ROME (Zenit, org).- Trong bài suy niệm của ngài về các bài đọc phụng vụ, Cha Capuchin Raniero Cantalamessa, người Giảng Phủ Giáo Hoàng, noi về mệnh lệnh của Chúa phải yêu thương người lân cận của mình.
* * *
Matthêu 22:34-40
Ngươi phải yêu mến anh em ngươi
"Ngươi phải thương tha nhân như chính mình ngươi." Khi thêm những lời "như chính mình ngươi," Chúa Giêsu đã đặt một kính soi trước mặt chúng ta mà chúng ta không thể đánh lừa, Người đã cho chúng ta một biện pháp không thể sai được để khám phá nếu chúng ta có yêu hay không yêu tha nhân. Chúng ta biết rất rõ, trong mọi hoàn cảnh, yêu chính mình ra sao, và chúng ta muốn những kẻ khác làm gì cho chúng ta.
Nếu chúng ta chăm chú kỹ lưỡng, chúng ta nhận thấy rằng Chúa Giêsu không nói: "Điều kẻ khác làm cho ngươi, ngươi hãy làm cho họ." Điều này vẫn còn là "Lex talionis-ăn miếng trả miếng": "Mắt đền mắt, và răng đền răng."
Điều Người nói--điều ngươi muốn kẻ khác làm cho ngươi, thì ngươi hãy làm cho họ rất khác biệt. (x. Mt 7:12)
Chúa Giêsu xem tình yêu tha nhân như "mệnh lệnh của Người," mệnh lệnh tóm tắt toàn thể lề luật. "Đây là mệnh lệnh của Thầy, là anh em hãy yêu nhau như Thầy đã yêu anh em" (Ga 15:12). Nhiều người đồng hóa toàn thể Kitô giáo với luật yêu người, và họ không sai.
Nhưng chúng ta phải cố gắng đi xa hơn một chút hơn bề mặt của những sự việc. Khi nguời ta nói về tình yêu tha nhân, người ta nghĩ ngay tới những "việc làm" bác ái, tới những sự phải làm cho tha nhân: cho họ ăn, uống, thăm viếng họ, nói tóm tắt là giúp đỡ tha nhân. Nhưng đó là hậu quả của tình yêu, chớ chưa phải là tình yêu. Lòng từ tâm tới trước sự làm phúc. Trước khi làm phúc, người ta phải muốn làm phúc.
Đức bác ái phải là "không giả vờ," tức là, phải chân thật (nghĩa đen, "không giả hình," Rm 12:9); người ta phải yêu "với một con tim trong sạch" ( 1 Pt 1:22). Trên thực tế, người ta có thể làm việc bác ái và bố thí vì nhiều lý do không dính dáp gì với tình yêu: tô điểm chính mình, để ra vẽ là một người làm điều thiện, được lên thiên đàng, và có khi để trấn an một lương tâm xấu.
Nhiều việc bác ái của chúng ta cho những nước Thế Giới Thứ Ba không phải do tình yêu sai khiến, nhưng do một lương tâm xấu. Chúng ta thừa nhận sự khác biệt gây gương xấu hiện hữu giữa chúng ta với họ, và chúng ta cảm thấy trách nhiệm phần nào về sự khốn khổ của họ. Người ta có thể thiếu lòng bác ái dầu khi "làm việc bác ái!"
Đó là một lầm lẫn tai hại nếu so sánh tình yêu chân tình và những việc làm bác ái, hoặc tìm nơi ẩn náu trong những khuynh hướng nội tại tốt đối với những kẻ khác hầu tìm trong đó một lý do biện minh cho sự thiếu đức bác ái tích cực và cụ thể của chúng ta.
Thánh Giacôbê nói, nếu bạn đi ngang qua một người đói nghèo bị lạnh cóng xương, thật có ích gì nếu bạn nói với họ: "Anh nghèo kia ơi, hãy đi sưởi
ấm và ăn một chút gì," nhưng lại không cho họ điều gì họ cần?
Thánh Gioan nói thêm, "Hỡi anh em là những người con bé nhỏ, chúng ta đừng yêu thương nơi đầu môi chót lưỡi, nhưng phải yêu thương cách chân thật và bằng việc làm" ( 1 Ga 3:18). Do đó, không nên chê bai những việc làm bác ái bên ngoài, nhưng phải bảo đảm rằng những việc làm đó dựa trên một cảm giác chân thật của tình yêu và lòng từ tâm.
Sự bác ái chân tình hay nội tâm là một sự bác ái mà tất cả chúng ta có thể thực hiện, nó có tính phổ quát. Đó không phải là một sự bác ái mà một số người--giàu có và khỏe manh- có thể cung cấp và những người khác là những người nghèo và bịnh hoạn chỉ có thể nhận lãnh. Tất cả có thể cho và nhận lấy sự bác ái. Hơn nữa, đó là hoàn toàn cụ thể. Đó là một vấn đề khởi sự nhìn với những cặp mắt mới về những tình huống và những người chúng ta đang sống với. Cặp mắt gì? Đơn giản: với những cặp mắt mà chúng ta muốn Chúa nhìn đến chúng ta--cặp mắt tha thứ, từ tâm, thông cảm, thứ lỗi!
Khi điều đó xảy ra, tất cả những tương quan thay đổi. Tất cả những lý do để phòng xa và đối nghịch đã ngăn trở yêu một người náo đó, tiêu tan dường như bởi một phép lạ, Và con người đó bắt đầu xem ra cho chúng ta điều họ thật sự là: một tạo vật nghèo chịu đau khổ vì sự yếu kém và những hạn chế của họ, như bạn, như mọi người.
Dường như cái mặt nạ mà những con người đang mang rớt xuống, và dường như mới cho chúng ta thấy thực sự khuôn mặt của con người ấy.
* * *
Matthêu 22:34-40
Ngươi phải yêu mến anh em ngươi
"Ngươi phải thương tha nhân như chính mình ngươi." Khi thêm những lời "như chính mình ngươi," Chúa Giêsu đã đặt một kính soi trước mặt chúng ta mà chúng ta không thể đánh lừa, Người đã cho chúng ta một biện pháp không thể sai được để khám phá nếu chúng ta có yêu hay không yêu tha nhân. Chúng ta biết rất rõ, trong mọi hoàn cảnh, yêu chính mình ra sao, và chúng ta muốn những kẻ khác làm gì cho chúng ta.
Nếu chúng ta chăm chú kỹ lưỡng, chúng ta nhận thấy rằng Chúa Giêsu không nói: "Điều kẻ khác làm cho ngươi, ngươi hãy làm cho họ." Điều này vẫn còn là "Lex talionis-ăn miếng trả miếng": "Mắt đền mắt, và răng đền răng."
Điều Người nói--điều ngươi muốn kẻ khác làm cho ngươi, thì ngươi hãy làm cho họ rất khác biệt. (x. Mt 7:12)
Chúa Giêsu xem tình yêu tha nhân như "mệnh lệnh của Người," mệnh lệnh tóm tắt toàn thể lề luật. "Đây là mệnh lệnh của Thầy, là anh em hãy yêu nhau như Thầy đã yêu anh em" (Ga 15:12). Nhiều người đồng hóa toàn thể Kitô giáo với luật yêu người, và họ không sai.
Nhưng chúng ta phải cố gắng đi xa hơn một chút hơn bề mặt của những sự việc. Khi nguời ta nói về tình yêu tha nhân, người ta nghĩ ngay tới những "việc làm" bác ái, tới những sự phải làm cho tha nhân: cho họ ăn, uống, thăm viếng họ, nói tóm tắt là giúp đỡ tha nhân. Nhưng đó là hậu quả của tình yêu, chớ chưa phải là tình yêu. Lòng từ tâm tới trước sự làm phúc. Trước khi làm phúc, người ta phải muốn làm phúc.
Đức bác ái phải là "không giả vờ," tức là, phải chân thật (nghĩa đen, "không giả hình," Rm 12:9); người ta phải yêu "với một con tim trong sạch" ( 1 Pt 1:22). Trên thực tế, người ta có thể làm việc bác ái và bố thí vì nhiều lý do không dính dáp gì với tình yêu: tô điểm chính mình, để ra vẽ là một người làm điều thiện, được lên thiên đàng, và có khi để trấn an một lương tâm xấu.
Nhiều việc bác ái của chúng ta cho những nước Thế Giới Thứ Ba không phải do tình yêu sai khiến, nhưng do một lương tâm xấu. Chúng ta thừa nhận sự khác biệt gây gương xấu hiện hữu giữa chúng ta với họ, và chúng ta cảm thấy trách nhiệm phần nào về sự khốn khổ của họ. Người ta có thể thiếu lòng bác ái dầu khi "làm việc bác ái!"
Đó là một lầm lẫn tai hại nếu so sánh tình yêu chân tình và những việc làm bác ái, hoặc tìm nơi ẩn náu trong những khuynh hướng nội tại tốt đối với những kẻ khác hầu tìm trong đó một lý do biện minh cho sự thiếu đức bác ái tích cực và cụ thể của chúng ta.
Thánh Giacôbê nói, nếu bạn đi ngang qua một người đói nghèo bị lạnh cóng xương, thật có ích gì nếu bạn nói với họ: "Anh nghèo kia ơi, hãy đi sưởi
ấm và ăn một chút gì," nhưng lại không cho họ điều gì họ cần?
Thánh Gioan nói thêm, "Hỡi anh em là những người con bé nhỏ, chúng ta đừng yêu thương nơi đầu môi chót lưỡi, nhưng phải yêu thương cách chân thật và bằng việc làm" ( 1 Ga 3:18). Do đó, không nên chê bai những việc làm bác ái bên ngoài, nhưng phải bảo đảm rằng những việc làm đó dựa trên một cảm giác chân thật của tình yêu và lòng từ tâm.
Sự bác ái chân tình hay nội tâm là một sự bác ái mà tất cả chúng ta có thể thực hiện, nó có tính phổ quát. Đó không phải là một sự bác ái mà một số người--giàu có và khỏe manh- có thể cung cấp và những người khác là những người nghèo và bịnh hoạn chỉ có thể nhận lãnh. Tất cả có thể cho và nhận lấy sự bác ái. Hơn nữa, đó là hoàn toàn cụ thể. Đó là một vấn đề khởi sự nhìn với những cặp mắt mới về những tình huống và những người chúng ta đang sống với. Cặp mắt gì? Đơn giản: với những cặp mắt mà chúng ta muốn Chúa nhìn đến chúng ta--cặp mắt tha thứ, từ tâm, thông cảm, thứ lỗi!
Khi điều đó xảy ra, tất cả những tương quan thay đổi. Tất cả những lý do để phòng xa và đối nghịch đã ngăn trở yêu một người náo đó, tiêu tan dường như bởi một phép lạ, Và con người đó bắt đầu xem ra cho chúng ta điều họ thật sự là: một tạo vật nghèo chịu đau khổ vì sự yếu kém và những hạn chế của họ, như bạn, như mọi người.
Dường như cái mặt nạ mà những con người đang mang rớt xuống, và dường như mới cho chúng ta thấy thực sự khuôn mặt của con người ấy.