Cha Sao Con Vậy
Nguyễn Trung Tây

Gặp một người con trai có những tính nết, cử chỉ, và lời nói tương tự như ông bố, người Việt Nam hay nhoẻn miệng cười và nói, “Đúng là cha sao con vậy”. Trong trường hợp của Bố Giuse và Con Giêsu, câu “cha sao con vậy” của người Việt Nam là một câu diễn tả rất chính xác về mối quan hệ giữa Bố Giuse và Con Giêsu. Tâm lý học căn bản phân chia hai loại người, một sống nội tâm, một hướng ngoại. Người nội tâm ít nói, người hướng ngoại thì ngược lại. Phân tích dưới lăng kiếng tâm lý, Bố Giuse thợ mộc của thôn làng Bethlehem là một người sống nội tâm, bởi Ngài không nói nhiều. Sự thật là trong toàn bộ bốn bản Phúc Âm, độc giả không nghe Bố Giuse mở miệng nói một câu nào.

Bố Giuse xuất hiện nhiều nhất trong bản Phúc Âm của thánh sử Mátthêu, đặc biệt trong hai chương đầu tiên. Theo như Tin Mừng Mátthêu (1-2), Bố Giuse chính là hậu duệ của Vua Đavít (1:1-17). Bố đã đính hôn với cô thôn nữ cùng xóm Maria. Nhưng trước khi chung sống, Bố khám phá ra vị hôn thê của mình đã có thai. Trong khi đang bị lương tâm dằn vặt sâu xé với tự ái thanh niên, sứ thần Thiên Chúa hiện ra trong giấc mơ, thông báo cho Bố Giuse biết một kỷ nguyên mới của ơn cứu rỗi đã bắt đầu với thai nhi mà Maria đang cưu mang trong lòng (1:18-25). Sau khi Đức Mẹ đã hạ sinh Hài Nhi thánh, sứ thần Thiên Chúa lại hiện ra trong giấc mộng báo cho Bố biết tin Vua Hêrôđê đang chuẩn bị lên kế hoạch ám hại Hài Nhi (2:13). Ngay trong đêm đó, Bố Giuse chỗi dậy, mang theo vợ và con, băng ngàn vượt suối, lánh nạn bên đất Ai Cập (2:14). Thời gian của lang thang nơi đất khách quê người rồi cũng chấm dứt khi sứ thần Thiên Chúa hiện ra một lần nữa trong giấc mộng báo cho Bố Giuse biết Vua Hêrôđê đã băng hà (2:19-20). Nhận được bản tin, Bố Giuse lại khăn gói lên đường, mang vợ cùng con quay về lại cố hương Bethlehem. Sau cùng, Bố dọn nhà lên Bắc Galilê, định cư tại làng Nazareth (2:23).

Mặc dù Bố Giuse không nói một lời, nhưng qua hai chương đầu tiên của bản Tin Mừng Mátthêu, người tín hữu nhận ra hai cá tính đặc biệt của Bố thợ mộc, đó là, lòng từ tâm và niềm tin tuyệt đối vào Thiên Chúa.

Bàn về lòng từ tâm, cá tính thứ nhất của Bố Giuse, qua câu truyện Bố lúng túng với bào thai của vị hôn thê, người tín hữu nhận ra được tấm lòng nhân hậu của ngài. Mặc cho tự ái thanh niên réo gọi trong lòng, bởi không muốn máu của vị hôn thê đổ ra lênh láng trước cổng làng, cuối cùng Bố Giuse quyết định yên lặng bỏ đi.

Bàn về niềm tin sắt son của Bố thợ mộc, theo như Mátthêu (1:18-25), sau khi tỉnh cơn mộng, Bố Giuse không hề thắc mắc hay nghi ngờ về tính trung thực của giấc mơ. Nhưng ngài mang vị hôn thê đang có thai về nhà làm vợ, đúng như lời của sứ thần Thiên Chúa đã truyền dạy (Matt 1:24). Sau đó, dù là phải bỏ lại đất mẹ, vượt biên sang đất Kim Tự Tháp, tái định cư trên vùng đất lạ, Bố Giuse vẫn không hề quản ngại khó khăn, nhưng nhanh chóng thi hành thánh ý của Thiên Chúa.

Thần học gia, đặc biệt thần học gia Kinh Thánh, vẫn cứ hay thắc mắc không biết Đức Giêsu cắp sách đi học ở trường nào? Ai đã dạy Đức Giêsu học trước khi Ngài chính thức cất bước lên đường truyền giáo?

Có thể thần học gia của dòng lịch sử Tân Ước sẽ không bao giờ kiếm ra được câu trả lời cho những nghi vấn có liên quan đến thời thơ ấu cắp sách đến trường của Đức Giêsu. Nhưng, chắc chắn, không ai có thể từ chối được một điều, đó là, Bố Giuse chính là ông thầy đầu tiên của Con Giêsu. Thật vậy, người thầy đã khai tâm và dạy dỗ Đức Giêsu của thời thơ ấu và thời niên thiếu không phải là ai khác mà chính là dưỡng phụ của Ngài, Bố Giuse. Qua dưỡng phụ Giuse, Con Giêsu đã học được những lời kinh nguyện, những bài Thánh Vịnh, và nghề thợ mộc. Qua gương sáng của Bố Giuse, cậu bé Giêsu đã học được nhiều bài học, đặc biệt bài học của từ tâm và niềm tin, hai cá tính đặc trưng của Bố dưỡng phụ.

Bởi thế, khi Đức Giêsu ngẩng mặt lên nói với đám đông đang bừng bừng sát khí đòi ném đá người thiếu phụ trên sân Đền Thờ (Gioan 8:3-11), người ta có thể nhận ra đây chính là một câu chuyện của “cha sao, con vậy”. Thật vậy, Đức Giêsu nhân từ trong câu chuyện của người phụ nữ ngoại tình trong Gioan 8:3-11 chính là một bản sao của Bố dưỡng phụ Giuse năm xưa, khi Bố chấp nhận yên lặng bỏ đi, bởi không muốn máu đào của vị hôn thê thấm nhuộm đất đen.

Trong Vườn Cây Dầu, một lần nữa, câu chuyện “cha sao con vậy” lại xảy ra. Mặc cho chén đắng gần kề và mồ hôi máu đang tuôn chảy loang lổ, Đức Giêsu vẫn xin vâng và chấp nhận theo thánh ý của Thiên Chúa y hệt như Bố Giuse năm xưa (Luca 22:42-44).

Bàn về mối liên hệ ruột thịt giữa cha mẹ và con cái, người Việt Nam hay nói, “Nhìn quả biết cây”. Trong trường hợp của thánh Giuse và Đức Giêsu, câu tục ngữ này lại càng thêm chính xác. Mặc dù thánh Giuse không mở miệng nói một câu nào trong Tân Ước, người ta vẫn có thể nhận ra được lời ăn tiếng nói và cá tính của ngài qua triết lý sống và ngôn từ của Đức Giêsu. Nhìn “quả” Con Giêsu, người ta nhận ra “cây” Bố Giuse. Bởi thánh thợ mộc bố đã dạy dỗ, nuôi dưỡng, và chỉ dẫn từng đường cưa, mũi tiện, không ai ngạc nhiên nếu Đức Giêsu, người thợ mộc con (Máccô 6:3), có những phương thế hành xử với tha nhân, điệu bộ, và lời nói giống y như dưỡng phụ của Ngài. Thật đúng là “Cha sao, con vậy”!

Lời Nguyện:
Lạy Ngài, xin cho con thấy!

 

Từ nấm mồ đẫn đến sự sống

SUY NIỆM CHÚA NHẬT V MÙA CHAY – A

(Ga 11, 1-45)

Chúng ta đã đi được hơn nửa chặng đường của Mùa Chay Thánh, Đại lễ Phục Sinh đã gần kề, bước vào Tuần Thánh chúng ta chiêm ngắm mầu nhiệm trung tâm của đức tin Ki-tô giáo là: sự chết và sự phục sinh của Đức Giê-su, Chúa chúng ta. Các bài đọc hôm nay nói với chúng ta về một điều rất quan trọng: Thiên Chúa hằng sống, Đấng trao ban sự sống, có thể làm cho những gì đã chết được sống lại. Điều này không chỉ đúng với biến cố phục sinh của Chúa Giê-su, nhưng còn đúng với cuộc đời của mỗi người chúng ta.

Thiên Chúa có thể mở những ngôi mộ của chúng ta

Bài đọc I trích sách tiên tri Ê-dê-ki-en mô tả cảnh dân đang sống trong cảnh lưu đày và tuyệt vọng. Họ cảm thấy dân tộc mình như đã chết, tương lai mù mịt. Nay nghe được lời Chúa nói với họ: “Hỡi dân Ta, này Ta sẽ mở cửa mồ cho các ngươi, Ta sẽ kéo các ngươi ra khỏi mồ… Ta sẽ cho các ngươi thần khí của Ta, và các ngươi sẽ được sống.” (Ed 37,12-14). Họ mừng khôn tả, như đã chết nay được hồi sinh.

Thực ra, trong cuộc đời mỗi người chúng ta cũng có những “ngôi mộ” như thế, cụ thể như: thất bại làm chúng ta mất hy vọng, tội lỗi làm cho tâm hồn chúng ta trở nên nặng nề, hay những vết thương trong gia đình khiến tình yêu nguội lạnh, và những lo lắng của cuộc sống làm ta mệt mỏi và khép kín. Nên đôi lúc chúng ta vẫn sống, mà lòng lại cảm thấy như đã chết. Lời Chúa hôm nay nhắc chúng ta rằng: Thiên Chúa có thể mở những ngôi mộ ấy.

Chúa Giê-su là sự sống lại và là sự sống

Tin Mừng hôm nay thuật lại câu chuyện rất cảm động: Chúa Giê-su làm cho La-da-rô sống lại (Ga 11,1-45). Khi Chúa đến Bê-ta-ni-a, La-da-rô đã chết bốn ngày. Mác-ta nói với Chúa:“Thưa Thầy, nếu Thầy có mặt ở đây thì em con không chết.” (Ga 11,21) Đó là lời của một con người đau khổ, nhưng vẫn còn niềm tin nơi Chúa.

Chúa Giê-su nói với Mác-ta một câu rất quan trọng: “Ta là sự sống lại và là sự sống, ai tin Ta, dầu có chết cũng sẽ được sống.” (Ga 11,25) Đây chính là trung tâm của Tin Mừng. Chúa Giê-su không chỉ làm phép lạ, nhưng Người muốn mặc khải rằng Người chính là nguồn sự sống. Trước mồ La-da-rô, Tin Mừng kể một chi tiết rất xúc động:“Chúa Giê-su thổn thức và xúc động.” (Ga 11,35)

Thiên Chúa không xa lạ với nỗi đau của con người. Người cảm nhận nỗi đau ấy. Sau đó Chúa Giê-su kêu lớn tiếng:“La-da-rô!Hãy ra khỏi đây!” (Ga 11,43) Và người chết bước ra khỏi mộ.

Phép lạ này không chỉ là một sự kiện lạ lùng, nhưng còn là dấu chỉ báo trước sự phục sinh của chính Chúa Giê-su, và cũng là dấu chỉ cho niềm hy vọng phục sinh của chúng ta.

Chúa Giê-su vẫn gọi chúng ta ra khỏi mộ

Tin Mừng hôm nay không chỉ nói về một người đã chết cách đây gần hai ngàn năm. Nhưng còn thức thời nói về chính chúng ta hôm nay.

Trong cuộc sống, nhiều khi chúng ta cũng giống như La-da-rô: bị trói buộc bởi những “tấm khăn liệm”. Tấm khan của tội lỗi, ích kỷ, tấm khăn của hận thù và gương xấu, tấm khăn thất vọng làm cho tâm hồn chúng ta bị giam giữ như trong một ngôi mộ. Chúa Giê-su vẫn đang đứng trước cửa “mộ” của chúng ta và gọi: “Hãy ra đây!” Chúa muốn chúng ta ra khỏi bóng tối để bước vào sự sống mới.

Trở thành chứng nhân của sự sống

Một chi tiết rất ý nghĩa trong Tin Mừng là khi La-da-rô bước ra khỏi mộ, tay chân còn quấn những mành vải, trên mặt quấn khăn liệm. Chúa Giê-su nói: “Hãy cởi ra cho anh ấy đi.” (Ga 11,44) Điều đó cho thấy sự sống mới cần được giải thoát khỏi những ràng buộc.

Chúng ta cũng vậy. Để gặp được Chúa, chúng ta không thể tiếp tục sống như cũ được. Phải cởi bỏ con người cũ, để mặc lấy con người mới, con người biết sống tha thứ, bác ái và yêu thương hơn

Chúng ta chuẩn bị bước vào Tuần Thánh. Việc Chúa Giê-su làm cho La-da-rô sống lại là dấu chỉ mạnh mẽ rằng sự chết không có tiếng nói cuối cùng. Chúa Giê-su đã chết và đã sống lại để ban cho chúng ta sự sống.

Chúa Giê-su nói: “Ta là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Ta sẽ được sống.” Lời Chúa Giê-su nói với La-da-rô lập lại với mỗi người chúng ta hôm nay. Chúng ta hãy để cho mình được giải thoát khỏi những băng cuộn của tính kiêu ngạo. Sự sống lại của chúng ta bắt đầu từ đây, nghĩa là khi chúng ta quyết định vâng lệnh Chúa Giê-su, đi tới nơi ánh sáng và sự sống. Việc Chúa Giê-su làm cho La-da-rô sống lại chứng tỏ sức mạnh của ơn thánh Chúa. Chúa luôn sẵn sàng mở cửa mồ tội lỗi của chúng ta, để dẫn chúng ta về Trời với Chúa.

Ước gì trong Mùa Chay này, chúng ta biết mở lòng cho Chúa bước “ngôi mộ” của đời ta, để Người gọi chúng ta ra khỏi bóng tối và dẫn chúng ta bước vào sự sống mới. Amen.

Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ

 

BÀI ĐỌC 1 2Sm 7:4-5a,12-14a,16

Bài trích sách Sa-mu-an quyển thứ hai.

Hồi ấy, có lời Đức Chúa phán với ông Na-than rằng:

“Hãy đi nói với tôi tớ của Ta là Đa-vít: Đức Chúa

phán thế này:

Khi ngày đời của ngươi đã mãn và ngươi đã nằm

xuống với cha ông, Ta sẽ cho dòng dõi ngươi đứng

lên kế vị ngươi -một người do chính ngươi sinh ra-,

và Ta sẽ làm cho vương quyền của nó được vững

bền. Chính nó sẽ xây một nhà để tôn kính danh Ta, và Ta

sẽ làm cho ngai vàng của nó vững bền mãi mãi.

Đối với nó, Ta sẽ là cha, đối với Ta, nó sẽ là con.

Nhà của ngươi và vương quyền của ngươi sẽ tồn tại

mãi mãi trước mặt Ta; ngai vàng của ngươi sẽ vững

bền mãi mãi.”

Đó là Lời Chúa.

BÀI ĐỌC 2 Rm 4:13,16-18,22

Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu

Rô-ma.

Thưa anh em, không phải chiếu theo Lề Luật, mà Thiên

Chúa đã hứa cho ông Áp-ra-ham và dòng dõi ông được

thế gian làm gia nghiệp; nhưng ông được lời hứa đó, vì đã

trở nên công chính nhờ lòng tin.

Bởi vậy, vì tin mà người ta được thừa hưởng lời Thiên

Chúa hứa; như thế lời hứa là ân huệ Thiên Chúa ban

không, và có giá trị cho toàn thể dòng dõi ông Áp-ra-ham,

nghĩa là không phải chỉ cho những ai giữ Lề Luật, mà còn

cho những ai có lòng tin như ông.

Ông là tổ phụ chúng ta hết thảy, như có lời chép: Ta đã đặt

ngươi làm tổ phụ nhiều dân tộc. Ông là tổ phụ chúng ta

trước mặt Thiên Chúa, Đấng ông tin tưởng, Đấng làm cho

kẻ chết được sống và khiến những gì không có hoá có.

Mặc dầu không còn gì để trông cậy, ông vẫn trông cậy và

vững tin, do đó ông đã trở thành tổ phụ nhiều dân tộc,

như lời Thiên Chúa phán: Dòng dõi ngươi sẽ đông đảo

như thế. Bởi thế, ông được kể là người công chính.

Đó là Lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG Tv 83:5

Lạy Chúa, phúc thay người ở trong thánh điện

họ luôn luôn được hát mừng Ngài.

TIN MỪNG Mt 1:16,18-21,24a

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-

thêu.

Ông Gia-cóp sinh ông Giu-se, chồng của bà Ma-ri-a,

bà là mẹ Đức Giê-su cũng gọi là Đấng Ki-tô.

Sau đây là gốc tích Đức Giê-su Ki-tô: bà Ma-ri-a, mẹ

Người, đã thành hôn với ông Giu-se. Nhưng trước

khi hai ông bà về chung sống, bà đã có thai do quyền

năng Chúa Thánh Thần. Ông Giu-se, chồng bà, là

người công chính và không muốn tố giác bà, nên mới

định tâm bỏ bà cách kín đáo.

Ông đang toan tính như vậy, thì kìa sứ thần Chúa

hiện đến báo mộng cho ông rằng: “Này ông Giu-se,

con cháu Đa-vít, đừng ngại đón bà Ma-ri-a vợ ông về,

vì người con bà cưu mang là do quyền năng Chúa

Thánh Thần. Bà sẽ sinh con trai và ông phải đặt tên

cho con trẻ là Giê-su, vì chính Người sẽ cứu dân

Người khỏi tội lỗi của họ.”

Khi tỉnh giấc, ông Giu-se làm như sứ thần Chúa dạy.

Đó là Lời Chúa.

 

Niềm hy vọng mong manh của thân nhân và thân hữu Lazarô vụt tắt khi chính mắt họ chứng kiến anh thở hắt ra. Hơi thở cuối cùng của đời người không phải là hít vào mà là thở ra, trả lại cho thế giới ngay cả hơi thở mong manh. Chút hy vọng nhỏ nhoi trong lòng tắt lịm, theo sau là giòng lệ tuôn rơi, không thể kìm hãm. Căn phòng vang lên tiếng nấc nghẹn ngào; bầu không khí thê lương, ảm đạm ập xuống. Cảm nghiệm tuyệt vọng trong đau thương của hai chị em Maria, Martha cũng là cảm nghiệm của mỗi chúng ta khi phải vĩnh biệt người thân. Trên đồi trọc, hiu hắt, nắng hạ năm xưa, thân mẫu và môn đệ Đức Kitô cũng trải qua cảm nghiệm đó khi chính mắt họ chứng kiến Đức Kitô trút hơi thở trên thập tự. Đầu nghiêng lệch một bên. Làn gió vô tình tung rối mái tóc bết máu khô, bụi đường của người tử tù. Thê lương, buồn thảm rõ nét hơn khi nền trời trở nên u tối, mây đen vần vũ như thương khóc Đấng tạo dựng nên chúng. Nhận tin Lazarô bệnh nặng, Đức Kitô không vội vã lên đường nhưng còn lưu lại thêm hai ngày tại nơi đang ở Gn 11:6. Đức Kitô lưu lại để mọi người chấp nhận một thực thể, Lazarô không ngất xỉu mà chết thực sự. Lazarô đã chết Gn 11:14.

Mới mấy ngày trước, tại Giuđêa, người Do Thái tìm cách ném đá Thầy trò. Họ vui mừng từ giã nơi đó, giờ Đức Kitô bảo môn đệ trở lại. Họ hốt hoảng nói

‘Cả chúng ta nữa, chúng ta cùng đi để chết với Thầy’ Gn 11:16

Sợ hãi, buồn sầu, cảm nghiệm chết chóc chan hoà trong lòng môn đệ. Kinh Thánh không dùng từ 'chết' mà dùng từ 'tắt thở'. Tắt thở có nghĩa là mất sự sống. Tắt thở đây liên quan đến trình thuật Sáng Tạo. Thiên Chúa sáng tạo con người; con người chưa có sự sống. Thiên Chúa thở hơi vào mũi và con người có sự sống. Thở hay tắt thở là nói đến quyền năng Thiên Chúa chúng ta tôn thờ là Đấng cầm quyền sinh tử.

Gặp Đức Kitô, Martha tuyên xưng niềm tin của cô. Đây cũng là niềm tin của Kitô hữu. Chúng ta thường dùng niềm tin này để an ủi nhau. Lời an ủi không làm vơi đi nỗi sầu nhưng khơi dậy niềm hy vọng sống lại, hy vọng gặp nhau trên thiên quốc. Hy vọng chính là mầm sống.

Martha: ‘Nếu có Thầy ở đây, em con đã không chết. Nhưng con biết bất cứ điều gì Thầy xin cùng Thiên Chúa, Người cũng sẽ ban cho Thầy.... Con biết em con sẽ sống lại, khi kẻ chết sống lại trong ngày sau hết.... Con tin Thầy là Đức Kitô, Con Thiên Chúa, Đấng phải đến thế gian.... Thưa Thầy, nặng mùi rồi vì em con ở trong mồ đã được bốn ngày.’

Thưa Thầy, có mùi rồi vì hôm nay đã là ngày thứ tư. Có mùi rồi. Lazarô chết bốn ngày rồi; xác bắt đầu thối rữa, nặng mùi. Đức Kitô khẳng định. ‘Thầy là sự sống và là sự sống lại.’ Đức Kitô nói điều đó bởi lần trước Ngài tới nhà, Martha bận rộn nấu ăn Lc 10:38-42. Ngược lại, Maria yên lặng ngồi nghe lời Ngài giảng dậy Gn 6:27. Hôm nay Đức Kitô cho Martha biết chính Ngài là nguồn sống, nguồn hy vọng, cậy trông của những ai đặt niềm tin nơi Ngài. Vì thế Ngài hỏi. ‘Martha có tin không?’ Không cần suy nghĩ, cô thưa. ‘Thưa Thầy con tin.’ Ngay sau đó Đức Kitô tỏ lộ quyền phép Thiên Chúa: truyền lệnh cho người chết sống lại. Lazarô chết bốn ngày và chôn được ba ngày. Anh bước ra khỏi mồ.

‘Cởi khăn và vải cho anh ấy, để anh ấy đi.’ Gn 11:44

Lazarô hoàn toàn tự do không còn bị ràng buộc của luật lệ vật lí. Đức Kitô có quyền trên luật lệ vật lí. Chúng vâng phục lời Ngài phán quyết. Ngài là Chúa tể cầm quyền sinh tử.

Chính Đức Kitô cũng nằm trong mộ; ba ngày sau Ngài sống lại vinh quang. Hoàn toàn thoát khỏi luật lệ vật lí. Ban sự sống cho Lazarô để cho mọi người biết ai tin theo Ngài cũng sẽ được sống lại trong ngày sau hết.

 

THÁNH CẢ GIU-SE

Đấng Công chính, Khiêm tốn và Thầm lặng

Giáo Hội Công Giáo không những dành ngày 19.3 trong năm để tôn kính Thánh cả Giu-se là Bạn Thanh Sạch của Đức Mẹ Ma-ri-a, và ngày 1.5 là để mừng ngài là quan thầy của giới thợ thuyền, mà hơn thế nữa, Giáo Hội dành trọn tháng Ba để đặc biệt tôn kính Thánh cả Giu-se, bởi vì –đối với Thiên Chúa- thì ngài có vai trò rất lớn trong chương trình cứu chuộc loài người, và –đối với Giáo Hội- ngài chính là đấng quan thầy của toàn thể Giáo Hội Công Giáo, là bổn mạng của các gia trưởng, và là mẫu gương nhân đức để cho mọi người bắt chước noi theo.

Giữa một thế giới mà sự dữ và tội ác lan tràn, khi mà con người lạm quyền tự do Thiên Chúa ban cho để chối bỏ hạnh phúc gia đình, họ chỉ biết hưởng thụ vật chất, ích kỷ cho bản thân mình, mà từ chối trách nhiệm làm cha làm mẹ trong gia đình để dẫn đến ly dị, gây ra biết bao cảnh đời bất hạnh cho con cái của họ, thì Giáo Hội nêu cao gương sáng của Thánh cả Giu-se, để qua ngài mà nhân loại nhìn thấy được tình yêu quan phòng của Thiên Chúa đối với mỗi người, và qua ngài mà nhân loại nhận ra mình cũng có phần trong chương trình cứu chuộc của Thiên Chúa, để chu toàn bổn phận và trách nhiệm mà Thiên Chúa giao phó cho mình.

1. Thánh cả Giu-se – Đấng Công Chính.

Phúc Âm của thánh Mát-thêu nói Thánh cả Giu-se là người công chính (Mt 1, 19), người công chính là người biết kính sợ Thiên Chúa, là người luôn làm theo lương tâm ngay thẳng của mình, là người biết chu toàn bổn phận của mình cách khôn ngoan, và là người biết chăm sóc gia đình của mình với tất cả yêu thương của người quản gia của Thiên Chúa.

Là người công chính, nên Thánh cả Giu-se đã giải quyết cách khôn ngoan khi thấy vị hôn thê của mình là Đức Mẹ Ma-ri-a mang thai Đấng Cứu Thế, sự khôn ngoan này không phải một sớm một chiều mà có, nhưng là bởi lương tâm của người công chính thường hay suy niệm đến thánh ý Chúa trong cuộc sống của mình, do đó mà Thánh cả Giu-se bình tĩnh để cho thánh ý Chúa thực hiện nơi Đức Mẹ Ma-ri-a, mà không ồn ào trách móc cũng như chịu cay đắng nhục nhã.

Sự công chính này của Thánh cả Giu-se là mẫu gương cho tất cả chúng ta, dù là sống bậc tu trì hay sống bậc vợ chồng, bởi vì dù chúng ta có trở thành người tốt chăng nữa, thì cái tôi háo thắng, cái tôi kiêu ngạo, và cái tôi ích kỷ của mình vẫn là làm cho chúng ta thấy ý muốn của mình vượt trên cả thánh ý của Chúa, do đó mà chúng ta dễ dàng bắt người khác trả lại danh dự cho chúng ta, chúng ta dễ dàng lên án, chửi mắng đòi hỏi người khác phải trả lại sự công bằng cho chúng ta, mà chúng ta quên mất mình là người Ki-tô hữu.

Chúa Cha đã chọn Thánh cả Giu-se làm cha nuôi của Con Một Ngài là Đức Chúa Giê-su, là bởi vì Thánh cả Giu-se là người công chính. Không ai đem con yêu quý của mình giao cho một người bất lương nuôi nấng dạy dỗ, nhưng giao con của mình cho người công chính, để người con của mình trở thành người đạo đức thánh thiện. Đức Chúa Giê-su đã trở thành “mặt trời công chính” chiếu soi nhân loại đang đi trong tối tăm của tội lỗi, một phần là nhờ sự dạy dỗ của người cha nuôi công chính là Thánh cả Giu-se.

2. Thánh cả Giu-se – con người Khiêm Tốn.

Sự công chính làm nảy sinh đức khiêm tốn, hay nói cách khác, khiêm tốn là hoa trái của sự công chính, khiêm tốn là tự biết mình là ai và có khả năng tài cán gì để phục vụ tha nhân, như lời của Đức Chúa Giê-su đã dạy: có thì nói có, không thì nói không, thêm điều đặt chuyện là việc của ma quỷ (Mt 5, 37).

Thánh cả Giu-se biết mình là ai, là người được Chúa Cha chọn để nuôi nấng và giáo dục Đức Đức Chúa Giê-su, ngài cũng biết mình chỉ là đầy tớ vô dụng chỉ làm những gì mà ông chủ (Thiên Chúa) dạy làm mà thôi, cho nên trong suốt cuộc sống tại thế, ngài luôn khiêm tốn phục vụ Đức Mẹ Ma-ri-a và Đức Chúa Giê-su trong vai trò gia trưởng cách trọn vẹn, mà không một tiếng khoe khoang với người hoặc than trách với trời.

Biết mình chỉ là đầy tớ vô dụng của Chúa, nên ngài khiêm tốn vui vẻ nhận Đức Mẹ Ma-ri-a làm bạn của mình khi Mẹ mang thai Đấng Cứu Thế; biết mình chỉ là đầy tớ vô dụng, nên Thánh cả Giu-se hết sức làm việc lao động để góp phần vào chương trình cứu độ của Thiên Chúa. Ngài như một nền nhà kiên cố thầm lặng chôn dưới lòng đất, để cho tòa nhà vĩ đại là Đức Chúa Giê-su và Đức Mẹ Ma-ri-a nổi bật giữa phong ba sóng gió cuộc đời:

- Nếu không có sự khiêm tốn thì khi thấy vợ mình mang thai Đấng Cứu Thế, Đấng Cứu tinh nhân loại lại sinh ra trong hang đá Bê Lem nghèo hèn không mảnh vải che thân, thì Thánh cả Giu-se sẽ oán trời trách người.

- Nếu không có đức khiêm tốn, thì khi thấy các thiên thần từ trời xuống ca hát chúc vinh, các mục đồng đến thờ lạy, và có cả các nhà hiền sĩ xá lắc xa lơ bên phương Đông đến thờ lạy Đấng Cứu Thế trong máng cỏ tồi tàn, thì Thánh cả Giu-se sẽ trở thành kẻ kiêu căng và sẽ tự tôn mình và gia đình lên cao trong cao ngạo.

- Và khi thấy Đấng Cứu Thế -Đức Chúa Giê-su- mới sinh đã bị người đời ghét bỏ tìm giết, nếu không có sự khiêm tốn tột cùng phó thác, thì Thánh cả Giu-se sẽ trở thành kẻ chống đối Thiên Chúa, và oán trách Thiên Chúa sao nở tàn ác với trẻ sơ sinh và gia dình mình.v.v...

Tất cả những điều ấy, nếu không có một sự khiêm tốn đặc biệt, nếu không có sự khôn ngoan và ơn Chúa giúp, thì chắc chắn, Thánh cả Giu-se cũng sẽ như những con người khác, oán trời, giận dữ với xã hội và buông xuôi mặc cho sự ác trong con người hoành hành.

Là gia trưởng của một gia đình kỳ lạ giữa nhân loại, Thánh cả Giu-se trở nên mẫu người khiêm tốn như Đức Mẹ Ma-ri-a, để trở thành cha mẹ tuyệt vời giáo dục Đức Chúa Giê-su trở thành “Đấng hiền lành và khiêm nhượng trong lòng.” (Mt 11, 28-30).

3. Thánh cả Giu-se – con người Thầm Lặng.

Trong toàn bộ bốn sách Phúc Âm, thì chỉ có Phúc Âm của thánh Mát-thêu và thánh Lu-ca có nhắc đến tên của Thánh cả Giu-se mà thôi, nhưng không nhắc nhiều. Thánh Mát-thêu thì khen ngợi ngài là người công chính, thánh Lu-ca thì nhắc nhở ngài là con cháu của dòng tộc vua Đa-vít (Lc 2, 1-7)

, tuy nhắc rất ít đến ngài, nhưng đều nói lên nét nổi bật con người của ngài: người công chính và con cháu của hoàng tộc.

Là người đóng vai trò quan trọng cùng với Đức Mẹ Maria trong việc nuôi nấng và dạy dỗ Đức Chúa Giê-su, nhưng các thánh sử chỉ làm nổi bật vai trò cứu độ nhân loại của Đức Chúa Giê-su và Đức Mẹ Ma-ri-a, cũng như nhắc nhở rất nhiều đến các thánh tông đồ, mà không nói nhiều về Thánh cả Giu-se, bởi vì con người của Thánh cả Giu-se là con người thầm lặng, ngài chỉ muốn âm thầm phục vụ chứ không muốn lấn át vai trò của Đức Chúa Giê-su và Đức Mẹ Ma-ri-a, ngài biết mình chỉ là công cụ của Thiên Chúa dùng để tô điểm cho vai trò cứu chuộc thế gian của Đức Chúa Giê-su nổi bật giữa loài người. Là người phục vụ cách âm thầm trong căn nhà nhỏ nghèo nàn làng Na-da-rét, Thánh cả Giu-se đã trở nên bậc thầy dạy đàng nhân đức khiêm tốn cho các thánh học đòi bắt chước, là nguồn cảm hứng cho các thi nhân hết lời ca tụng sự khiêm tốn và thầm lặng của ngài, và là mẫu gương sống động cho bậc gia trưởng noi theo.

Con người ta không ai thích sự thầm lặng khi phục vụ, nhưng con người ta thích phô trương khi phục vụ, thích nói nhiều khi phục vụ, và thích chỉ trích phê bình người khác khi phục vụ, tại sao vậy? Thưa, tại vì con người ta chưa đạt đến mức độ khiêm hạ như Thánh cả Giu-se.

Thời đại ngày nay, người ta dễ dàng khuếch đại âm thanh thật lớn khi làm một công tác từ thiện nào đó, để quảng cáo cho nghiệp đoàn hoặc cộng đoàn của mình, chứ không mấy ai có tinh thần phục vụ cách thầm lặng, bởi vì họ không có mẫu gương phục vụ âm thầm để noi theo. Nhưng người Ki-tô hữu thì có mẫu gương phục vụ thầm lặng tuyệt vời của Thánh cả Giu-se, nên các gia trưởng biết chăm nom gia đình con cái mà không la lối giận dữ, hoặc kể công kể trạng với vợ con mình; các thợ thuyền thuyền cố gắng chu toàn bổn phận của mình trong âm thầm mà không lớn tiếng khoe khoang, tất cả đều học đòi gương âm thầm phục vụ của Thánh cả Giu-se, người gia trưởng tuyệt vời của gia đình Na-da-rét.



4. Kết

Tháng Ba, tháng của Thánh cả Giu-se, Đấng bàu chữa Hội Thánh và là bổn mạng của các gia trưởng, là mẫu gương của mọi người, là Đấng cai quản kho tàng ân sủng của Thiên Chúa, thánh nữ Tê-rê-xa thành A-vi-la đã xác tín điều này: “Không có ai đến kêu xin cùng Thánh cả Giu-se mà trở về tay không”, đó là một kinh ngiệm lớn của thánh nữ, khi mà giữa những phong ba xảy đến trong đời tận hiến của thánh nữ, và phương pháp hay nhất và đầy khôn ngoan nhất là chạy đến với Thánh cả Giu-se, Đấng luôn là mẫu mực công chính cho mọi người.

Là người Ki-tô hữu, chúng ta cũng xác tín điều ấy: Thánh cả Giu-se cũng là một người được Thiên Chúa chọn để làm cho chương trình cứu độ của Ngài ở trần gian được hài hòa, và cao cả hơn, chính Thiên Chúa muốn chọn Thánh cả Giu-se làm mẫu gương của các gia trưởng, của những thợ thuyền, của những người đang gặp đau khổ trong cuộc sống, để nhờ Thánh cả Giu-se, mà họ biết được ân sủng và tình thương của Thiên Chúa chỉ ban cho những ai yêu sự công chính với tâm hồn khiêm tốn và thầm lặng trong việc phục vụ và vác thập giá của mình để theo Đức Chúa Giê-su.

Lạy Thánh cả Giu-se xin cầu bàu cho chúng con

là những người cha trong gia đình,

biết chu toàn bổn phận của người gia trưởng

để xây dựng một gia đình công giáo

hoàn toàn phù hợp với tinh thần Phúc Âm của Đức Chúa Giê-su.

Xin dạy cho chúng con là những thợ thuyền lao động,

biết chuyên cần làm việc

và biết thánh hóa công việc mình làm,

để danh Chúa được rạng sáng nơi mọi người,

khi họ nhìn thấy chúng con hết lòng chu toàn trách nhiệm.

Xin Thánh cả Giu-se cầu bàu cho chúng con,

là những linh mục của Đức Chúa Giê-su

đang phục vụ dân Chúa giữa một xã hội,

mà luân thường đạo lý chỉ là một nét chấm phẩy lạc lỏng giữa xa hoa và hưởng thụ.

xin cho chúng con biết noi gương Ngài,

để trở thành gia trưởng trong giáo xứ,

trở thành người anh em khiêm tốn thầm lặng trong cộng đoàn.

Và, sau cùng, xin Thánh cả Giu-se gìn giữ tất cả mọi gia đình trong và ngoài giáo xứ của chúng con,

để những ai chưa nhận biết tinh thần Phúc Âm,

thì sẽ nhìn thấy được tình yêu của Chúa qua

cuộc sống của gia đình chúng con. Amen

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

------------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng tại Buổi Tiếp Kiến: 'Mỗi người đã được rửa tội đều phải làm chứng cho Chúa Kitô một cách nhất quán'

Trong buổi tiếp kiến chung hàng tuần, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tiếp tục suy niệm về Hiến Chương “Ánh Sáng Muôn Dân” ('Lumen gentium') của Công đồng Vatican II và khẳng định rằng "mỗi người đã được rửa tội đều là một tác nhân tích cực cho công cuộc truyền giáo, được mời gọi làm chứng cho Chúa Kitô một cách nhất quán."

(Tin Vatican - Deborah Castellano Lubov)

"Mỗi người đã được rửa tội đều là một tác nhân tích cực của việc truyền giáo, được mời gọi làm chứng cho Chúa Kitô một cách nhất quán theo ơn tiên tri mà Chúa ban cho toàn thể Giáo Hội của Ngài."

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã bày tỏ điều này trong buổi tiếp kiến chung hàng tuần vào sáng thứ Tư.

Tiếp tục loạt bài giáo lý về Công đồng Vatican II và việc đọc các văn kiện của Công đồng, tuần này Đức Giáo Hoàng đã xem lại chương thứ hai của Hiến chương Công đồng Lumen gentium, dành riêng cho Giáo Hội với tư cách là dân Chúa, ngài nhắc lại rằng dân Đấng Mê-si nhận được từ Chúa Kitô sự tham dự "vào chức vụ tư tế, tiên tri và vương giả mà qua đó sứ mệnh cứu độ của Ngài được thực hiện."

Sứ mệnh chung kết nối các chức vụ linh mục và giáo dân.

Đức Giáo Hoàng nhắc lại rằng các Nghị phụ Công đồng dạy rằng Chúa Giêsu, qua Giao ước mới và vĩnh cửu, đã thiết lập một vương quốc thừa tác, biến các môn đệ của Người thành một “chức tư tế vương giả”. Ngài nhấn mạnh rằng chức tư tế chung của các tín hữu được ban qua Bí tích Thánh tẩy, cho phép chúng ta thờ phượng Thiên Chúa trong tinh thần và chân lý, và “tuyên xưng trước mặt mọi người đức tin mà họ đã nhận được từ Thiên Chúa qua Giáo Hội”.

Hơn nữa, qua Bí tích Thêm sức, Ngài lưu ý rằng tất cả những người đã được rửa tội “được gắn bó chặt chẽ hơn với Giáo Hội… và Chúa Thánh Thần ban cho họ sức mạnh đặc biệt để họ có bổn phận nghiêm ngặt hơn trong việc truyền bá và bảo vệ đức tin, bằng lời nói và việc làm, như những chứng nhân đích thực của Chúa Kitô”.

Sự thánh hiến này, Đức Giáo Hoàng nói, là gốc rễ của sứ mệnh chung kết nối các chức vụ linh mục thừa tác và giáo dân.

Về vấn đề này, Đức Giáo Hoàng Lêô nhắc lại lời Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhận xét rằng, “nhìn vào dân Chúa là nhớ rằng tất cả chúng ta đều gia nhập Giáo Hội với tư cách là giáo dân. Bí tích đầu tiên, bí tích ghi dấu ấn danh tính của chúng ta ngàn đời, và điều mà chúng ta luôn phải tự hào, là Bí tích Thánh Tẩy.” Đức Giáo Hoàng Lêô nhắc lại rằng, nhờ Bí tích Thánh Tẩy và sự xức dầu của Chúa Thánh Thần, các tín hữu “‘được thánh hiến như một ngôi nhà thiêng liêng và một chức tư tế thánh’ để mọi người tạo thành Dân Thánh của Thiên Chúa.”

Hướng đến sự thánh hóa của chúng ta

Đức Giáo Hoàng nhắc lại rằng việc thi hành chức tư tế vương giả diễn ra bằng nhiều cách, tất cả đều hướng đến sự thánh hóa của chúng ta, trước hết và quan trọng nhất là thông qua việc tham dự Thánh Thể.

“Qua cầu nguyện, khổ hạnh và bác ái tích cực, chúng ta làm chứng cho một đời sống được đổi mới bởi ân sủng của Thiên Chúa,” Đức Giáo Hoàng nói. Như Công đồng đã tóm tắt, “chính qua các bí tích và việc thi hành các đức tính mà bản chất thánh thiêng và cấu trúc hữu hình của cộng đồng tư tế được đưa vào hoạt động.”

Đức Giáo Hoàng cũng nhắc lại rằng các Nghị phụ Công đồng dạy rằng dân Chúa thánh thiện cũng được tham gia vào sứ mệnh tiên tri của Chúa Kitô.

"Cảm thức đức tin" và "sự đồng thuận của các tín hữu"

Đức Thánh Cha nhắc nhở rằng trong bối cảnh này, chủ đề quan trọng về cảm thức đức tin và sự đồng thuận của các tín hữu được đề ra. Ngài nhắc lại rằng Ủy ban Giáo lý của Công đồng đã chỉ rõ rằng cảm thức đức tin này “giống như một năng lực của toàn thể Giáo hội, nhờ đó Giáo hội, trong đức tin của mình, nhận ra mặc khải được truyền xuống, phân biệt giữa chân lý và sai lầm trong các vấn đề đức tin, và đồng thời thấu hiểu sâu sắc hơn và áp dụng trọn vẹn hơn trong cuộc sống.”

Do đó, Đức Giáo Hoàng Lêô nhấn mạnh, cảm thức đức tin thuộc về từng tín hữu không phải với tư cách cá nhân, mà là với tư cách là thành viên của dân Chúa nói chung.

Lumen gentium, Đức Giáo Hoàng giải thích, tập trung vào khía cạnh sau, và đặt nó trong mối quan hệ với tính bất khả sai lầm của Giáo hội, mà tính bất khả sai lầm của Giáo hoàng La Mã vốn có và được phục vụ bởi điều đó.

Đức Thánh Cha đã trích dẫn đoạn trong Lumen gentium, trong đó viết: “Toàn thể thân thể các tín hữu, được xức dầu bởi Đấng Thánh, không thể sai lầm trong các vấn đề đức tin. Họ thể hiện đặc tính đặc biệt này bằng sự phân định siêu nhiên của toàn dân trong các vấn đề đức tin khi từ các Giám mục cho đến người giáo dân cuối cùng đều thể hiện sự đồng thuận phổ quát trong các vấn đề đức tin và luân lý.”

Với ý nghĩ này, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nhận xét: “Do đó, Giáo Hội, với tư cách là sự hiệp thông của các tín hữu – đương nhiên bao gồm các mục tử – không thể sai lầm trong các vấn đề đức tin: cơ quan mà qua đó chân lý này được bảo tồn, được xây dựng trên sự xức dầu của Chúa Thánh Thần, là cảm nhận siêu nhiên về đức tin của toàn thể dân Chúa, được thể hiện trong sự đồng thuận của các tín hữu.”

Trách nhiệm của chúng ta với tư cách là dân Chúa

Từ sự hiệp nhất này, mà Giáo huấn của Giáo hội gìn giữ, Đức Giáo Hoàng tiếp tục, "điều đó có nghĩa là mỗi người đã được rửa tội đều là một tác nhân tích cực của việc truyền giáo, được mời gọi làm chứng nhất quán cho Chúa Kitô theo ơn tiên tri mà Chúa ban cho toàn thể Giáo hội của Ngài."

Nhắc nhở rằng Chúa Thánh Thần, "phân phát những ân sủng đặc biệt cho các tín hữu ở mọi cấp bậc," Đức Giáo Hoàng Lêô nói rằng chính nhờ những ơn này mà Chúa Thánh Thần "làm cho họ xứng đáng và sẵn sàng đảm nhận các nhiệm vụ và chức vụ khác nhau góp phần vào việc đổi mới và xây dựng Giáo hội."

Đức Giáo Hoàng lưu ý rằng một biểu hiện đặc biệt của sức sống ân tứ này được thể hiện qua đời sống thánh hiến, liên tục nảy mầm và phát triển mạnh mẽ nhờ công việc của ân sủng. "Các Hội Dòng trong Giáo hội cũng vậy," ngài nói, "là một tấm gương sáng về sự đa dạng và hiệu quả của các hoa trái thiêng liêng để xây dựng dân Chúa."

Với tình cảm đó, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kết luận bằng một lời mời gọi: "Chúng ta hãy khơi dậy trong mình nhận thức và lòng biết ơn về món quà được làm một phần của dân Chúa, và cả trách nhiệm mà điều đó mang lại."

 

Đức Hồng Y Parolin gửi tin tới TT Trump và Israel: Hãy chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt

Trả lời câu hỏi của các nhà báo bên lề buổi giới thiệu sách, Đức Hồng Y Pietro Parolin chia sẻ điều ngài sẽ nói nếu gặp gỡ trực tiếp với Tổng thống Mỹ Trump: "Hãy chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt vì mối nguy hiểm thực sự là một sự Lêô thang đang cận kề."

(Tin Vatican - Salvatore Cernuzio và Tiziana Campisi)

Bên lề buổi giới thiệu sách ở Rome cuốn sách của Đức Lêô XIV: Các người nói tôi là ai? Tôi là con của Thánh Augustine - được xuất bản bởi Cantagalli và được viết bởi nhà báo Vatican Ignazio Ingrao và linh mục dòng Augustinô Giuseppe Pagano - Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Vatican, đã trả lời câu hỏi của các nhà báo về tình hình quốc tế.

Ngài chia sẻ điều ngài sẽ nói nếu đối diện trực tiếp với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Đức Hồng Y sẽ nói với ông ấy “hãy chấm dứt cuộc chiến này càng sớm càng tốt, bởi vì mối nguy hiểm thực sự là một sự leo thang sắp xảy ra. Tôi sẽ nói: hãy để Lebanon yên…”

Thông điệp tương tự, theo lời Ngoại trưởng, cũng nên được “gửi đến người Israel,” để họ thực sự tìm cách “giải quyết bất kỳ vấn đề nào còn tồn đọng - mà họ tin là tồn tại - thông qua con đường hòa bình của ngoại giao và đối thoại.”

Nói về Đức Giáo Hoàng Lêô, Đức Hồng Y Parolin cũng trả lời các câu hỏi về cảm giác khi làm việc cùng vị Giáo hoàng đầu tiên trong lịch sử đến từ Hoa Kỳ. Ngài giải thích: “Rất dễ dàng. Có sự đối thoại tốt, sự trao đổi hiệu quả. Ngài lắng nghe rất nhiều, và chúng tôi có mối quan hệ tốt.”

Đây là một câu chuyện đang được cập nhật và sẽ được bổ sung thêm thông tin khi có thêm chi tiết.

 

Theo tạp chí Aleteia, số ngày 18/03/2026, Đức Thánh Cha tiếp tục suy tư về Công đồng Vatican II, và xem xét thực tại được gọi là “sensus fidei”, tức là “cảm thức đức tin” mà toàn thể Giáo Hội được hưởng.

Là dân Chúa, Giáo Hội “không thể sai lầm trong các vấn đề đức tin”, Đức Giáo Hoàng Leo XIV khẳng định trong buổi tiếp kiến chung ngày 18 tháng 3 năm 2026. Ngài nhấn mạnh, “tính bất khả sai phạm của Giáo Hội” là một “trách nhiệm”, bởi vì nó khiến “mỗi người đã được rửa tội trở thành một tác nhân tích cực của việc truyền giáo”.

Tiếp tục loạt bài giảng về di sản của Công đồng Vatican II, Đức Giáo Hoàng đã mở rộng suy tư của mình về chủ đề của Hiến chế Tín lý Lumen gentium (1964), tập trung vào bản sắc của Giáo Hội. Trước hàng chục ngàn tín hữu quy tụ tại Quảng trường Thánh Phêrô vào thứ Tư tuần này, ngài một lần nữa bình luận về chương thứ hai, dành riêng cho Giáo hội với tư cách là “dân Chúa”.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhắc lại “chức tư tế chung” kết hợp trong Giáo hội các tín hữu giáo dân và các thừa tác viên thụ phong: đó là Bí tích Thánh tẩy, được hoàn thiện bởi Bí tích Thêm sức. “Chức tư tế vương giả” này, như Công đồng Vatican II gọi, được hiện thực hóa qua các bí tích và các nhân đức — “cầu nguyện, khổ hạnh và bác ái tích cực” — và cho phép dân Chúa tham gia vào “sứ mệnh tiên tri của Chúa Kitô”.

Chiều kích này, Đức Giáo Hoàng giải thích, được biểu lộ trong “sensus fidei”, “cảm thức đức tin” mà Công đồng mô tả là “khả năng của toàn thể Giáo hội” trong việc phân biệt “điều chân thật với điều giả dối trong các vấn đề đức tin”, và được phát biểu trong “sự đồng thuận của các tín hữu”. Đức Giáo Hoàng Leo XIV lưu ý rằng “sự bất khả sai lầm của Giáo Hội” gắn liền với sự bất khả sai lầm của Đức Giáo Hoàng và đảm bảo rằng Giáo Hội, “với tư cách là một cộng đoàn tín hữu bao gồm cả các mục tử, không thể sai lầm trong các vấn đề đức tin”.

Sự hiệp nhất này, được gìn giữ bởi Huấn quyền của Giáo Hội, có nghĩa là “mỗi người đã được rửa tội đều là một tác nhân tích cực của việc truyền giáo”, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhấn mạnh. Ngài nhấn mạnh cách mà Chúa Thánh Thần đặc biệt soi sáng đời sống thánh hiến, “vốn không ngừng nảy mầm và nở rộ dưới tác động của ân sủng”, hoặc các hình thức hiệp hội Giáo Hội khác, một “ví dụ sáng ngời khác về sự đa dạng và hiệu quả của hoa trái thiêng liêng cho việc xây dựng dân Chúa”.

Đức Giáo Hoàng kết luận bằng cách nhấn mạnh “trách nhiệm” mà việc thuộc về dân Chúa mang lại, và kêu gọi mọi người hãy thức tỉnh trong mình “sự nhận thức và lòng biết ơn vì đã nhận được ơn được là một phần của dân Chúa”.

Sau đây là nguyên văn bài giáo lý của Đức Leo XIV heo bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

LEO XIV
BUỔI TIẾP KIẾN CHUNG

Quảng trường Thánh Phêrô
Thứ Tư, ngày 18 tháng 3 năm 2026

Giáo lý. Các Văn kiện của Công đồng Vatican II. II. Hiến chương Tín lý Lumen gentium. 4. Giáo Hội, dân Chúa là Dân tư tế và Tiên tri

Anh chị em thân mến, chào anh chị em buổi sáng và chào mừng!

Hôm nay tôi muốn xem xét lại chương thứ hai của Hiến chế Công đồng Lumen gentium (LG), dành riêng cho Giáo Hội với tư cách là dân Chúa.

Dân được xức dầu (LG, 9), nhận được từ Chúa Kitô sự tham gia vào chức vụ tư tế, tiên tri và vương giả, qua đó sứ mệnh cứu độ của Người được thực hiện. Các Nghị phụ Công đồng dạy rằng Chúa Giêsu, qua Giao ước mới và vĩnh cửu, đã thiết lập một vương quốc các tư tế, thiết lập các môn đệ của Ngài như một ‘chức tư tế vương giả’ (1 Pr 2:9; so sánh 1 Pr 2:5; Khải Huyền 1:6). Chức tư tế chung này của các tín hữu được ban cho qua Bí tích Thánh tẩy, cho phép chúng ta thờ phượng Thiên Chúa trong tinh thần và chân lý, và “tuyên xưng trước mặt mọi người đức tin mà họ đã nhận được từ Thiên Chúa qua Giáo Hội” (LG, 11). Hơn nữa, qua bí tích Thêm sức, tất cả những người đã được rửa tội “được gắn bó chặt chẽ hơn với Giáo hội… và Chúa Thánh Thần ban cho họ sức mạnh đặc biệt để họ có bổn phận nghiêm ngặt hơn trong việc truyền bá và bảo vệ đức tin, cả bằng lời nói và việc làm, như những chứng nhân đích thực của Chúa Kitô” (ibid.). Sự thánh hiến này là gốc rễ của sứ mệnh chung kết nối các thừa tác vụ thụ phong và các tín hữu giáo dân.

Trong khía cạnh này, Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhận xét rằng, “Nhìn vào dân Chúa là nhớ rằng tất cả chúng ta đều gia nhập Giáo hội với tư cách là giáo dân. Bí tích đầu tiên, bí tích niêm phong danh tính của chúng ta mãi mãi, và về nó, chúng ta luôn phải tự hào, là Bí tích Rửa tội. Qua Bí tích Rửa tội và nhờ sự xức dầu của Chúa Thánh Thần, (các tín hữu) ‘được thánh hiến như một ngôi nhà thiêng liêng và một chức tư tế thánh’ (LG, 10), [để] mọi người tạo thành dân Chúa thánh thiện” (Thư gửi Chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng về Châu Mỹ Latinh, ngày 19 tháng 3 năm 2016).

Việc thi hành chức tư tế vương giả diễn ra bằng nhiều cách, tất cả đều nhằm mục đích thánh hóa chúng ta, trước hết và quan trọng nhất thông qua việc tham dự Thánh Thể. Qua cầu nguyện, khổ hạnh và bác ái tích cực, chúng ta làm chứng cho một đời sống được đổi mới bởi ân sủng của Thiên Chúa (xem LG, 10). Như Công đồng đã tóm tắt, “chính nhờ các bí tích và việc thi hành các nhân đức mà bản chất thiêng liêng và cấu trúc hữu cơ của cộng đồng tư tế được đưa vào hoạt động” (LG, 11).

Các Nghị phụ Công đồng sau đó dạy rằng Dân thánh Chúa cũng tham gia vào sứ mệnh tiên tri của Chúa Kitô (xem LG, 12). Trong bối cảnh này, chủ đề quan trọng về cảm thức đức tin và sự đồng thuận của các tín hữu được giới thiệu. Ủy ban Giáo lý của Công đồng đã chỉ rõ rằng sensus fidei này “giống như một năng lực của toàn thể Giáo hội, nhờ đó Giáo hội, trong đức tin của mình, nhận ra mặc khải được truyền xuống, phân biệt giữa chân lý và sai lầm trong các vấn đề đức tin, và đồng thời thấu hiểu nó sâu sắc hơn và áp dụng nó trọn vẹn hơn trong cuộc sống” (xem Acta Synodalia, III/1, 199). Do đó, cảm thức đức tin thuộc về từng tín hữu không phải với tư cách cá nhân, mà là với tư cách là thành viên của dân Chúa nói chung.

Lumen gentium tập trung vào khía cạnh sau này, và đặt nó trong mối quan hệ với tính bất khả sai lầm của Giáo hội, mà tính bất khả sai lầm của Giám mục Rôma vốn có và được phục vụ bởi nó. “Toàn bộ tín hữu, được Đấng Thánh xức dầu (xem 1 Ga 2:20,27), không thể sai lầm trong các vấn đề đức tin. Họ biểu lộ đặc tính đặc biệt này bằng sự phân định siêu nhiên của toàn dân trong các vấn đề đức tin khi từ các Giám mục cho đến người giáo dân cuối cùng đều chứng tỏ sự đồng thuận phổ quát trong các vấn đề đức tin và luân lý” (LG, 12). Do đó, Giáo hội, với tư cách là sự hiệp thông của các tín hữu – đương nhiên bao gồm các mục tử – không thể sai lầm trong các vấn đề đức tin: cơ quan mà qua đó chân lý này được bảo tồn, được xây dựng trên sự xức dầu của Chúa Thánh Thần, là cảm thức siêu nhiên về đức tin của toàn thể dân Chúa, được biểu lộ trong sự đồng thuận của các tín hữu. Từ sự hiệp nhất này, mà Huấn quyền của Giáo hội vốn bảo vệ, có nghĩa là mỗi người đã được rửa tội là một tác nhân tích cực của việc truyền giảng tin mừng, được mời gọi làm chứng nhất quán cho Chúa Kitô theo ơn tiên tri mà Chúa ban cho toàn thể Giáo hội của Người.

Thật vậy, Chúa Thánh Thần, Đấng đến với chúng ta từ Chúa Kitô Phục Sinh, “phân phát những ân sủng đặc biệt giữa các tín hữu ở mọi cấp bậc. Nhờ những ân tứ này, Người làm cho họ trở nên xứng đáng và sẵn sàng đảm nhận các nhiệm vụ và chức vụ khác nhau góp phần vào việc đổi mới và xây dựng Giáo hội” (LG, 12). Một minh chứng đặc biệt cho sức sống đặc sủng này là đời sống thánh hiến, liên tục nảy mầm và phát triển mạnh mẽ nhờ công việc của ân sủng. Các hiệp hội Giáo hội cũng là một ví dụ sáng ngời về sự đa dạng và hiệu quả của các hoa trái thiêng liêng trong việc xây dựng dân Chúa.

 

Thánh Lễ Tạ Ơn Của Đức Giám Mục Phêrô Bùi Đại tại Giáo Xứ Thánh Linh Tempe Arizona.


Photos:

(Tempe-Arizona) Chúa Nhật ngày 15 tháng 3 năm 2026 vào lúc 5:30 chiều, Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại giáo xứ Thánh Linh đã long trọng tổ chức Thánh Lễ Tạ Ơn để mừng Tân
Giám Mục Phêrô Bùi Đại vừa mới được tấn phong làm Giám Mục phụ tá giáo phận Phoenix tiểu bang Arizona.

Thánh lễ hôm nay cùng đồng tế với Đức Giám Mục còn có cha chánh xứ Nguyễn Phi Long, cha phó xứ Predheep Sathiyanathan, và quý cha khách Vương Thiện Quốc, Nguyễn Huy, Anthony Đặng.

Trong phần chia sẽ Lời Chúa, vị chủ tế đã trích dẫn bài đọc thứ nhất nói về khi ngôn sứ Samuel đến nhà Isai để xức dầu tấn vương, ông kêu tất cả các con ra trình diện, trừ 1 người đứa con út đang chăn chiên ngoài đồng, không ai nghĩ đến nó, không ai nhìn thấy nó, cậu bé ấy đã bị bỏ quên.

Samuel nhìn người con trưởng cao lớn, tuấn tú và uy nghi nên thầm nghỉ chắc chắn đây rồi, người được Chúa chọn làm vua dân Israel, nhưng Chúa phán : “ Đừng nhìn vào diện mạo hay chức cao nào đó vì con người chỉ xem diện mạo bên ngoài, còn Thiên Chúa thì nhìn trong tâm hồn, Thiên Chúa đã nhìn thấy tâm hồn của Davit từ một cậu bé ở ngoài đồng, không ai biết đến, một cậu bé bị bỏ quên, chính là người được Thiên Chúa tuyển chọn từ trước.”

Tin Mừng hôm nay đọc lại cũng một mẫu chuyện ấy, nhưng sâu sắc hơn, Người đàn ông bị mù bẫm sinh, không biết gì về Chúa Giêsu, ông ngồi đó bên vệ đường trong bóng tối quen thuộc trong suốt cuộc đời ông, các môn đệ nhìn ông và hỏi 1 câu : “Ai đã phạm tội khiến người ngảy sinh ra đã bị mù?”. Họ cần lời giải thích cho sự việc này. Trái lại Chúa Giêsu nhìn thấy con người tầm thường ấy cần được nhìn thấy và Ngài đã dừng lại lấy bùn và bôi lên mắt của người ấy và người ấy được chữa lành. Sự việc quan trọng là người không phải chỉ được chữa lành, nhưng đã được Thiên Chúa nhìn thấy.

Cũng trong thánh lễ này Đức Giám Mục cũng chia sẽ tiếp : Trong suốt 2 tuần lễ đầu tiên từ khi nhận tin được phong làm Giám Mục, ngài luôn kiễm soát email và tin nhắn để xem ĐTC có nhầm lẫn, có thư đính chính nào từ văn phòng tòa thánh không?. Và rồi ngài đứng trước gương tự hỏi mình có phải đây là giám mục không? Có sự nhầm lẫn nào từ Đức Thánh Cha? Vì ngài biết rõ giới hạn và gánh nặng mang trong mình. Thiên Chúa biết rõ những điều đó mà vẫn chọn ngài sao?

Bài đọc hôm nay, câu trả lời đã đến rõ ràng và nhẹ nhàng : “ Ta không nhìn như ngươi nhìn, Ngươi nhìn bề ngoài, nhưng ta nhìn vào tâm gan của người, Chúa thấy tất cả và Chúa đã chọn, như Davit chăn chiên ngoài đồng mà người cha không nhớ đến, như Ngài đã thấy người mù bên vệ đường mà xã hội gạt qua bên lề, như Ngài nhìn thấy mỗi người chúng ta hiện trong ngôi thánh đường này.

Hôm nay tất cả chúng ta có ai đặt câu hỏi như ngài đã đặt câu hỏi trước gương chưa?. Không phải đặt câu hỏi về chức vụ giám mục, nhưng hỏi về cách riêng của mình, đó là Thiên Chúa có thực sự thấy tôi không? Trong hoàn cảnh này mà còn yêu thương tôi sao?

Trong suốt 9 năm ở với cộng đoàn trong vai trò linh mục, khi có những gánh nặng không biết chia sẽ với ai, thì chính anh chi em là nguồn nước hằng sống cho ngài, từ lời ca tiếng hát, lời cầu nguyện chân thành, những nụ cười thân thương, những lời hỏi thăm sau mỗi thánh lễ, tất cả những cử chỉ ấy đã làm ấm áp trái tim ngài.

Qua Cộng Đoàn Thánh Linh ngài nghe Thiên chúa nói :Ta thấy con, Ta biết con, hãy tiếp tục.

Ngài nghĩ là ngài đến để chiếu sáng cho cộng đoàn, nhưng hóa ra cộng đoàn đã chiếu sáng cho ngài.

Và bây giờ cầm cây gậy mục tử, ngài muốn nói rằng: Ngài không phải là người chữa lành, nhưng là người được chữa lành.

Tuần này anh chị em hãy ngồi xuống trong thinh lặng để tìm lại một khoảng khắc mà trước đây anh chị em tưởng rằng là bóng tối, là thất bại, là những thứ cần phải dấu đi, nhưng nhìn lại và nhận ra bàn tay Thiên Chúa ở đó từ đầu, và thầm thì với Chúa điều này: Lạy Chúa con đã mù, và giờ đây con đã thấy, đó là bước đầu của sự hoán cải, không phải thay đổi hành động, nhưng thay đổi cách nhìn của mình.

Nghịch lý Tin Mừng hôm nay, người nhận ra mình không biết gì, người đó biết rõ nhất.

Người ngồi trong bóng tối là người nhận ra ánh sáng đầu tiên, và khi chúng ta tiến lên bàn thờ, chúng ta hãy làm đúng điều đó, đến tay không, mắt mờ, lòng rỗng.

Tấm bánh nhỏ bé ấy chứa đựng Đấng mà Davit được xức dầu, Đấng mà người mù sấp mình xuống thưa con tin, Đấng mà ngày xưa đã cúi xuống lấy bùn đắp lên mắt một người mà thế gian bỏ quên.

Thiên Chúa sẽ làm điều đó lần nữa cho mỗi người chúng ta, khi chúng ta tiến lên.

Hãy đến, hãy rữa và hãy nhìn thấy.

Sau thánh lễ mọi người được mời ở lại để tham dự tiệc trà thân mật chúc mừng và chụp hình lưu niệm với Đức Giám Mục.

Nguyện xin Thiên Chúc chúc lành và ban muôn hồng ân xuống cho Đức Giám Mục hầu ngài có đủ khôn ngoan và đức hạnh để dẫn dắt và phục vụ đoàn chiên Chúa. Amen.


Phan Hoàng Phú Quý

 

1. “Tôi nghĩ Cuba đang chứng kiến ngày tàn”: Tổng thống Trump ám chỉ sự thay đổi sắp xảy ra tại quốc đảo này.

Tổng thống Trump nói rằng Cuba đang trên bờ vực sụp đổ và Mỹ có thể sẽ “tiếp quản” quốc đảo này.

Khi nói chuyện với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Trump đã đưa ra một lời cảnh báo có vẻ khó hiểu đối với giới lãnh đạo cộng sản Cuba trong bối cảnh quốc gia này đang phải đối mặt với tình trạng mất điện trên toàn đảo giữa cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng.

Tổng thống nói ông tin rằng mình sẽ có “vinh dự tiếp quản Cuba”, và nói thêm rằng ông “có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với” đất nước này, vốn đang cạn kiệt nhiên liệu sau khi Mỹ buộc Venezuela chấm dứt viện trợ quan trọng cho hòn đảo Caribe này.

“Tôi nghĩ Cuba sắp kết thúc rồi,” ông nói. “Suốt đời tôi luôn nghe nói về Hoa Kỳ và Cuba. Bao giờ Hoa Kỳ mới thực hiện điều đó? Tôi tin rằng mình sẽ có vinh dự – có vinh dự được tiếp quản Cuba.”

Khi được yêu cầu giải thích rõ hơn về ý nghĩa của việc “ tiếp quản” Cuba, quốc gia đã nằm dưới sự kiểm soát của chế độ cộng sản hiện tại từ năm 1959, Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ can thiệp “dưới một hình thức nào đó”.

“Dù tôi giải phóng nó hay chiếm lấy nó — tôi nghĩ tôi có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với nó, bạn muốn biết sự thật không? Họ đang là một quốc gia rất suy yếu hiện nay,” ông nói.

Những bình luận này đánh dấu một sự thay đổi giọng điệu đáng lo ngại hơn từ tổng thống, người đã nói hôm thứ Sáu rằng một “cuộc tiếp quản thân thiện” Cuba là có thể xảy ra.

Tháng Giêng vừa qua, Mỹ đã gia tăng áp lực lên Cuba khi phát động chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, gây ra cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất trên hòn đảo này kể từ khi Liên Xô sụp đổ.

Trước khi Maduro bị lật đổ, Cuba phụ thuộc rất nhiều vào Venezuela về nhập khẩu nhiên liệu. Tổng thống Trump đã nói với Dasha Burns của POLITICO hồi đầu tháng 3 rằng Mỹ đang “đàm phán với Cuba” và ông tin rằng việc can thiệp vào Venezuela sẽ gây thêm căng thẳng cho Cuba.

“Đó là do sự can thiệp của tôi, sự can thiệp đang diễn ra,” Tổng thống Trump nói. “Rõ ràng, nếu không thì họ đã không gặp phải vấn đề này. Chúng tôi đã cắt đứt toàn bộ nguồn cung dầu, toàn bộ tiền bạc, … mọi thứ đến từ Venezuela, vốn là nguồn cung duy nhất.”

Các nhà hoạt động người Mỹ gốc Cuba đã khuyến khích Tổng thống Trump gây áp lực lên chính phủ cộng sản với hy vọng tạo ra sự thay đổi lãnh đạo.

[Politico: ‘I think Cuba sees the end’: Trump hints at imminent change in the island nation]

2. Truyền thông nhà nước Iran xác nhận lãnh đạo an ninh Larijani đã thiệt mạng.

Truyền thông nhà nước Iran xác nhận rằng nhà lãnh đạo cơ quan an ninh quốc gia Iran, Ali Larijani, đã bị giết. Thông báo chính thức đã được đưa ra vào 10 giờ khuya giờ địa phương hay 2 giờ sáng giờ Việt Nam ngày Thứ Tư, 18 Tháng Ba.

Trước đó, Israel cho biết một cuộc không kích gần Tehran đêm qua đã giết chết Ali Larijani, một quan chức cao cấp của Iran, người được xem là nhân vật chủ chốt trong giới lãnh đạo Tehran sau các cuộc tấn công trước đó nhằm vào các chỉ huy cao cấp của Iran. Các quan chức Israel cũng cho biết cuộc tấn công đã giết chết Gholamreza Soleimani, chỉ huy lực lượng dân quân Basij của Iran. Iran vẫn chưa công khai xác nhận các thương vong này.

Ông Larijani, nhà lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran, trên thực tế đã điều hành chính quyền đất nước sau cái chết của Ayatollah Ali Khamenei vào cuối tháng Hai. Là một nhân vật chính trị kỳ cựu với mối quan hệ lâu dài với giới tinh hoa cầm quyền của Iran, ông Larijani đóng vai trò vừa là người thực thi đường lối cứng rắn vừa là nhà đàm phán trong các vấn đề hạt nhân và ngoại giao.

Soleimani, chỉ huy của Basij, một lực lượng bán quân sự gồm khoảng 1 triệu thành viên tham gia vào an ninh nội bộ, trước đó đã bị chính quyền Mỹ và Âu Châu trừng phạt.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người có lẽ là nhân vật chủ chốt hiện nay sau khi Larijani qua đời nói trên đài truyền hình rằng tình hình ở eo biển Hormuz “sẽ không trở lại như trước chiến tranh”. Ông không giải thích thêm.

Việc ngừng hoạt động hiệu quả của giao thông trên tuyến đường vận chuyển huyết mạch này đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế toàn cầu, khiến giá dầu và khí đốt tăng vọt.

Ông Donald Trump đã không thành công trong việc gây áp lực lên các đồng minh NATO và các quốc gia khác để giúp Mỹ bảo vệ tuyến đường thủy quan trọng này. Nhìn chung sự nhiệt tình vẫn còn thấp từ các quốc gia khác không muốn tham gia vào cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, bất kể nhân vật được coi là nguy hiểm nhất Iran, Ali Larijani, đã thiệt mạng.

Iran tiếp tục các cuộc tấn công trả đũa vào cơ sở hạ tầng năng lượng vùng Vịnh hôm thứ Ba, đẩy giá dầu Brent lên gần 104 đô la một thùng, tăng gần 40% kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột. Một tàu chở dầu gần Fujairah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã bị trúng đạn, đánh dấu vụ tấn công đầu tiên vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz trong vòng 5 ngày; ít nhất 17 tàu đã bị tấn công kể từ khi bắt đầu xung đột. Iran tuyên bố rằng họ có ý định chặn các chuyến hàng dầu mà họ cho là có lợi cho Mỹ và các đồng minh của Mỹ đi qua eo biển này, một điểm nghẽn quan trọng đối với khoảng 1/5 lượng dầu vận chuyển toàn cầu.

[Al Jazeera English: Iranian state media confirms security chief Larijani killed]

3. Tổng thống Donald Trump đề xuất Venezuela trở thành tiểu bang thứ 51 của Hoa Kỳ.

Tổng thống Trump đã đưa ra ý tưởng về việc Venezuela trở thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ, nói rằng “những điều tốt đẹp đang xảy ra” ở đó.

Tổng thống Trump đưa ra nhận xét này trong khi ăn mừng chiến thắng của Venezuela trước Ý tại giải đấu World Baseball Classic, gọi tắt là WBC.

“ Tuyệt vời! Venezuela đã đánh bại Ý tối nay với tỷ số 4-2 trong trận bán kết WBC (Bóng chày!). Họ đang thể hiện rất xuất sắc. Những điều tốt đẹp đang đến với Venezuela dạo gần đây! Tôi tự hỏi điều kỳ diệu này là gì? Trở thành tiểu bang, #51, ai biết đấy?”, ông nói.

Phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh Mỹ vẫn đang can thiệp vào Venezuela sau vụ bắt giữ cựu Tổng thống Nicolás Maduro hồi tháng Giêng và sự phối hợp của Washington với Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez, làm dấy lên những câu hỏi mới về sự giám sát của Mỹ, chính sách dầu mỏ và chủ quyền khu vực.

Đề xuất này cũng phản ánh mối quan tâm rộng lớn hơn của Tổng thống Trump trong việc mở rộng lãnh thổ Hoa Kỳ – trước đây ông từng nói muốn Canada trở thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ và đã nhiều lần thúc đẩy việc sáp nhập Greenland, làm căng thẳng quan hệ với Đan Mạch và dẫn đến khả năng tổ chức bầu cử sớm ở Copenhagen.

Tổng thống Trump đã đưa ra ý tưởng của mình sau khi Venezuela đánh bại Ý với tỷ số 4-2 để lần đầu tiên lọt vào chung kết WBC.

Họ sẽ đối đầu với Mỹ trong trận chung kết, tại Miami, một thành phố có cộng đồng người Venezuela di cư lớn nhất, điều này càng làm nổi bật tầm quan trọng mang tính biểu tượng của trận đấu vào thứ Ba.

Quan hệ giữa Mỹ và Venezuela hiện đang được chú ý sau chiến dịch quân sự của Tổng thống Trump hồi tháng Giêng.

Venezuela hiện đang dưới sự cai trị của Rodríguez, người từng giữ chức phó tổng thống dưới thời Maduro. Lãnh đạo phe đối lập María Corina Machado, hiện đang ở nước ngoài, mới đây đã được Tổng thống Trump yêu cầu chưa nên trở về quê hương, theo tờ New York Times.

Tuần trước, tờ Tờ New York Times, dẫn lời một quan chức Mỹ và một người khác được thông báo về cuộc gặp, cho biết Tổng thống Trump và Machado đã gặp nhau ăn sáng tại Tòa Bạch Ốc vào ngày 6 tháng 3, nơi họ đã nói chuyện trong hai giờ.

Trước đây, Tổng thống Trump từng nói ông cho rằng Machado là một “người phụ nữ rất tốt” nhưng “sẽ rất khó để bà ấy trở thành lãnh đạo” và “không có sự ủng hộ hay tôn trọng trong nước”.

Vào tháng Giêng, khi được hỏi trong một cuộc phỏng vấn với tờ Tờ New York Times liệu Mỹ sẽ giám sát Venezuela trong ba tháng, sáu tháng, một năm hay lâu hơn, Tổng thống Trump nói: “Tôi nghĩ là lâu hơn nhiều.”

“Chúng tôi sẽ xây dựng lại nó theo cách rất có lợi nhuận,” ông nói thêm.

[Newsweek: Trump posted his idea after Venezuela beat Italy 4-2 to reach the WBC final for the first time ever.]

4. Thủ tướng Starmer nói thế giới ‘không thể lơ là’ vấn đề Ukraine trong bối cảnh chiến tranh với Iran đang diễn ra ác liệt.

Thủ tướng Vương Quốc Anh Keir Starmer cảnh báo thế giới không nên quên cuộc chiến ở Ukraine trong bối cảnh xung đột Mỹ-Israel với Iran đang diễn ra.

Thủ tướng Anh đã tiếp đón Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tại Luân Đôn hôm thứ Ba và nói với Tổng thống Ukraine: “Quyết tâm của chúng tôi là không thể lay chuyển.”

Tổng thống Zelenskiy đã phát biểu trước các nhà lập pháp Anh tại quốc hội Anh, nơi ông kêu gọi gây thêm áp lực lên Nga - và cố gắng quảng bá Ukraine như một nhà cung cấp hàng đầu thế giới về máy bay điều khiển từ xa và công nghệ để bảo đảm an ninh cho các nước phương Tây.

Chuyến đi diễn ra trong bối cảnh các đồng minh của Ukraine lo ngại sự chú ý của Tổng thống Donald Trump có nguy cơ bị chuyển hướng khỏi cuộc chiến lâu dài của Ukraine chống lại Nga khi ông tăng cường sự can thiệp của Mỹ vào Trung Đông.

Phát biểu trước quốc hội, Tổng thống Zelenskiy đã tìm cách liên kết rõ ràng hai cuộc xung đột, mô tả chế độ Nga và Iran là “anh em nuôi dưỡng thù hận”.

“Những kẻ gây hấn không kết thúc chiến tranh chỉ vì chúng đột nhiên muốn thế,” ông nói. “Chúng sẽ dừng lại khi không thể tiếp tục được nữa. Chúng ta phải hành động ngay bây giờ để thế hệ tương lai có thể nói rằng những nhà lãnh đạo này đã hành động đúng lúc cần thiết.”

Trong khi đề cao sức mạnh quân sự của Ukraine, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo: “Nếu cái ác thắng, sự phát triển của chiến tranh sẽ vượt qua mọi khoảng cách trên trái đất. Không đại dương nào có thể giúp được. Không sa mạc nào. Không ngọn núi nào.”

Trước đó vào thứ Ba, Starmer nói với Tổng thống Zelenskiy: “Điều thực sự quan trọng là chúng ta phải hiểu rõ rằng trọng tâm vẫn phải là Ukraine.

“Rõ ràng là đang có xung đột ở Iran, ở Trung Đông, nhưng chúng ta không thể lơ là những gì đang diễn ra ở Ukraine và nhu cầu hỗ trợ của chúng ta.”

Ông Starmer nói rằng Putin không được hưởng lợi từ cuộc xung đột ở Iran, dù đó là “giá dầu tăng hay việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt”.

Hôm thứ Ba, Anh và Ukraine đã đồng ý về một quan hệ đối tác quốc phòng nhằm tăng cường khả năng chống lại máy bay điều khiển từ xa của cả hai nước. Anh cũng sẽ tài trợ cho một “Trung tâm Xuất sắc” về Trí tuệ Nhân tạo đặt tại Bộ Quốc phòng ở Kyiv.

[Politico: Starmer says world ‘can’t lose focus’ on Ukraine as Iran war rages]

5. Israel nhận trách nhiệm về vụ tiêu diệt một chỉ huy lực lượng Basij.

Hôm thứ Ba, quân đội Israel cũng tuyên bố trên mạng xã hội rằng họ đã tiêu diệt Gholamreza Soleimani, chỉ huy của Basij, lực lượng bán quân sự an ninh nội bộ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC.

“Dựa trên thông tin tình báo chính xác từ Cục Tình báo Quân sự, Không quân đã tiến hành một cuộc tấn công có chủ đích vào trung tâm Tehran ngày hôm qua, tiêu diệt Gholam Reza Soleimani, chỉ huy đơn vị Basij trong sáu năm qua”, thông báo cho biết.

Iran cũng chưa xác nhận thông tin này.

Mohamad Elmasry, giáo sư tại Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, cho biết Mỹ và Israel đang chơi trò “đập chuột chũi” ở Iran.

“Luôn luôn có một nhà lãnh đạo khác… vì vậy tôi không nghĩ điều này sẽ dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Iran,” ông nói.

“Tuy nhiên, điều này có ý nghĩa rất lớn về mặt biểu tượng [và] tâm lý.”

Bộ Tài chính Hoa Kỳ ghi nhận năm sinh của Soleimani là năm 1965. Ông đã bị Hoa Kỳ, Liên minh Âu Châu và các quốc gia khác trừng phạt vì vai trò bị cáo buộc trong việc đàn áp những người bất đồng chính kiến thông qua Basij, một lực lượng bán quân sự tình nguyện thuộc IRGC, được thành lập sau cuộc cách mạng năm 1979 và có nhiệm vụ bảo đảm an ninh nội bộ trên toàn quốc.

Lực lượng này có các chi nhánh địa phương trên khắp các thành phố và thường xuyên được triển khai ở tuyến đầu của các cuộc biểu tình để trấn áp, bao gồm cả các cuộc biểu tình chống chính phủ nổ ra trên khắp Iran vào tháng Giêng, trong đó hàng ngàn người được tường trình đã thiệt mạng, và kéo dài từ các cuộc biểu tình quy mô lớn năm 2009 chống lại điều mà phe đối lập gọi là cuộc bầu cử tổng thống bị đánh cắp.

Lực lượng Basij và các lực lượng an ninh nội bộ khác thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công của quân đội Mỹ và Israel trong suốt cuộc chiến.

[Al Jazeera English: Israel claims killing of Basij commander]

6. Tổng thống Zelenskiy cho biết 200 chuyên gia máy bay điều khiển từ xa người Ukraine đang hỗ trợ tại Trung Đông.

Trong bài phát biểu trước các thành viên Quốc hội Anh, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết 201 chuyên gia chống máy bay điều khiển từ xa người Ukraine đang ở Trung Đông để giúp chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran, và có thêm 34 người nữa “sẵn sàng được triển khai”.

Đây là các chuyên gia quân sự, những người biết cách hỗ trợ, cách phòng thủ chống lại máy bay điều khiển từ xa.

Các đội ngũ của chúng tôi hiện đã có mặt tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar, Ả Rập Xê Út và đang trên đường đến Kuwait. Chúng tôi đang hợp tác với một số quốc gia khác. Các thỏa thuận đã được ký kết.

Tổng thống Ukraine cho biết ông đã cử các chuyên gia quân sự này “theo yêu cầu của các đối tác, trong đó có Hoa Kỳ”.

[Politico: Zelenskyy says 200 Ukrainian drone experts are assisting in the Middle East]

7. ‘Vấn đề rất phức tạp’: Thách thức lớn đối với Hải quân Mỹ trong việc mở cửa eo biển Hormuz

Iran đang đáp trả trong cuộc chiến bằng cách tấn công các tàu thuyền ở eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường thủy thương mại quan trọng nhất thế giới.

Với lời thề không để “một lít dầu nào” lọt qua biên giới đến Mỹ hoặc các đồng minh của nước này, Iran đã tấn công ít nhất 20 tàu chở dầu, làm tê liệt tuyến đường vận chuyển trong 12 ngày và tình hình vẫn chưa được cải thiện. Hình ảnh các tàu chở dầu bốc cháy đã khiến giá dầu tăng vọt.

Tổng thống Trump đã hạ thấp tầm quan trọng của những tổn thất trên thị trường; hứa hẹn rằng Mỹ có thể sớm mở lại eo biển, có lẽ bằng cách cử tàu hộ tống hải quân hoặc phá hủy vũ khí của Iran.

Hôm thứ Ba, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright thậm chí còn tuyên bố sai sự thật rằng một tàu hải quân Mỹ đã hộ tống một tàu chở dầu đi qua eo biển.

Nhưng hôm thứ Năm, ông buộc phải thừa nhận rằng Mỹ “đơn giản là chưa sẵn sàng” để bảo vệ các tàu thuyền.

Ông nói với CNBC rằng chương trình hộ tống của Mỹ có thể “diễn ra tương đối sớm nhưng không thể diễn ra ngay bây giờ”.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới ngày càng cảm nhận rõ sự khó khăn do nguồn cung dầu khí bị tắc nghẽn, hành động của Mỹ là cần thiết và phải được thực hiện sớm nếu Mỹ có thể thực hiện bất kỳ biện pháp nào.

Hải quân Mỹ có thể làm gì?

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, cho biết Mỹ đang xem xét “một loạt các lựa chọn” để bảo đảm dòng chảy dầu mỏ nhưng không cung cấp nhiều chi tiết.

Ông ấy đang nói chuyện với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, người cùng với Tổng thống Trump, đã đề xuất rằng Hải quân Mỹ có thể hộ tống các tàu thuyền đi qua eo biển.

Hải quân Mỹ đã từng làm điều này trước đây. Trong giai đoạn “Chiến tranh tàu chở dầu” của cuộc chiến tranh Iran-Iraq vào những năm 1980, các tàu của Mỹ đã hộ tống các tàu chở dầu của Kuwait đi qua Vịnh Ba Tư để bảo vệ chúng khỏi các cuộc tấn công của Iran.

Chiến dịch đó, được gọi là Chiến dịch Earnest Will, kéo dài hơn một năm, từ năm 1987 đến năm 1988.

Các tàu chiến của Mỹ có thể một lần nữa đóng vai trò như một đội bảo vệ trên biển. Theo các chuyên gia hàng hải của Lloyd's List, một chiến dịch hộ tống “cơ bản” sẽ cần từ 8 đến 10 tàu khu trục để bảo vệ từ 5 đến 10 tàu thương mại.

Ưu tiên hàng đầu sẽ là đưa các tàu hiện đang mắc kẹt trong khu vực ra khỏi eo biển, trước khi xem xét đến các tàu đang trên đường đến đó.

Theo Đề đốc Hải quân Mỹ về hưu Robert Murrett, hiện là giáo sư thực hành về quản lý công và quan hệ quốc tế tại Đại học Syracuse, việc tập hợp đội hộ tống có thể diễn ra “trong vài ngày, chứ không phải vài tuần”. Nhưng “mọi chuyện rất phức tạp”, ông nói với Newsweek.

Đề đốc Murrett cho biết chiến tranh ngày nay đã khác trước. “Nếu quân đội Ukraine trong tay không có một chiến hạm nào vẫn có thể phong tỏa hoàn toàn Hắc Hải trong 4 năm qua, thì không có lý do nào để tin rằng quân đội Iran không thể nào làm được một việc tương tự như thế. Chiến tranh ngày nay đã khác trước. Ưu thế tuyệt đối vượt trội của Hoa Kỳ không giải quyết được vấn đề.”

Theo hãng tin Reuters, cho đến nay Hải quân Mỹ đã buộc phải từ chối các yêu cầu bảo vệ quân sự từ các công ty vận tải biển, với lý do rủi ro từ các cuộc tấn công của Iran hiện vẫn còn quá cao.

Mối đe dọa từ mìn

Tình hình càng trở nên nguy hiểm hơn khi có những báo cáo cho rằng Iran có thể đã bắt đầu rải thủy lôi ở eo biển.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã bác bỏ những báo cáo này, nói rằng không có dấu hiệu nào cho thấy Iran đang làm điều đó. Nhưng ông cũng nói với Tehran rằng họ sẽ phải đối mặt với những hậu quả “ở mức độ chưa từng thấy” nếu đặt chất nổ ở eo biển Hormuz.

Các bãi thủy lôi của Iran sẽ là một trở ngại đáng kể, và hải quân Mỹ đã từng chứng kiến những hậu quả tàn khốc của chúng trước đây.

Năm 1988, trong một chiến dịch bảo vệ các tàu của Kuwait, một tàu khu trục mang hỏa tiễn dẫn đường của Mỹ đã va phải thủy lôi của Iran ở Vịnh Ba Tư.

Vụ nổ đã tạo ra một lỗ thủng lớn trên thân tàu và làm bị thương 10 thủy thủ. Con tàu suýt chìm. Và để đáp trả, Mỹ đã có hành động quyết liệt - là tấn công các giàn khoan dầu của Iran và một nửa lực lượng hải quân đang hoạt động của Iran vào thời điểm đó.

Nhưng Mỹ vừa cho ngừng hoạt động các tàu rà phá thủy lôi lớp Avenger đã phục vụ hàng chục năm ở Trung Đông, làm dấy lên câu hỏi về việc Hải quân Mỹ sẽ bảo đảm các tàu chở dầu không tiếp xúc với chất nổ trôi nổi trên mặt nước như thế nào.

Các tàu chiến ven biển của lực lượng này, được sử dụng cho các hoạt động gần bờ, cũng có một số khả năng chống thủy lôi, nhưng không rõ liệu chúng có đủ hiệu quả hay không.

Máy bay trực thăng rà phá thủy lôi cũng là một lựa chọn, nhưng thường được sử dụng cùng với tàu chiến.

Thêm vào đó, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ máy bay điều khiển từ xa đã đưa các loại máy bay điều khiển từ xa chuyên dụng để dò tìm mìn trở nên phổ biến.

“ Về lý thuyết, Hải quân Mỹ có thể giải quyết việc này,” cựu quan chức Ngũ Giác Đài, Jim Townsend, cho biết. “Họ có thể ra đó và hoàn thành nhiệm vụ,” ông nói với Newsweek, nhưng điều đó đòi hỏi “rất nhiều năng lực, rất nhiều tiền và rất nhiều thời gian.”

Lịch trình bảo trì và vị trí triển khai hiện tại của các tài sản có thể gây trở ngại cho việc lập kế hoạch. Làm thế nào để đối phó với các tàu tấn công nhanh của Iran lại là một câu hỏi khác — chưa kể đến việc các đoàn tàu hộ tống thường là sự kết hợp của nhiều lực lượng quân sự khác nhau.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đề xuất một đội hộ tống “hoàn toàn mang tính phòng thủ” gồm nhiều quốc gia ở Âu Châu và ngoài Âu Châu, nhưng không cung cấp thêm nhiều thông tin khác.

Một phương án hành động có thể là giải quyết mối đe dọa thủy lôi trước khi nó được rải.

Hôm thứ Ba, ngay sau những lời đe dọa của Tổng thống Trump, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, gọi tắt là CENTCOM, đơn vị giám sát các lực lượng Mỹ triển khai ở Trung Đông, cho biết họ đã tiêu diệt 16 tàu rải thủy lôi của Iran gần eo biển Hormuz. Họ đã công bố đoạn video được tường trình cho thấy các tàu này bị nổ tung.

Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy CENTCOM, cho biết Mỹ đã tấn công tổng cộng hơn 5.500 mục tiêu của Iran kể từ cuối tháng Hai, trong đó có hơn 60 tàu chiến.

“Nhiệm vụ của chúng tôi là chấm dứt khả năng phô trương sức mạnh và quấy rối tàu thuyền của chúng trong eo biển.”

Nhưng các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn. Hôm thứ Năm, ít nhất sáu tàu thương mại khác đã bị Iran tấn công ở eo biển, trong đó có tàu Safesea Vishnu thuộc sở hữu của Mỹ, bị tấn công bởi một xuồng cao tốc điều khiển từ xa. Một thủy thủ trên tàu đã thiệt mạng.

Cho đến nay, không một lít dầu nào vượt qua được eo biển Hormuz như lời thề của Iran.

[Newsweek: ‘It’s Complicated’: US Navy’s Huge Challenge To Open Up Strait of Hormuz]

8. Quân đội Israel cho biết họ đang điều tra vụ tấn công mà Li Băng nói là đã khiến một binh sĩ thiệt mạng.

Phát ngôn nhân tiếng Ả Rập của quân đội Israel, Ella Waweya, cho biết Israel đang tiến hành điều tra vụ tấn công quân sự của Israel ở miền nam Li Băng mà quân đội Li Băng cho rằng đã khiến một binh sĩ thiệt mạng và ít nhất bốn người khác bị thương.

Trong một tuyên bố, Waweya khẳng định quân đội Israel chỉ tấn công vào các thành viên Hezbollah, chứ không phải binh sĩ Li Băng, và sẽ điều tra vụ việc nói trên.

Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố đã bắn hỏa tiễn vào binh lính Israel ở miền nam Li Băng.

Hezbollah tuyên bố đã bắn một loạt hỏa tiễn vào một nhóm binh sĩ Israel tại thị trấn Khiam ở miền nam Li Băng.

Trong một bài đăng trên X, người ta cho biết các binh sĩ Israel đang ở gần một tòa nhà hành chính trong thị trấn khi họ bị tấn công.

Trước đó cùng ngày, nhóm này tuyên bố đã tấn công vào một nhóm binh lính Israel bên trong một chiếc lều ở thị trấn biên giới Maroun al-Ras thuộc quận Bint Jbeil, miền nam Li Băng.

[Times Of Israel: Israeli army says it is probing strike that Lebanon says killed soldier]

9. Văn phòng nhân quyền Liên Hiệp Quốc cho biết các cuộc tấn công của Israel vào Li Băng có thể cấu thành tội ác chiến tranh.

Văn phòng nhân quyền Liên Hiệp Quốc cho biết các cuộc tấn công của Israel vào các tòa nhà dân cư và cơ sở hạ tầng dân sự ở Li Băng có thể cấu thành tội ác chiến tranh.

Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh ít nhất 912 người, bao gồm 111 trẻ em, đã thiệt mạng và 2.221 người bị thương trong cuộc tấn công của Israel vào nước láng giềng phía bắc kể từ ngày 2 tháng 3, theo số liệu mới nhất từ Bộ Y tế công cộng Li Băng, với hơn một triệu người phải di dời – gần một phần năm dân số.

Tại cuộc họp báo hôm thứ Ba ở Geneva, phát ngôn nhân Thameen al-Kheetan cho biết:

Trong nhiều trường hợp, các cuộc không kích của Israel đã phá hủy toàn bộ các tòa nhà dân cư trong môi trường đô thị đông đúc, khiến nhiều thành viên trong cùng một gia đình, bao gồm phụ nữ và trẻ em, thường thiệt mạng cùng nhau.

Al-Kheetan cảnh báo rằng “những cuộc tấn công như vậy làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng theo luật nhân đạo quốc tế”.

Khói bốc lên từ hiện trường một cuộc không kích của Israel tại khu dân cư đông đúc Dahiyeh ở vùng ngoại ô phía nam Beirut.

Khói bốc lên từ hiện trường một cuộc không kích của Israel tại khu dân cư đông đúc Dahiyeh ở ngoại ô phía nam Beirut. Ảnh: Hassan Ammar/AP

Ông lưu ý rằng nhiều thường dân Li Băng phải di tản sống trong lều dọc bờ biển Beirut đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel, trong khi các cuộc tấn công khác kể từ đầu tháng 3 cũng đã khiến ít nhất 16 nhân viên y tế thiệt mạng.

Luật nhân đạo quốc tế đòi hỏi phải phân biệt giữa mục tiêu quân sự và dân thường cũng như các đối tượng dân sự, đồng thời nhấn mạnh việc phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa khả thi để bảo vệ dân thường. Cố ý tấn công dân thường hoặc các đối tượng dân sự cấu thành tội ác chiến tranh.

Ngoài ra, luật pháp quốc tế còn quy định các biện pháp bảo vệ cụ thể cho nhân viên y tế cũng như những người có nguy cơ cao, chẳng hạn như người cao tuổi, phụ nữ và người di cư.

Trong khi đó, Israel đã mở rộng các cảnh báo và lệnh di dời trên quy mô lớn khắp miền nam Li Băng, bổ sung khu vực giữa sông Litani và sông Zahrani vào vùng lãnh thổ rộng lớn của Li Băng vốn đã bị ảnh hưởng bởi các biện pháp này. Những lệnh này có thể cấu thành hành vi cưỡng bức di dời, bị cấm theo luật nhân đạo quốc tế.

Ông cũng lưu ý rằng các chiến binh Hezbollah tiếp tục phóng “những loạt hỏa tiễn bừa bãi vào Israel”, khiến ít nhất 13 người thiệt mạng kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

[Politico: Israeli attacks on Lebanon may amount to war crimes, UN rights office says]

 

1. Bộ Trưởng Tình Báo Iran Khatib tử trận, gây ra một vết nứt trong cấu trúc quyền lực của Iran.

Tối Thứ Tư, 18 Tháng Ba, Bộ trưởng Quốc phòng Do Thái, Israel Katz, loan báo rằng Bộ Trưởng Tình Báo Iran Esmaeil Khatib đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Lực Lượng Phòng Vệ Israel.

Xét về vị trí của ông trong cơ cấu quyền lực, Khatib đáp ứng đầy đủ mọi tiêu chuẩn. Ông tốt nghiệp Đại học Qom, và một trong những người thầy của ông là cố Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Vì vậy, ông thực sự là một trong những học giả hàng đầu.

Ông cũng giữ danh hiệu Hujjat al-Islam, có nghĩa là “bằng chứng của đạo Hồi”. Đó là một trong những danh hiệu tôn giáo cao quý nhất trong nước.

Vì vậy, ông ấy có vị thế rất vững chắc về tôn giáo và tư tưởng, đồng thời cũng có hàng chục năm kinh nghiệm trong giới tình báo, đặc biệt là tình báo dân sự. Người Israel và nhiều người khác coi ông là một người theo đường lối cứng rắn.

Một trong những mục tiêu của ông là trấn áp tham nhũng trong các cơ quan chính phủ. Vụ ám sát ông chắc chắn sẽ gây ra một vết nứt trong cấu trúc quyền lực còn lại của chính phủ.

Đó chính là điều mà người Israel đang tận dụng, điều mà họ đang trông chờ – loại bỏ mọi cá nhân có thể gây ảnh hưởng hoặc quan trọng, hoặc có thể đóng vai trò củng cố và duy trì sự tồn tại của chính phủ này.

Theo quân đội Israel, một số quan chức cao cấp của Bộ Tình báo Iran cũng đã thiệt mạng.

Trong một tuyên bố về vụ sát hại Bộ trưởng Tình báo Iran Khatib trong một cuộc không kích vào Tehran, quân đội Israel cho biết các quan chức cao cấp khác trong bộ của ông “đã bị tiêu diệt trong suốt chiến dịch”.

Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Trung Tá Jonathan Conricus với việc loại bỏ Khatib, “hàng chục chỉ huy cao cấp” ở Iran đã bị giết trong cái mà họ mô tả là sự tiếp nối của “chuỗi ám sát” của Israel.

Các nhà phân tích quân sự Israel cho biết Khatib có mối quan hệ thân thiết với nhà lãnh đạo tối cao mới. Theo các nguồn tin của Israel, họ cho biết đã thu thập được thông tin tình báo cho phép họ trong 24 giờ qua tuyên bố cái chết của ba quan chức cao cấp Iran.

Bộ trưởng Quốc phòng Katz cho biết hãy chuẩn bị tinh thần cho những điều bất ngờ, và nói rằng cuộc chiến này sẽ tiếp diễn trên cả hai mặt trận – một mặt trận nhắm vào Iran và mặt trận còn lại nhắm vào Hezbollah.

Từ góc nhìn của Israel, đây được xem là một thành công nữa trong việc tấn công vào giới lãnh đạo Iran.

[Al Jazeera English: Khatib’s killing would cause a dent in Iranian power structure]

2. Thư từ chức của Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia Joseph Kent.

Trong một diễn biến phức tạp, Tổng thống Trump đã tỏ ra rất giận dữ sau khi Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia Joseph Kent đã nộp đơn từ chức để phản đối cuộc chiến ở Iran và tuyên bố Tổng thống Trump đã bị lừa để đưa nước Mỹ vào cuộc phiêu lưu này.

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ toàn văn bức thư của ông Joseph Kent qua phần trình bày của Phương Thảo.

Thưa Tổng thống Trump,

Sau nhiều cân nhắc, tôi đã quyết định từ chức Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia, có hiệu lực từ hôm nay.

Với một lương tâm trong sáng, tôi không thể nào ủng hộ cuộc chiến đang diễn ra ở Iran. Iran không hề gây ra mối đe dọa cận kề nào đối với quốc gia chúng ta, và rõ ràng là chúng ta đã bắt đầu cuộc chiến này do áp lực từ Israel và nhóm vận động hành lang quyền lực của họ tại Mỹ.

Tôi ủng hộ các giá trị và chính sách đối ngoại mà ngài đã vận động tranh cử vào các năm 2016, 2020, 2024, và đã được thực thi trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Cho đến tháng 6 năm 2025, ngài hiểu rằng các cuộc chiến ở Trung Đông là một cái bẫy đã cướp đi sinh mạng quý giá của những người Mỹ yêu nước và làm suy yếu sự giàu có và thịnh vượng của quốc gia.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ngài hiểu rõ hơn bất kỳ vị Tổng thống hiện đại nào về cách áp dụng sức mạnh quân sự một cách quyết đoán mà không kéo chúng ta vào những cuộc chiến tranh không hồi kết. Ngài đã chứng minh điều này bằng việc tiêu diệt Qasam Solamani và đánh bại ISIS.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ này, các quan chức cao cấp của Israel và các thành viên có ảnh hưởng trong giới truyền thông Mỹ đã triển khai một chiến dịch thông tin sai lệch, làm suy yếu hoàn toàn cương lĩnh “Nước Mỹ trên hết” của ngài và gieo rắc tư tưởng ủng hộ chiến tranh để khuyến khích một cuộc chiến với Iran.

Cái gọi là “buồng vọng âm” này được sử dụng để đánh lừa ngài tin rằng Iran đang đe dọa trực tiếp đến Hoa Kỳ, và nếu ngài tấn công ngay bây giờ, sẽ có một con đường rõ ràng dẫn đến chiến thắng nhanh chóng. Đây là một lời nói dối và là chiến thuật tương tự mà người Israel đã sử dụng để lôi kéo chúng ta vào cuộc chiến tranh Iraq thảm khốc, khiến quốc gia chúng ta mất đi sinh mạng của hàng ngàn người lính ưu tú nhất. Chúng ta không thể mắc sai lầm này một lần nữa.

Là một cựu chiến binh từng 11 lần tham chiến và là chồng của một người lính hy sinh anh dũng, người đã mất người vợ yêu quý Shannon trong một cuộc chiến do Israel gây ra, tôi không thể ủng hộ việc đưa thế hệ tiếp theo ra chiến đấu và hy sinh trong một cuộc chiến không mang lại lợi ích gì cho người dân Mỹ cũng như không thể biện minh cho cái giá phải trả bằng sinh mạng của người Mỹ.

Tôi cầu mong ngài sẽ suy ngẫm về những gì chúng ta đang làm ở Iran, và chúng ta đang làm điều đó vì ai. Thời điểm hành động quyết liệt đã đến. Ngài có thể đảo ngược tình thế và vạch ra một con đường mới cho đất nước chúng ta, hoặc ngài có thể để chúng ta trượt dài hơn nữa về phía suy thoái và hỗn loạn.

Ngài nắm giữ quyền quyết định.

Thật vinh dự khi được phục vụ trong chính quyền của ngài và phục vụ đất nước vĩ đại của chúng ta.

Joseph Kent.

Đáp lại việc ông Kent từ chức, Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Ba rằng ông “luôn” nghĩ rằng vị quan chức chống khủng bố này là “một người tốt” nhưng “yếu kém về vấn đề an ninh”.

“An ninh rất yếu kém,” tổng thống nói, mặt đỏ bừng bừng vì tức giận. “Thật tốt khi ông ta đã ra đi.”

Một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với Jake Traylor của MS NOW rằng họ tin việc ông Kent từ chức có thể dẫn đến một làn sóng các quan chức khác trong chính quyền cũng từ chức để phản đối.

Một quan chức cao cấp khác của Tòa Bạch Ốc cho biết họ rất sốc trước việc từ chức của Joe Kent và lưu ý rằng việc từ chức công khai kiểu này là rất hiếm.

Một quan chức thứ ba của Tòa Bạch Ốc cho biết Kent không có “quyền lực hay tầm ảnh hưởng” dù là giám đốc Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia và khuyến khích những người chỉ trích cuộc chiến khác nhanh chóng rời khỏi chính quyền.

Cả ba quan chức Tòa Bạch Ốc đều được giữ kín danh tính để có thể nói chuyện thẳng thắn về các vấn đề nội bộ.

3. Iran tịch thu hàng trăm thiết bị Starlink.

Bộ Tình báo Iran cho biết họ đã thu giữ hàng trăm hệ thống Starlink, có thể kết nối internet thông qua mạng lưới vệ tinh, và khẳng định chúng được Mỹ và Israel buôn lậu vào nước này.

Trong một tuyên bố được hãng thông tấn Tasnim của Iran trích dẫn, Bộ này cho biết sẽ tiếp tục truy tìm các hệ thống Starlink bất hợp pháp cho đến khi “tất cả các thiết bị đầu cuối internet vệ tinh phục vụ kẻ thù được xác định đầy đủ”.

Thông báo cũng cho biết thêm rằng việc mua hoặc sử dụng hệ thống Starlink là một “tội ác” có thể bị trừng phạt bằng “những hình phạt nghiêm khắc nhất” trong thời chiến, đặc biệt đối với những người “có liên hệ hoặc hành động thay mặt cho kẻ thù”.

Đài truyền hình Iran cũng phát đi lời kêu gọi của Tổng thống Iran khuyến khích người dân Tehran tham dự lễ tang của các thủy thủ.

Ông Pezeshkian đã kêu gọi người dân Tehran tham dự lễ tang của 84 thủy thủ thiệt mạng khi tàu khu trục IRIS Dena của hải quân Iran bị ngư lôi của Mỹ đánh chìm ngoài khơi Sri Lanka hồi đầu tháng này.

Trong một thông điệp được hãng thông tấn Tasnim đăng tải, Pezeshkian nói rằng kẻ thù của Iran “nên biết rằng dưới bóng tên của mỗi vị liệt sĩ cao cấp này, hàng ngàn người đàn ông dũng cảm khác sẽ trỗi dậy”.

Các quan chức Iran cho biết quan tài của các thủy thủ sẽ được đặt tại 34 quảng trường trên khắp Tehran để người dân đến viếng.

Đại sứ Iran tại Mạc Tư Khoa phủ nhận thông tin nhà lãnh đạo tối cao mới đang được điều trị y tế tại Nga.

Đại sứ Iran tại Nga, Kazem Jalali, đã bác bỏ thông tin truyền thông cho rằng nhà lãnh đạo tối cao mới của nước này, Ayatollah Mojtaba Khamenei, đang được điều trị y tế tại Mạc Tư Khoa, theo hãng thông tấn nhà nước TASS đưa tin.

Các báo cáo cho biết người đàn ông 56 tuổi, được tường trình bị thương nặng trong một cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến cha ông thiệt mạng, đã được chuyển đến Mạc Tư Khoa để điều trị y tế theo lời mời cá nhân của Tổng thống Putin.

Điện Cẩm Linh từ chối bình luận về bản tin gốc của giới truyền thông.

[Al Jazeera English: Iran confiscates hundreds of Starlink devices]

4. Ukraine tiếp tục tấn công Mạc Tư Khoa bằng máy bay điều khiển từ xa ngày thứ tư liên tiếp, phóng ít nhất 40 chiếc trong đợt tấn công mới nhất.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết, hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn 206 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên lãnh thổ Nga vào đêm 18 tháng 3, trong đó có 40 chiếc đang hướng về Mạc Tư Khoa.

Giới chức Nga báo cáo các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào thủ đô trong ngày thứ tư liên tiếp. Ukraine chưa đưa ra bình luận nào về các cuộc tấn công gần đây.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin cho biết, các đàn máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị đánh chặn bắt đầu từ khoảng 10 giờ tối giờ địa phương và kéo dài đến rạng sáng. Tính đến 6 giờ 15 phút sáng giờ Mạc Tư Khoa, đã có 39 máy bay điều khiển từ xa bị bắn hạ.

Các đội cấp cứu đã được điều động đến hiện trường vụ tai nạn, và chưa có báo cáo về thương vong hay thiệt hại nào.

Giới chức Nga chưa báo cáo bất kỳ thương vong hay thiệt hại nào từ cuộc tấn công. Tổng số máy bay điều khiển từ xa do Ukraine phóng vẫn chưa rõ ràng, vì Nga chỉ báo cáo những máy bay điều khiển từ xa mà họ cho là đã bị đánh chặn.

Các đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mới nhất vào thủ đô Nga diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công vào Mạc Tư Khoa dường như gia tăng trong những ngày gần đây. Ông Sobyanin tuyên bố vào ngày 16 tháng 3 rằng hơn 250 máy bay điều khiển từ xa, chưa bao gồm tổng số mới nhất, đã bị bắn hạ trên bầu trời Mạc Tư Khoa kể từ ngày 14 tháng 3.

Ukraine thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các cơ sở quân sự và công nghiệp ở Nga.

Đã có nhiều báo cáo về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào Mạc Tư Khoa, mặc dù thủ đô được phòng thủ rất tốt trước các mối đe dọa trên không. Nhiều cuộc tấn công này đã dẫn đến việc đóng cửa tạm thời các phi trường, điều mà các quan chức Ukraine trước đây cho rằng là một phần của chiến lược nhằm đưa cuộc chiến của Điện Cẩm Linh trở lại với người dân Nga.

[Kyiv Independent: Ukraine targets Moscow with drones for 4th consecutive day, launching at least 40 in latest strike]

5. ‘Chưa bao giờ thấy ông ấy giận dữ đến thế’: Tổng thống Trump tức giận vì các đồng minh toàn cầu không chung tay giúp đỡ Iran.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã nổi giận với các đồng minh lâu năm của Mỹ, cho rằng họ không làm đủ để giúp đỡ Mỹ và Israel trong cuộc chiến chống Iran, đồng thời lập luận rằng sự hỗ trợ của họ chưa bao giờ cần thiết sau nhiều ngày công khai yêu cầu sự giúp đỡ từ phía họ.

“Vì những thành công quân sự mà chúng ta đã đạt được, chúng ta không còn ‘cần’ hay mong muốn sự trợ giúp của các nước NATO nữa — CHÚNG TA CHƯA BAO GIỜ CẦN!” ông nói. “Tương tự như vậy với Nhật Bản, Úc hay Nam Hàn. Thực tế, với tư cách là Tổng thống Hoa Kỳ, quốc gia hùng mạnh nhất thế giới, CHÚNG TA KHÔNG CẦN SỰ GIÚP ĐỠ CỦA BẤT KỲ AI!”

Các đồng minh hàng đầu của Mỹ phần lớn đã phản đối lời kêu gọi của tổng thống về việc đóng vai trò tích cực trong cuộc chiến ở Trung Đông mà Mỹ và Israel đã phát động vào tháng Hai, với lý do Iran là mối đe dọa cận kề.

Những ngày gần đây, Tổng thống Trump liên tục kêu gọi các đồng minh toàn cầu — và một số đối thủ địa chính trị, bao gồm cả Trung Quốc — giúp đỡ trong việc bảo đảm an ninh eo biển Hormuz. Tuyến đường thủy này rất quan trọng đối với thương mại, và những gián đoạn trên thị trường năng lượng quốc tế đã khiến giá dầu tăng vọt.

Lãnh đạo quốc tế phần lớn đã bác bỏ những lời kêu gọi đó từ tổng thống.

“Chúng tôi không phải là người khơi mào cuộc chiến này,” Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius tuyên bố hôm thứ Hai. Phó Thủ tướng Luxembourg Xavier Bettel nói với các phóng viên rằng việc Tổng thống Trump thúc ép Âu Châu hỗ trợ chẳng khác nào “tống tiền”. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chỉ trích các cuộc tấn công vào Iran là bất hợp pháp chỉ vài ngày sau khi cuộc xung đột bắt đầu. Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết Anh “sẽ không bị lôi kéo vào một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn” trong khu vực.

Trong khi đó, một số đồng minh trong nước của Tổng thống Trump lo ngại rằng việc bảo đảm an ninh eo biển Hormuz và thúc đẩy thương mại dầu mỏ toàn cầu có thể đòi hỏi phải đưa quân đội Mỹ vào Iran.

Tổng thống, người từ lâu đã gieo rắc nghi ngờ về giá trị của NATO và từng cân nhắc việc rút Mỹ khỏi liên minh, hôm Chúa Nhật cảnh báo rằng các đồng minh NATO sẽ phải đối mặt với một “tương lai rất tồi tệ” nếu họ không hỗ trợ nỗ lực của Mỹ trong việc mở lại tuyến đường thủy này. Nhưng sự im lặng của họ không gây bất ngờ, ông viết trên nền tảng mạng xã hội của mình hôm thứ Ba.

“Tuy nhiên, tôi không ngạc nhiên trước hành động của họ, bởi vì tôi luôn coi NATO, nơi chúng ta chi hàng trăm tỷ đô la mỗi năm để bảo vệ chính những quốc gia này, là một con đường một chiều — Chúng ta sẽ bảo vệ họ, nhưng họ sẽ không làm gì cho chúng ta, đặc biệt là trong lúc cần thiết”, Tổng thống Trump nói.

Chiều thứ Ba, tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump tiếp tục chỉ trích các đồng minh, nói với các phóng viên rằng “tất cả các đồng minh NATO của chúng ta đều rất ủng hộ những gì chúng ta đã làm” trước khi từ chối hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến chống Iran.

“Tất cả các đồng minh NATO đều đồng ý với chúng ta, nhưng họ không muốn giúp chúng ta — mặc dù chúng ta đã giúp đỡ họ rất nhiều, chúng ta có hàng ngàn binh sĩ ở nhiều quốc gia trên khắp thế giới — họ không muốn giúp chúng ta, điều này thật đáng kinh ngạc”, tổng thống nói.

Ông tiếp tục khẳng định rằng Mỹ không cần sự hỗ trợ của liên minh này, và nói thêm: “NATO đang phạm phải một sai lầm rất ngớ ngẩn”. Khi được hỏi liệu ông có cân nhắc rút khỏi NATO hay không, Tổng thống Trump nói rằng hiện tại ông chưa xem xét động thái đó nhưng cho rằng đó “chắc chắn là điều chúng ta nên suy nghĩ đến”.

Ông cũng khẳng định rằng ông sẽ không cần sự chấp thuận của Quốc hội để rời khỏi liên minh. Quốc hội đã thông qua một đạo luật vào năm 2023 yêu cầu sự chấp thuận của hai phần ba Thượng viện hoặc sự cho phép của Quốc hội nếu tổng thống muốn rút khỏi NATO, nhưng các chuyên gia cho rằng Tổng thống Trump có thể lợi dụng một kẽ hở pháp lý để bỏ qua yêu cầu này.

Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (tiểu bang Nam Carolina), một người ủng hộ chủ chốt của chiến dịch ở Iran và là đồng minh thân cận của tổng thống, cho biết ông đã nói chuyện với tổng thống qua điện thoại hôm thứ Ba. Graham nói hôm Thứ Ba, 17 Tháng Ba, rằng “chưa bao giờ tôi thấy ông ấy giận dữ đến thế trong đời”.

“Tôi cũng rất phẫn nộ trước những gì đang bị đe dọa,” ông nói. “Sự kiêu ngạo của các đồng minh khi cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân không phải là vấn đề đáng lo ngại và hành động quân sự để ngăn chặn giáo chủ Hồi giáo này có được bom hạt nhân là vấn đề của chúng ta chứ không phải của họ là điều không thể chấp nhận được.”

[Politico: ‘Never heard him so angry’: Trump is furious that global allies aren’t pitching in in Iran]

6. Tổng thống Trump nói Mỹ “chưa sẵn sàng rút quân khỏi Iran” nhưng sẽ rút quân “trong tương lai rất gần”.

Tại Phòng Bầu dục, khi được hỏi liệu ông có kế hoạch “sau này” cho Iran hay không, Ông Donald Trump nói rằng nếu Mỹ rút khỏi chiến dịch quân sự ngay bây giờ thì sẽ mất “10 năm để Iran tái thiết”.

Ông nói thêm:

Nhưng chúng tôi chưa sẵn sàng rời đi. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ rời đi trong tương lai gần, chính xác là rất gần thôi.

Ông nhắc lại quan điểm của mình rằng Mỹ đã nhận được “sự ủng hộ rất lớn” từ các nước Trung Đông nhưng lại “hầu như không nhận được sự ủng hộ” từ NATO.

Khi được hỏi về mối quan hệ của ông với Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Trump nói rằng Starmer “không hề ủng hộ ông”.

Tôi thích anh ta, tôi nghĩ anh ta là một người tốt, nhưng tôi thất vọng.

Thủ tướng Ireland Micheál Martin đã can thiệp vào thời điểm này để khẳng định rằng mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa Âu Châu và Mỹ vẫn “rất, rất quan trọng”.

Ông cũng bảo vệ cho Starmer, gọi ông là một người “chân thành” và “đáng tin cậy”, người mà tổng thống Mỹ có khả năng hợp tác tốt.

Trả lời một câu hỏi sau đó về Starmer, Tổng thống Trump nhắc lại rằng ông thích thủ tướng Anh nhưng nói thêm rằng mối quan hệ Mỹ-Anh luôn tốt nhất “trước khi Keir xuất hiện”.

Sau đó, ông ta lại lan man sang chủ đề về cối xay gió.

[Politico: Trump says US 'not ready to leave Iran yet' but will be leaving 'in very near future']

7. Lãnh đạo Ireland bảo vệ ông Starmer trước những lời lăng mạ của Tổng thống Trump trong cuộc gặp tại Tòa Bạch Ốc.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cuối cùng cũng tìm được một người cùng chí hướng tại Tòa Bạch Ốc — dù người đó nói giọng Ireland.

Khi Thủ tướng Ireland Micheál Martin đến thăm dinh tổng thống Mỹ hôm thứ Ba nhân ngày Thánh Patrick, Ông Donald Trump đã tận dụng cơ hội tại cuộc họp báo chung để tiếp tục công kích Starmer về việc nhà lãnh đạo Anh không sẵn lòng tham gia cuộc không kích Iran của Mỹ và Israel. Nhắc đến bức tượng bán thân của nhà lãnh đạo Anh thời Thế chiến II đặt phía sau vai, tổng thống lặp lại lời lẽ xúc phạm rằng Starmer “không phải là Winston Churchill”.

Ông Martin, người cực kỳ khéo léo và ăn nói nhỏ nhẹ, đã chọn đúng thời điểm đó để ngắt lời bài phát biểu dài gần 20 phút của Tổng thống Trump, trong đó ông ta chỉ trích Iran và NATO, đặc biệt là Thủ tướng Vương Quốc Anh Keir Starmer.

Martin lưu ý rằng ông vừa tổ chức một hội nghị thượng đỉnh hiệu quả với Starmer và các bộ trưởng cao cấp khác của Anh tại thành phố quê hương Cork của ông. Ông ca ngợi lãnh đạo đảng Lao động đã làm rất nhiều để hàn gắn mối quan hệ Anh-Ireland bị tàn phá bởi Brexit. Và ông nhẹ nhàng nhắc nhở Tổng thống Trump rằng cách đây không lâu, chính Tổng thống Trump đã hết lời ca ngợi Starmer.

“Keir Starmer đã làm rất nhiều để thiết lập lại mối quan hệ Anh-Ireland. Tôi chỉ muốn ghi nhận điều đó,” Martin nói với Tổng thống Trump, một chiếc bát pha lê đựng đầy cỏ ba lá đặt giữa hai người. “Tôi tin rằng ông ấy là một người rất chân thành, đáng tin cậy và ông có khả năng hòa hợp với ông ấy. Trước đây ông đã từng hòa hợp với ông ấy rồi.”

Sau đó, Martin chuyển sang chỉ trích Iran với hy vọng tránh được phản ứng gay gắt từ phía chủ nhà. Dường như chiến thuật này đã có hiệu quả, khi Tổng thống Trump tiếp tục chỉ trích NATO — và không hề nhắc đến Ireland, quốc gia thậm chí không phải là thành viên của liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương.

Các quan chức Ireland đã xác nhận với POLITICO rằng ông Martin quyết tâm không lặp lại sai lầm mà Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã mắc phải khi đến thăm Tòa Bạch Ốc hồi đầu tháng này. Ông Merz đã không bảo vệ ông Starmer và các đồng minh Âu Châu khác khi Tổng thống Trump hạ thấp họ bằng những lời lẽ tương tự, dẫn đến sự chỉ trích gay gắt từ chính phủ Tây Ban Nha.

Hôm thứ Ba, Martin đã có màn phản bác lịch sự thứ hai sau khi Tổng thống Trump lặp lại tuyên bố rằng Âu Châu đang bị đe dọa bởi vấn đề nhập cư: “Những điều tồi tệ đã xảy ra với Âu Châu.”

Martin vỗ nhẹ vào đùi Tổng thống Trump để thu hút sự chú ý của ông ta.

“Âu Châu vẫn là một nơi rất tốt để sinh sống,” Martin nói, khiến cả phòng bật cười, còn Tổng thống Trump đáp lại: “Tôi rất vui khi nghe điều đó!”

Martin sau đó đã giải thích thêm lý do tại sao Âu Châu lại được người nhập cư ưa chuộng, nhấn mạnh đến “sự tự do di chuyển của người dân” trong Liên Hiệp Âu Châu và cách thức nó cho phép Ireland thu hút những người mới đến “từ Âu Châu và các nơi khác” để bổ sung vào lực lượng lao động đang phát triển nhanh chóng của mình.

“Về cơ bản, đôi khi Âu Châu bị mô tả sai lệch là đang bị xâm chiếm,” ông nói, dường như ám chỉ đến những tuyên bố mà chính quyền Tổng thống Trump đã đưa ra, bao gồm cả trong cuộc phỏng vấn trực tiếp của tổng thống với POLITICO hồi tháng 12 năm ngoái.

Nhóm phóng viên Ireland đến thăm, có lẽ thất vọng vì không nghe thấy bất kỳ bình luận nào chống lại người Ireland từ Tổng thống Trump, đã hai lần cố gắng hỏi ông về những lời lên án gần đây của Tổng thống Ireland Catherine Connolly đối với cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Connolly — người được bầu vào tháng 10 với cương lĩnh chống chính phủ — là một nguyên thủ quốc gia chủ yếu mang tính nghi lễ và không đóng vai trò gì trong chính phủ Ireland.

Nhưng Tổng thống Trump đã nói rõ rằng ông không hề biết Connolly là ai, chứ đừng nói đến những lời chỉ trích của bà ta.

[Politico: Ireland’s leader defends Starmer from Trump insults in White House meeting]

8. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) cho rằng các cuộc tấn công của Iran trên khắp vùng Vịnh là bất hợp pháp và gây nguy hiểm cho thường dân.

Tổ chức Human Rights Watch, gọi tắt là HRW cho biết các cuộc tấn công “bất hợp pháp” của Iran trên khắp vùng Vịnh đang gây nguy hiểm cho thường dân.

Kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, Iran đã phóng hàng trăm máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn nhằm vào những gì họ cho là các địa điểm và cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ tại các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh, gọi tắt là GCC.

Tuy nhiên, HRW cho biết, “nhiều cuộc tấn công của Iran đã nhắm vào các tòa nhà dân cư, khách sạn, phi trường dân sự và đại sứ quán, và đã tấn công bất hợp pháp vào các mục tiêu dân sự như trung tâm tài chính”.

Tính đến thứ Hai, các cuộc tấn công này đã khiến ít nhất 11 thường dân thiệt mạng và 268 người bị thương, trong đó công nhân nhập cư chiếm phần lớn nạn nhân, theo HRW cho biết, trích dẫn nguồn tin từ chính phủ các nước GCC.

Ngày 8 tháng 3, tổng thống Iran đã đưa ra lời xin lỗi về các cuộc tấn công vào các quốc gia vùng Vịnh. Tuy nhiên, các cuộc tấn công như vậy vẫn tiếp diễn.

“Người dân thường, đặc biệt là người lao động nhập cư, trên khắp các quốc gia vùng Vịnh đang bị đe dọa, thiệt mạng và bị thương bởi máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Iran”, Joey Shea, nhà nghiên cứu cao cấp về Ả Rập Xê Út và UAE tại HRW, cho biết.

Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel trên khắp Iran đã khiến ít nhất 1.444 người thiệt mạng và hơn 18.500 người bị thương.

[Al Jazeera English: Iran’s strikes across the Gulf unlawful, endanger civilians: Human Rights Watch]

9. Tổng thống Zelenskiy ký thỏa thuận máy bay điều khiển từ xa với Anh, gọi đây là ‘bước tiến quan trọng’ cho quốc phòng.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã ký một thỏa thuận về máy bay điều khiển từ xa với Vương quốc Anh vào ngày 17 tháng 3 sau một ngày họp cao cấp với các nhà lãnh đạo Anh tại Luân Đôn.

“Hôm nay chúng ta đã ký Tuyên bố về việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an ninh và công nghiệp quốc phòng”, Tổng thống Zelenskiy cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc gặp với Thủ tướng Keir Starmer. “Đây là một bước quan trọng để củng cố quốc phòng của chúng ta.”

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Zelenskiy đã gặp Quốc vương Charles III tại Cung điện Buckingham trước khi lên đường hội đàm với ông Starmer, phát ngôn nhân của tổng thống, Serhii Nykyforov, cho biết với các phóng viên.

“Tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn đối với Đức Vua và toàn thể hoàng gia vì sự ủng hộ và đoàn kết không lay chuyển dành cho Ukraine,” tổng thống phát biểu vào ngày X.

Ông nói thêm: “Ưu tiên của chúng tôi rất rõ ràng - tăng cường an ninh và cơ hội cho Ukraine”.

Chuyến thăm diễn ra vài tuần sau khi thủ tướng Anh mời các chuyên gia Ukraine đến giúp chống lại máy bay điều khiển từ xa của Iran trong bối cảnh xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.

Cuộc xung đột mới nổ ra sau khi Mỹ và Israel phối hợp tấn công Iran vào ngày 28 tháng 2. Tehran đáp trả bằng cách phóng hàng loạt hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các mục tiêu trong khu vực, bao gồm cả một căn cứ quân sự của Anh ở Síp.

Trước cuộc gặp với Tổng thống Zelenskiy, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey phát biểu rằng “việc tận dụng chuyên môn và khả năng đổi mới của Ukraine ngày càng trở nên quan trọng”.

Ukraine, quốc gia thường xuyên phải đối mặt với các cuộc tấn công của Nga sử dụng hàng trăm máy bay điều khiển từ xa Shahed do Iran thiết kế, đã cử các chuyên gia và máy bay điều khiển từ xa đánh chặn đến Trung Đông để giúp chống lại các cuộc tấn công của Iran.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Zelenskiy đã phát biểu trước Quốc hội Anh và có cuộc gặp ba bên với ông Starmer và Tổng thư ký NATO Mark Rutte.

Vương quốc Anh là đồng minh chủ chốt của Ukraine trong suốt cuộc chiến toàn diện của Nga và là một thành viên hàng đầu trong Liên minh các nước sẵn sàng (Coalition of the Willing), một nhóm gồm hơn 30 quốc gia nhằm mục đích cung cấp cho Kyiv những bảo đảm an ninh sau chiến tranh.

Tổng thống Zelenskiy đến thăm Luân Đôn chưa đầy một tuần sau cuộc gặp với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris và lãnh đạo Rumani tại Bucharest, một loạt các chuyến thăm nhằm tăng cường hợp tác với các đồng minh Âu Châu trong bối cảnh chiến tranh.

[Kyiv Independent: Zelensky signs UK drone deal, calls it 'important step' for defense]

10. Cuộc không kích của Israel nhắm vào khu vực gần phi trường Beirut.

Theo hãng thông tấn quốc gia Li Băng, quân đội Israel đã tiến hành một cuộc không kích vào một con đường gần phi trường Beirut.

Theo báo cáo, “Máy bay chiến đấu của Israel đã tiến hành một cuộc không kích, cuộc không kích thứ ba trong ngày hôm nay vào vùng ngoại ô phía nam, tấn công vào con đường phi trường cũ gần Sân vận động Ansar ở khu vực Burj al-Barajneh”, cách Sân bay Quốc tế Beirut một đoạn ngắn.

Bản tin dẫn lời nhà lãnh đạo Cơ quan Hàng không Dân dụng Li Băng, Mohammad Aziz, cho biết hoạt động tại phi trường vẫn diễn ra bình thường và tuyến đường chính vẫn không bị ảnh hưởng.

Tại Qatar, các giới chức quân sự Qatar vừa đưa ra thông báo cho biết “mối đe dọa an ninh đã được loại bỏ và tình hình đã trở lại bình thường”.

Điều này diễn ra sau cảnh báo về mối đe dọa an ninh “ở mức độ cao” lần thứ hai được đưa ra cách đây không lâu.

Bộ Quốc phòng Qatar cho biết quân đội nước này đã “đánh chặn thành công đợt tấn công hỏa tiễn thứ hai nhắm vào Nhà nước Qatar”.

[Al Jazeera English: Israeli strike hits area near Beirut airport]

11. Nga phản hồi sau khi Tổng thống Trump tuyên bố ông có kế hoạch “chiếm” Cuba.

Nga đã đáp trả những phát ngôn của Tổng thống Trump về việc “chiếm lấy” Cuba trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Washington và Havana.

Tổng thống Trump tuyên bố ông tin rằng mình sẽ có “vinh dự chiếm được Cuba” trong bối cảnh hòn đảo này đang đối mặt với tình trạng kinh tế ngày càng xấu đi và tình trạng mất điện quy mô lớn do lệnh cấm vận dầu mỏ của Mỹ, tất cả những điều này đã dẫn đến các cuộc biểu tình. Hôm thứ Hai, Cuba đã phải đối phó với sự việc mất điện ảnh hưởng đến toàn bộ hòn đảo, nơi sinh sống của 11 triệu người.

Trước đó, Tổng thống Trump từng đe dọa sẽ “thâu tóm thân thiện” Cuba, một đối thủ lâu năm của Mỹ. Ông cũng xác nhận rằng chính phủ Cuba đang đàm phán với Mỹ nhưng không cung cấp bất kỳ chi tiết nào về cuộc đàm phán, vốn được tiết lộ lần đầu tiên vào tuần trước.

“Tôi tin rằng mình sẽ có vinh dự được tiếp quản Cuba. Đó là một vinh dự lớn. Tiếp quản Cuba bằng một hình thức nào đó,” Tổng thống Trump nói với các phóng viên trong Phòng Bầu dục. “Cho dù tôi giải phóng hay tiếp quản, tôi nghĩ tôi có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với nó, nếu các bạn muốn biết sự thật. Hiện tại họ là một quốc gia rất suy yếu.”

Theo hãng tin Reuters, Bộ Ngoại giao Nga cho biết sẽ tiếp tục ủng hộ Cuba trong bối cảnh những lời đe dọa thâu tóm của Tổng thống Trump.

“Nga tái khẳng định tình đoàn kết vững chắc với chính phủ và nhân dân anh em Cuba”, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố. “Chúng tôi kịch liệt lên án các hành động can thiệp trắng trợn vào công việc nội bộ của một quốc gia có chủ quyền, hành vi hăm dọa và việc sử dụng các biện pháp hạn chế đơn phương bất hợp pháp”.

Thông báo cho biết “Đảo Tự do” hiện đang đối mặt với “những thách thức chưa từng có” phát sinh trực tiếp từ “lệnh cấm vận thương mại, kinh tế, tài chính kéo dài và gần đây nhất là lệnh cấm vận năng lượng của Mỹ đối với Cuba”.

Nga là đồng minh của Cuba trong nhiều thập niên, từ thời Liên Xô. Hai nước tiếp tục duy trì mối quan hệ an ninh và kinh tế mật thiết. Lập trường chính trị của chính phủ Cuba là mối lo ngại đối với Nga, vì một Cuba suy yếu có thể ảnh hưởng đến chính sách toàn cầu của Nga ở Mỹ Châu. Nga, quốc gia đang phải đối mặt với các lệnh trừng phạt của Mỹ trong bối cảnh cuộc xâm lược Ukraine, đã tuyên bố sẽ gửi dầu cho Cuba.

Một báo cáo ngày 22 Tháng Giêng của Quỹ Jamestown cho thấy những rắc rối của Cuba có thể gây khó khăn cho lợi ích của Nga trên trường quốc tế.

“Sự sụp đổ của Cuba sẽ được các nước đang phát triển nhìn nhận như bằng chứng cuối cùng về sự bất lực của Nga, Trung Quốc, hay bất kỳ ai khác trong việc đóng vai trò là trung tâm quyền lực thay thế. Ở Á Châu, Phi Châu và Mỹ Latinh, mọi người sẽ hiểu một điều đơn giản: tham gia vào 'đa cực' là rủi ro vì nó không thể bảo vệ các đồng minh của mình khỏi áp lực từ Mỹ”, báo cáo của Sergey Sukhankin viết.

Nga đã mất đi một đồng minh ở Nam Mỹ khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hồi tháng Giêng.

Cuba có phải là một quốc gia cộng sản không?

Cuba là một quốc gia cộng sản. Lãnh đạo đất nước là Miguel Díaz-Canel, một thành viên của Đảng Cộng sản Cuba.

Dưới sự lãnh đạo của ông, quốc đảo này đã thông qua một hiến pháp mới tái khẳng định chủ nghĩa xã hội. Hiến pháp nêu rõ “hệ thống xã hội chủ nghĩa mà Hiến pháp này ủng hộ là không thể thay đổi”. Nó cũng tái khẳng định chế độ độc đảng trong khi công nhận một số quyền sở hữu tư nhân.

Quốc gia này đã chứng kiến một số sự mở rộng của khu vực tư nhân. Hôm thứ Hai, đài NBC News đưa tin rằng công dân Cuba sống ở nước ngoài sẽ có thể đầu tư vào các doanh nghiệp trên đảo, trích dẫn lời Phó Thủ tướng Cuba Oscar Pérez-Oliva Fraga.

Ông nói với NBC News rằng: “Cuba sẵn sàng duy trì mối quan hệ thương mại thông suốt với các công ty Mỹ” cũng như “với người Cuba đang sinh sống tại Hoa Kỳ và con cháu của họ”.

Tại sao Mỹ lại ngăn chặn việc cung cấp dầu cho Cuba?

Ngày 29 tháng Giêng, Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp chống lại Cuba, cáo buộc chính phủ nước này có “những hành động bất thường gây hại và đe dọa đến Hoa Kỳ”, bao gồm cả việc hỗ trợ “nhiều quốc gia thù địch, các nhóm khủng bố xuyên quốc gia và các thế lực xấu xa chống lại Hoa Kỳ”.

Sắc lệnh nêu rõ: “Hoa Kỳ không dung thứ cho những hành động tàn bạo của chế độ cộng sản Cuba. Hoa Kỳ sẽ hành động để bảo vệ chính sách đối ngoại, an ninh quốc gia và lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ, bao gồm cả việc buộc chế độ Cuba phải chịu trách nhiệm về những hành động và mối quan hệ xấu xa của mình, đồng thời vẫn cam kết ủng hộ khát vọng của người dân Cuba về một xã hội tự do và dân chủ”.

Sắc lệnh hành pháp này cũng áp đặt thuế quan mới đối với hàng hóa “nhập khẩu vào Hoa Kỳ là sản phẩm của bất kỳ quốc gia nào khác trực tiếp hoặc gián tiếp bán hoặc cung cấp dầu mỏ cho Cuba”.

Liên Hiệp Quốc đã lên án lệnh cấm vận. “Đây là một hình thức cưỡng ép kinh tế đơn phương cực đoan với hiệu lực ngoài lãnh thổ, thông qua đó Hoa Kỳ tìm cách gây áp lực lên quốc gia có chủ quyền Cuba và buộc các quốc gia thứ ba có chủ quyền khác phải thay đổi các mối quan hệ thương mại hợp pháp của họ, dưới sự đe dọa các biện pháp trừng phạt thương mại”, các chuyên gia của Liên Hiệp Quốc viết trong một tuyên bố ngày 12 tháng 2.

Cuba vẫn nhận được một số viện trợ nhân đạo. Vào tháng Hai, Mỹ đã tuyên bố viện trợ 6 triệu đô la cho hòn đảo này, theo hãng tin AP.

Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Ba cho biết Cuba “có một nền kinh tế không hoạt động hiệu quả trong một hệ thống chính trị và chính phủ. Họ không thể khắc phục được điều đó. Vì vậy, họ phải thay đổi một cách mạnh mẽ. Những gì họ tuyên bố ngày hôm qua là chưa đủ mạnh mẽ. Nó sẽ không giải quyết được vấn đề.”

Chuyện gì đang xảy ra ở Cuba hiện nay?

Các quan chức Cuba cho biết lệnh cấm vận dầu mỏ đã đẩy hòn đảo này vào khủng hoảng kinh tế khi phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu và khó khăn kinh tế trong những tuần gần đây, điều này đã gây ra một số chỉ trích trong nước đối với chính sách của chính quyền Tổng thống Trump.

Cuộc khủng hoảng năng lượng bắt nguồn từ sự kết hợp của cơ sở hạ tầng cũ kỹ, thiếu hụt nhiên liệu và áp lực kinh tế trầm trọng hơn do lệnh trừng phạt của Mỹ và sự sụp đổ của ngành du lịch trong đại dịch COVID-19. Lưới điện của hòn đảo phụ thuộc rất nhiều vào các nhà máy nhiệt điện cũ kỹ, lạc hậu, vốn đã gặp sự việc. Một vụ mất điện hồi đầu tháng này được tường trình do một trong những nhà máy đó ở phía đông Havana và tình trạng khan hiếm nhiên liệu gây ra.

Cuba tự sản xuất khoảng 40% lượng dầu mỏ của mình, nhưng điều đó vẫn không đủ để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt trong những tháng gần đây. Các chuyến hàng từ Venezuela đã chấm dứt sau khi Mỹ tấn công quốc gia Nam Mỹ này và bắt giữ Maduro vào tháng Giêng. Ông Díaz-Canel hôm thứ Sáu cho biết hòn đảo này đã không nhận được các chuyến hàng dầu trong hơn ba tháng.

[Newsweek: Russia Responds After Trump Says He Plans to ‘Take’ Cuba]

12. Tây Ban Nha sẽ giải phóng trữ lượng dầu mỏ tiềm năng lên tới 11,5 triệu thùng.

Tây Ban Nha cho biết họ đã cho phép giải phóng tới 11,5 triệu thùng dầu dự trữ trong ba tháng tới, trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về tình trạng thiếu hụt nguồn cung và giá cả tăng vọt do các mối đe dọa từ Iran ở eo biển Hormuz.

Bộ trưởng Năng lượng Tây Ban Nha, Sara Aagesen, cho biết quyết định này phù hợp với nỗ lực của Cơ quan Năng lượng Quốc tế nhằm giải phóng tới 400 triệu thùng dầu, sẽ diễn ra theo từng giai đoạn, giai đoạn đầu tiên bắt đầu trong 15 ngày tới.

[Al Jazeera English: Spain to unlock 11.5 million barrels of oil reserves]

13. Quan chức chống khủng bố Mỹ từ chức vì chiến tranh Iran.

Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia đã từ chức, nói rằng ông “với lương tâm trong sáng không thể” ủng hộ cuộc chiến đang diễn ra với Iran.

Trong thư từ chức gửi Tổng thống Trump được chia sẻ trên tài khoản X của mình, Joe Kent nói rằng Iran “không gây ra mối đe dọa cận kề nào đối với quốc gia chúng ta, và rõ ràng là chúng ta đã bắt đầu cuộc chiến này do áp lực từ Israel và nhóm vận động hành lang quyền lực của họ tại Mỹ.”

Kent mô tả cuộc xung đột này là một cuộc xung đột không mang lại lợi ích rõ ràng nào cho Hoa Kỳ và bày tỏ lo ngại về những tổn thất về con người và kinh tế nếu tiếp tục can thiệp.

Trong bức thư, Kent bày tỏ sự ủng hộ đối với các phương pháp chính sách đối ngoại trước đây của Tổng thống Trump, lưu ý đến các hành động như vụ ám sát Qassem Soleimani và các chiến dịch chống lại ISIS, mà ông mô tả là những ví dụ về hành động quân sự quyết đoán mà không cần can thiệp kéo dài.

“Là một người chồng đã mất người vợ yêu quý Shannon trong một cuộc chiến do Israel gây ra, tôi không thể ủng hộ việc đưa thế hệ tiếp theo ra chiến trường để chiến đấu và chết trong một cuộc chiến không mang lại lợi ích gì cho người dân Mỹ cũng như không thể biện minh cho cái giá phải trả bằng sinh mạng của người Mỹ”, Kent viết.

“Tôi cầu mong ngài sẽ suy ngẫm về những gì chúng ta đang làm ở Iran, và chúng ta đang làm điều đó vì ai. Thời điểm hành động quyết liệt đã đến. Ngài có thể đảo ngược tình thế và vạch ra một con đường mới cho đất nước chúng ta, hoặc ngài có thể để chúng ta trượt dài hơn nữa về phía suy thoái và hỗn loạn. Ngài nắm giữ quyền quyết định,” ông nói thêm.

Joe Kent là ai?

Kent, một cựu sĩ quan cấp bậc chuẩn úy của Lục quân Hoa Kỳ, đã hoàn thành hai thập niên phục vụ trong quân đội, bao gồm 11 lần tham chiến, và sau đó làm việc với Cơ quan Tình báo Trung ương, gọi tắt là CIA trước khi đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo trong chính phủ.

Ông Kent, người được Thượng viện phê chuẩn làm giám đốc Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia với tỷ lệ phiếu 52-44 vào tháng 7 năm 2025, trước đó đã tranh cử vào Quốc hội tại tiểu bang Washington vào năm 2022 và 2024.

Trong các chiến dịch tranh cử vào Quốc hội, nhiều hãng tin đã đưa tin rằng Kent có liên hệ với các cá nhân có liên quan đến các phong trào cực hữu hoặc cực đoan; ví dụ, chiến dịch tranh cử của ông đã trả tiền cho một nhà tư vấn được xác định là thành viên của nhóm Proud Boys và hợp tác chặt chẽ với các nhà hoạt động có liên hệ với nhóm Patriot Prayer. Kent cũng bị chỉ trích vì từ chối bác bỏ một số thuyết âm mưu liên quan đến vụ tấn công vào Điện Capitol Hoa Kỳ ngày 6 Tháng Giêng năm 2021 và cuộc bầu cử tổng thống năm 2020.

Trung tâm chống khủng bố quốc gia là gì?

Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia là một cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm phân tích và tổng hợp thông tin tình báo liên quan đến các mối đe dọa khủng bố, đồng thời tư vấn cho tổng thống và các quan chức cao cấp khác về chiến lược chống khủng bố. Trung tâm này hoạt động dưới sự chỉ đạo của Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia và đóng vai trò trung tâm trong việc phối hợp các nỗ lực chống khủng bố của chính phủ liên bang.

Đã có bao nhiêu binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến tranh Iran?

Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, đã có 14 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến năm 2026 với Iran.

[Newsweek: US Counterterrorism Official Resigns Over Iran War]