Phỏng theo Peter Steinfels
"Và thêm một sự hiểu lầm tôi muốn làm sáng tỏ: Theo kế hoạch của chúng tôi, không có đô la liên bang sẽ được dùng cho quỹ phá thai, và luật pháp liên bang về lương tâm sẽ vẫn tiếp tục."
Lời tuyên bố khó tin này của Tổng thống Obama tại buổi họp lưỡng viện Quốc hội thứ tư vừa qua, có phá tan hoả mù trên trận tuyến phá thai không?
Không! Phe chống đối, như các đoàn thể National Right to Life Committee hoặc The Catholic League for Religious and Civil Rights, đã nhanh chóng tuyên bố rằng có thể tổng thống không có dụng ý đúng như là những gì ông nói. Nhưng một số khác, như Hội Đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ và một số nhà lãnh đạo tôn giáo, đã hoan nghênh các từ ngữ của TT.
Tuy nhiên, hầu như khi đề cập đến việc tu sửa dự luật cải tổ Y Tế, một số lượng đáng kể của cả hai phe đã tuyên bố một cuộc ngưng bắn hạn chế (limited truce).
Câu phương châm là "phá thai trung lập." (abortion neutral)
Hai chữ trung lập có nghĩa là cả hai đối thủ trên v/d phá thai, sẽ không sử dụng các nỗ lực tu sửa sắp tới để thăng tiến chương trình của họ. Quan trọng nhất, họ sẽ không cố gắng thay đổi trạng thái pháp lý liên quan đến tài chính liên bang.
Cuộc ngưng bắn cũng không có nghĩa là các cán bộ của các phe - hoặc người dân Mỹ nói chung – cũng chấp nhận trung lập về vấn đề này. Sự thực thì có vẻ khác.
Khi nói đến chăm sóc sức khỏe, người ủng hộ quyền phá thai cho rằng phá thai nên được đối xử không khác gì bất kỳ thủ tục y tế nào mà người Mỹ có quyền hợp pháp được hưởng. Phe chống phá thai thì cho rằng một thủ tục mà họ xem là nguy hiểm cho một thành viên của loài người, dù trong thời kỳ phát triển sớm hay muộn, thì không có đủ điều kiện là chăm sóc sức khỏe.
Không phe nào chịu nhượng bộ những niềm tin cơ bản hoặc những mục tiêu dài hạn của mình, nhưng ít nhất một số nhân vật có ảnh hưởng trên cả hai phe đã đặt giá trị cải tổ y tế là ưu tiên, miễn là việc cải tổ này không làm thay đổi “nguyên trạng” (status quo) hiện tại.
Nhưng “nguyên trạng” là gì ?
Hiện nay chính phủ liên bang không trả tiền Medicaid cho phá thai, ngoại trừ trong trường hợp bị hãm hiếp, loạn luân hoặc nguy hiểm đến tính mạng của người phụ nữ có thai, (cấp tiểu bang vẫn có thể làm khác). Luật cấm cũng áp dụng tương tự cho các chương trình khác của liên bang.
Ví dụ chương trình The Federal Employees Health Benefits, thường được trích dẫn là một mô hình cho các bảo hiểm, đã cung cấp cho hàng triệu nhân viên liên bang, bao gồm cả các thành viên của Quốc hội, một sự lựa chọn của hàng trăm bảo hiểm tư và trả tiền hầu hết các khoản lệ phí. Nhưng không có khoản phá thai trong đó, ngoại trừ, một lần nữa, trong trường hợp bị hãm hiếp, loạn luân, hoặc đe dọa đến đến tính mạng của người phụ nữ.
Đối với các người chống phá thai, phá thai trung lập có nghĩa là duy trì những hạn chế này, kể cả áp dụng hạn chế trên những chương trình tư nhân mà nhờ việc trao đổi bảo hiểm sẽ nhận được trợ cấp liên bang.
Đối thủ phá thai cũng muốn những hạn chế này được viết ra một cách rõ ràng, không để cho tòa án phải dẫn giải hoặc thi hành tuỳ nghi bởi những nhân viên được bổ nhiệm.
Ngược lại, những người ủng hộ phá thai nhìn v/d dưới một lăng kính khác. Họ không phủ nhận cái thực tế là có việc cấm sử dụng quỹ liên bang cho phá thai. Nhưng họ nhấn mạnh rằng hàng triệu phụ nữ đã được bảo vệ bởi các chương trình bảo hiểm tư từ các hãng vẫn đang trả chi phí cho phá thai.
Nhiều cá nhân có thu nhập thấp hoặc là nhân viên của các doanh nghiệp nhỏ có thể hội đủ điều kiện để hưởng các chương trình tư rẻ hơn vì có trợ cấp liên bang hoặc hoán đổi lấy một chương trình công. Vậy khi hoán đổi như vậy, những phụ nữ này sẽ bị mất những quyền lợi họ đang có bây giờ.
Đối với họ, đó không chỉ là làm mất thăng bằng trạng thái “nguyên trạng”, đó còn là vi phạm nguyên tắc về tu sửa mà tổng thống đã đề ra, là người dân không bị mất bảo hiểm hiện có của họ.
Một tu chính có triển vọng hàng đầu do dân biểu Lois Capps, Dân chủ California, đã cố gắng bắc cầu những khác biệt này. Tu chính cho phép nới rộng thêm nhiều trường hợp phá thai (ngoài những trường hợp hiện hành là bị hãm hiếp, loạn luân, hoặc đe dọa đến đến tính mạng của người phụ nữ) vào các chương trình bảo hiểm công cộng, nhưng bắt buộc rằng trong các trao đổi phải cho phép sự lựa chọn giữa hai chương trình bảo hiểm tư được trợ cấp liên bang, một cho phép phá thai, và một không cho phép.
Tu chính Capps cố gắng đáp ứng luật hiện hành của liên bang cấm tài trợ trực tiếp cho phá thai bằng cách đòi hỏi chính phủ phải giữ hai tài khoản riêng biệt cho lệ phí bảo hiểm, một có phá thai và một không có, và chỉ thanh toán cho phá thai (ngoài các trường hợp ngoại lệ hiện hành) từ tài khoản có lệ phí phá thai.
Các nhóm như Planned Parenthood và Naral Pro-Choice America nhấn mạnh rằng sự phân biệt về tiền bạc này có nghĩa là phá thai sẽ được trả bằng "đô la tư nhân".
Đối thủ chống phá thai gọi đó là một xảo thuật sổ sách kế toán (bookkeeping legerdemain).
Họ tranh luận rằng tiền thuế trợ cấp (cho phá thai) và lệ phí bảo hiểm của cá nhân hoàn toàn trộn lẫn vơi nhau và sau này vẫn có thể bị trộn lẫn một cách tinh vi trong các chương trình công cộng; như vậy các lệ phí bảo hiểm phá thai sẽ được tính cho cả cho những người không muốn phá thai; và như vậy thì tiền liên bang vẫn sẽ trực tiếp đi tới các nhà cung cấp phá thai.
Họ sợ rằng ông Obama, sẽ dùng tài hùng biện của mình, thuyết phục Quốc hội và dân chúng rằng việc giải quyết có nhiều kẽ hở này là "không có đô la liên bang sẽ được sử dụng để tài trợ phá thai."
Ngay trong trường hợp tìm ra phương cách để trao đổi một bảo hiểm tư có phá thai với một bảo hiểm có trợ cấp mà không liên hệ đến tiền của liên bang, thì việc này vẫn sẽ là một chuyển hướng từ các chính sách hiện hành (làm mất thăng bằng “nguyên trạng”).
Tất nhiên, tu chính Capps sẽ chắc chắn không phải là lời cuối cùng trong cuộc tranh luận. Sẽ còn có những đề xuất khác làm cho bảo hiểm phá thai được riêng biệt rõ ràng hơn, chẳng hạn như đặt thêm phụ bản (riders) cho phép mua những chương trình phá thai bổ sung (supplemental abortion coverage) với giá rẻ, hay như Steven Waldman đã đề nghị trong The Wall Street Journal, là chuyển trợ cấp thành "vouchers” (chứng phiếu) cho các cá nhân thay vì chính phủ đề ra những kế hoạch cụ thể. "
”Phá thai trung lập” thật là một khái niệm khó nắm vững, nhưng nhiệt độ của vấn đề còn nóng hơn tuỳ thuộc vào thái độ của Quốc hội, Toà Bạch Cung và các phe nhóm.
"Và thêm một sự hiểu lầm tôi muốn làm sáng tỏ: Theo kế hoạch của chúng tôi, không có đô la liên bang sẽ được dùng cho quỹ phá thai, và luật pháp liên bang về lương tâm sẽ vẫn tiếp tục."
Lời tuyên bố khó tin này của Tổng thống Obama tại buổi họp lưỡng viện Quốc hội thứ tư vừa qua, có phá tan hoả mù trên trận tuyến phá thai không?
Không! Phe chống đối, như các đoàn thể National Right to Life Committee hoặc The Catholic League for Religious and Civil Rights, đã nhanh chóng tuyên bố rằng có thể tổng thống không có dụng ý đúng như là những gì ông nói. Nhưng một số khác, như Hội Đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ và một số nhà lãnh đạo tôn giáo, đã hoan nghênh các từ ngữ của TT.
Tuy nhiên, hầu như khi đề cập đến việc tu sửa dự luật cải tổ Y Tế, một số lượng đáng kể của cả hai phe đã tuyên bố một cuộc ngưng bắn hạn chế (limited truce).
Câu phương châm là "phá thai trung lập." (abortion neutral)
Hai chữ trung lập có nghĩa là cả hai đối thủ trên v/d phá thai, sẽ không sử dụng các nỗ lực tu sửa sắp tới để thăng tiến chương trình của họ. Quan trọng nhất, họ sẽ không cố gắng thay đổi trạng thái pháp lý liên quan đến tài chính liên bang.
Cuộc ngưng bắn cũng không có nghĩa là các cán bộ của các phe - hoặc người dân Mỹ nói chung – cũng chấp nhận trung lập về vấn đề này. Sự thực thì có vẻ khác.
Khi nói đến chăm sóc sức khỏe, người ủng hộ quyền phá thai cho rằng phá thai nên được đối xử không khác gì bất kỳ thủ tục y tế nào mà người Mỹ có quyền hợp pháp được hưởng. Phe chống phá thai thì cho rằng một thủ tục mà họ xem là nguy hiểm cho một thành viên của loài người, dù trong thời kỳ phát triển sớm hay muộn, thì không có đủ điều kiện là chăm sóc sức khỏe.
Không phe nào chịu nhượng bộ những niềm tin cơ bản hoặc những mục tiêu dài hạn của mình, nhưng ít nhất một số nhân vật có ảnh hưởng trên cả hai phe đã đặt giá trị cải tổ y tế là ưu tiên, miễn là việc cải tổ này không làm thay đổi “nguyên trạng” (status quo) hiện tại.
Nhưng “nguyên trạng” là gì ?
Hiện nay chính phủ liên bang không trả tiền Medicaid cho phá thai, ngoại trừ trong trường hợp bị hãm hiếp, loạn luân hoặc nguy hiểm đến tính mạng của người phụ nữ có thai, (cấp tiểu bang vẫn có thể làm khác). Luật cấm cũng áp dụng tương tự cho các chương trình khác của liên bang.
Ví dụ chương trình The Federal Employees Health Benefits, thường được trích dẫn là một mô hình cho các bảo hiểm, đã cung cấp cho hàng triệu nhân viên liên bang, bao gồm cả các thành viên của Quốc hội, một sự lựa chọn của hàng trăm bảo hiểm tư và trả tiền hầu hết các khoản lệ phí. Nhưng không có khoản phá thai trong đó, ngoại trừ, một lần nữa, trong trường hợp bị hãm hiếp, loạn luân, hoặc đe dọa đến đến tính mạng của người phụ nữ.
Đối với các người chống phá thai, phá thai trung lập có nghĩa là duy trì những hạn chế này, kể cả áp dụng hạn chế trên những chương trình tư nhân mà nhờ việc trao đổi bảo hiểm sẽ nhận được trợ cấp liên bang.
Đối thủ phá thai cũng muốn những hạn chế này được viết ra một cách rõ ràng, không để cho tòa án phải dẫn giải hoặc thi hành tuỳ nghi bởi những nhân viên được bổ nhiệm.
Ngược lại, những người ủng hộ phá thai nhìn v/d dưới một lăng kính khác. Họ không phủ nhận cái thực tế là có việc cấm sử dụng quỹ liên bang cho phá thai. Nhưng họ nhấn mạnh rằng hàng triệu phụ nữ đã được bảo vệ bởi các chương trình bảo hiểm tư từ các hãng vẫn đang trả chi phí cho phá thai.
Nhiều cá nhân có thu nhập thấp hoặc là nhân viên của các doanh nghiệp nhỏ có thể hội đủ điều kiện để hưởng các chương trình tư rẻ hơn vì có trợ cấp liên bang hoặc hoán đổi lấy một chương trình công. Vậy khi hoán đổi như vậy, những phụ nữ này sẽ bị mất những quyền lợi họ đang có bây giờ.
Đối với họ, đó không chỉ là làm mất thăng bằng trạng thái “nguyên trạng”, đó còn là vi phạm nguyên tắc về tu sửa mà tổng thống đã đề ra, là người dân không bị mất bảo hiểm hiện có của họ.
Một tu chính có triển vọng hàng đầu do dân biểu Lois Capps, Dân chủ California, đã cố gắng bắc cầu những khác biệt này. Tu chính cho phép nới rộng thêm nhiều trường hợp phá thai (ngoài những trường hợp hiện hành là bị hãm hiếp, loạn luân, hoặc đe dọa đến đến tính mạng của người phụ nữ) vào các chương trình bảo hiểm công cộng, nhưng bắt buộc rằng trong các trao đổi phải cho phép sự lựa chọn giữa hai chương trình bảo hiểm tư được trợ cấp liên bang, một cho phép phá thai, và một không cho phép.
Tu chính Capps cố gắng đáp ứng luật hiện hành của liên bang cấm tài trợ trực tiếp cho phá thai bằng cách đòi hỏi chính phủ phải giữ hai tài khoản riêng biệt cho lệ phí bảo hiểm, một có phá thai và một không có, và chỉ thanh toán cho phá thai (ngoài các trường hợp ngoại lệ hiện hành) từ tài khoản có lệ phí phá thai.
Các nhóm như Planned Parenthood và Naral Pro-Choice America nhấn mạnh rằng sự phân biệt về tiền bạc này có nghĩa là phá thai sẽ được trả bằng "đô la tư nhân".
Đối thủ chống phá thai gọi đó là một xảo thuật sổ sách kế toán (bookkeeping legerdemain).
Họ tranh luận rằng tiền thuế trợ cấp (cho phá thai) và lệ phí bảo hiểm của cá nhân hoàn toàn trộn lẫn vơi nhau và sau này vẫn có thể bị trộn lẫn một cách tinh vi trong các chương trình công cộng; như vậy các lệ phí bảo hiểm phá thai sẽ được tính cho cả cho những người không muốn phá thai; và như vậy thì tiền liên bang vẫn sẽ trực tiếp đi tới các nhà cung cấp phá thai.
Họ sợ rằng ông Obama, sẽ dùng tài hùng biện của mình, thuyết phục Quốc hội và dân chúng rằng việc giải quyết có nhiều kẽ hở này là "không có đô la liên bang sẽ được sử dụng để tài trợ phá thai."
Ngay trong trường hợp tìm ra phương cách để trao đổi một bảo hiểm tư có phá thai với một bảo hiểm có trợ cấp mà không liên hệ đến tiền của liên bang, thì việc này vẫn sẽ là một chuyển hướng từ các chính sách hiện hành (làm mất thăng bằng “nguyên trạng”).
Tất nhiên, tu chính Capps sẽ chắc chắn không phải là lời cuối cùng trong cuộc tranh luận. Sẽ còn có những đề xuất khác làm cho bảo hiểm phá thai được riêng biệt rõ ràng hơn, chẳng hạn như đặt thêm phụ bản (riders) cho phép mua những chương trình phá thai bổ sung (supplemental abortion coverage) với giá rẻ, hay như Steven Waldman đã đề nghị trong The Wall Street Journal, là chuyển trợ cấp thành "vouchers” (chứng phiếu) cho các cá nhân thay vì chính phủ đề ra những kế hoạch cụ thể. "
”Phá thai trung lập” thật là một khái niệm khó nắm vững, nhưng nhiệt độ của vấn đề còn nóng hơn tuỳ thuộc vào thái độ của Quốc hội, Toà Bạch Cung và các phe nhóm.