WASHINGTON 17/11/04- Hai cựu giới chức chính quyền thời TT. Reagan cho biết Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Tổng Thống Reagan chia sẻ tin tức với nhau về Chiến Tranh Lạnh nhưng hai vị không phải là đồng minh của nhau trong việc lật đổ khối Sô Viết.
Ông Edward Rowny, cố vấn trưởng của TT. Reagan, đồng thời là thương thuyết gia của Hoa Kỳ về vũ khí nguyên tử thuật lại rằng: "Chúng tôi rất muốn được ĐGH đứng về phía chúng tôi, nhưng không muốn Ngài làm điều gì cho chúng tôi”
Còn ông Richard V. Allen, Cố vấn An Ninh của TT. Reagan trong các năm 1981-82 nói: "Dưới thời TT. Reagan, Hoa Kỳ và Tòa Thánh Vatican có cùng một quyền lợi nhưng không phải là đồng minh của nhau".
Ông Ronald Reagan giữ chức TT. từ năm 1981 đến 1989. Ông nhận thấy rằng thời gian này Liên Bang Sô Viết mất thế đứng chính trị với các đồng minh ở Đông Âu và như thế đương nhiên dẫn tới việc Đông Âu sẽ tách rời khỏi khối Sô Viết trong hòa bình và chấm dứt các chính quyền cộng sản trong khối Sô Viết. Song song với các dữ kiện trên, trước đó 3 năm, năm 1978 vị Hồng Y người Ba Lan được bầu vào ngôi vị Giáo Hoàng.
TT Reagan và ĐGH đều được thế giới coi là những nhân vật quan trọng chấm dứt được chiến tranh lạnh và ngày nay người ta vẫn cứ luận đoán rằng hai vị đó đều tích cực chống cộng, đã hợp tác với nhau lật đổ chế độ cộng sản ở Âu Châu.
Ông Rowny nói với cơ quan thông tấn Công Giáo CNS rằng chính ông đã đại diện cho TT. Reagan thuyết trình cho ĐGH 4 lần. Còn ông Allen trong buổi nói chuyện ở Trung Tâm Văn Hóa Gioan Phaolô II ở Washington trong ngày 14 tháng 11 vừa qua cho biết ĐGH và TT. Reagan đã làm chế độ cộng sản sụp đổ.
Ông Allen thuật lại trong thời chiến tranh lạnh, ĐGH và TT Reagan đi trên hai con đường song song. ĐGH thì quan tâm vào tình hình Ba Lan còn TT Reagan lại coi Ba Lan là phương tiện làm tan rã và sụp đổ đối thủ nguy hiểm nhất là Liên Bang Sô Viết.
Ông Rowny là người Mỹ Công Giáo, gốc Ba Lan kể lại rằng nhiêm vụ chính của ông là tóm lược cho ĐGH biết về kết quả đàm phán giải trừt vũ khí. Ông nói vừa thuyết trình xong là ĐGH xoay ngay qua đề tài tình hình Ba Lan.
Về phong trào Công Đoàn Liên Kết, ông Rowny kể rằng ĐGH muốn biết quan điểm của TT Reagan thế nào đối với Công Đoàn và vấn đề tự do cho Ba Lan. Và mỗi khi biết TT. Reagan ủng hộ Phong Trào Liên Kết là Ngài tỏ ra hài lòng.
Hai cựu giới chức tòa Bạch Ốc đều nói ĐGH rất mừng khi nghe Hoa Kỳ ngấm ngầm chuyển trợ giúp cho Công Đoàn Liên Kết mặc dù sự trợ giúp đó rất là khiêm tốn.
Ông Rowny còn tiết lộ ĐGH cũng muốn biết trong vấn đề thương thuyết thì Chủ Tịch Mikhail Gorbachev là người thế nào? Và Ngài tỏ ra tin tưởng khả năng thương thuyết của ông Reagan đối với ông Gorbachev."
Còn về phía ông Reagan, ông Rowny cho biết TT Reagan tin ĐGH sẽ là yếu tố quan trong trong việc giải phóng Ba Lan vì Ngài là người Ba Lan.
Cách đây 12 năm ông Allen có tuyên bố rằng Tòa Thánh Vatican và Hoa Kỳ đã thành lập một liên minh bí mật vĩ đại nhất trong lịch sử. Nhưng nay thì ông nói rằng điều đó chỉ có nghĩa là một ẩn dụ mà thôi chứ không đúng với thực tế.
Ông Allen nói tiếp : “Theo sự hiểu biết của tôi, chưa một lần nào Washington và Vatican đã có một chương trình chung nhằm đạt một mục tiêu nào đó".
TT Reagan có ý định là thông báo cho đức Giáo Hoàng mọi tin tức, kể cả việc trình cho Ngài xem những bức hình chụp từ vệ tinh về việc Nga Sô điều động quân đội và vũ khí vào Ba Lan và các nước thành viên vùng Đông Âu. Về những tin tức này, ông Allen cho biết, Tòa Thánh xử dụng thế nào là tùy Tòa Thánh.
Ông Allen còn cho biết, TT Reagan dùng toàn các nhân vật Công Giáo trong chính quyền để tường trình tin tức cho ĐGH. Ví dụ Giám Đốc Cơ Quan Tình Báo CIA: ông William Casey, Đại Sứ lưu động: tướng Vernon Walters. Riêng ông Casey đã bí mật bay tới Roma bằng chiếc máy bay C141 màu đen và đã giả dạng tới Tòa Thánh
Cả hai cựu giới chức tòa Bạch Ốc đều xác nhận rằng lập trường công khai của Tòa Thánh ảnh hưởng rất ít đến chính sách của Hoa Kỳ và khối Sô Viết. Về vấn đề này ông Rowney cho biết trong khi ĐGH luôn kêu gọi giảm bớt vũ khí thì cả Nga Sô lẫn Hoa Kỳ đều làm ngơ vì đã có chính sách riêng của mỗi bên.
Ông Allen cho biết TT. Reagan chuyển tin tức cho Vatican để có mối lợi âm thầm. Ví dụ: nhờ cung cấp hình chụp từ vệ tinh về việc Sô Viết bố trí phi đạn ở Đông Âu mà ĐGH đã không chỉ trích Hoa Kỳ bố trí phi đạn ở Tây Âu. Và ông ông kết luận rằng nhờ những lần thuyết trình của hai ông Casey và Walter mà Tòa Thánh đã không công khai chống đối việc bố trí vũ khí lan tràn khắp Âu Châu.
Hai ông Rowney và Allen cho biết, ngay trong nội bộ Vatican cũng có sự khác biệt về lập trường ngoại giao đối với Chiến Tranh Lạnh. Hầu như các giới chức ở Vatican đều có thái độ lạnh nhạt với Hoa Kỳ và muốn có một thái độ trung lập. Về mặt kiểm soát vũ khí, các giới chức Tòa Thánh coi lập trường Hoa Kỳ là quá cứng rắn với Nga Sô.
Theo ông Rowny, ĐGH rất cẩn thận về những lời nói của Ngài, nhưng trong những lúc gặp gỡ riêng, thái độ và cử chỉ của ĐGH cho thấy Ngài ủng hộ TT. Reagan.
Ông Edward Rowny, cố vấn trưởng của TT. Reagan, đồng thời là thương thuyết gia của Hoa Kỳ về vũ khí nguyên tử thuật lại rằng: "Chúng tôi rất muốn được ĐGH đứng về phía chúng tôi, nhưng không muốn Ngài làm điều gì cho chúng tôi”
Còn ông Richard V. Allen, Cố vấn An Ninh của TT. Reagan trong các năm 1981-82 nói: "Dưới thời TT. Reagan, Hoa Kỳ và Tòa Thánh Vatican có cùng một quyền lợi nhưng không phải là đồng minh của nhau".
Ông Ronald Reagan giữ chức TT. từ năm 1981 đến 1989. Ông nhận thấy rằng thời gian này Liên Bang Sô Viết mất thế đứng chính trị với các đồng minh ở Đông Âu và như thế đương nhiên dẫn tới việc Đông Âu sẽ tách rời khỏi khối Sô Viết trong hòa bình và chấm dứt các chính quyền cộng sản trong khối Sô Viết. Song song với các dữ kiện trên, trước đó 3 năm, năm 1978 vị Hồng Y người Ba Lan được bầu vào ngôi vị Giáo Hoàng.
TT Reagan và ĐGH đều được thế giới coi là những nhân vật quan trọng chấm dứt được chiến tranh lạnh và ngày nay người ta vẫn cứ luận đoán rằng hai vị đó đều tích cực chống cộng, đã hợp tác với nhau lật đổ chế độ cộng sản ở Âu Châu.
Ông Rowny nói với cơ quan thông tấn Công Giáo CNS rằng chính ông đã đại diện cho TT. Reagan thuyết trình cho ĐGH 4 lần. Còn ông Allen trong buổi nói chuyện ở Trung Tâm Văn Hóa Gioan Phaolô II ở Washington trong ngày 14 tháng 11 vừa qua cho biết ĐGH và TT. Reagan đã làm chế độ cộng sản sụp đổ.
Ông Allen thuật lại trong thời chiến tranh lạnh, ĐGH và TT Reagan đi trên hai con đường song song. ĐGH thì quan tâm vào tình hình Ba Lan còn TT Reagan lại coi Ba Lan là phương tiện làm tan rã và sụp đổ đối thủ nguy hiểm nhất là Liên Bang Sô Viết.
Ông Rowny là người Mỹ Công Giáo, gốc Ba Lan kể lại rằng nhiêm vụ chính của ông là tóm lược cho ĐGH biết về kết quả đàm phán giải trừt vũ khí. Ông nói vừa thuyết trình xong là ĐGH xoay ngay qua đề tài tình hình Ba Lan.
Về phong trào Công Đoàn Liên Kết, ông Rowny kể rằng ĐGH muốn biết quan điểm của TT Reagan thế nào đối với Công Đoàn và vấn đề tự do cho Ba Lan. Và mỗi khi biết TT. Reagan ủng hộ Phong Trào Liên Kết là Ngài tỏ ra hài lòng.
Hai cựu giới chức tòa Bạch Ốc đều nói ĐGH rất mừng khi nghe Hoa Kỳ ngấm ngầm chuyển trợ giúp cho Công Đoàn Liên Kết mặc dù sự trợ giúp đó rất là khiêm tốn.
Ông Rowny còn tiết lộ ĐGH cũng muốn biết trong vấn đề thương thuyết thì Chủ Tịch Mikhail Gorbachev là người thế nào? Và Ngài tỏ ra tin tưởng khả năng thương thuyết của ông Reagan đối với ông Gorbachev."
Còn về phía ông Reagan, ông Rowny cho biết TT Reagan tin ĐGH sẽ là yếu tố quan trong trong việc giải phóng Ba Lan vì Ngài là người Ba Lan.
Cách đây 12 năm ông Allen có tuyên bố rằng Tòa Thánh Vatican và Hoa Kỳ đã thành lập một liên minh bí mật vĩ đại nhất trong lịch sử. Nhưng nay thì ông nói rằng điều đó chỉ có nghĩa là một ẩn dụ mà thôi chứ không đúng với thực tế.
Ông Allen nói tiếp : “Theo sự hiểu biết của tôi, chưa một lần nào Washington và Vatican đã có một chương trình chung nhằm đạt một mục tiêu nào đó".
TT Reagan có ý định là thông báo cho đức Giáo Hoàng mọi tin tức, kể cả việc trình cho Ngài xem những bức hình chụp từ vệ tinh về việc Nga Sô điều động quân đội và vũ khí vào Ba Lan và các nước thành viên vùng Đông Âu. Về những tin tức này, ông Allen cho biết, Tòa Thánh xử dụng thế nào là tùy Tòa Thánh.
Ông Allen còn cho biết, TT Reagan dùng toàn các nhân vật Công Giáo trong chính quyền để tường trình tin tức cho ĐGH. Ví dụ Giám Đốc Cơ Quan Tình Báo CIA: ông William Casey, Đại Sứ lưu động: tướng Vernon Walters. Riêng ông Casey đã bí mật bay tới Roma bằng chiếc máy bay C141 màu đen và đã giả dạng tới Tòa Thánh
Cả hai cựu giới chức tòa Bạch Ốc đều xác nhận rằng lập trường công khai của Tòa Thánh ảnh hưởng rất ít đến chính sách của Hoa Kỳ và khối Sô Viết. Về vấn đề này ông Rowney cho biết trong khi ĐGH luôn kêu gọi giảm bớt vũ khí thì cả Nga Sô lẫn Hoa Kỳ đều làm ngơ vì đã có chính sách riêng của mỗi bên.
Ông Allen cho biết TT. Reagan chuyển tin tức cho Vatican để có mối lợi âm thầm. Ví dụ: nhờ cung cấp hình chụp từ vệ tinh về việc Sô Viết bố trí phi đạn ở Đông Âu mà ĐGH đã không chỉ trích Hoa Kỳ bố trí phi đạn ở Tây Âu. Và ông ông kết luận rằng nhờ những lần thuyết trình của hai ông Casey và Walter mà Tòa Thánh đã không công khai chống đối việc bố trí vũ khí lan tràn khắp Âu Châu.
Hai ông Rowney và Allen cho biết, ngay trong nội bộ Vatican cũng có sự khác biệt về lập trường ngoại giao đối với Chiến Tranh Lạnh. Hầu như các giới chức ở Vatican đều có thái độ lạnh nhạt với Hoa Kỳ và muốn có một thái độ trung lập. Về mặt kiểm soát vũ khí, các giới chức Tòa Thánh coi lập trường Hoa Kỳ là quá cứng rắn với Nga Sô.
Theo ông Rowny, ĐGH rất cẩn thận về những lời nói của Ngài, nhưng trong những lúc gặp gỡ riêng, thái độ và cử chỉ của ĐGH cho thấy Ngài ủng hộ TT. Reagan.