(tiếp theo)
II.- VAI TRÒ CHA MẸ ĐỠ ĐẦU
Theo cuốn tân Tự Điển Công Giáo, cha mẹ đỡ đầu có nhiệm vụ tuyên xưng đức tin trong nghi lễ rửa tội cho một tân tòng. Sau đó, tiếp tục giữ nhiệm vụ của người coi sóc và chỉ dẫn đứa con thiêng liêng về các nhiệm vụ trong đời sống một Kitô hữu, cam kết thực thi lời hứa khi chịu phép rửa tội. Nhiệm vụ này ràng buộc cha mẹ đỡ đầu cho tới khi họ từ nhiệm hoặc qua đời. (trang 407)
1) Cha mẹ đỡ đầu có từ bao giờ?
Theo tập tục đã có từ lâu đời, những người muốn rửa tội để gia nhập đạo Công Giáo đều phải được một người bạn hay một người do Giáo Hội chỉ định dạy dỗ và chuẩn bị.
Trong 4 thế kỷ đầu, Giáo Hội Công Giáo bị đế quốc La Mã liên tục bách hại dữ dội. Để tránh việc xâm nhập của những gián điệp giả dạng gia nhập đạo chỉ với mục đích bắt hại tín hữu, Giáo Hội thời sơ khai đã buộc người muốn nhập đạo phải có người bảo đảm về hai phương diện:
Thứ nhất, sự thật tâm của người muốn trở lại.
Thứ nhì, trong vai trò một giáo lý viên, người đỡ đầu phải nâng đỡ người dự tòng.Trong những thế kỷ đầu, vai trò người bảo trợ được đặt rất nặng cho những tân tòng thành niên. Nhưng đến năm 1512, Công Đồng Tridentinô xác quyết rằng tội bất phục tùng của nguyên tổ Adong không những chỉ truyền thừa đến sự chết về thể xác của con người, nhưng còn đến cả những tội lỗi, tạo nên sự chết về phần linh hồn cho con người ngay từ lúc mới sinh ra. Do đó, Giáo Hội truyền rửa tội cho cả những trẻ sơ sinh, cho dù chúng chưa biết phạm tội. (Bộ Giáo Lý Công Giáo, điều 403 và Công Đồng Tridentinô, 1512).
Để phù hợp với những điều chỉ dẫn của Giáo Hội và vì trẻ sơ sinh chưa thể tự mình tuyên xưng đức tin được, nên Giáo Hội buộc phải có cha mẹ đỡ đầu để tuyên xưng đức tin thay cho đứa trẻ. Rồi người đỡ đầu có nhiệm vụ giáo dục đứa trẻ tăng triển trong đức tin.
Tiếng Việt Nam chúng ta thường gọi là "cha mẹ đỡ đầu", "cha mẹ thiêng liêng" hay "người đỡ đầu", "người cầm đầu" hoặc "người bảo trợ". Trong tiếng Anh, chữ "godparents" hay "sponsors" nguyên thủy xuất xứ từ "sponsores, offerentes, susceptores, fidejussores và patrini." "Godfather" và "Godmother" cùng nghĩa với "sponsor".
2) Vai trò người đỡ đầu
Điều 872 bộ Giáo Luật quy định về vai trò người đỡ đầu trong bí tích Rửa tội : "Nhiệm vụ của người đỡ đầu là tham dự vào việc khai tâm Kitô giáo của người lớn sắp rửa tộí; còn đối với nhi đồng sắp rửa tội, người đỡ đầu phải cùng với cha mẹ đem em nhỏ đến chịu rửa tội, rồi cộng tác với cha mẹ giúp em bé đã được rửa tội sống đời sống Kitô giáo cách xứng đáng và tận tụy chu toàn những bổn phận gắn liền với Bí Tích Rửa tội."
Đối với vai trò người đỡ đầu trong bí tích Thêm Sức, điều 892 Bộ Giáo Luật viết: "Bổn phận của người này là lo giúp người chịu Bí Tích Thêm Sức sống như nhân chứng đích thật của Chúa Kitô và trung kiên chu toàn những bổn phận gắn liền với Bí Tích Thêm Sức."
Trong cả hai trường hợp, trách nhiệm chính của cha mẹ đỡ đầu là làm chứng nhân đức tin Công Giáo bằng lời nói và hành động. Đối với trẻ em, cha mẹ đỡ đầu phải sẵn sàng chịu trách nhiệm tham dự vào cuộc sống của các em.
Cha mẹ đỡ đầu phải hướng nhìn vào Chúa, tin tưởng rằng Chúa Giêsu là đường, sự thật và sự sống (Gn 14:6). Họ không những phải tin như vậy, mà còn phải biết chia sẻ niềm tin này với con cái thiêng liêng của mình.
Cha mẹ đỡ đầu lúc nào cũng phải tỏ ra sẵn sàng trả lời các câu hỏi của con cái và phải quan tâm đến việc thăng tiến đời sống thiêng liên của chúng.
Khi được mời gọi để tuyên xưng đức tin Công giáo thay cho đứa trẻ, cha mẹ đỡ đầu phải triệt để tin tưởng vào những điều họ tuyên xưng.
3) Cha mẹ đỡ đầu khác với cha mẹ nuôi
Cha mẹ nuôi thay thế cha mẹ ruột để nuôi nấng dạy dỗ con. Còn cha mẹ đỡ đầu có nhiệm vụ hỗ trợ cha mẹ ruột để phát triển đức tin của con mình. Cha mẹ ruột có thể làm chúc thư đề cử người cầm đầu trở thành cha hay mẹ nuôi, nhưng phải có sự đồng ý của người cầm đầu.
4) Vai trò cha mẹ đỡ đầu trong Nghi Thức Rửa Tội
a) Trả lời thế cho con trẻ được rửa tội: Vì Rửa Tội là một Bí tích của Đức tin (Mc 16:16), khi cha mẹ đỡ đầu nói thay cho con trẻ, họ được hỏi rằng họ muốn yêu cầu Giáo Hội Chúa làm gì? Họ trả lời : "Đức Tin". Điều 1253 bộ Giáo Lý viết: "Phép Rửa tội là bí tích của Đức tin. Nhưng Đức tin cần đến cộng đoàn các tín hữu, vì mỗi tín hữu chỉ có thể tin trong niềm tin của Giáo Hội. Đức tin cần phải có cho được lãnh nhận phép Rửa tội không phải là một đức tin toàn hảo và chín chắn, nhưng là một khởi đầu cần phải được phát huy. Người ta hỏi người dự tòng, hoặc cha mẹ đỡ đầu: "Anh (chị) xin gì ở Giáo Hội Chúa?" và người ấy thưa: "Đức tin".
b) Áo trắng: Người chịu phép Rửa tội mặc áo trắng tượng trưng cho việc mặc lấy Chúa Kitô. Khi tuyên bố rằng tín hữu trở nên một tạo vật mới, mặc lấy Chúa Kitô thì linh mục mặc chiếc áo trắng vào người Kitô hữu mới. Linh mục tuyên bố rằng chiếc áo này là dấu chỉ bề ngoài của phẩm hạnh Kitô hữu của người chịu phép rửa tội. Trong trường hợp một đứa trẻ chịu phép bí tích Rửa tội, với sự giúp đỡ của cha mẹ ruột, cha mẹ đỡ đầu và bạn bè, qua lời dạy dỗ và gương sáng, đứa trẻ được tuyên bố là được phép mang phẩm hạnh không tì ố này bước vào đời sống vĩnh cửu trên Thiên Đàng.
c) Cây nến: Cầm trong tay cây nến Phục Sinh thắp sáng, linh mục nói: "Hãy nhận lấy ánh sáng Chúa Kitô." Rồi cha mẹ hoặc người đỡ đầu thắp sáng cây nến của đứa trẻ từ ngọn lửa của cây nến Phục Sinh. Linh mục nói với cha mẹ ruột và cha mẹ đỡ đầu rằng họ được ủy thác để giữ cho ánh sáng này luôn được chiếu tỏa. Khi được chiếu sáng bởi Chúa Kitô, con trẻ sẽ luôn luôn bước đi trong ánh sáng. Ngọn đuốc đức tin ở trong trái tim con trẻ được luôn gìn giữ sinh động cho tới khi Thiên Chúa đến, con trẻ sẽ ra và gặp Ngài cùng với các thánh trên Thiên Quốc.
(còn một kỳ)
Ðón đọc kỳ tới: "Chọn Người Ðỡ Ðầu"
(Mọi góp ý xin liên lạc: baitran@ix.netcom.com)
II.- VAI TRÒ CHA MẸ ĐỠ ĐẦU
Theo cuốn tân Tự Điển Công Giáo, cha mẹ đỡ đầu có nhiệm vụ tuyên xưng đức tin trong nghi lễ rửa tội cho một tân tòng. Sau đó, tiếp tục giữ nhiệm vụ của người coi sóc và chỉ dẫn đứa con thiêng liêng về các nhiệm vụ trong đời sống một Kitô hữu, cam kết thực thi lời hứa khi chịu phép rửa tội. Nhiệm vụ này ràng buộc cha mẹ đỡ đầu cho tới khi họ từ nhiệm hoặc qua đời. (trang 407)
1) Cha mẹ đỡ đầu có từ bao giờ?
Theo tập tục đã có từ lâu đời, những người muốn rửa tội để gia nhập đạo Công Giáo đều phải được một người bạn hay một người do Giáo Hội chỉ định dạy dỗ và chuẩn bị.
Trong 4 thế kỷ đầu, Giáo Hội Công Giáo bị đế quốc La Mã liên tục bách hại dữ dội. Để tránh việc xâm nhập của những gián điệp giả dạng gia nhập đạo chỉ với mục đích bắt hại tín hữu, Giáo Hội thời sơ khai đã buộc người muốn nhập đạo phải có người bảo đảm về hai phương diện:
Thứ nhất, sự thật tâm của người muốn trở lại.
Thứ nhì, trong vai trò một giáo lý viên, người đỡ đầu phải nâng đỡ người dự tòng.Trong những thế kỷ đầu, vai trò người bảo trợ được đặt rất nặng cho những tân tòng thành niên. Nhưng đến năm 1512, Công Đồng Tridentinô xác quyết rằng tội bất phục tùng của nguyên tổ Adong không những chỉ truyền thừa đến sự chết về thể xác của con người, nhưng còn đến cả những tội lỗi, tạo nên sự chết về phần linh hồn cho con người ngay từ lúc mới sinh ra. Do đó, Giáo Hội truyền rửa tội cho cả những trẻ sơ sinh, cho dù chúng chưa biết phạm tội. (Bộ Giáo Lý Công Giáo, điều 403 và Công Đồng Tridentinô, 1512).
Để phù hợp với những điều chỉ dẫn của Giáo Hội và vì trẻ sơ sinh chưa thể tự mình tuyên xưng đức tin được, nên Giáo Hội buộc phải có cha mẹ đỡ đầu để tuyên xưng đức tin thay cho đứa trẻ. Rồi người đỡ đầu có nhiệm vụ giáo dục đứa trẻ tăng triển trong đức tin.
Tiếng Việt Nam chúng ta thường gọi là "cha mẹ đỡ đầu", "cha mẹ thiêng liêng" hay "người đỡ đầu", "người cầm đầu" hoặc "người bảo trợ". Trong tiếng Anh, chữ "godparents" hay "sponsors" nguyên thủy xuất xứ từ "sponsores, offerentes, susceptores, fidejussores và patrini." "Godfather" và "Godmother" cùng nghĩa với "sponsor".
2) Vai trò người đỡ đầu
Điều 872 bộ Giáo Luật quy định về vai trò người đỡ đầu trong bí tích Rửa tội : "Nhiệm vụ của người đỡ đầu là tham dự vào việc khai tâm Kitô giáo của người lớn sắp rửa tộí; còn đối với nhi đồng sắp rửa tội, người đỡ đầu phải cùng với cha mẹ đem em nhỏ đến chịu rửa tội, rồi cộng tác với cha mẹ giúp em bé đã được rửa tội sống đời sống Kitô giáo cách xứng đáng và tận tụy chu toàn những bổn phận gắn liền với Bí Tích Rửa tội."
Đối với vai trò người đỡ đầu trong bí tích Thêm Sức, điều 892 Bộ Giáo Luật viết: "Bổn phận của người này là lo giúp người chịu Bí Tích Thêm Sức sống như nhân chứng đích thật của Chúa Kitô và trung kiên chu toàn những bổn phận gắn liền với Bí Tích Thêm Sức."
Trong cả hai trường hợp, trách nhiệm chính của cha mẹ đỡ đầu là làm chứng nhân đức tin Công Giáo bằng lời nói và hành động. Đối với trẻ em, cha mẹ đỡ đầu phải sẵn sàng chịu trách nhiệm tham dự vào cuộc sống của các em.
Cha mẹ đỡ đầu phải hướng nhìn vào Chúa, tin tưởng rằng Chúa Giêsu là đường, sự thật và sự sống (Gn 14:6). Họ không những phải tin như vậy, mà còn phải biết chia sẻ niềm tin này với con cái thiêng liêng của mình.
Cha mẹ đỡ đầu lúc nào cũng phải tỏ ra sẵn sàng trả lời các câu hỏi của con cái và phải quan tâm đến việc thăng tiến đời sống thiêng liên của chúng.
Khi được mời gọi để tuyên xưng đức tin Công giáo thay cho đứa trẻ, cha mẹ đỡ đầu phải triệt để tin tưởng vào những điều họ tuyên xưng.
3) Cha mẹ đỡ đầu khác với cha mẹ nuôi
Cha mẹ nuôi thay thế cha mẹ ruột để nuôi nấng dạy dỗ con. Còn cha mẹ đỡ đầu có nhiệm vụ hỗ trợ cha mẹ ruột để phát triển đức tin của con mình. Cha mẹ ruột có thể làm chúc thư đề cử người cầm đầu trở thành cha hay mẹ nuôi, nhưng phải có sự đồng ý của người cầm đầu.
4) Vai trò cha mẹ đỡ đầu trong Nghi Thức Rửa Tội
a) Trả lời thế cho con trẻ được rửa tội: Vì Rửa Tội là một Bí tích của Đức tin (Mc 16:16), khi cha mẹ đỡ đầu nói thay cho con trẻ, họ được hỏi rằng họ muốn yêu cầu Giáo Hội Chúa làm gì? Họ trả lời : "Đức Tin". Điều 1253 bộ Giáo Lý viết: "Phép Rửa tội là bí tích của Đức tin. Nhưng Đức tin cần đến cộng đoàn các tín hữu, vì mỗi tín hữu chỉ có thể tin trong niềm tin của Giáo Hội. Đức tin cần phải có cho được lãnh nhận phép Rửa tội không phải là một đức tin toàn hảo và chín chắn, nhưng là một khởi đầu cần phải được phát huy. Người ta hỏi người dự tòng, hoặc cha mẹ đỡ đầu: "Anh (chị) xin gì ở Giáo Hội Chúa?" và người ấy thưa: "Đức tin".
b) Áo trắng: Người chịu phép Rửa tội mặc áo trắng tượng trưng cho việc mặc lấy Chúa Kitô. Khi tuyên bố rằng tín hữu trở nên một tạo vật mới, mặc lấy Chúa Kitô thì linh mục mặc chiếc áo trắng vào người Kitô hữu mới. Linh mục tuyên bố rằng chiếc áo này là dấu chỉ bề ngoài của phẩm hạnh Kitô hữu của người chịu phép rửa tội. Trong trường hợp một đứa trẻ chịu phép bí tích Rửa tội, với sự giúp đỡ của cha mẹ ruột, cha mẹ đỡ đầu và bạn bè, qua lời dạy dỗ và gương sáng, đứa trẻ được tuyên bố là được phép mang phẩm hạnh không tì ố này bước vào đời sống vĩnh cửu trên Thiên Đàng.
c) Cây nến: Cầm trong tay cây nến Phục Sinh thắp sáng, linh mục nói: "Hãy nhận lấy ánh sáng Chúa Kitô." Rồi cha mẹ hoặc người đỡ đầu thắp sáng cây nến của đứa trẻ từ ngọn lửa của cây nến Phục Sinh. Linh mục nói với cha mẹ ruột và cha mẹ đỡ đầu rằng họ được ủy thác để giữ cho ánh sáng này luôn được chiếu tỏa. Khi được chiếu sáng bởi Chúa Kitô, con trẻ sẽ luôn luôn bước đi trong ánh sáng. Ngọn đuốc đức tin ở trong trái tim con trẻ được luôn gìn giữ sinh động cho tới khi Thiên Chúa đến, con trẻ sẽ ra và gặp Ngài cùng với các thánh trên Thiên Quốc.
(còn một kỳ)
Ðón đọc kỳ tới: "Chọn Người Ðỡ Ðầu"
(Mọi góp ý xin liên lạc: baitran@ix.netcom.com)