1. Đối thủ ban đầu của Tổng thống Trump ở Iran có thể trở thành lựa chọn tốt nhất của ông để lãnh đạo đất nước.

Các vụ ám sát được tường trình của người đứng thứ hai trong hàng ngũ lãnh đạo tối cao của Iran và nhà lãnh đạo một mạng lưới bán quân sự rộng lớn được thiết kế để đàn áp bất đồng chính kiến trong nước đánh dấu những đòn giáng mạnh mới nhất vào hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Cộng hòa Hồi giáo Iran giữa cuộc chiến tranh tàn khốc do Hoa Kỳ và Israel phát động.

Cho đến nay, chính phủ Iran đã chứng tỏ khả năng nhanh chóng bổ nhiệm người thay thế, và điều này có thể sẽ lặp lại một lần nữa sau sự ra đi của Thư Ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Larijani và Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC, Chuẩn tướng Gholamreza Soleimani, cả hai người đều được Israel thông báo đã thiệt mạng trong các cuộc không kích mà chưa có xác nhận chính thức nào từ Tehran.

Nhưng với việc bộ máy tình báo quân sự của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiếp tục thể hiện khả năng thâm nhập sâu vào các nhà lãnh đạo cao cấp nhất của Iran và việc Tổng thống Trump đã úp mở về các liên lạc với nội bộ Iran khi cả hai đều kêu gọi thay đổi lãnh đạo ở Iran.

Trong số những người đang được giới quan sát thảo luận như một ứng cử viên tiềm năng cho vị trí này có cựu Tổng thống Hassan Rouhani, một chính trị gia ôn hòa và giáo sĩ cao cấp, người – trớ trêu thay – đã lãnh đạo cuộc xung đột giữa Tổng thống Trump và Cộng hòa Hồi giáo Iran trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông, dẫn đến việc Mỹ từ bỏ một thỏa thuận hạt nhân quan trọng và làm gia tăng căng thẳng kéo dài chưa bao giờ thực sự lắng xuống.

“Kịch bản có sự tham gia của Rouhani có thể là một lựa chọn để mang lại cho Tổng thống Trump cảm giác chiến thắng,” Mojtaba Najafi, một học giả và nhà nghiên cứu nổi tiếng người Iran đang sống tại Pháp, nói với Newsweek. “Rouhani rất thực dụng và tương đối hướng tới việc hợp tác với Hoa Kỳ. Nếu những diễn biến trên thực địa dẫn đến việc ông ấy nổi lên như một nhân vật trung tâm, điều này có thể được coi là một thành công chính trị đối với Tổng thống Trump.”

“Tuy nhiên, kết quả như vậy sẽ rất khó đạt được,” Najafi nói. “Nó có thể phụ thuộc vào những thắng lợi đáng kể của Mỹ trên thực địa, sự suy yếu hoặc loại bỏ các nhân vật cứng rắn, và một sự thay đổi đáng kể trong cán cân quyền lực nội bộ. Hơn nữa, Israel khó có thể hài lòng với kịch bản như vậy. Cuối cùng, mọi thứ sẽ phụ thuộc vào mức độ áp lực mà Tổng thống Trump gây ra.”

“Tóm lại, mặc dù đây có thể được coi là một lựa chọn lý tưởng từ góc nhìn của Mỹ, nhưng việc hiện thực hóa nó vẫn vô cùng khó khăn.”

Chiến thắng bầu cử ban đầu của Rouhani năm 2013 đã thổi luồng sinh khí mới vào những người muốn thoát khỏi ảnh hưởng ngày càng tăng của phe bảo thủ, điều được thể hiện rõ nét qua kết quả gây tranh cãi và cuộc đàn áp các cuộc biểu tình sau đó trong chu kỳ bầu cử trước đó vào năm 2009. Đà phát triển này càng được thúc đẩy bởi thành công bước đầu của Kế hoạch Hành động Toàn diện chung, gọi tắt là JCPOA, theo đó Mỹ và các cường quốc khác đã đồng ý dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran để đổi lấy việc hạn chế chương trình hạt nhân của nước này.

Nhưng quyết định hủy bỏ thỏa thuận của Tổng thống Trump đã giáng một đòn mạnh vào vị thế của Rouhani, chứng minh những người hoài nghi ở Tehran dự đoán rằng các cuộc đàm phán với phương Tây sẽ vô ích là đúng. Sau khi hoàn thành hai nhiệm kỳ, đối thủ cũ của ông trong cuộc bầu cử tổng thống, Tổng thống Ebrahim Raisi, đã giành chiến thắng áp đảo, và Rouhani gia nhập Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên cho đến khi bị Hội đồng Giám hộ tối cao cấm đảm nhiệm thêm một nhiệm kỳ nữa trong cơ quan có nhiệm vụ giám sát việc kế vị lãnh đạo tối cao vào Tháng Giêng năm 2024.

Nhưng Rouhani chưa bao giờ thực sự biến mất khỏi tầm mắt công chúng. Sau cái chết của Raisi trong một vụ tai nạn trực thăng vào cuối năm đó, Rouhani đã ủng hộ ứng cử viên cải cách duy nhất, Masoud Pezeshkian, người đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sớm năm 2024, và tiếp tục bày tỏ sự bất mãn về đường lối hiện tại trong các tuyên bố thường xuyên, ngay cả trong những tháng trước khi chiến tranh nổ ra.

Ngay cả trước khi Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel mở màn cuộc chiến hồi cuối tháng trước, tên của Rouhani đã được nhắc đến như một người kế nhiệm tiềm năng, vị trí cuối cùng thuộc về con trai của Khamenei. Việc ông xuất thân là một học giả Hồi giáo Shiite Twelver nổi tiếng đã mang lại cho ông thêm uy tín trong mắt một số người bảo thủ tôn giáo.

Tuy nhiên, nỗ lực cải cách của Rouhani cũng khiến ông trở thành tâm điểm của những tranh cãi, thường bị miêu tả là một trong những người tìm cách lợi dụng quyền lực ngày càng phân quyền nhưng trên danh nghĩa vẫn tuyệt đối của lãnh đạo tối cao.

Trong vụ việc được tường trình mới nhất thu hút sự chú ý của dư luận, vài ngày trước khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến chung chống lại Iran, cả chính phủ Iran và ông Rouhani đều phủ nhận một báo cáo trên tờ Le Figaro của Pháp, trích dẫn các nguồn tin cho rằng ông đã cố gắng trực tiếp thay thế vị trí của cố lãnh đạo Khamenei bằng cách tập hợp một nhóm giáo sĩ, sĩ quan IRGC và các nhân vật trung thành khác, nhưng đã bị ông Larijani phản đối, người sau đó đã nắm giữ quyền lực lớn hơn cho đến khi ông qua đời gần đây.

Mặc dù cả Mỹ và Israel đều không nêu rõ việc thay đổi chế độ là mục tiêu trong chiến dịch của họ, nhưng Tổng thống Trump đã bày tỏ mong muốn một tầng lớp lãnh đạo mới xuất hiện từ bên trong Iran, khi cả hai cường quốc đều nhắm vào các quan chức cao cấp có liên hệ với các thành phần cứng rắn hơn trong cán cân quyền lực phức tạp của Iran, cho thấy một nỗ lực tiềm tàng nhằm nghiêng ảnh hưởng về phía các nhân vật thực dụng hơn.

“Việc loại bỏ có chủ đích các nhân vật chủ chốt như Larijani và Soleimani không chỉ có thể được hiểu là một hành động quân sự, mà còn là một nỗ lực nhằm phá vỡ cấu trúc chỉ huy nội bộ và làm suy yếu sự gắn kết trong IRGC, có khả năng tạo ra kẽ hở cho sự bất đồng chính kiến hoặc bất ổn”, Najafi nói.

“Washington và Tel Aviv chắc chắn sẽ hoan nghênh những diễn biến dẫn đến thay đổi chế độ,” Milani, tác giả cuốn sách “Sự trỗi dậy của Iran và sự cạnh tranh với Mỹ ở Trung Đông”, cho biết. “Tuy nhiên, chiến lược khả thi hơn của họ là định hình cán cân quyền lực nội bộ bằng cách làm suy yếu các phần tử cứng rắn và, nếu có thể, tạo cơ hội cho các bên tham gia thực dụng hơn.”

“Mọi thứ khác, kể cả hy vọng về sự thay đổi chính trị nội bộ, đều chỉ là thứ yếu so với mục tiêu chiến lược trọng tâm đó.”

[Newsweek: Trump’s Original Rival in Iran May Emerge As His Best Choice to Lead]

2. Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ: Chế độ Iran vẫn ‘nguyên vẹn’ sau nhiều tuần tấn công của Mỹ và Israel.

Tulsi Gabbard, Giám đốc Tình báo Quốc gia Hoa Kỳ, đã nói với Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ rằng chương trình làm giàu uranium của Iran đã bị xóa sổ trong các cuộc tấn công hồi tháng 6 năm ngoái, và Hoa Kỳ không thấy bất kỳ nỗ lực nào của Tehran nhằm xây dựng lại khả năng làm giàu uranium kể từ đó.

Trong bài phát biểu đã được chuẩn bị trước, bà nói rằng Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này vẫn có khả năng tấn công các lợi ích của Mỹ và các đồng minh ở Trung Đông.

Bà nói rằng nếu giới lãnh đạo Iran sống sót sau chiến tranh, họ sẽ bắt đầu một nỗ lực kéo dài nhiều năm để xây dựng lại các chương trình hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của mình.

“Cộng đồng tình báo đánh giá rằng chế độ ở Iran dường như vẫn còn nguyên vẹn nhưng đã bị suy yếu đáng kể do các cuộc tấn công nhằm vào giới lãnh đạo và năng lực quân sự của họ”.

Bà nhấn mạnh rằng: “Mặc dù chính phủ Iran vẫn còn nguyên vẹn, khả năng triển khai sức mạnh quân sự thông thường của nước này đã bị phá hủy phần lớn, khiến các lựa chọn của Iran trở nên hạn chế. Vị thế chiến lược của Iran đã bị suy giảm đáng kể.”

Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ cho biết họ đã tấn công hơn 7.800 mục tiêu.

Bộ chỉ huy tác chiến của quân đội Mỹ chịu trách nhiệm về các hoạt động ở Trung Đông, còn được gọi là CENTCOM, đã công bố thông tin cập nhật về cuộc chiến chống lại Iran, cho biết họ đã tấn công hơn 7.800 mục tiêu và làm hư hại hoặc phá hủy hơn 120 tàu chiến của Iran.

“Lực lượng CENTCOM đang tấn công các mục tiêu nhằm phá vỡ bộ máy an ninh của chế độ Iran, ưu tiên những địa điểm tiềm ẩn mối đe dọa cận kề”, thông báo cho biết.

[Al Jazeera English: US DNI: Iranian regime remains ‘intact’ after weeks of US-Israeli attacks]

3. Iran cho biết một vật thể bay đã rơi gần nhà máy điện hạt nhân nơi các nhân viên người Nga đang làm việc.

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin một “vật thể bay của đối phương” đã bắn trúng khu vực nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran, trong bối cảnh cuộc chiến đang diễn ra giữa Tehran với Mỹ và Israel.

Hãng thông tấn Tasnim đưa tin, dẫn lời Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran, rằng không có thiệt hại hay thương vong nào được báo cáo.

Nằm trên bờ Vịnh Ba Tư, nhà máy Bushehr là nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của Iran. Các nhân viên của cơ quan Rosatom thuộc Nga đóng quân tại đây như một phần của thỏa thuận xây dựng thêm các lò phản ứng.

Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, lên án vụ việc là “sự coi thường trắng trợn các quy tắc và nguyên tắc quan trọng về an ninh quốc tế”. Bà lưu ý rằng không có nhân viên nào của Rosatom bị thương và mức độ phóng xạ hiện đang ổn định.

Vụ tấn công được tường trình xảy ra vào ngày 17 tháng 3, khoảng 7 giờ tối giờ địa phương. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA cho biết họ đã được chính quyền Iran thông báo về vụ việc.

“Tổng giám đốc Rafael Grossi nhắc lại lời kêu gọi kiềm chế tối đa trong suốt cuộc xung đột để ngăn ngừa nguy cơ xảy ra tai nạn hạt nhân”, cơ quan này cho biết trên X.

Tập đoàn Rosatom đã tiến hành di tản nhân viên của mình khỏi cơ sở này trong bối cảnh xung đột đang diễn ra, và việc xây dựng hai lò phản ứng bổ sung đã bị tạm dừng.

Bộ Ngoại Giao Nga cho biết, hiện vẫn còn khoảng 480 chuyên gia Nga đang có mặt tại hiện trường để chuẩn bị cho đợt di tản thứ ba.

Nga đã thúc đẩy mối quan hệ an ninh và kinh tế mật thiết với Iran, được củng cố bằng thỏa thuận đối tác chiến lược ký kết năm 2025. Trước đó, Mạc Tư Khoa đã lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, bắt đầu từ ngày 28 tháng 2, là một “hành động gây hấn vũ trang vô cớ”.

Xung đột vẫn đang tiếp diễn khi Tehran phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel trong khu vực, đồng thời đóng cửa eo biển Hormuz, gây ra sự tăng vọt giá dầu và khí đốt toàn cầu.

Ngược lại, Iran đã tăng cường hợp tác quân sự với Nga kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022, cung cấp máy bay điều khiển từ xa tấn công kiểu Shahed mà sau đó lực lượng Nga đã cải tiến thành hệ thống Geran của riêng họ để thực hiện các cuộc tấn công liên tục vào các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine.

Nga đã nhiều lần tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng kết nối với các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine và gây nguy hiểm cho an ninh tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bị tạm chiếm bằng cách sử dụng khu vực này làm căn cứ quân sự và bỏ bê các yêu cầu bảo trì cơ bản.

[Al Jazeera English: Iran says projectile hit near nuclear power plant where Russian staff are stationed]

4. Tổng thống Trump sẽ đàm phán với Cuba—với một điều kiện

Theo tờ New York Times, chính quyền Tổng thống Trump đã tuyên bố rõ ràng rằng, chừng nào các cuộc đàm phán với Cuba còn tiếp diễn, sẽ không có tiến triển đáng kể nào cho đến khi Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel rời nhiệm sở.

Tờ Times dẫn lời bốn người quen thuộc với các cuộc đàm phán giữa hai quốc gia, lưu ý rằng Tòa Bạch Ốc tìm cách buộc chế độ phải tuân thủ hơn là thay đổi chế độ như là cơ sở của chính sách đối ngoại.

Chính quyền của Tổng thống Trump chủ yếu lo ngại rằng ông Díaz-Canel, người được coi là một người theo đường lối cứng rắn, khó có thể ủng hộ những thay đổi kinh tế mang tính cấu trúc, và việc ông từ chức sẽ đánh dấu một chiến thắng mang tính biểu tượng đối với Tổng thống Trump, giúp ông trình bày kế hoạch của mình về Cuba trước công chúng Mỹ và thể hiện sự mạnh mẽ trước cộng đồng người Cuba lưu vong. Cuối cùng, chính quyền đang hướng tới việc mở cửa Cuba cho hoạt động kinh doanh của Mỹ, điều này sẽ biến Cuba thành một quốc gia phụ thuộc.

Cuba đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng mà chính quyền cho rằng nguyên nhân là do lệnh cấm vận năng lượng của Mỹ bắt đầu sau khi Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp áp đặt lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với quốc đảo này.

Các lệnh trừng phạt chỉ là một phần trong nỗ lực không ngừng của chính quyền nhằm “chiếm đoạt” Cuba: Tổng thống Trump gần đây đã nói rằng “chế độ độc tài cộng sản ở Cuba” đang ở thời kỳ sống còn và cuối cùng ông sẽ “có vinh dự chiếm đoạt Cuba”.

“ Dù tôi có thả nó đi hay chiếm lấy nó … tôi nghĩ tôi có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với nó, nếu các bạn muốn biết sự thật,” tổng thống nói. “Họ là một quốc gia rất suy yếu. Những nhà lãnh đạo rất bạo lực.”

Cho đến nay, Mỹ vẫn chưa có bất kỳ động thái nào chống lại gia đình Castro, những người vẫn là thế lực quyền lực hàng đầu của đất nước, điều này buộc chính quyền Tổng thống Trump phải tìm kiếm những biện pháp khác để tạo ra sự thay đổi có ý nghĩa.

Ông Díaz-Canel, 65 tuổi, giữ chức tổng thống Cuba từ năm 2018 và đồng thời là chủ tịch Đảng Cộng sản. Nhiệm kỳ của ông chỉ còn hai năm nữa.

Vẫn chưa rõ cộng đồng người Cuba sẽ ủng hộ các động thái của Tổng thống Trump ở Cuba đến mức nào nếu ông ta không tạo ra những thay đổi chính trị, với mục tiêu có thể là chuyển đổi toàn diện quê hương của họ.

Và Díaz-Canel không phải là quan chức Cuba duy nhất mà chính quyền Mỹ đang nhắm đến. Tờ Times cũng đưa tin rằng Mỹ đang tìm cách loại bỏ một số quan chức lớn tuổi vẫn trung thành với lý tưởng của Fidel Castro - một nhà cách mạng và lãnh đạo Cuba trong gần 50 năm cho đến khi nghỉ hưu năm 2008 - và họ cũng đang thúc đẩy việc thả các tù nhân chính trị.

[Newsweek: Trump Will Negotiate With Cuba—On One Condition: Report]

5. Các mối đe dọa năng lượng từ IRGC được xem xét cực kỳ nghiêm chỉnh ở vùng Vịnh.

Chuẩn Tướng Ali Mohammad Naini, phát ngôn nhân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, cho biết Iran 'rất tức giận' trước việc các cơ sở năng lượng ở Asaluyeh bị tấn công. Nhà máy lọc dầu Asaluyeh là một trong những nhà máy lọc dầu và khí đốt lớn nhất ở Iran.

Nó nằm ở tỉnh Bushehr, không xa các nhà máy điện hạt nhân ở đó, và cũng nằm ở Vịnh Ba Tư, không xa các quốc gia vùng Vịnh.

Việc nó bị tấn công hôm Thứ Tư, 18 Tháng Ba, được coi là một diễn biến quan trọng ở Iran.

Một vụ hỏa hoạn đã xảy ra ở một số khu vực của nhà máy lọc dầu, và công tác dập lửa đang được tiến hành, đồng thời lệnh di tản cũng được ban hành cho các công nhân trong nhà máy. Chính quyền cho biết họ đã kiểm soát được tình hình.

Nhưng đồng thời, người Iran rất tức giận về vụ việc này và nói rằng họ muốn trả đũa. Naini đã ban hành lệnh di tản đối với nhiều cơ sở dầu khí trong khu vực Vịnh.

Đây là một lời cảnh báo nghiêm trọng, và họ nói rằng nó sẽ diễn ra trong vài giờ tới.

Ông nhấn mạnh rằng IRGC đưa ra “cảnh báo kiên quyết và rõ ràng” sau vụ tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

Ông ta thề rằng “các cơ sở hạ tầng nhiên liệu, năng lượng và khí đốt” của những kẻ tấn công các cơ sở năng lượng và dầu mỏ của Iran “sẽ bị đốt cháy và biến thành tro bụi trong thời gian sớm nhất”.

“Đây là lời cảnh báo mạnh mẽ và rõ ràng gửi đến những kẻ tội phạm đã tấn công một phần cơ sở hạ tầng nhiên liệu và năng lượng của Iran ở phía nam đất nước”, tuyên bố do hãng thông tấn Mehr của Iran đăng tải cho biết.

“Chúng tôi tuyên bố với đội quân hèn nhát và hung hãn của nước Mỹ tội phạm và chế độ Zionist man rợ, giết hại trẻ em rằng các người sẽ phải ném binh lính của mình xuống nước và vứt bỏ phẩm giá của mình vào gió”, ông cho biết thêm.

Ông đã nêu tên năm cơ sở dầu khí ở Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Qatar mà họ cho rằng sẽ là mục tiêu tấn công trong những giờ tới.

Trong một tuyên bố được hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran chia sẻ, tên của nhà máy lọc dầu SAMREF và khu phức hợp hóa dầu Jubail của Ả Rập Xê Út, mỏ khí Al Hosn của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cùng nhà máy lọc dầu Ras Laffan và khu phức hợp hóa dầu Mesaieed của Qatar đã được nêu ra.

Các mối đe dọa từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đang được xem xét hết sức nghiêm chỉnh.

Chúng tôi biết điều đó vì có thông tin cho rằng nhà máy Ras Laffan của Qatar đang được di tản ngay lúc này. Đây là cơ sở sản xuất khí hóa lỏng, gọi tắt là LNG lớn nhất thế giới.

Lần cuối cùng nhà máy bị tấn công là vào ngày 2 tháng 3, những ngày đầu của cuộc xung đột này. QatarEnergy, công ty sở hữu nhà máy, cho biết họ sẽ tạm thời ngừng sản xuất tại đó.

Đây là phản ứng trước lời đe dọa của Iran rằng họ sẽ dùng vũ lực nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Qatar, UAE và Ả Rập Xê Út.

Cảnh báo này được đưa ra vài giờ trước, cho biết công nhân và cư dân ở các khu vực cụ thể cần phải di tản để bảo đảm an toàn.

Trong khi đó, đã có báo cáo về hai vụ nổ lớn tại thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út.

Lần đầu tiên, cư dân ở đó nhận được cảnh báo về nguy cơ bị tấn công từ trên không.

Trong một diễn biến khác, UAE cảnh báo cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt South Pars của Iran là 'sự leo thang nguy hiểm'.

Bộ Ngoại giao Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã lên án cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt Nam Pars của Iran, một lời chỉ trích hiếm hoi kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran bắt đầu.

Trong một tuyên bố, Bộ này cho biết việc tấn công vào các cơ sở năng lượng “là một sự leo thang nguy hiểm” gây ra “mối đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng toàn cầu, cũng như an ninh và ổn định của khu vực và người dân nơi đây”.

“Chính phủ nhấn mạnh sự cần thiết phải tránh tấn công vào các cơ sở trọng yếu trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế”, tuyên bố cho biết thêm.

Nga đã lên án vụ tấn công gần nhà máy hạt nhân Bushehr của Iran.

Bộ Ngoại giao Nga đã lên án vụ tấn công của Mỹ và Israel gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran, cho rằng vụ tấn công hôm thứ Ba chỉ cách một tổ máy phát điện vài mét.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Maria Zakharova kêu gọi Mỹ và Israel ngừng các cuộc tấn công vào các địa điểm hạt nhân của Iran.

Iran đã thông báo với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA rằng vụ tấn công không gây ra thiệt hại hay thương vong nào.

IAEA cho biết thiệt hại đối với khu phức hợp hạt nhân Bushehr của Iran dường như không “quá nghiêm trọng”.

Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế Rafael Grossi cho biết thiệt hại tại khu phức hợp hạt nhân Bushehr của Iran dường như không “đáng kể” và một cuộc tấn công vào cơ sở này có thể đã nhắm trúng một tòa nhà nhỏ chứa phòng thí nghiệm.

Ông Grossi nói với các phóng viên rằng IAEA đã nhận được thông tin về vụ việc từ Iran và Nga rằng nhà máy điện Bushehr đã bị máy bay điều khiển từ xa tấn công. Ông cho biết máy bay điều khiển từ xa không tấn công trực tiếp nhà máy điện mà chỉ đáp xuống khuôn viên của nhà máy.

“Các lò phản ứng không bị ảnh hưởng và không có thương vong,” ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng cơ quan của ông vẫn chưa thể xác nhận độc lập về thiệt hại. “Đồng thời, bất kỳ cuộc tấn công nào vào bất kỳ cơ sở hạt nhân nào cũng luôn phải được tránh.”

[Al Jazeera English: IRGC energy threats taken extremely seriously in the Gulf]

6. Tổng thống Li Băng triệu tập cuộc họp an ninh khẩn cấp khi các cuộc tấn công của Israel leo thang.

Tổng thống Li Băng đã triệu tập một cuộc họp an ninh cao cấp trong bối cảnh các cuộc tấn công của Israel gia tăng và tình trạng người dân phải di tản trên khắp đất nước.

Phát ngôn nhân của phủ tổng thống Li Băng cho biết cuộc họp do Tổng thống Aoun chủ trì đã xem xét các diễn biến an ninh trên toàn quốc, bao gồm số thương vong ngày càng tăng và tình trạng người dân phải di dời.

Phát ngôn nhân cho biết thêm: “Họ đã thảo luận về tình hình biên giới Syria và việc phối hợp để duy trì an ninh và ổn định ở khu vực biên giới.”

Theo thông cáo, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường sẵn sàng của lực lượng an ninh trong dịp lễ Eid sắp tới, đồng thời kêu gọi đối thoại liên tôn và thúc giục chính quyền địa phương thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình.

Văn phòng tổng thống cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải chuẩn bị thêm nhiều nơi trú ẩn cho những người di tản, “để họ có thể sống một cách đàng hoàng”.

Theo hãng thông tấn quốc gia Israel, hai người đã thiệt mạng và một người bị thương trong một cuộc không kích vào thành phố Sidon ở miền nam nước này.

Bộ Y tế cho biết một trong số các nạn nhân là một nhân viên y tế. Vụ tấn công nhắm vào một chiếc xe gần khu vực bờ sông của thành phố.

Cơ quan này cũng báo cáo rằng số người chết đã tăng lên sau một cuộc không kích của Israel vào một tòa nhà dân cư ở khu phố Ras al-Ain thuộc Baalbek hôm thứ Ba.

Theo thông báo của cơ quan chức năng, vụ tấn công đã khiến 4 người thiệt mạng và 7 người bị thương.

Ngoại trưởng Pháp, Jean-Noël Barrot, cho biết sẽ là không hợp lý nếu kỳ vọng chính phủ Li Băng giải giáp Hezbollah trong khi đang bị Israel ném bom, đồng thời nói thêm rằng chỉ có đàm phán mới có thể giải quyết được cuộc khủng hoảng.

“Israel đã xâm lược Li Băng trong một thời gian rất dài và thất bại trong việc xóa sổ năng lực quân sự của Hezbollah. Do đó, giờ đây họ không thể yêu cầu chính phủ Li Băng làm điều đó trong ba ngày dưới sự oanh tạc,” ông nói với đài phát thanh France Inter.

[Al Jazeera English: Lebanese president convenes urgent security meeting as Israeli attacks intensify]

7. Thổ Nhĩ Kỳ cho biết NATO đang triển khai thêm lực lượng phòng thủ để bảo vệ căn cứ phía nam.

NATO đang triển khai thêm một hệ thống phòng thủ hỏa tiễn Patriot của Mỹ đến tỉnh Adana phía nam Thổ Nhĩ Kỳ, nơi có các nhân viên từ Mỹ và các nước khác đóng quân tại căn cứ không quân Incirlik, theo Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết.

Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia có quân đội lớn thứ hai trong NATO và giáp với Iran, tuần trước cho biết liên minh đã triển khai hệ thống Patriot đến tỉnh Malatya phía đông nam, gần một căn cứ radar của NATO, như một phần trong các bước nhằm tăng cường khả năng phòng không chống lại các mối đe dọa hỏa tiễn từ Iran.

Thổ Nhĩ Kỳ thiếu hệ thống phòng không hoàn chỉnh của riêng mình, bất chấp những nỗ lực phát triển, và đã dựa vào hệ thống phòng không của NATO đóng tại phía đông Địa Trung Hải để đánh chặn ba hỏa tiễn mà nước này cho rằng được bắn từ Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

[Al Jazeera English: Turkiye says NATO deploying more defences to guard southern base]

8. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết Đức sẽ khuyên Mỹ không nên tấn công Iran.

Thủ tướng Merz cho biết, nếu được tham khảo ý kiến trước đó, Đức đã khuyên Hoa Kỳ không nên tấn công Iran.

Thủ tướng Merz phát biểu trước Hạ viện thường được gọi là Bundestag tại Berlin rằng Berlin vẫn còn “nhiều câu hỏi” liên quan đến chiến lược đằng sau chiến dịch do Mỹ và Israel phát động vào ngày 28 tháng 2.

“Cho đến nay, vẫn chưa có kế hoạch nào thuyết phục về việc làm thế nào để chiến dịch này có thể thành công,” ông nói.

Ông nói: “Washington đã không tham khảo ý kiến chúng tôi và không cho rằng sự hỗ trợ của Âu Châu là cần thiết”. Ông đã tăng cường lời lẽ chỉ trích trong những ngày gần đây sau khi ban đầu không lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran đang diễn ra.

“Thưa quý vị, chúng tôi khuyên không nên hành động theo cách mà các bạn đã làm”, Thủ tướng Merz nói.

Thủ tướng Merz cũng nhắc lại việc từ chối điều tàu chiến Đức đến eo biển Hormuz, sau khi Tổng thống Donald Trump kêu gọi các đồng minh NATO giúp bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trên tuyến đường thủy hẹp này khỏi các cuộc tấn công của Iran, điều đã khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt.

Trong một nỗ lực làm giảm căng thẳng với Washington, Tổng Thư Ký Rutte cho biết các đồng minh NATO đang nỗ lực tìm cách mở lại eo biển Hormuz.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết các đồng minh NATO đang cùng nhau thảo luận về cách thức mở lại eo biển Hormuz.

“Tất nhiên, tất cả chúng ta đều đồng ý rằng thương mại cần phải được mở cửa trở lại. Và điều tôi biết là các đồng minh đang hợp tác, thảo luận về cách thực hiện điều đó. Họ đang cùng nhau tìm ra hướng đi phía trước,” ông Rutte nói với các phóng viên trong chuyến thăm Na Uy.

Những phát biểu này được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ trích các nước NATO vì từ chối điều động hải quân đến eo biển Hormuz.

[Al Jazeera English: Germany would have told the US not to attack Iran, Merz says]

9. Cơ quan hàng hải của Liên Hiệp Quốc sẽ tổ chức các cuộc đàm phán khẩn cấp về vận tải biển vùng Vịnh.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế dự kiến sẽ tổ chức một “phiên họp bất thường” để giải quyết “những tác động đối với ngành vận tải biển và người đi biển từ tình hình” ở vùng Vịnh trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran.

Theo hãng tin AFP, cơ quan chịu trách nhiệm điều tiết an toàn hàng hải quốc tế sẽ xem xét một số giải pháp khả thi trong hai ngày đàm phán.

Anh, Pháp, Đức và nhiều quốc gia khác, bao gồm cả các quốc gia vùng Vịnh, đang kêu gọi Hội đồng 40 thành viên của IMO thông qua một tuyên bố “lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công tàn bạo” của Iran nhằm vào các nước láng giềng cũng như “việc Tehran bị cáo buộc đóng cửa eo biển Hormuz”.

Trong khi đó, Nhật Bản, Panama, Singapore và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất muốn IMO giúp “thiết lập một khuôn khổ cho phép di tản an toàn các thuyền viên và tàu thuyền bị mắc cạn ở Vịnh”.

Về phần mình, Iran, một thành viên của IMO nhưng không có ghế trong hội đồng của tổ chức này, cho biết trong bản kiến nghị của mình rằng “tình trạng an ninh hàng hải đang xấu đi hiện nay” là lỗi của Mỹ và Israel. Bản kiến nghị nêu rõ: “Những hậu quả bất lợi trên biển hiện đang ảnh hưởng đến vận tải biển và người đi biển là hệ quả trực tiếp và không thể tránh khỏi của những hành động bất hợp pháp này và không thể tách rời khỏi nguyên nhân gốc rễ của chúng”.

[Al Jazeera English: UN maritime body to hold emergency talks on Gulf shipping]

10. Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các lợi ích của Mỹ tại Iraq có khả năng sẽ tiếp diễn.

Đã có thêm nhiều cuộc tấn công nhằm vào các lợi ích của Mỹ ở Iraq, và điều này có khả năng sẽ tiếp diễn khi cuộc chiến kéo dài.

Đêm qua, máy bay điều khiển từ xa đã tấn công vào Khu vực Xanh ở Baghdad, nơi đặt đại sứ quán Mỹ. Hai máy bay điều khiển từ xa đã bị đánh chặn, tuy nhiên mảnh vỡ từ một chiếc đã rơi gần đại sứ quán và gây ra hỏa hoạn.

Một máy bay điều khiển từ xa khác gần Căn cứ Victory, gần Sân bay Quốc tế Baghdad, cũng bị chặn lại, nhưng nó đã gây ra một vụ cháy trên con đường gần đó. Chiếc máy bay điều khiển từ xa thứ tư đã biến mất khỏi radar và vị trí của nó vẫn chưa được xác định.

Các cuộc tấn công đã bị các chính trị gia Iraq lên án, nhưng thách thức vẫn còn đó là nhiều nhóm vũ trang, đặc biệt là Lực lượng Huy động Nhân dân, hoạt động dưới sự chỉ đạo của quân đội Iraq và nhận được tài trợ từ nhà nước, nhưng một số vẫn liên kết với Iran.

Chừng nào xung đột ở Iran còn tiếp diễn, các cuộc tấn công này có khả năng sẽ tiếp tục, khiến Baghdad phải duy trì thế cân bằng mong manh giữa Washington, Tehran và các lực lượng dân quân nội địa hùng mạnh.

[Al Jazeera English: Drone attacks on US interests in Iraq likely to persist]

11. Các Ngoại trưởng sẽ họp tại Riyadh trong bối cảnh các nước láng giềng Ả Rập kêu gọi chấm dứt xung đột.

Sự gia tăng liên hệ chính trị giữa các nước láng giềng Ả Rập này là do họ nhận ra rằng họ là tiếng nói duy nhất kêu gọi chấm dứt xung đột, và trước đây họ cũng là tiếng nói duy nhất kêu gọi xung đột đó không bao giờ xảy ra.

Điều chúng ta kỳ vọng là mặc dù Iran và các nước láng giềng Ả Rập hiện đang đứng ở hai phía đối lập trong cuộc xung đột này, vì Iran đã nổ súng vào các nước láng giềng Ả Rập, nhưng có một điều mà họ đồng ý là cuộc chiến này vốn dĩ sẽ lan rộng.

Càng kéo dài, cuộc xung đột càng có khả năng leo thang. Và cuối cùng, đây là lỗi của Mỹ. Đây là cuộc chiến do Israel và Mỹ gây ra. Israel đã nạp đạn, Mỹ đã bóp cò, và những gì chúng ta đang chứng kiến là sự lan rộng ảnh hưởng đến mọi thành phố Ả Rập trong khu vực.

Khi bạn nói chuyện với các nhà lãnh đạo Ả Rập và công dân Ả Rập sống ở các thành phố như Dubai, điều họ nói là Mỹ đã nhiều lần chứng minh bằng các quyết định của mình rằng họ coi thường lợi ích của các nước Ả Rập.

[Al Jazeera English: Foreign ministers to meet in Riyadh as Arab neighbours call for end to conflict]

12. Quân đội Israel thừa nhận xe tăng của họ đã bắn vào vị trí của Liên Hiệp Quốc ở miền nam Li Băng.

Quân đội Israel đã thừa nhận một trong những xe tăng của họ đã nổ súng vào một vị trí của Liên Hiệp Quốc ở miền nam Li Băng hồi đầu tháng này, làm bị thương ba binh sĩ gìn hòa bình người Ghana. Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Trung Tá Jonathan Conricus, cho biết như trên hôm Thứ Tư, 18 Tháng Ba.

Ông thừa nhận binh lính của họ đứng sau vụ việc ngày 6 tháng 3, trong đó đạn pháo được bắn vào các nhân viên UNIFIL tại căn cứ al-Qawzah, và cho biết Israel đã xin lỗi Ghana và Liên Hiệp Quốc.

Thông báo cho biết lực lượng Israel đã đáp trả hỏa lực hỏa tiễn chống tăng từ Hezbollah, khiến hai binh sĩ của họ bị thương nhẹ, và đã bắn nhầm vào binh lính UNIFIL.

“Quân đội Israel, gọi tắt là IDF lấy làm tiếc về vụ việc và đã gửi lời xin lỗi thông qua các kênh thích hợp tới Ghana và Liên Hiệp Quốc. Kết quả điều tra đã được phổ biến trong nội bộ IDF để ngăn chặn các sự việc tương tự tái diễn.”

UNIFIL, đơn vị đã thông báo với Reuters rằng cuộc điều tra về vụ việc vẫn chưa hoàn tất, đã gọi vụ việc là “không thể chấp nhận được”.

Zeidon Alkinani, nhà phân tích Trung Đông và giảng viên Đại học Georgetown tại Qatar, cho biết ngoại giao chưa bao giờ thực sự là một phần trong kế hoạch xung đột Israel-Iran.

Ông chỉ ra các cuộc tấn công và ám sát có chủ đích ngay từ ngày đầu tiên, điều mà “đã loại bỏ hoàn toàn ngoại giao”, khiến các quốc gia vùng Vịnh phải trải qua một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử đương đại của họ.

Nhà phân tích nói với Al Jazeera rằng Mỹ và Israel đang theo đuổi những mục tiêu rất khác nhau. Chiến lược của Mỹ dưới thời Tổng thống Trump hẹp hòi và mang nặng tính chính trị, trong khi Israel tập trung vào việc phá vỡ cấu trúc nhà nước của Iran và mở rộng ảnh hưởng khu vực của Israel.

Trên nhiều mặt trận của Israel, bao gồm cả các cuộc tấn công vào Hezbollah ở Li Băng, Alkinani nhận định rằng nước này đang sử dụng xung đột để biện minh cho hành động của mình và thúc đẩy chương trình bành trướng.

Ông nói thêm rằng nhóm người Li Băng đang phải đối mặt với sự suy yếu về sự ủng hộ trong nước và khu vực, và nếu Israel tiếp tục hành động gây hấn, điều đó “có thể thể hiện một số hình thức thiện cảm xã hội đối với Hezbollah, vì họ đang chiến đấu chống lại Israel bên kia biên giới để đáp trả cuộc khủng hoảng nhân đạo”.

[Al Jazeera English: Israeli army admits its tank fired on UN position in southern Lebanon]

13. Ngăn chặn các cuộc tấn công vào ‘các cơ sở trọng yếu’ có thể là ưu tiên hàng đầu trong các cuộc đàm phán ở Riyadh.

Riyadh đang kêu gọi một cuộc họp của các Ngoại trưởng các nước GCC và các nước Ả Rập và Hồi giáo khác để tìm cách giải quyết xung đột này.

Những gì chúng ta đang thấy là những người bị mắc kẹt ở giữa, cả về địa lý và chính trị, chủ yếu là các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh – những người thực sự là những người duy nhất đang cố gắng kêu gọi một lối thoát vào lúc này.

Càng kéo dài, tiếng bom đạn càng vang dội, càng lấn át những tiếng nói lý trí đang cố gắng chấm dứt cuộc xung đột này.

Majed al-Ansari, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Qatar, hưu chiến có nhiều khả năng sẽ là chủ đề chính tại cuộc họp diễn ra vào hôm Thứ Năm, 19 Tháng Ba : “Chúng tôi nhắc lại, như chúng tôi đã nhiều lần nhấn mạnh, sự cần thiết phải tránh tấn công vào các cơ sở trọng yếu. Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên kiềm chế, tuân thủ luật pháp quốc tế và nỗ lực giảm leo thang căng thẳng theo cách bảo đảm an ninh và ổn định của khu vực”.

Điều này liên quan đến thông tin mới mà Iran cung cấp, cho biết họ sẽ trả đũa các cơ sở năng lượng trong khu vực sau khi các cơ sở năng lượng của chính họ bị tấn công.

Thực tế là, cho dù có bao nhiêu tiếng nói kêu gọi một giải pháp đàm phán đi chăng nữa, trừ khi cả hai bên chấm dứt việc tấn công và giao tranh, thì thực sự không có chỗ cho cuộc thảo luận về cách tiến lên phía trước.

[Al Jazeera English: Preventing attacks on ‘vital facilities’ likely top agenda in Riyadh talks]

14. Lễ tang đã được tổ chức tại Tehran cho quan chức an ninh cao cấp Ali Larijani và chỉ huy lực lượng Basij Gholamreza Soleimani, những người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

Theo Press TV, buổi lễ diễn ra khi các quan chức và người dân tập trung để tưởng nhớ hai nhân vật này.

Larijani và Soleimani nằm trong số những quan chức cao cấp nhất thiệt mạng kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel nổ ra hồi tháng trước.

Đài truyền hình Al-Manar đưa tin một đạo diễn thiệt mạng trong vụ tấn công của Israel tại Beirut.

Đài truyền hình Al-Manar, có liên hệ với Hezbollah, cho biết giám đốc các chương trình chính trị của đài đã thiệt mạng cùng vợ trong một cuộc tấn công của Israel vào trung tâm Beirut.

Trong một tuyên bố, kênh truyền hình này cho biết “giám đốc chương trình chính trị của kênh, Mohammad Shari và vợ ông” đã thiệt mạng “trong cuộc tấn công của lực lượng Zionist vào khu vực Zuqaq al-Blat ở Beirut”.

Theo Al-Manar, các con và cháu của ông đã bị thương và phải vào bệnh viện sau vụ tấn công.

[Al Jazeera English: A funeral ceremony has been held in Tehran for top security official Ali Larijani and Basij forces chief Gholamreza Soleimani, who were killed in US-Israeli air strikes.]