Tại Bồ đào nha, Đức giáo hoàng kêu gọi một tân hình thức rao truyền Tin Mừng
PORTO, Portugal (CNS) Trong cuộc tông du 4 ngày tại Bồ đào nha, Đức giáo hoàng Benedict XVI chuyển hướng chú ý của giáo hội vào Fatima, và đề ra một nhãn quan mới đối với những lần hiện ra và những thông điệp tại đây của Đức Mẹ
Nhưng mục tiêu lớn lao hơn của chuyến đi từ ngày 11 đến 14 tháng 5 – một điểm mà ngài trình bầy ở mỗi nơi trong ba trạm dừng chân – là thúc đẩy người Công giáo chấp nhận một phương thức mạnh mẽ hơn, trực tiếp hơn trong công tác rao truyền Tin Mừng nơi một xã hội phần lớn đã bị tục hóa.
Hết cuộc nói truyện này sang cuộc nói truyện khác, Đức giáo hoàng đều đề cập đến phương cách trở thành một nhà truyền giáo trong xã hội tân tiến, ngài thách đố những người Công giáo đang chiếm đa số tại Bồ đào nha – và hàng giám mục của nước này - phải ngưng chấp nhận một hình thức đầu hàng lặng lẽ khi đức tin bị đặt ra bên lề cuộc sống và ngay cả còn bị nhạo báng nữa.
Ngày 14 tháng 5 tại thành phố Porto nằm ở miền bắc nước Bồ, chặng lớn cuối của cuộc hành trình, trong một Thánh lễ có khoảng 200 ngàn người tham dự, Đức giáo hoàng nói với các tín hữu rằng nhiệm vụ của họ trong vai trò mộn đệ của Chúa Kitô là loan báo Tin Mừng trong mọi môi trường của xã hội:
“Chúng ta phải thắng cơn cám dỗ chỉ muốn giới hạn chính mình ở những gì chúng ta đang có được, hoặc tưởng là chúng ta có, củng cố an toàn cho riêng mình: làm như thế sẽ là một cái chết từ từ chậm chạp của giáo hội không còn hiện diện giữa lòng thế giới.”
Có đôi lúc người ta cho rằng Đức giáo hoàng đã chấp nhận cái ý tưởng muốn duy trì một giáo hội nhỏ gọn hơn nhưng hoạt động tích cực hơn, tức là củng cố căn tính của giáo hội. Nhưng tại Bồ đào nha, ngài minh định rõ rệt rằng chiến thuật “cắt tỉa lại cho gọn” như thế không phải là mục tiêu của ngài.
Tại Porto, Đức giáo hoàng nói rằng để hoạt động hữu hiệu hơn, phải thay đổi cái tư tưởng truyền thống về rao giảng Tin Mừng của giáo hội. Trong những xã hội không ngừng trở thành đa văn hóa như hiện nay, giáo hội cần phải có khả năng kết hợp đối thoại với rao truyền và làm chứng nhân cho đức tin.
Tuy thế, theo lời ngài, bản đồ truyền giáo của giáo hội không còn hạn chế về địa lý nữa. Những người chờ đợi sứ điệp của Tin Mừng “không chỉ là những dân tộc ngoài Kitô giáo ở những vùng đất xa xăm” mà còn là toàn bộ các khu vực xã hội và văn hóa xuyên suốt những biên giới các quốc gia, các châu lục.
Những lời phát biểu của ngài dường như để chuẩn bị cho việc loan báo, có thể vào những tuần lễ sắp tới, việc thành lập một “Hội đồng Giáo hoàng về Tân phúc âm hóa” nhằm mục đích chính xác là phát triển nỗ lực truyền giáo rộng lớn hơn trong các quốc gia có truyền thống theo Kitô giáo.
Ngay từ lúc bước xuống khỏi phi cơ, vị giáo hoàng 83 tuổi này đã minh xác rằng cái tư tưởng “tân phúc âm hóa” của ngài không có nghĩa là nỗ lực tái lập Công giáo thành quốc giáo. Ngày 11 tháng 5 khi tới thủ đô Lisbon, ngài tuyên bố với các viên chức chính quyền tại đây rằng giáo hội hạnh phúc được sống trong một xã hội đa nguyên, thách đố các tín hữu nói lên niềm tin của mình và đem ra thực hành.
Tuyên bố trước một đám đông tràn ngập những công trường chính của Lisbon trong Thánh lễ, ngài khuyến khích những người Công giáo hãy trở thành “những chứng nhân ngời sáng” đức tin của họ trong những địa hạt chính yếu của xã hội: đó là gia đình, văn hóa, nền kinh tế và chính trường. Khi đã chấp nhận điều đó như lý thuyết cổ vũ, thì ngài đưa ra cho họ bài học “Phúc âm hóa 101”, đặt trọng tâm vào nhiệt tình và tình yêu Chúa Kitô.
“Hãy làm chứng nhân trước mọi người về niềm vui tạo nên bởi sự hiện diện tuy mạnh mẽ nhưng êm ái của Chúa, bắt đầu với những người đồng thời với quý vị. Hãy nói cho họ hay rằng trở thành bạn hữu với Chúa Giêsu là một điều tốt đẹp và đi theo Người là điều rất đáng làm.”
Tại Fatima, chú tâm của Đức giáo hoàng đặt vào Mẹ Maria và phong trào đạo đức đã phát triển từ đền thánh Đức Mẹ tại đó. Ngài liên kết những lần hiện ra của Đức Mẹ với công tác rao truyền Tin Mừng; trong một nghi thức đọc kinh chiều với các linh mục và tu sĩ ngài nói rằng Đức Maria vẫn là tấm gương cho người Kitô hữu trong giáo hội thời tân tiến.
Hướng dẫn đêm lần hạt Mân côi hôm 12 tháng 5 cho hàng ngàn khách hành hương, ngài nói rằng đức tin ở nhiều nơi dường như giống một ánh sáng trong cơn nguy bị “vĩnh viễn giập tắt”. Ưu tiên tuyệt đối của giáo hội hôm nay là “làm cho Thiên Chúa được mọi người thấy hiển hiện trên thế giới, và mở ra cho nhân loại một con đường dẫn đến Thiên Chúa.” Ngài bảo người Công giáo Bồ đào nha: “Đừng hổ thẹn khi bày tỏ những dấu chỉ niềm tin của các bạn.”
Ngày hôm sau, khi nói chuyện với giới Công giáo hoạt động trong các chương trình xã hội, Đức giáo hoàng nhắm mục tiêu vào hai vấn đề từng chứng tỏ ảnh hưởng nhạt nhòa của giáo hội tại Bồ đào nha: việc giải phóng cho các vụ phá thai được hợp pháp vào năm 2007, và chấp nhận luật hôn nhân đồng phái tính. Ngài gọi cả hai diễn biến đó là “những đe dọa ngấm ngầm và nguy hiểm cho công ích” và lời phát biểu của ngài đã được hoan hô nhiệt liệt.
Nhưng Đức giáo hoàng cũng còn thách đố cử tọa, nói rằng điều quan trọng đối với các chương trình xã hội của giáo hội là chống lại các giá trị duy vật chất và theo thuyết tương đối của nền văn hóa hiện đang khống chế, mà nếu đi theo, sẽ làm cho các nỗ lực của họ cạn kiệt dần đi đức tin và niềm hy vọng Kitô giáo. Quả thực ngài đã yêu cầu các chương trình xã hội do giáo hội điều hành phải kiên cường căn tính Công giáo.
Sau đó, hôm 13 tháng 5, khi phát biểu trước các giám mục Bồ đào nha, ngài đã dùng thứ ngôn ngữ mạnh mẽ khác thường để tố cáo điều ngài mệnh danh là một “sự im lặng của niềm tin” trước những tấn công rộng lớn vào các giá trị tôn giáo. Ngài nói: Khi các nhà chính trị và giới truyền thông khinh miệt tôn giáo, những người Công giáo nào hổ thẹn vì đức tin của mình, là đã “tiếp tay” cho chủ nghĩa tục hóa, vì đã không dám cất lên tiếng nói.
Chính các giám mục nữa, cũng phải tôn trọng chủ nghĩa đa nguyên và đi vào đối thoại, nhưng không được “như người bị bịt miệng” khi phải bảo vệ các giảng huấn của giáo hội về luân lý.
Rõ ràng là Đức giáo hoàng coi công tác rao truyền Tin Mừng ngày nay như là một hoạt động phản kích lại văn hóa. Như ngài đã nói trong lần phát biểu đầu tiên tại Bồ đào nha, trong những xã hội tân tiến điều đó có thể dẫn tới hình thức “chọn lựa cấp tiến” để chết vì đạo.
Chiều kích lớn khác trong cuộc viếng thăm của Đức giáo hoàng là cách thức giải thích thông điệp Fatima của ngài. Trên chuyến bay đến Bồ, ngài làm ngạc nhiên các ký giả khi nói rằng cuộc khổ nạn của giáo hội như tiên báo trong những lần Đức Mẹ hiện ra ở Fatima có thể còn bao gồm cả vụ tai tiếng lạm dụng tính dục của hàng giáo sĩ nữa – đó là một thí dụ về cuộc tấn công “kinh hoàng” vào giáo hội bởi tội lỗi của chính các thành viên.
Tại Fatima, Đức giáo hoàng đã tôn vinh Đức Mẹ, cầu nguyện trước tượng Người và tại mộ của của ba trẻ em chăn chiên đã được thấy Đức Mẹ hiện ra năm 1917.
Cử hành Thánh lễ trước khoảng nửa triệu người tại đền thánh ngày 13 tháng 5, ngày kỷ niệm lần hiện ra đầu tiên của Đức Mẹ, Đức giáo hoàng nhấn mạnh rằng sứ điệp tiên tri của Fatima chưa chấm dứt, mà quả thực còn có ý nghĩa đặc biệt đối với thế giới vẫn còn vướng mắc trong một “chu kỳ chết chóc và khủng bố.”
Ngài minh định rằng ngài coi các sứ điệp và các bí mật Fatima không phải là những tiên báo như trong sách khải huyền, mà như là lời kêu gọi tiếp tục cải hối đối với một giáo hội khổ đau và một thế giới khổ đau.
Nỗ lực như thế để “phổ thông hoá” sứ điệp Fatima phù hợp với tiến trình thần học của Đức giáo hoàng Benedict đối với các điều mạc khải riêng tư, nhưng đã làm cho một số những người hâm mộ những thị kiến Fatima tự hỏi không biết các chi tiết kinh hoàng sẽ được giải thích như thế nào.
PORTO, Portugal (CNS) Trong cuộc tông du 4 ngày tại Bồ đào nha, Đức giáo hoàng Benedict XVI chuyển hướng chú ý của giáo hội vào Fatima, và đề ra một nhãn quan mới đối với những lần hiện ra và những thông điệp tại đây của Đức Mẹ
Nhưng mục tiêu lớn lao hơn của chuyến đi từ ngày 11 đến 14 tháng 5 – một điểm mà ngài trình bầy ở mỗi nơi trong ba trạm dừng chân – là thúc đẩy người Công giáo chấp nhận một phương thức mạnh mẽ hơn, trực tiếp hơn trong công tác rao truyền Tin Mừng nơi một xã hội phần lớn đã bị tục hóa.
Hết cuộc nói truyện này sang cuộc nói truyện khác, Đức giáo hoàng đều đề cập đến phương cách trở thành một nhà truyền giáo trong xã hội tân tiến, ngài thách đố những người Công giáo đang chiếm đa số tại Bồ đào nha – và hàng giám mục của nước này - phải ngưng chấp nhận một hình thức đầu hàng lặng lẽ khi đức tin bị đặt ra bên lề cuộc sống và ngay cả còn bị nhạo báng nữa.
Ngày 14 tháng 5 tại thành phố Porto nằm ở miền bắc nước Bồ, chặng lớn cuối của cuộc hành trình, trong một Thánh lễ có khoảng 200 ngàn người tham dự, Đức giáo hoàng nói với các tín hữu rằng nhiệm vụ của họ trong vai trò mộn đệ của Chúa Kitô là loan báo Tin Mừng trong mọi môi trường của xã hội:
“Chúng ta phải thắng cơn cám dỗ chỉ muốn giới hạn chính mình ở những gì chúng ta đang có được, hoặc tưởng là chúng ta có, củng cố an toàn cho riêng mình: làm như thế sẽ là một cái chết từ từ chậm chạp của giáo hội không còn hiện diện giữa lòng thế giới.”
Có đôi lúc người ta cho rằng Đức giáo hoàng đã chấp nhận cái ý tưởng muốn duy trì một giáo hội nhỏ gọn hơn nhưng hoạt động tích cực hơn, tức là củng cố căn tính của giáo hội. Nhưng tại Bồ đào nha, ngài minh định rõ rệt rằng chiến thuật “cắt tỉa lại cho gọn” như thế không phải là mục tiêu của ngài.
Tại Porto, Đức giáo hoàng nói rằng để hoạt động hữu hiệu hơn, phải thay đổi cái tư tưởng truyền thống về rao giảng Tin Mừng của giáo hội. Trong những xã hội không ngừng trở thành đa văn hóa như hiện nay, giáo hội cần phải có khả năng kết hợp đối thoại với rao truyền và làm chứng nhân cho đức tin.
Tuy thế, theo lời ngài, bản đồ truyền giáo của giáo hội không còn hạn chế về địa lý nữa. Những người chờ đợi sứ điệp của Tin Mừng “không chỉ là những dân tộc ngoài Kitô giáo ở những vùng đất xa xăm” mà còn là toàn bộ các khu vực xã hội và văn hóa xuyên suốt những biên giới các quốc gia, các châu lục.
Những lời phát biểu của ngài dường như để chuẩn bị cho việc loan báo, có thể vào những tuần lễ sắp tới, việc thành lập một “Hội đồng Giáo hoàng về Tân phúc âm hóa” nhằm mục đích chính xác là phát triển nỗ lực truyền giáo rộng lớn hơn trong các quốc gia có truyền thống theo Kitô giáo.
Ngay từ lúc bước xuống khỏi phi cơ, vị giáo hoàng 83 tuổi này đã minh xác rằng cái tư tưởng “tân phúc âm hóa” của ngài không có nghĩa là nỗ lực tái lập Công giáo thành quốc giáo. Ngày 11 tháng 5 khi tới thủ đô Lisbon, ngài tuyên bố với các viên chức chính quyền tại đây rằng giáo hội hạnh phúc được sống trong một xã hội đa nguyên, thách đố các tín hữu nói lên niềm tin của mình và đem ra thực hành.
Tuyên bố trước một đám đông tràn ngập những công trường chính của Lisbon trong Thánh lễ, ngài khuyến khích những người Công giáo hãy trở thành “những chứng nhân ngời sáng” đức tin của họ trong những địa hạt chính yếu của xã hội: đó là gia đình, văn hóa, nền kinh tế và chính trường. Khi đã chấp nhận điều đó như lý thuyết cổ vũ, thì ngài đưa ra cho họ bài học “Phúc âm hóa 101”, đặt trọng tâm vào nhiệt tình và tình yêu Chúa Kitô.
“Hãy làm chứng nhân trước mọi người về niềm vui tạo nên bởi sự hiện diện tuy mạnh mẽ nhưng êm ái của Chúa, bắt đầu với những người đồng thời với quý vị. Hãy nói cho họ hay rằng trở thành bạn hữu với Chúa Giêsu là một điều tốt đẹp và đi theo Người là điều rất đáng làm.”
Tại Fatima, chú tâm của Đức giáo hoàng đặt vào Mẹ Maria và phong trào đạo đức đã phát triển từ đền thánh Đức Mẹ tại đó. Ngài liên kết những lần hiện ra của Đức Mẹ với công tác rao truyền Tin Mừng; trong một nghi thức đọc kinh chiều với các linh mục và tu sĩ ngài nói rằng Đức Maria vẫn là tấm gương cho người Kitô hữu trong giáo hội thời tân tiến.
Hướng dẫn đêm lần hạt Mân côi hôm 12 tháng 5 cho hàng ngàn khách hành hương, ngài nói rằng đức tin ở nhiều nơi dường như giống một ánh sáng trong cơn nguy bị “vĩnh viễn giập tắt”. Ưu tiên tuyệt đối của giáo hội hôm nay là “làm cho Thiên Chúa được mọi người thấy hiển hiện trên thế giới, và mở ra cho nhân loại một con đường dẫn đến Thiên Chúa.” Ngài bảo người Công giáo Bồ đào nha: “Đừng hổ thẹn khi bày tỏ những dấu chỉ niềm tin của các bạn.”
Ngày hôm sau, khi nói chuyện với giới Công giáo hoạt động trong các chương trình xã hội, Đức giáo hoàng nhắm mục tiêu vào hai vấn đề từng chứng tỏ ảnh hưởng nhạt nhòa của giáo hội tại Bồ đào nha: việc giải phóng cho các vụ phá thai được hợp pháp vào năm 2007, và chấp nhận luật hôn nhân đồng phái tính. Ngài gọi cả hai diễn biến đó là “những đe dọa ngấm ngầm và nguy hiểm cho công ích” và lời phát biểu của ngài đã được hoan hô nhiệt liệt.
Nhưng Đức giáo hoàng cũng còn thách đố cử tọa, nói rằng điều quan trọng đối với các chương trình xã hội của giáo hội là chống lại các giá trị duy vật chất và theo thuyết tương đối của nền văn hóa hiện đang khống chế, mà nếu đi theo, sẽ làm cho các nỗ lực của họ cạn kiệt dần đi đức tin và niềm hy vọng Kitô giáo. Quả thực ngài đã yêu cầu các chương trình xã hội do giáo hội điều hành phải kiên cường căn tính Công giáo.
Sau đó, hôm 13 tháng 5, khi phát biểu trước các giám mục Bồ đào nha, ngài đã dùng thứ ngôn ngữ mạnh mẽ khác thường để tố cáo điều ngài mệnh danh là một “sự im lặng của niềm tin” trước những tấn công rộng lớn vào các giá trị tôn giáo. Ngài nói: Khi các nhà chính trị và giới truyền thông khinh miệt tôn giáo, những người Công giáo nào hổ thẹn vì đức tin của mình, là đã “tiếp tay” cho chủ nghĩa tục hóa, vì đã không dám cất lên tiếng nói.
Chính các giám mục nữa, cũng phải tôn trọng chủ nghĩa đa nguyên và đi vào đối thoại, nhưng không được “như người bị bịt miệng” khi phải bảo vệ các giảng huấn của giáo hội về luân lý.
Rõ ràng là Đức giáo hoàng coi công tác rao truyền Tin Mừng ngày nay như là một hoạt động phản kích lại văn hóa. Như ngài đã nói trong lần phát biểu đầu tiên tại Bồ đào nha, trong những xã hội tân tiến điều đó có thể dẫn tới hình thức “chọn lựa cấp tiến” để chết vì đạo.
Chiều kích lớn khác trong cuộc viếng thăm của Đức giáo hoàng là cách thức giải thích thông điệp Fatima của ngài. Trên chuyến bay đến Bồ, ngài làm ngạc nhiên các ký giả khi nói rằng cuộc khổ nạn của giáo hội như tiên báo trong những lần Đức Mẹ hiện ra ở Fatima có thể còn bao gồm cả vụ tai tiếng lạm dụng tính dục của hàng giáo sĩ nữa – đó là một thí dụ về cuộc tấn công “kinh hoàng” vào giáo hội bởi tội lỗi của chính các thành viên.
Tại Fatima, Đức giáo hoàng đã tôn vinh Đức Mẹ, cầu nguyện trước tượng Người và tại mộ của của ba trẻ em chăn chiên đã được thấy Đức Mẹ hiện ra năm 1917.
Cử hành Thánh lễ trước khoảng nửa triệu người tại đền thánh ngày 13 tháng 5, ngày kỷ niệm lần hiện ra đầu tiên của Đức Mẹ, Đức giáo hoàng nhấn mạnh rằng sứ điệp tiên tri của Fatima chưa chấm dứt, mà quả thực còn có ý nghĩa đặc biệt đối với thế giới vẫn còn vướng mắc trong một “chu kỳ chết chóc và khủng bố.”
Ngài minh định rằng ngài coi các sứ điệp và các bí mật Fatima không phải là những tiên báo như trong sách khải huyền, mà như là lời kêu gọi tiếp tục cải hối đối với một giáo hội khổ đau và một thế giới khổ đau.
Nỗ lực như thế để “phổ thông hoá” sứ điệp Fatima phù hợp với tiến trình thần học của Đức giáo hoàng Benedict đối với các điều mạc khải riêng tư, nhưng đã làm cho một số những người hâm mộ những thị kiến Fatima tự hỏi không biết các chi tiết kinh hoàng sẽ được giải thích như thế nào.