ảnh theo đúng như Tây Phương.
Nhưng nếu sự hội nhập văn hóa về đức tin Công giáo mở rộng với những nền văn hóa khác biệt của mỗi quốc gia và tôn trọng nguồn gốc chính là làm sao để khỏi sai lạc với sinh khí của Phúc Âm và ánh sang bao gồm tất cả mọi nền văn hóa. Điều này đòi hỏi phải có những suy tư thật rộng rải, chân thành, huấn luyện kỷ càng và lối truyền đạt chính xác.
Như vậy các Giáo Hội Á đông sẽ có những nét đặc biệt chứ không thể sao chép y
nguyên bản của các Giáo Hội Tây Phương.
Điều này rất cần thiết cho sự hội nhập văn hóa, được thúc đẩy bởi sự toàn cầu hóa. Á đông đang ở trong một trạng thái khủng hoảng về những kiểu mẫu về sự phát triển. Những giá trị Á đông rất đáng quí nhưng nó không thể thuộc về một hành tinh khác mà cũng phải có những nhân quyền như những giá trị của Tây Phương, dù là một lục địa mà họ rất hảnh diện về nền văn minh của họ như Trung Hoa. Ho cần thực hiện một nền dân chủ căn bản, tự do hội họp, tự do thông tin, tôn trọng đời sống tư hữu, là những giá trị không thể nào loại bỏ được.
Đó là những giá trị phổ quát cho tất cả mọi văn hóa. Những người Kitô hữu Á đông cần phải có những ý niệm về một nền văn hóa thế giới để đóng góp vào sự phát triển đời sống của người dân của xứ sở mình. Họ cần phải xem như họ là thành phần của xứ sở hiện đại chứ không phải là những kẻ sống sót của một thời đại xa xưa. Những thách đố thuộc về của họ. Họ cần phải đáp ứng lại như cách nhìn của một người Kitô hũu. Như cách nhìn của nhà thần học Ấn độ Micharel Amaladoss, người Kitô hũu cần hợp tác với những người khác tôn giáo và vớí tất cả mọi người một cách cởi mở để mọi người nhìn thấy những giá trị của Nước Thiên Chúa. (nguồn: Asianews).