Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Marcô.(Mc 16, 9-15)

Khi Chúa Giêsu sống lại, sáng sớm ngày thứ nhất trong tuần, thì trước hết Người hiện ra với Maria Mađalêna, kẻ đã được Chúa đuổi bảy quỷ. Bà đi báo tin cho những kẻ đã từng ở với Người và nay đang buồn thảm khóc lóc. Họ nghe bà nói Chúa sống lại và bà đã thấy Người, nhưng họ không tin. Sau đó, Chúa lại hiện ra dưới hình thức khác với hai môn đệ đang trên đường về miền quê. Hai ông trở về báo tin cho anh em, nhưng họ cũng không tin các ông ấy. Sau hết, Chúa hiện ra với mười một tông đồ lúc đang ngồi ăn. Chúa khiển trách các ông đã cứng lòng, vì các ông không tin những kẻ đã thấy Người sống lại. Rồi Người phán: "Các con hãy đi khắp thế gian rao giảng Tin Mừng cho muôn loài".

 

CÁNH CỬA ĐÓNG

VÀ NHỮNG VẾT THƯƠNG MỞ

CHÚA NHẬT II PHỤC SINH - LÒNG CHÚA THƯƠNG XÓT

Buổi chiều ngày thứ nhất trong tuần, các môn đệ đóng kín cửa. Đâu chỉ là cánh cửa của một ngôi nhà. Quan trọng hơn, nó là tâm hồn. Đó là cánh cửa của sợ hãi, của thất vọng. Cánh cửa của những vết thương chưa lành.

Họ đã theo Thầy. Họ đã hy vọng. Họ đã tin. Và rồi… tất cả như sụp đổ.

Trong thinh lặng của căn phòng, có khi câu hỏi nặng nề nhất, thấm thía nhất và đầy tính nghi ngờ vang lên trong đầu: "Có phải tôi đã lầm?".

Giữa lúc đối diện với mênh mông những thất vọng, những tê buốt, những bất an, Chúa Giêsu đến. Chúa không gõ cửa. Không trách móc. Không hỏi tội. Chúa chỉ đứng giữa họ và trao bình an. Chúa phán: "Bình an cho các con".

Và nếu ai đã từng có kinh nghiệm khi đồng hành với đời, sẽ biết: Có những bình an không đến do hết sóng gió, lại đến từ việc có Chúa ở trong chính cơn sóng gió. Các môn đệ vẫn còn nguyên nỗi sợ, nhưng họ không còn cô độc.

I. VẾT THƯƠNG KHÔNG CÒN LÀ DẤU CHẤM HẾT.

Rồi Chúa cho các ông xem tay và cạnh sườn. Chúa không tìm cách xóa những tê buốt của thập giá, dù đã phục sinh khải hoàn. Ngược lại, dấu vết của thập giá, của một cái chết kinh hãi vẫn còn nguyên đó. Nhưng thật lạ lùng. Thật nhiệm mầu. Chính từ những vết thương, lại trở thành nơi phát ra bình an.

Nhưng chỉ bình an. Chúng ta thường nghĩ, vết thương là thất bại, là điều phải quên, là điều phải che giấu. Nhưng với Chúa, vết thương lại là cánh cửa của Lòng Thương Xót.

Thánh Tôma đã không tin. Ông cần chạm. Ông cần thấy. Và Chúa đã cho ông chạm. Chúa không một lời trách. Chỉ một lời mời: "Đừng cứng lòng nữa, nhưng hãy tin".

Từ hành động cho chạm ấy, chúng ta càng nhận ra: Chính những lúc mình "không tin nổi nữa", lại là lúc Chúa đến gần nhất. Chúa không kết án. Chúa cho ta chạm vào trái tim Chúa, một trái tim đã bị đâm thâu vì yêu.

II. THÁNH GIÁ KHÔNG PHẢI LÀ KẾT THÚC.

Từ kinh nghiệm đời mình, ta có thể khẳng định: Điều gì thuộc về Thiên Chúa, đều có Thánh Giá. Vâng… Và còn hơn thế nữa: Chính vì thuộc về Thiên Chúa, nên Thánh Giá không còn là dấu chấm hết.

Có những lúc công việc tưởng như bế tắc, con người tưởng như không thể thay đổi, hoàn cảnh tưởng như không còn lối ra... Nhưng rồi… sau cầu nguyện,

giữa cầu nguyện, trong kiên trì cầu nguyện… mọi sự lại được hoàn tất.

Không chỉ hoàn tất, mà còn vượt xa điều mình dám nghĩ. Giống như... đòn bánh tét. Bị cột chặt. Bị ép lại. Nhưng chính giữa hai mối thắt đó, nó lại nở ra.

Đời sống thiêng liêng cũng vậy. Có những "mối thắt": một hiểu lầm, một thất bại, một nỗi đau âm thầm, một hy sinh không ai biết... Tưởng như bó nghẹt mình. Nhưng nếu ở trong tay Chúa, chính những chỗ bị thắt đó lại là nơi đời mình phình ra, lớn lên, sinh hoa trái.

III. LÒNG THƯƠNG XÓT, MỘT DÒNG CHẢY KHÔNG BAO GIỜ DỪNG.

Trong bài đọc I, giữa lúc bị chống đối, Hội Thánh vẫn lớn lên. Người bệnh vẫn được chữa lành. Dân chúng vẫn tuôn đến. Như thể Thiên Chúa muốn nói: "Con người có thể cản trở, nhưng Ta thì không bao giờ ngừng yêu". Chúa không chịu thua. Chúa chưa từng ngồi bó gối.

Vâng… Không có thời gian nào là vô ích trong tay Chúa. Với Chúa, không có vết thương nào là vô nghĩa. Không có Thánh Giá nào là bị bỏ rơi. Mọi sự, nếu được sống trong cầu nguyện, đều trở thành đất tốt cho ân sủng nảy mầm.

IV. PHÚC CHO NHỮNG AI KHÔNG THẤY MÀ TIN.

Chúng ta hôm nay, không thấy Chúa như thánh Tôma. Nhưng chúng ta thấy những lần tưởng chừng không vượt qua được, nhưng lại vượt qua. Những điều tưởng như đổ vỡ, bỗng dưng lại được chữa lành. Những công việc tưởng như nhỏ bé, mà hồi kết là kết quả vô cùng lớn, tiếng vang lại có sức vang xa.

Càng quý hơn, khi ta nhận ra, hiệu năng của những hệ quả lớn lao ấy, không nhắm vinh danh con người. Mà để vinh danh Thiên Chúa. Bởi có những điều mình làm, lúc đó tưởng rất bình thường… Nhưng sau nhiều năm,

lại trở thành ánh sáng cho người khác. Như một âm vang… lan xa hơn mình nghĩ, sâu hơn mình hiểu.

Đó chính là dấu chỉ: Lòng Thương Xót đã đi qua đó.

Lạy Chúa Giêsu Phục Sinh, Đấng mang những vết thương mà vẫn trao ban bình an, xin cho chúng con đừng sợ Thánh Giá, vì đó là dấu chỉ chúng con đang thuộc về Chúa.

Xin cho chúng con biết cầu nguyện, giữa mọi thử thách, giữa mọi giới hạn, giữa những lúc tưởng như không còn gì để bám víu.

Và xin cho chúng con tin rằng: Không có điều gì thuộc về Chúa mà lại mất đi, không có Thánh Giá nào thuộc về Chúa mà không sinh hoa trái.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

KHÔNG TIN - VẪN ĐƯỢC SAI

“Người khiển trách các ông không tin và cứng lòng”.

“Đức tin không phải là kết quả của suy nghĩ, nhưng là kết quả của một cuộc gặp gỡ!” - Bênêđictô XVI.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay không khen ngợi một niềm tin vững vàng rằng Thầy đã sống lại, nhưng là những lời khiển trách vì các môn đệ không tin và cứng lòng. Đức tin không đến từ suy nghĩ, nhưng từ gặp gỡ; và ‘dù không tin’, họ ‘vẫn được sai’ - một nghịch lý khó chấp nhận.

Marcô đã tài tình tóm tắt các lần hiện ra của Chúa Phục Sinh; tuy nhiên, qua đó, việc các môn đệ “không tin” không chỉ là một phản ứng tâm lý, nhưng là việc họ không nhận ra Đấng đã tỏ mình; không phải vì thiếu chứng từ, nhưng vì lòng chưa mở ra. Vì thế, điều Chúa Giêsu khiển trách không chỉ là sự nghi ngờ, nhưng là một sự “chậm mở” trước một thực tại mang tính quyết định đã xảy đến; và đó cũng là điều có thể xảy ra nơi chúng ta. Đôi khi, không phải vì thiếu ánh sáng, nhưng vì chúng ta chưa sẵn sàng để thấy.

Vậy mà, Chúa Giêsu không dừng lại ở việc họ không tin, Ngài lập tức sai các ông đi. Incredulitas không loại trừ missio, nhưng mở ra chính sứ vụ; không phải khi họ đã hoàn toàn tin, nhưng ngay khi họ còn đang trên đường đến với đức tin. Và cũng chính nơi đó, chúng ta nhận ra mình: Chúa không đợi đến khi chúng ta vững vàng rồi mới sai đi, nhưng ngay trong những chần chừ và nghi hoặc, lời sai đi vẫn không ngừng vang lên - ‘không tin - vẫn được sai!’. “Thiên Chúa không chọn người xứng đáng, nhưng làm cho người được chọn trở nên xứng đáng!” - Phanxicô.

Vì thế, điều xảy ra nơi các tông đồ không dừng lại ở kinh nghiệm riêng, nhưng trở thành lời chứng: “Phần chúng tôi, những gì tai đã nghe, mắt đã thấy, chúng tôi không thể không nói ra” - bài đọc một. Đức tin - một khi phát sinh từ một cuộc gặp gỡ - không thể khép kín, nhưng tự nó mở ra thành sứ vụ. Đức Phanxicô nhấn mạnh: đức tin hoặc mang chiều kích truyền giáo, hoặc không còn là đức tin; không phải để giữ cho mình, nhưng để trao ban, không chỉ bằng lời nói, nhưng bằng chính đời sống. Và khi đó, điều đã thấy không thể giữ lại, điều đã tin không thể không nói ra.

Anh Chị em,

Nơi Đức Giêsu Kitô, đức tin không còn là một tiến trình phải đi tới, nhưng là một tương quan được sống trọn vẹn. Ngài tin Cha một cách tuyệt đối, không chỉ trong vinh quang, nhưng cả trong khổ đau; ngay tại vườn Dầu, khi mọi sự dường như sụp đổ, Ngài vẫn thưa: “Xin đừng theo ý con, nhưng xin theo ý Cha”. Vì thế, nơi Ngài, không có khoảng cách giữa tin và được sai; chính trong sự phó thác trọn vẹn ấy, sứ vụ đạt tới cùng đích và trở thành ơn cứu độ. Và cũng từ đó, chúng ta nhận ra rằng, đức tin không lớn lên khi mọi sự rõ ràng, nhưng khi dám phó thác, ngay trong những điều mình chưa hiểu. “Để đạt tới điều ngươi không biết, ngươi phải đi qua con đường ngươi không biết!” - Gioan Thánh Giá.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa Giêsu, dù lòng con chưa vững, xin vẫn cứ sai con. Xin cho con biết yêu mến việc gặp Chúa mỗi ngày, để không giữ lại điều đã thấy, và không nín lặng điều đã tin!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

CHÚA NHẬT 2 PHỤC SINH

Tin mừng: Ga 20, 19-31

“Tám ngày sau, Đức Giê-su đến”.

Bạn thân mến,

Hôm nay chúa nhật tuần thứ hai sau phục sinh và cũng là chúa nhật của Lòng Thương Xót Chúa, trong niềm vui và với lòng tin tưởng sâu xa về tình yêu của Chúa, tôi xin chia sẻ với anh chi em hai điểm sau đây:

1. Lòng Thương Xót của Chúa ở khắp nơi.

Hôm qua có một thành viên Legio Mariae đã nói với tôi là họ đã khuyên bảo được một “con chiên lạc” trở về đi dự lễ Phục Sinh với chúng ta, tôi liền cảm tạ ơn Chúa vì lòng thương xót và tình yêu vô biên của Ngài đối với người giáo dân trở về với giáo xứ này, bởi vì thương xót và ân sủng vô biên của Thiên Chúa luôn tuôn đỗ trên chúng ta, chỉ cần chúng ta khiêm tốn đón nhận với tất cả lòng tri ân.

Mấy ngày trước lễ Phục Sinh có một vài anh chị em đã khóc khi xưng tội, vì có người hai mươi năm, có người ba mươi năm và có người hơn bốn mươi năm không đi xưng tội, không rước lễ, không đến nhà thờ, nay đã khóc vì vui mừng được nhận ra Lòng Thương Xót của Chúa đối với họ trong ngày đại lễ Phục Sinh này, và có rất nhiều người chung quanh chúng ta đã chia sẻ những cảm nghiệm mà Chúa đã tỏ lòng thương xót họ qua cuộc sống có nhiều khổ đau hơn là sung sướng, nhiều lo âu hơn là hạnh phúc, thế nhưng họ đã được lòng thương xót của Đức Chúa Ki-tô Phục Sinh đánh động, thôi thúc, làm cho tâm hồn của họ dấy lên sự hối hận và ăn năn, rồi trở về trong tình yêu thương của Thiên Chúa.

Lòng Thương Xót của Thiên Chúa, qua sự khổ nạn và phục sinh của Đức Chúa Ki-tô đã trở nên rõ ràng hơn và ở khắp mọi nơi trong cuộc sống của chúng ta: một tai nạn, một sự gặp gỡ đầy thân ái với bạn bè, một lời nói vô tình của người thân, một hoàn cảnh rất thuận lợi, đã khiến chúng ta hồi tâm suy nghĩ đến Thiên Chúa đã yêu thương chúng ta và nhân loại đến chừng nào...

2. Lòng Thương Xót của Chúa nơi các Bí Tích.

Đức Chúa Giê-su đã sống lại, sự sống lại này đã làm cho các bí tích tuôn đổ ơn thánh của Ngài trên trần gian, có hiệu lực và một bảo chứng vĩnh viễn cho Giáo Hội và cho tất cả những người tin vào Ngài.

Nơi các bí tích lòng thương xót của Thiên Chúa được thố lộ rất rõ ràng, đặc biệt là bí tích Giao Hòa và bí tích Thánh Thể:

Nơi bí tích Hoà Giải chúng ta được thấy rõ ràng lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa đối với chúng ta, bởi vì chúng ta đã chết, nay trong bí tích Hoà Giải này chúng ta đã được sống lại. Không một người nào và quyền năng nào ở trần gian làm được điều ấy, chỉ có Thiến Chúa là Đấng hay thương xót mới làm như vậy để không một con chiên nào được trao phó cho Đức Chúa Ki-tô phải mất đi (Ga 17, 12), đón nhận bí tích Hoà Giải cách chân thành là đón nhận lòng thương xót của Thiên Chúa trên chúng ta.

Nơi bí tích Thánh Thể lòng thương yêu vô bờ bến của Thiên Chúa càng nổi bật hơn, bởi vì không những làm cho tội nhân được sống lại mà thôi, nhưng Thiên Chúa cũng đã nuôi dưỡng họ được sống đời đời bởi Máu Thịt của Con Một Ngài là Đức Chúa Giê-su Ki-tô. Đón nhận Thánh Thể mỗi ngày là đón nhận cách công khai tình yêu của Thiên Chúa, đón nhận Thánh Thể mỗi ngày là trang bị cho mình một vũ khí siêu hạng để chống trả với những cơn cám dỗ trong cuộc sống hàng ngày.

Bạn thân mến,

Nhận ra được lòng thương xót của Chúa là đón nhận sự bình an mà Ngài đã ban cho chúng ta sau khi Ngài từ cõi chết sống lại, sự bình an này ở nơi bí tích Hoà Giải và bí tích Thánh Thể.

Thật vậy, không một người Ki-tô hữu nào cảm thấy mình thất vọng lo âu sau khi hoà giải với Thiên Chúa và tha nhân trong toà cáo giải, cũng không một người Ki-tô hữu nào cô đơn chán chường sau khi đón nhận Mình và máu Thánh Đức Chúa Giê-su, nhưng họ sẽ trở nên người mới trong cuộc sống hôm nay, họ sẽ mạnh dạn hơn và vui sống hơn, vì họ đã nhận ra lòng thương xót vô biên mà Thiên Chúa đã dành cho họ.

Xin Chúa chúc lành cho chúng ta.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông sẽ xem xét các báo cáo về việc các quan chức cao cấp của Ngũ Giác Đài đã khiển trách Sứ thần Tòa Thánh, dẫn đến việc hủy bỏ chuyến thăm dự kiến của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV. Các báo cáo này đã gây xao xuyến và bàng hoàng trong Giáo Hội tại Mỹ.

Ông Vance, phát biểu tại Hung Gia Lợi, được hỏi về những thông tin được đăng tải đầu tiên trên tờ The Free Press, cho rằng Đức Hồng Y Christophe Pierre, Sứ thần Tòa Thánh tại Hoa Kỳ, đã được triệu tập đến Ngũ Giác Đài vào tháng Giêng để nghe một quan chức Bộ Quốc Phòng chỉ trích những lời phê bình của Vatican và Giáo Hội Công Giáo tại Mỹ và yêu cầu Tòa Thánh cũng như Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ phải ủng hộ chiến thuật quân sự của chính quyền Tổng thống Trump.

“Tôi thực sự muốn nói chuyện với Đức Hồng Y Christophe Pierre và, thẳng thắn mà nói, với những người của chúng tôi, để tìm hiểu xem chuyện gì đã thực sự xảy ra,” Vance nói. “Tôi nghĩ rằng việc đưa ra ý kiến về những câu chuyện chưa được xác nhận và kiểm chứng luôn là một ý kiến tồi, vì vậy tôi sẽ không làm điều đó.”

Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Vatican qua email vào chiều thứ Tư để xin bình luận.

Một phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng nói với Newsweek rằng cách tờ Free Press mô tả cuộc gặp là “phóng đại và xuyên tạc quá mức”.

Phát ngôn nhân cho biết: “Cuộc gặp giữa các quan chức Ngũ Giác Đài và Vatican là một cuộc thảo luận tôn trọng và hợp lý. Chúng tôi dành sự tôn trọng cao nhất và hoan nghênh việc tiếp tục đối thoại với Tòa Thánh.”

Theo báo cáo, được xác nhận bởi nhà báo độc lập Christopher Hale, người viết chuyên mục Letters from Leo Substack, một cuộc họp kín giữa các quan chức Vatican và Ngũ Giác Đài đã diễn ra vào tháng Giêng.

Các quan chức Mỹ được tường trình đã khiển trách các đại diện của Giáo Hội Công Giáo, trong đó một quan chức đã rút một vũ khí từ thế kỷ 14 và nhắc đến thời kỳ Giáo hoàng Avignon - một giai đoạn mà chế độ quân chủ Pháp sử dụng vũ lực để ép buộc Giám mục thành Rôma phải tuân theo ý muốn của mình.

Theo tờ Free Press, Thứ trưởng Bộ Chiến tranh phụ trách chính sách Elbridge Colby và các đồng nghiệp đã nói với Hồng Y rằng: “Mỹ có sức mạnh quân sự để làm bất cứ điều gì họ muốn trên thế giới. Giáo Hội Công Giáo tốt hơn hết nên đứng về phía họ.”

Các quan chức Vatican được tường trình đã vô cùng sốc trước sự việc này đến nỗi chuyến thăm dự kiến của vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên đã bị hủy bỏ.

Đức Giáo Hoàng đã lên tiếng phản đối các hành động của Tổng thống Trump.

Kể từ khi nhậm chức năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã nhiều lần lên tiếng phản đối chính quyền Tổng thống Trump, trong đó có cả vấn đề chiến tranh với Iran trong những tuần gần đây.

Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Ba khi rời khỏi dinh thự ở Castel Gandolfo, phía nam Rôma, Giáo hoàng đã trực tiếp đáp trả những bình luận của Tổng thống Trump hồi đầu ngày, trong đó Tổng thống Trump cho rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay” nếu Iran không đáp ứng thời hạn mà Mỹ đặt ra liên quan đến cuộc xung đột đang leo thang.

Đức Lêô cho rằng ngôn từ đó là lời đe dọa đối với toàn thể người dân Iran, chứ không chỉ riêng giới lãnh đạo quốc gia.

“Hôm nay, như chúng ta đều biết, đã có một lời đe dọa nhắm vào toàn thể người dân Iran,” Đức Giáo Hoàng nói. “Điều này thực sự không thể chấp nhận được.”

Một chủ đề trọng tâm trong thông điệp Phục Sinh của Đức Giáo Hoàng Lêô vào cuối tuần qua là lời cảnh báo chống lại điều mà ông gọi là “sự toàn cầu hóa sự vô cảm” đối với nỗi đau khổ - một cụm từ mà ngài đã nêu rõ là của người tiền nhiệm của mình, Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Những phát biểu của ngài được đưa ra trong bối cảnh các cuộc xung đột toàn cầu đang diễn ra, bao gồm cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran và cuộc chiến tranh kéo dài của Nga ở Ukraine, cả hai cuộc xung đột mà ngài đã nhiều lần kêu gọi các nhà lãnh đạo chấm dứt.

Liệu Giáo hoàng có dự định đến thăm Hoa Kỳ không?

Các nguồn tin cho rằng Giáo hoàng được mời đến Mỹ như một phần của lễ kỷ niệm 250 năm thành lập nước này.

Theo tờ Free Press, Vatican ban đầu đã cân nhắc ý tưởng này, nhưng đã hoãn chuyến thăm vô thời hạn do những bất đồng về chính sách đối ngoại.

Vào ngày 4 tháng 7, Giáo hoàng sẽ đến thăm đảo Lampedusa của Ý, nơi thường xuyên có người di cư từ Bắc Phi dạt vào bờ.

---

Source:Newsweek

JD Vance Reacts to Report US Official Issued Threat to Vatican Ambassador

 

Ngũ Giác Đài và Tòa Bạch Ốc đang bác bỏ các báo cáo cho rằng các quan chức quốc phòng cao cấp của Mỹ đã yêu cầu Đức Giáo Hoàng Lêô XIV và Vatican “đứng về phía” Hoa Kỳ trong các vấn đề về ảnh hưởng quân sự và giám sát khu vực Tây bán cầu.

Theo tờ Free Press, các cáo buộc xuất phát từ những cuộc tiếp xúc diễn ra vào tháng Giêng, trong đó cho rằng Thứ trưởng Quốc phòng Elbridge Colby bị cáo buộc đã triệu tập Đức Hồng Y Christophe Pierre, Sứ thần Tòa Thánh tại Washington, DC, để đưa ra một “lời khiển trách gay gắt” trong một cuộc họp kín được mô tả là căng thẳng.

Theo lời kể, Colby đã nói với Đức Hồng Y Pierre rằng “Hoa Kỳ có sức mạnh quân sự để làm bất cứ điều gì chúng tôi muốn trên thế giới”, và nói thêm: “Giáo Hội Công Giáo tốt hơn hết nên đứng về phía họ”.

Hôm thứ Tư, nhà báo độc lập Christopher Hale trên trang web Letters From Leo của mình đã xác nhận cuộc gặp gỡ đã diễn ra, đồng thời cho biết thêm “một số quan chức Vatican đã rất lo ngại trước chiến thuật của Ngũ Giác Đài đến nỗi họ đã hoãn kế hoạch cho chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tới Hoa Kỳ vào giữa năm nay”. Đức Giáo Hoàng 70 tuổi, quê ở Chicago, dự kiến sẽ đến Hoa Kỳ vào tháng 7 này như một phần của lễ kỷ niệm 250 năm thành lập quốc gia. Tuy nhiên, chuyến thăm đã bị hủy bỏ sau cuộc gặp gỡ tai hại giữa Đức Sứ thần Tòa Thánh và Colby.

“Cách tờ Free Press mô tả cuộc gặp gỡ là phóng đại và xuyên tạc quá mức,” một phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng Mỹ nói với Military.com. “Cuộc gặp giữa các quan chức Ngũ Giác Đài và Vatican là một cuộc thảo luận tôn trọng và hợp lý. Chúng tôi dành sự tôn trọng cao nhất và hoan nghênh việc tiếp tục đối thoại với Tòa Thánh.”

Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Anna Kelly không trực tiếp bình luận về các báo cáo và cáo buộc nêu trong bản tin của Free Press, thay vào đó bà ca ngợi những thành tựu của chính quyền Tổng thống Trump.

“Tất cả các hành động chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đều đã làm cho thế giới an toàn hơn, ổn định hơn và thịnh vượng hơn,” Kelly nói với Military.com. “Người Mỹ theo đạo Công Giáo đã ủng hộ mạnh mẽ Tổng thống Trump vào năm 2024, và chính quyền của tổng thống có mối quan hệ tích cực với Vatican—mối quan hệ này càng được củng cố khi Phó Tổng thống Vance tham dự thánh lễ nhậm chức của Giáo hoàng Lêô XIV năm ngoái.”

“Tổng thống đã làm được nhiều hơn bất kỳ người tiền nhiệm nào của ông ấy trong việc cứu sống người dân và giải quyết các xung đột toàn cầu. Và sau khi hoàn thành các mục tiêu quân sự của mình ở Iran, ông ấy hy vọng rằng thỏa thuận đang được thảo luận có thể dẫn đến một nền hòa bình lâu dài ở Trung Đông.”

Một quan chức Vatican nói với tờ Free Press rằng lời đe dọa được tường trình của thứ trưởng Colby là phản ứng trước việc Đức Giáo Hoàng thách thức Học thuyết Donroe - là quan điểm cập nhật của Tổng thống Trump về sự thống trị và ảnh hưởng của Mỹ ở Tây bán cầu.

“Nền ngoại giao thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm sự đồng thuận giữa tất cả các bên đang bị thay thế bởi nền ngoại giao dựa trên vũ lực, bởi các cá nhân hoặc các nhóm đồng minh,” Đức Giáo Hoàng nói vào tháng Giêng trong bài phát biểu thường niên trước ngoại giao đoàn cạnh Tòa Thánh.

Các quan chức tại Vatican cho rằng những phát ngôn được tường trình của Colby ám chỉ đến một giáo hoàng miền Avignon, được xem như một mối đe dọa sử dụng vũ lực quân sự chống lại Tòa Thánh.

Sự tương đồng về lịch sử có liên quan đến cuộc ly giáo Avignon vào thế kỷ 14, khi vương triều Pháp đe dọa đến vị trí của Đức Giáo Hoàng. Vào thời điểm đó, từ tháng 9 năm 1378 đến tháng 11 năm 1417, nhiều giám mục cư trú tại Rôma và Avignon đồng thời tuyên bố mình là Giáo hoàng thực sự.

“Nếu báo cáo này chính xác, nó chỉ đơn giản cho thấy sự kiêu ngạo lố bịch của các quan chức Ngũ Giác Đài và chính quyền Tổng thống Trump khi nghĩ rằng họ có quyền lực để lay chuyển một thể chế vững chắc như Giáo hoàng,” Francis DeBernardo, giám đốc điều hành của New Ways Ministry, một tổ chức Công Giáo có trụ sở tại Maryland chuyên giáo dục và vận động cho sự công bằng, hòa nhập và công lý, nói với Military.com.

DeBernardo nói rằng quyền lực thế tục không thể đe dọa Đại diện của Chúa Kitô; mà đúng hơn, việc đe dọa Đức Giáo Hoàng “cho thấy nỗi sợ hãi của các quan chức dưới thời Tổng thống Trump trước thực tế rằng Đức Giáo Hoàng Lêô, một người Mỹ, có quyền lực và tầm ảnh hưởng lớn hơn tổng thống trên trường quốc tế.”

Phó Tổng thống Vance, người đã đến Hung Gia Lợi hồi đầu tuần để vận động tranh cử cho Viktor Orban, đã được hỏi về những thông tin cho rằng có sự tương tác giữa các quan chức chính quyền Tổng thống Trump và đại sứ Tòa thánh.

Tháng 5 năm ngoái, Vance đã đích thân mời Đức Giáo Hoàng đến Mỹ tham dự lễ kỷ niệm 250 năm.

Theo các nguồn tin, Vance ban đầu không nhớ Đức Hồng Y Pierre là ai, và cho biết ông sẽ điều tra vụ việc.

“Tôi chưa từng thấy bản tin này bao giờ,” Vance nói. “Tôi thực sự muốn nói chuyện với Đức Hồng Y Christophe Pierre, và thẳng thắn mà nói, với những người của chúng tôi, để tìm hiểu xem chuyện gì thực sự đã xảy ra.”

Những thông tin mới nhất xuất hiện sau phát biểu của Đức Giáo Hoàng nhằm đáp trả tuyên bố của Tổng thống Trump hôm thứ Ba, trong đó ông đe dọa sẽ phá hủy “toàn bộ nền văn minh Iran” nếu Tehran không tuân thủ thời hạn mở lại eo biển Hormuz. Điều đó đã dẫn đến một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa hai quốc gia.

“Hôm nay, như chúng ta đều biết, cũng có một mối đe dọa nhắm vào toàn thể người dân Iran. Và điều này thực sự không thể chấp nhận được!”, Đức Giáo Hoàng nói hôm thứ Ba bằng tiếng Ý. “Chắc chắn đây là những vấn đề về luật pháp quốc tế, nhưng hơn thế nữa, đó là một vấn đề đạo đức liên quan đến lợi ích của toàn thể người dân.”

Đức Giáo Hoàng cũng đã thường xuyên công khai lên tiếng về các chính sách nhập cư cứng rắn của chính quyền Tổng thống Trump.

---

Source:Military

Pentagon, White House Push Back on Alleged Remarks Made to Pope, Vatican

 

Năm 2025, Bỉ ghi nhận kỷ lục 4.486 ca tử vong được hỗ trợ, tăng 12,4% so với năm trước, chiếm 4% tổng số ca tử vong trong cả nước, trong đó gần một phần tư số ca tử vong không được dự đoán sẽ xảy ra trong thời gian ngắn.

Theo báo cáo thường niên do 'Ủy ban Liên bang về Kiểm soát và Đánh giá An tử' của Bỉ công bố:

Năm 2025, tại Bỉ có 4.486 người đã kết thúc cuộc đời bằng phương pháp tự tử có sự hỗ trợ hoặc an tử, đây là con số cao nhất về số ca tử vong có sự hỗ trợ tại Bỉ trong một năm kể từ khi hình thức này được hợp pháp hóa.

Điều này chiếm 4% trong tổng số 113.217 ca tử vong xảy ra ở Bỉ vào năm 2025, đây là tỷ lệ phần trăm cao nhất trong tất cả các ca tử vong kể từ khi hình thức này được hợp pháp hóa.

Điều này cũng thể hiện mức tăng 1.809% về số ca tử vong do tự sát có hỗ trợ hoặc an tử so với 235 ca tử vong xảy ra trong năm đầu tiên luật có hiệu lực (2003).

Gần một phần tư số người (24,9%) được kết thúc cuộc sống bằng phương pháp an tử hoặc hỗ trợ tự tử không được dự đoán sẽ chết một cách tự nhiên trong thời gian ngắn, hiểu là không dự kiến sẽ chết trong những tháng tới. Nói cách khác, họ không mắc bệnh nan y.

Trước đây, những người tự kết liễu đời mình khi cái chết không được dự đoán sẽ xảy ra trong những tháng tới bao gồm những người mắc chứng trầm cảm, rối loạn căng thẳng sau chấn thương, gọi tắt là PTSD và mù lòa.

Tỷ lệ những người kết thúc cuộc đời bằng phương pháp an tử hoặc hỗ trợ tự tử mà không mắc bệnh nan y đã tăng gần gấp bốn lần, từ 6,88% năm 2004 lên 24,9% năm 2025.

Vào năm 2025, có 151 người chết do an tử hoặc tự sát có sự hỗ trợ y tế với lý do chính là “rối loạn nhận thức” hoặc “các bệnh lý tâm thần”.

Con số này đã tăng 36,04% so với năm trước.

Con số này đã tăng 169,64% kể từ năm 2018, khi có 56 người tự kết liễu đời mình vì những bệnh lý nền này.

Vào năm 2025, 92,72% số người có bệnh nền là rối loạn nhận thức hoặc bệnh tâm thần, những người đã chết do an tử hoặc tự sát có hỗ trợ, không được dự đoán sẽ chết trong những tháng tới. Nói cách khác, họ không mắc bệnh nan y.

Kể từ năm 2018, mỗi năm, hơn 90% số người có bệnh nền là rối loạn nhận thức hoặc bệnh tâm thần, những người qua đời do an tử hoặc tự sát có hỗ trợ, đều không mắc bệnh nan y.

Kể từ khi việc hỗ trợ tự tử và an tử được hợp pháp hóa ở Bỉ, hơn 42.000 người đã kết thúc cuộc đời mình theo cách này.

Số người kết thúc cuộc đời bằng phương pháp an tử hoặc tự sát có hỗ trợ trong năm 2025 đã tăng hơn gấp đôi trong thập niên qua.

Tại Anh năm 2024, nếu 4% số ca tử vong là do trợ tử như ở Bỉ, thì tổng số ca tử vong do trợ tử trong năm đó sẽ là 25.958.

Ở Bỉ, không có quy định nào yêu cầu người tìm kiếm sự hỗ trợ cái chết phải ở gần cuối đời. Luật pháp cho phép người lớn và trẻ vị thành niên được pháp luật công nhận là người trưởng thành, đang trải qua “sự đau khổ về thể chất hoặc tâm lý liên tục, không thể chịu đựng được do một bệnh lý nghiêm trọng và không thể chữa khỏi”, được kết thúc cuộc sống bằng phương pháp an tử hoặc tự sát có sự hỗ trợ.

Một sửa đổi quan trọng đối với luật vào năm 2014 đã loại bỏ giới hạn độ tuổi đối với việc hỗ trợ tự tử và an tử ở Bỉ, đưa Bỉ trở thành quốc gia đầu tiên hợp pháp hóa an tử cho trẻ vị thành niên “có khả năng nhận thức”.

Số người mà cái chết tự nhiên không được dự đoán sẽ xảy ra trong thời gian ngắn (hiểu là không được dự đoán sẽ xảy ra trong những tháng tới) đã kết thúc cuộc đời bằng cách tự tử có sự hỗ trợ hoặc an tử trong năm 2025 là 1.117 người, chiếm 24,9% tổng số.

Tỷ lệ phần trăm này tăng mạnh so với năm đầu tiên mà việc hỗ trợ tự tử và an tử được hợp pháp hóa, trong đó chỉ có 6,88% số ca tử vong là những người không được dự đoán sẽ chết tự nhiên trong thời gian ngắn.

Nguyên nhân cơ bản của 77 người kết thúc cuộc đời bằng cách tự tử có sự hỗ trợ hoặc an tử là rối loạn nhận thức, trong khi nguyên nhân cơ bản của 74 người là bệnh tâm thần.

Nhìn chung, những tình trạng này không có khả năng dẫn đến cái chết tự nhiên của những cá nhân này trong thời gian ngắn; 92,72% số người có bệnh nền là rối loạn nhận thức hoặc bệnh tâm thần và chết do an tử hoặc tự sát có hỗ trợ không được dự đoán sẽ chết tự nhiên trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, số người kết thúc cuộc đời bằng cách tự tử có sự hỗ trợ hoặc an tử vì rối loạn nhận thức hoặc bệnh tâm thần trong năm 2025 đã tăng 36,04% so với năm trước.

Phát ngôn nhân của tổ chức Right To Life UK, Catherine Robinson, cho biết: “Thật đau lòng khi nghe về số lượng người tự kết liễu cuộc đời mình ở Bỉ ngày càng tăng do hỗ trợ tự tử hoặc an tử”.

“Điều đặc biệt đau lòng là nhiều người trong số họ không chết trong thời gian ngắn như dự kiến, và một số người đã tự kết liễu đời mình do rối loạn nhận thức hoặc các bệnh lý tâm thần”.

“Những người đang chịu đựng đau khổ về thể chất hoặc tâm lý xứng đáng nhận được sự chăm sóc và hỗ trợ cần thiết để giảm bớt đau khổ, đồng thời cho phép họ tiếp tục cuộc sống. Nhà nước không nên tiếp tay cho việc tự tử của họ”.

---

Source:Catholic Herald

4 per cent of deaths in Belgium are euthanasia cases

 

Linh mục Raymond J. de Souza, là chủ bút tập san Công Giáo Convivium của Canada. Ngài vừa có bài viết nhan đề “From Emmaus to the Upper Room: The Meaning of Easter Evening”, nghĩa là “Từ Emmaus đến phòng Tiệc Ly: Ý nghĩa của chiều Phục Sinh”.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV được bầu chọn vào mùa Phục Sinh, và ngài bắt đầu bài diễn văn Urbi et Orbi đầu tiên của mình từ hành lang trung tâm của Đền Thờ Thánh Phêrô với lời chúc mừng Phục Sinh.

“Bình an đến với tất cả anh chị em!” Đức Thánh Cha nói. “Anh chị em thân yêu, đây là lời chào đầu tiên của Chúa Kitô Phục Sinh, Mục Tử Nhân Lành, Đấng đã hi sinh mạng sống mình vì đoàn chiên của Thiên Chúa.”

Không hẳn vậy. Lời chào đầu tiên của Chúa Giêsu Phục Sinh là dành cho Maria Mađalêna và những người phụ nữ khác vào sáng Phục Sinh. Tiếp theo đó là vào chiều Chúa nhật Phục Sinh, khi Chúa Giêsu hiện ra trong phòng Tiệc Ly và chào các tông đồ, “Bình an cho các con!” (Lc 24:36; Ga 20:19).

Tuy nhiên, thật vui mừng khi Đức Thánh Cha Lêô hướng sự chú ý đến chiều Chúa nhật Phục Sinh, bởi vì chiều Phục Sinh có ý nghĩa quan trọng hơn trong đời sống của Giáo hội. Và nó thường bị bỏ qua trong phụng vụ.

Tuần Thánh rất phong phú với Lời Chúa, với các bài tường thuật về cuộc Khổ nạn được đọc vào Chúa nhật Lễ Lá và Thứ Sáu Tuần Thánh, cùng chín bài đọc Kinh Thánh cộng với các thánh vịnh và bài ca trong Đêm Canh thức Phục Sinh — chưa kể đến Lời than khóc của tiên tri Giêrêmia trong nghi thức đêm Tenebrae - đưa tín hữu đi qua “bóng tối” của tội lỗi và sự chết để chuẩn bị tâm hồn đón nhận ánh sáng phục sinh trong đêm Vọng Phục Sinh, Bảy Lời cuối cùng từ Thập tự giá, hay Lời trách móc vào Thứ Sáu Tuần Thánh, tóm tắt toàn bộ lịch sử cứu độ.

Vào ngày Chúa Nhật Phục Sinh, chúng ta được nghe những đoạn Phúc Âm ngắn kể về ngôi mộ trống vào sáng sớm, và sau bữa trưa, mọi người sẽ đi ngủ trưa để có một giấc ngủ ngon lành vào ngày Chúa Nhật.

Các tường thuật về chiều Chúa nhật Phục Sinh được đọc trong Thánh lễ chiều (Luca 24), điều này khá bất thường đối với Chúa nhật Phục Sinh, hoặc phải đợi đến Chúa nhật Lòng Thương Xót Chúa (Gioan 20). Điều này thật đáng tiếc, xét đến tất cả những gì diễn ra vào chiều Chúa nhật Phục Sinh.

Cuộc gặp gỡ giữa hai môn đệ trên đường đến Emmaus (Luca 24:13-35) là sự hiện diện Phục Sinh chi tiết nhất, với Chúa Giêsu Phục Sinh trò chuyện lâu với các môn đệ, mặc dù họ không nhận ra Ngài. Họ thú nhận rằng họ “đã hy vọng” nơi “Giêsu người Nagiarét, là một vị tiên tri vĩ đại trong lời nói và việc làm trước mặt Thiên Chúa và mọi người”, nhưng giờ đây họ “buồn bã” sau khi Ngài bị đóng đinh và chết.

Chúa Giêsu quở trách họ một cách nghiêm khắc: “Hỡi những kẻ ngu dại và chậm tin tất cả những điều các tiên tri đã nói!” Sự quở trách dữ dội của Chúa Kitô Phục Sinh — trái ngược với lời chào đón dịu dàng dành cho Maria Mađalêna trong vườn — lại xuất hiện trong cuộc gặp gỡ với Saolô trên đường đến Đamát.

Rồi Chúa Giêsu, “bắt đầu từ Môisê và tất cả các tiên tri… đã giải thích cho họ trong toàn bộ Kinh Thánh những điều liên quan đến chính Ngài.” Khi họ đến Emmaus, Chúa Giêsu cùng ngồi ăn với họ, và họ nhận ra Ngài “trong lúc bẻ bánh.”

Emmaus là “Thánh lễ đầu tiên” như các thánh lễ chúng ta cử hành ngày nay. Đồi Canvê là “Thánh lễ” nguyên thủy và duy nhất, là sự hy sinh của Chúa Giêsu dâng lên Chúa Cha để cứu chuộc thế giới và cứu rỗi các linh hồn. Hy tế này được hiện diện một cách bí tích trong sự báo trước tại Bữa Tiệc Ly — do đó, “Thánh lễ đầu tiên” là Thứ Sáu Tuần Thánh được hiện diện vào Thứ Năm Tuần Thánh.

Sự hy sinh trên đồi Canvê không bao giờ lặp lại mà được hiện diện lại sau sự kiện, khác với Thứ Năm Tuần Thánh, khi nó được hiện diện trước đó. Theo nghĩa này, Thánh Lễ tại Emmaus — bao gồm một “Phụng vụ Lời Chúa” trên đường đi tiếp theo là “Phụng vụ Thánh Thể” tại bàn thờ — là “ Thánh Lễ đầu tiên” mà Giáo Hội đã cử hành trong suốt lịch sử. Mỗi Thánh Lễ ngày nay, cách này cách khác, giống Emmaus hơn là giống Canvê hay Phòng Tiệc Ly.

Vào tối Chúa Nhật Phục Sinh hôm đó, trong phòng Tiệc Ly cùng với các tông đồ, Chúa Giêsu đã “mở trí cho họ hiểu Kinh Thánh”, cung cấp cho Giáo Hội sơ khai một phương tiện đáng tin cậy để hiểu các mặc khải thiêng liêng.

Trong chương thứ 20 của Phúc Âm theo Thánh Gioan, thậm chí còn nhiều điều quan trọng hơn nữa đối với đời sống của Giáo hội được gói gọn trong ít câu hơn.

“Người cho các ông xem tay và cạnh sườn. Các môn đệ vui mừng vì được thấy Chúa. Người lại nói với các ông: ‘Bình an cho anh em! Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em.’ Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và bảo: ‘Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ.’” (Ga 20:20-23)

Điều này có thể được coi là sự hoàn thành của việc “phong chức” cho các thầy tế lễ đầu tiên. Mặc dù chức tư tế được thiết lập tại Bữa Tiệc Ly, nhưng rất nhiều điều được truyền tải qua những lời ngắn gọn, “Hãy làm điều này để tưởng nhớ đến Thầy” (Lc 22:19).

Vào chiều Phục Sinh, việc Chúa Thánh Thần thổi hơi thở gợi nhớ đến hơi thở sự sống đầu tiên được ban cho Ađam. Như Đức ông Ronald Knox đã nhận xét, khi nhận được hơi thở của Thiên Chúa trong vườn Êđen, Ađam, một con thú giữa muôn thú, trở thành con người, người ca tụng muôn vật, có khả năng dâng lời ngợi khen Thiên Chúa. Tương tự như vậy, trong phòng Tiệc Ly vào chiều Phục Sinh, khi nhận được hơi thở của Chúa Giêsu Phục Sinh, các tông đồ, những con người giữa muôn người, trở thành linh mục, được thụ phong để dâng lên lễ hy sinh ngợi khen.

Có thể cho rằng chiều Phục Sinh là “lễ phong chức” đầu tiên.

Việc “phong chức” này gắn liền ngay lập tức với “sự tha thứ tội lỗi”, cũng như trong Bữa Tiệc Ly (Mt 26:28). Chúa Giêsu, sau khi “phong chức” cho các thầy tế lễ đầu tiên, đã thiết lập bí tích hòa giải: “Nếu các con tha tội cho ai, thì tội người ấy được tha”.

Mỗi lần rước lễ là một sự trở về với Bữa Tiệc Ly và mỗi Thánh Lễ là một sự trở về với Emmaus; cũng vậy, mỗi lần xưng tội là một sự trở về với buổi chiều Phục Sinh. Giáo Hội không bao giờ rời bỏ mầu nhiệm Phục Sinh, nếu bao gồm cả buổi chiều Phục Sinh.

Hơn nữa, buổi chiều Phục Sinh trong chương thứ 20 của Phúc Âm theo Thánh Gioan cũng có thể được coi là một “Lễ Ngũ Tuần nhỏ” — “Hãy nhận lấy Chúa Thánh Thần”. Thêm vào đó, nó có thể được coi là một Đại Mạng Lệnh sơ bộ — “Như Cha đã sai Thầy, Thầy cũng sai các con” — hướng đến lễ Thăng Thiên và mệnh lệnh truyền dạy việc làm môn đệ cho muôn dân.

Tất cả những điều này diễn ra vào chiều Phục Sinh tại Emmaus và trong phòng Tiệc Ly: Thánh Lễ đầu tiên, lễ phong chức đầu tiên, việc thiết lập Bí tích Giải tội, một Đại Mệnh lệnh sơ bộ, và Lễ Ngũ Tuần. Tất cả đều xứng đáng được chú trọng hơn so với thường lệ vào Chúa Nhật Phục Sinh.

“Bình an cho anh em!”

---

Source:National Catholic Register

From Emmaus to the Upper Room: The Meaning of Easter Evening

 

Hôm thứ Sáu, Giáo hoàng Lêô XIV đã tăng cường lên án cuộc chiến với Iran, nói rằng “Chúa không chúc phúc cho bất kỳ cuộc xung đột nào” và chắc chắn không đứng về phía những kẻ ném bom.

Đức Lêô đã phát biểu trong một cuộc gặp gỡ của các giám mục hàng đầu của Giáo Hội Công Giáo Chanđê ở Iraq, một Giáo Hội Công Giáo theo nghi lễ Đông phương mà các giáo sĩ đang ở Rôma để bầu chọn một Đức Thượng Phụ mới.

Đức Lêô nói rằng đó là những dấu hiệu của hy vọng “trong một thế giới bị tàn phá bởi bạo lực vô nghĩa và vô nhân đạo”, đặc biệt là ở những vùng đất của Kitô giáo sơ khai đã bị “làm ô uế bởi sự báng bổ của chiến tranh và sự tàn bạo của kinh doanh, không hề coi trọng mạng sống con người”.

Ngài nói với họ rằng không có lý do nào có thể biện minh cho việc đổ máu người vô tội, và ngài thúc giục họ “hãy tuyên bố rõ ràng rằng Chúa không chúc phúc cho bất kỳ cuộc xung đột nào; hãy kêu gọi thế giới rằng bất cứ ai là môn đệ của Chúa Kitô, Hoàng tử Hòa bình, sẽ không bao giờ đứng về phía những kẻ hôm qua cầm gươm và hôm nay ném bom.”

Những tuyên bố mới nhất của Đức Giáo Hoàng diễn ra trong bối cảnh một báo cáo của tờ Free Press, theo đó vào ngày 22 Tháng Giêng, Bộ Chiến Tranh Hoa Kỳ, đã triệu tập Sứ thần Tòa Thánh, lúc bấy giờ là Đức Hồng Y Christophe Pierre, để đưa ra một “lời khiển trách gay gắt” về diễn từ của Đức Thánh Cha Lêô XIV trước ngoại giao đoàn cạnh Tòa Thánh. Cuộc họp kín được các giới chức Tòa Thánh mô tả là căng thẳng, trong đó Thứ trưởng Quốc phòng Elbridge Colby đã nói với Đức Hồng Y Pierre rằng “Hoa Kỳ có sức mạnh quân sự để làm bất cứ điều gì chúng tôi muốn trên thế giới”, và nói thêm: “Giáo Hội Công Giáo tốt hơn hết nên đứng về phía chúng tôi”. Cuộc gặp gỡ tai hại đó đã dẫn đến việc Tòa Thánh hủy bỏ vô thời hạn chuyến tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV, được dự trù diễn ra vào ngày 4 Tháng Bẩy, nhân kỷ niện 250 năm ngày Độc Lập của Hoa Kỳ.

Lập trường của Đức Thánh Cha cũng được đưa ra trong bối cảnh Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thường xuyên miêu tả cuộc xung đột này dưới góc độ tôn giáo, gọi đó là một cuộc thánh chiến được tiến hành “nhân danh Chúa Giêsu Kitô”.

Hegseth, người có mối liên hệ lâu dài với chủ nghĩa dân tộc Kitô giáo, đã so sánh việc giải cứu thành viên phi hành đoàn thứ hai từ chiếc máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi ở Iran cuối tuần trước, trùng với lễ Phục Sinh, với sự phục sinh của Chúa Giêsu Kitô.

Ông nói với các phóng viên: “Bị bắn rơi vào thứ Sáu, ngày Thứ Sáu Tuần Thánh, trốn trong một hang động, một khe đá, suốt cả ngày thứ Bảy và được giải cứu vào Chúa Nhật, được đưa ra khỏi Iran khi mặt trời mọc vào Chúa Nhật Phục Sinh, một phi công được tái sinh. Tất cả đều trở về nhà an toàn. Cả quốc gia hân hoan. Chúa thật nhân từ.”

Hôm thứ Sáu, Đức Giáo Hoàng cũng cho biết: “Bạo lực phi lý và vô nhân đạo đang lan rộng một cách dữ dội qua các thánh địa của Kitô giáo phương Đông. Bị xúc phạm bởi sự báng bổ của chiến tranh và sự tàn bạo của kinh doanh, không hề coi trọng mạng sống con người, những người cùng lắm chỉ được coi là thiệt hại ngoài ý muốn do lợi ích cá nhân gây ra.”

Ngài nói tiếp: “Không lợi ích nào đáng giá bằng mạng sống của những người yếu thế nhất, trẻ em hay gia đình. Không lý tưởng nào có thể biện minh cho việc đổ máu vô tội.”

Ông Donald Trump và các quan chức cao cấp khác, bao gồm cả Hegseth, đã sử dụng ngôn ngữ tôn giáo và ngụ ý rằng Mỹ đang tham gia vào một sứ mệnh được thần thánh ủng hộ, đồng thời hứa hẹn “cái chết và sự hủy diệt” cho người Iran. Tổng thống Mỹ đã nói với các phóng viên tuần trước rằng ông tin Chúa ủng hộ các hành động của Mỹ ở Iran.

Bạo lực từ cuộc chiến chống Iran đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người trên khắp Trung Đông kể từ khi các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.

Sau khi Tổng thống Trump tuyên bố hồi đầu tuần rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay” nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz và tuân thủ các yêu cầu của ông, ĐGH Leo đã gọi những lời đe dọa đó là “thực sự không thể chấp nhận được”.

Hồi tháng Ba, trong thánh lễ Chúa Nhật Lễ Lá tại Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Giáo Hoàng đã gọi cuộc xung đột giữa Iran, Israel và Mỹ là “tàn bạo” và nhấn mạnh rằng không nên viện dẫn Chúa Giêsu để biện minh cho chiến tranh.

Ngài đưa ra những nhận xét đó khi hàng ngàn binh lính Mỹ đang đổ bộ vào khu vực và ngay sau khi Hegseth cầu nguyện cho bạo lực chống lại kẻ thù mà ông nói là không đáng được “tha thứ”. Đức Giáo Hoàng Lêô cũng nói rằng Chúa không lắng nghe lời cầu nguyện của những nhà lãnh đạo theo đuổi chiến tranh và những kẻ có “bàn tay đầy máu”.

---

Source:The Guardian

‘God does not bless any conflict’: pope issues new rebuke over Iran war

 

Ngọn nến của Ngày Cầu Nguyện Cho Hòa Bình được thắp sáng từ Ngọn Đèn Hòa Bình tại Assisi

Buổi Cầu Nguyện Cho Hòa Bình của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV vào Thứ Bảy, ngày 11 tháng 4, được hướng dẫn bởi những suy niệm từ các Giáo Phụ thời sơ khai, bao gồm Thánh Augustinô thành Hippo, và sẽ được sự hiện diện của các tín hữu từ các châu lục khác nhau cùng thắp nến bằng lửa từ Ngọn Đèn Hòa Bình Assisi.

(Tin Vatican - Kielce Gussie)

“Hãy để tiếng kêu van cho hòa bình vang vọng lên từ trái tim chúng ta! Vì lý do này, tôi mời gọi mọi người cùng tham gia với tôi trong một buổi cầu nguyện cho hòa bình, mà chúng ta cử hành tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô vào Thứ Bảy ngày 11 tháng 4 hôm nay.”

“Tôi kêu gọi rằng giai đoạn công việc ngoại giao tế nhị này cần được đồng hành bằng lời cầu nguyện.”

Vào Chúa Nhật Phục Sinh, trong thông điệp Urbi et Orbi của Đức Giáo Hoàng và một lần nữa vào cuối buổi Tiếp Kiến Chung hôm Thứ Tư ngày 8 tháng 4, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã mở rộng những lời mời này tới tất cả mọi người trên khắp thế giới để cùng tham gia với ngài trong một Buổi Cầu Nguyện Cho Hòa Bình được tổ chức tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô vào Thứ Bảy lúc 6:00 chiều giờ Rome.

Những thông báo này được đưa ra trong bối cảnh bạo lực đang diễn ra ở Trung Đông. Mặc dù đã có thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Iran, Israel và Mỹ, Đức Giáo Hoàng vẫn nhắc lại sự cần thiết phải dành thời gian cầu nguyện cho hòa bình khi các cuộc xung đột vẫn tiếp diễn ở Lebanon, Sudan, Ukraine, Yemen và các quốc gia khác trên thế giới.

Đức Giáo Hoàng đã nhắc lại sự cần thiết và lời kêu gọi cầu nguyện trong thời gian này trong buổi tiếp kiến chung hôm thứ Tư.

Vào Chúa Nhật Phục Sinh, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng hòa bình mà Chúa Giêsu ban cho chúng ta không chỉ đơn thuần là sự im lặng của vũ khí, mà là hòa bình chạm đến và biến đổi trái tim của mỗi người chúng ta. Hành động phải đi đôi với cầu nguyện.

Vì lý do đó, buổi canh thức cầu nguyện vào thứ Bảy này được soi dẫn bởi các chủ đề về hòa bình và hy vọng khi mọi người trên khắp thế giới cùng với Đức Thánh Cha cầu nguyện các Mầu nhiệm Vinh quang của Kinh Mân Côi với những suy niệm từ nhiều Giáo Phụ, bao gồm Thánh Augustinô thành Hippo, Thánh Gioan Chrysostom và Thánh Ambrose thành Milan.

Trong Kinh Mân Côi, các tín hữu, đại diện từ các châu lục khác nhau - Châu Phi, Châu Mỹ, Châu Á, Châu Âu và Châu Đại Dương - sẽ thắp nến bằng ngọn lửa từ Ngọn Đèn Hòa Bình ở Assisi, ngọn lửa cháy mãi mãi tại mộ Thánh Phanxicô Assisi.

Để kết thúc buổi cầu nguyện, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ suy niệm và cầu nguyện trước khi ban phước lành cuối buổi cầu nguyện, xin ơn bình an cho toàn thế giới.

 

Tạp chí Crux, trong bản tin ngày 10 tháng 4, 2026, đăng tải bài bình luận sau đây của Bill Barrow, thuộc hãng tin A.P.:

Donald Trump đã quen với những lời chỉ trích từ khắp nơi trên đất nước — từ đảng Dân chủ, đảng Cộng hòa bất mãn, các diễn viên hài đêm khuya, đến các cuộc biểu tình lớn. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông, người Mỹ có ảnh hưởng nhất chỉ trích Trump lại không sống ở trong nước mà ở Vatican.

Đây là một tình huống chưa từng có tiền lệ, khi vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trực tiếp chỉ trích tổng thống Mỹ về cuộc chiến ở Iran, nơi một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được thiết lập trong tuần này. Thông báo được đưa ra sau khi Giáo hoàng Leo XIV tuyên bố rằng thái độ hiếu chiến của Trump là “thực sự không thể chấp nhận được”. Chưa bao giờ mối quan hệ giữa Washington và Vatican lại xoay quanh hai người Mỹ như hiện nay — cụ thể là một chính trị gia 79 tuổi đến từ Queens và một vị giáo hoàng 70 tuổi đến từ Chicago. Họ cùng thế hệ và có chung một số gốc rễ văn hóa, nhưng lại mang đến những cách tiếp cận hoàn toàn khác biệt đối với vị trí quyền lực to lớn của mình. Và mối quan hệ này cũng tiềm ẩn rủi ro cho cả hai bên.

“Họ là hai người đàn ông da trắng thuộc thế hệ Baby Boomer, nhưng kinh nghiệm sống, giá trị và cách sống của họ lại hoàn toàn khác biệt,” giáo sư thần học Natalia Imperatori-Lee của Đại học Fordham nhận định. “Đây là một sự tương phản rất rõ rệt, và tôi nghĩ đây là một bước ngoặt đối với Kitô giáo Mỹ.”

Quan điểm trái ngược về Iran giữa các tín hữu Kitô giáo Mỹ

Các chuyên gia về Giáo Hội Công Giáo nhấn mạnh rằng sự phản đối chiến tranh của Giáo hoàng Leo phản ánh những giáo lý đã được thiết lập của Giáo hội, chứ không phải là chính trị nhất thời.

Giáo sư William Barbieri của Đại học Công Giáo cho biết: “Trong năm thế kỷ qua, Giáo hội đã tham gia vào một dự án giúp phát triển các chuẩn mực quốc tế vững mạnh,” bao gồm cả Công ước Geneva trong những thế kỷ gần đây. “Đó là một truyền thống lâu đời bắt nguồn từ Kinh Thánh, thần học và triết học.”

Tuy nhiên, chính quyền Hoa Kỳ, vốn có mối quan hệ mật thiết với các lãnh đạo Tin Lành bảo thủ, đã tuyên bố nhận được sự ủng hộ của Chúa đối với cuộc chiến của Trump chống lại Iran.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth kêu gọi người Mỹ cầu nguyện cho chiến thắng “nhân danh Chúa Giê-su Ki-tô”. Khi được hỏi liệu ông có nghĩ rằng Chúa chấp thuận cuộc chiến hay không, Trump nói, “Tôi nghĩ vậy, bởi vì Chúa tốt lành — bởi vì Chúa tốt lành và Chúa muốn thấy mọi người được chăm sóc.”

Mục sư Franklin Graham, con trai của nhà truyền giáo Baptist nổi tiếng Billy Graham, nói về Trump rằng Chúa “đã chọn ông ấy cho thời điểm này”. Và Graham đã cầu nguyện cho chiến thắng để người dân Iran có thể “được giải thoát khỏi những kẻ Hồi giáo điên rồ này”.

Đức Leo phản bác trong thông điệp Chúa Nhật Lễ Lá của ngài rằng Chúa “không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến, mà bác bỏ chúng”. Ngài trích dẫn một đoạn trong Kinh Thánh Cựu Ước từ sách I-sai-a, nói rằng “dù các ngươi cầu nguyện nhiều, ta cũng sẽ không nghe — tay các ngươi đầy máu”.

Mặc dù việc các giáo hoàng và tổng thống bất đồng quan điểm không phải là chuyện hiếm gặp, nhưng việc người đứng đầu Giáo Hội Công Giáo trực tiếp chỉ trích một nhà lãnh đạo Hoa Kỳ lại vô cùng hiếm hoi. Sau đó, Giáo hoàng Leo đã trực tiếp nêu tên Trump và bày tỏ sự lạc quan rằng tổng thống sẽ tìm kiếm “lối thoát” khỏi Iran.

Một lời lên án mạnh mẽ hơn nữa đã được đưa ra sau khi Trump cảnh báo về các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng của Iran, viết trên mạng xã hội rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay”. Giáo hoàng Leo mô tả điều đó là “mối đe dọa đối với toàn thể người dân Iran” và nói rằng điều đó “thực sự không thể chấp nhận được”.

Các chuyên gia: Giáo hoàng Leo không coi mình là đối thủ của Trump

Imperatori-Lee cho biết lời chỉ trích trực tiếp của Giáo hoàng Leo nổi bật so với những lời chỉ trích chung chung hơn của Giáo hội đối với các hệ thống chính trị và xã hội. Ví dụ, Giáo hoàng Phanxicô đã kêu gọi các giám mục Hoa Kỳ bảo vệ người di cư mà không đề cập cụ thể đến Trump hoặc chương trình trục xuất của ông ta. Trước đó, Giáo hoàng Leo cũng kêu gọi đối xử nhân đạo với người di cư. “Các Giáo hoàng trước đây đã chỉ trích chủ nghĩa tư bản không kiểm soát một cách mạnh mẽ. Các Giáo hoàng đã chỉ trích cuộc Cách mạng Kỹ nghệ, phải không? Những điều mà Hoa Kỳ đã đi đầu,” Imperatori-Lee nói, “nhưng chưa bao giờ cụ thể và mang tính địa phương như thế này.”

Bà cho biết những bình luận của Giáo hoàng Leo gây được tiếng vang ở Hoa Kỳ — cả với người Công Giáo và không phải người Công Giáo — bởi vì ngài là người nói tiếng Anh bản ngữ.

“Không có gì phải nghi ngờ về ngữ điệu và ý nghĩa của ngài,” bà nói. “Nó loại bỏ mọi sự mơ hồ.”

Ông Trump hoan nghênh việc Giáo hoàng Leo đắc cử vào tháng 5 năm ngoái như một “vinh dự lớn” cho đất nước, và ông chưa phản hồi về những lời chỉ trích mới nhất. Nhà Trắng không trả lời yêu cầu bình luận.

“Điểm chung giữa Giáo hoàng Leo và Donald Trump là cả hai đều đã trải qua thời kỳ phân cực hậu chiến,” bao gồm cả sự biến động chính trị của Phong trào Dân quyền và Chiến tranh Việt Nam, theo Steven Millies, giáo sư tại Liên minh Thần học Công Giáo Chicago, một trong những trường cũ của Giáo hoàng.

Ông ấy lưu ý rằng Leo là người đăng ký mua báo The New York Times, chơi trò chơi “Wordle”, theo dõi thể thao Mỹ và trò chuyện thường xuyên với các anh trai của mình, trong đó có một người công khai ủng hộ Trump.

Millies nói: “Ở một khía cạnh nào đó, ngài giống như chúng ta, một người hiểu được nguồn gốc của cuộc khủng hoảng chính trị trong nước,” không giống như Đức Giáo Hoàng Phanxicô người Argentina, “người không hoàn toàn hiểu được những đặc thù của Hoa Kỳ” ngay cả khi ngài đưa ra những lời chỉ trích ngầm.

Barbieri nói rằng sự am hiểu về nước Mỹ của Đức Leo vẫn không thay đổi một thực tại ít được đánh giá cao về Công Giáo và Giáo hoàng. Ông nói: “Giáo Hội Công Giáo không hoàn toàn phù hợp với cả hai phe cánh hữu hay cánh tả như cách hiểu trong chính trị Hoa Kỳ”.

Sự tập trung hoàn cầu của Đức Leo so với chính trị ‘giao dịch’ của Trump

Đức Leo đã dành phần lớn thời gian trước khi trở thành Giáo hoàng, bao gồm toàn bộ thời gian làm giám mục và Hồng Y, ở bên ngoài Hoa Kỳ.

Ngài được đào tạo tại Rome với tư cách là một luật sư giáo luật trong Giáo hội. Ngài từng là giám mục ở những vùng nông thôn nghèo khó của Peru. Ngài lãnh đạo dòng Augustinô và giữ chức vụ người đứng đầu của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong việc đề cử các ứng viên giám mục trên khắp thế giới.

Imperatori-Lee cho biết tầm ảnh hưởng hoàn cầu đã cho ngài cái nhìn trực tiếp về cách các chính sách kinh tế và quân sự của Washington — bao gồm cả việc ủng hộ các nhà độc tài ở Mỹ Latinh — đã ảnh hưởng tiêu cực đến các quốc gia yếu hơn và người dân của họ.

Những kinh nghiệm đa dạng của ngài đã khiến Hồng Y Robert Prevost khi đó trở nên đặc biệt phù hợp để được bầu làm Giáo hoàng bất chấp sự hoài nghi truyền thống của Hồng Y đoàn đối với Hoa Kỳ và vị thế siêu cường của nước này. Millies lập luận rằng Trump và các cố vấn của ông, thậm chí cả Phó Tổng thống JD Vance, một người trở lại Công Giáo, có thể không đánh giá cao những điểm khác biệt đó.

Ông nói: “Đây là một chính quyền dường như chỉ nghĩ đến chính trị giao dịch — ai ủng hộ chúng ta và ai chống lại chúng ta”.

Sự phân cực gây ra rủi ro cho Giáo hoàng Leo và Ông Trump

Quan hệ giữa Washington và Vatican đã trở nên căng thẳng đến mức một báo cáo về một cuộc gặp gỡ được cho là gây tranh cãi giữa các quan chức Lầu Năm Góc và Giáo Hội Công Giáo đã gây chấn động cả hai thành phố.

Theo báo cáo trên tờ The Free Press, một thành viên trong chính quyền của Trump đã cảnh báo Giáo hội vào tháng Giêng không nên cản trở sức mạnh quân sự của Hoa Kỳ. Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tòa Thánh đã bác bỏ báo cáo này, viết trên mạng xã hội rằng “việc cố tình xuyên tạc những cuộc gặp gỡ thường lệ này gieo rắc sự chia rẽ và hiểu lầm vô căn cứ”.

Trong khi đó, Millies đặt câu hỏi liệu bất cứ điều gì mà Giáo hoàng hay các giám mục Hoa Kỳ nói có thể tác động đến từng tín hữu Công Giáo hay không. Millies cho rằng Trump có thể sẽ mất đi sự ủng hộ trong cộng đồng Công Giáo khi ông mất đi sự ủng hộ trong toàn bộ cử tri, nhưng điều đó không nhất thiết là vì các thành viên trong giáo đoàn của Giáo hoàng Leo đang áp dụng giáo lý của Giáo hội.

“Sự ưu tiên đảng phái luôn lấn át cam kết tôn giáo”, Millies nói, mô tả sự “mất kết nối” giữa các nhà lãnh đạo Giáo hội và nhiều giáo dân, những người tìm đến các nguồn khác, bao gồm cả các chính trị gia, khi hình thành quan điểm về đức tin và chính trị.

Ông nói: “Biểu tượng của Công Giáo trong chính trường Mỹ hiện nay là JD Vance, và đó là về việc thắng một cuộc tranh luận. Đó là một sự nhấn mạnh rất khác, nhưng nó có thể rất phù hợp với chính quyền Trump”.

 

Theo Ed. Condon của tạp chí The Pillar, câu trả lời phụ thuộc vào việc cuối cùng ngài chọn trở thành một vị giáo hoàng như thế nào.

Trong bản tin ngày 09/04/2026 của The Pillar, Ed. Condon cho hay: Mặc dù người Công Giáo Mỹ hy vọng, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ không trở về quê hương để tham dự lễ kỷ niệm 250 năm thành lập.

Với khoảng cách ngoại giao giữa Rome và Washington ngày càng xa cách do cuộc chiến ở Iran, những hy vọng về một chuyến thăm Hoa Kỳ của Đức Giáo Hoàng dường như đã tan biến.

Nhưng bất chấp căng thẳng leo thang và những rạn nứt ngày càng lớn giữa chính quyền Trump và giới chức Giáo hội, và tấm gương đáng chú ý của vị tiền nhiệm, Giáo hoàng Phanxicô, người đã từ chối chuyến thăm quê hương Argentina, đối với nhiều người theo dõi Giáo hội, việc Đức Leo không bao giờ trở về thăm nhà vẫn là điều không thể tưởng tượng được.

Câu hỏi đặt ra, do đó, dường như không phải là liệu Đức Leo có về Mỹ hay không, mà là khi nào ngài sẽ làm vậy— và câu trả lời có thể phụ thuộc vào việc cuối cùng ngài chọn trở thành một vị giáo hoàng như thế nào.

—

Khi Hồng Y Robert Prevost được bầu làm Giám mục người Mỹ đầu tiên của Rome cách đây chưa đầy một năm, người ta rất hy vọng — nếu không muốn nói là kỳ vọng—rằng ngài sẽ về thăm Hoa Kỳ trong vòng 18 tháng đầu tiên của nhiệm kỳ giáo hoàng.

Nhưng những hy vọng đó đã giảm dần giữa những lo ngại chính trị ngày càng gia tăng, với việc chính quyền Trump khởi động các hành động thực thi luật nhập cư gây tranh cãi sâu xa tại các thành phố của Mỹ, bị các giám mục Mỹ phản đối rộng rãi.

Bất chấp những chờ mong từ một số bộ phận lãnh đạo giám mục Mỹ và cả chính quyền, các tiếng nói cấp cao khác trong hàng giáo phẩm lại phản đối chuyến thăm Mỹ sớm của Đức Giáo Hoàng — nhất là Hồng Y Christophe Pierre, sứ thần Tòa Thánh sắp mãn nhiệm, và Hồng Y Blase Cupich của Chicago, hiện là Hồng Y người Mỹ cao cấp nhất đang phục vụ.

Khi các giám mục Hoa Kỳ tạo mặt trận thống nhất ủng hộ Đức Giáo Hoàng Leo trong việc phản đối điều họ gọi là vi phạm nhân quyền và phẩm giá trong chiến dịch bắt giữ, giam cầm và trục xuất hàng loạt di dân của chính quyền, mọi cuộc thảo luận nghiêm túc về chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng trùng với lễ kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ đã chấm dứt.

Trong những tuần gần đây, những rạn nứt giữa Đức Giáo Hoàng và các giám mục Hoa Kỳ với chính quyền chỉ càng sâu xa hơn, sau cuộc xung đột quân sự với Iran, trong đó tổng thống đã đe dọa một cuộc chiến “tiêu diệt nền văn minh” và nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự.

“Điều này thực sự không thể chấp nhận được,” Đức Giáo Hoàng Leo nói hôm thứ Ba, khi được hỏi về lời đe dọa của Donald Trump rằng “cả một nền văn minh sẽ bị tiêu diệt” ở Iran nếu các điều kiện của ông để chấm dứt xung đột không được đáp ứng. “Ở đây chắc chắn có những vấn đề về luật pháp quốc tế, nhưng hơn thế nữa là vấn đề đạo đức vì lợi ích của con người,” Đức Giáo Hoàng Leo nói, sau khi vào Chúa nhật Lễ Lá, ngài đã phản bác tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth rằng Chúa bằng cách nào đó đứng về phía chính quyền trong cuộc xung đột.

Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng Chúa “không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến, nhưng bác bỏ chúng,” và trích dẫn lời của tiên tri Isaia: “Dù các ngươi có cầu nguyện nhiều, ta cũng sẽ không nghe: tay các ngươi đầy máu.”

Thêm vào lời của Đức Giáo Hoàng là những tuyên bố mạnh mẽ của Tổng Giám mục Paul Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ (USCCB), người nói rằng lời đe dọa của tổng thống “không thể được biện minh về mặt đạo đức,” và vị tiền nhiệm của ngài với tư cách là người đứng đầu hội đồng và người đứng đầu Tổng Giáo phận Quân đội Hoa Kỳ, Tổng Giám mục Timothy Broglio, đã nhiều lần đặt câu hỏi về tính đạo đức của các hành động quân sự mà Hoa Kỳ đe dọa thực hiện trong những tháng gần đây.

Ngược lại, phản ứng từ Nhà Trắng nhìn chung tránh chỉ trích trực tiếp Đức Giáo Hoàng trước công chúng, trong khi biểu lộ sự không hài lòng mạnh mẽ của mình theo những cách khác.

Một báo cáo gần đây cho biết Hồng Y Pierre hồi đầu năm đã được triệu đến một cuộc họp với một thứ trưởng tại Lầu Năm Góc để bị khiển trách; trong cuộc họp này, người ta còn cho rằng một nhân viên đã đề cập đến triều Giáo hoàng ở Avignon như một lời đe dọa ngầm.

Mặc dù tất cả những điều này có thể khiến triển vọng về một chuyến thăm của Giáo hoàng dường như khó xảy ra, ít nhất là trong ngắn hạn, nhưng sẽ là một sai lầm nếu hoàn toàn bác bỏ khả năng đó.

Bất chấp những tuyên bố mạnh mẽ của mình chống lại lời lẽ quân sự của Mỹ, Đức Giáo Hoàng Leo cũng nhanh chóng lên tiếng về những bước tiến tích cực vì hòa bình, ngay lập tức hoan nghênh một thỏa thuận ngừng bắn, dù vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, “với sự hài lòng và như một dấu hiệu của niềm hy vọng sâu sắc”.

Và dù Nhà Trắng có khoa trương đến đâu khi đối diện với những lời chỉ trích, họ cũng cho thấy mình sẵn sàng thay đổi hướng đi và giọng điệu ngay lập tức khi đối diện với dù chỉ là dấu hiệu nhỏ nhất của sự khích lệ hay tiến bộ. Và ai cũng biết ở Washington rằng chính quyền sẽ hoan nghênh một chuyến thăm của Giáo hoàng — dù sự nhiệt tình này tự nó là một vấn đề phức tạp.

Có một số điểm tương đồng rõ ràng cần xem xét với chuyến thăm hoàng gia sắp tới của Vua Charles III của Anh. Trump đã không tiếc lời chỉ trích và có những lời chỉ trích khá gay gắt đối với nước Anh trong cuộc xung đột Iran hiện nay, nhưng điều này không làm gián đoạn chuyến thăm cấp nhà nước theo kế hoạch của nhà vua, cũng như không làm giảm đi sự đón tiếp mà ông dự kiến sẽ nhận được.

—

Tuy nhiên, có một số yếu tố phức tạp cản trở điều này.

Không giống như Giáo hoàng Leo, với tư cách là một quân chủ lập hiến, Charles không phải là nhân vật chính trong các cuộc tranh cãi qua lại giữa Trump và chính phủ Anh, và do đó có thể được coi là đứng ngoài cuộc tranh chấp ngay cả trong quan hệ ngoại giao căng thẳng.

Ngoài ra, một số thành viên nổi bật nhất của chính quyền Trump, bao gồm Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio là người Công Giáo, khiến cho Vatican khó có thể tiếp xúc với họ chỉ với tư cách là đại diện của một chính phủ nước ngoài, chứ không phải là những tấm gương công khai của đạo Công Giáo Mỹ, dù tốt hay xấu.

Kết luận hợp lý nhất có thể rút ra từ điều này có lẽ là chỉ cần chờ đợi cho đến khi những khó khăn hiện tại với chính quyền Trump qua đi, và hoãn bất cứ sự xem xét nghiêm túc nào về chuyến thăm của Giáo hoàng cho đến sau lễ nhậm chức tổng thống tiếp theo vào năm 2029.

Viễn cảnh Atlanta đăng cai Ngày Giới trẻ Thế giới năm 2030 mang đến một sự kiện tiềm năng trong trung hạn, có thể trở thành tâm điểm lý tưởng cho chuyến thăm Hoa Kỳ của Đức Giáo Hoàng Leo, bởi vì nó sẽ cung cấp bối cảnh trước cho chuyến đi hoàn toàn nằm ngoài lịch trình chính trị trong nước hoặc các sự kiện ngoại giao quốc tế.

Với sự ưu tiên của Tòa Thánh đối với các chuyến thăm của Giáo hoàng được quản lý tốt, dễ hiểu và không gây rắc rối, đây có lẽ là lựa chọn hấp dẫn nhất, và do đó có khả năng nhất cho chuyến trở về của Đức Giáo Hoàng Leo.

Tuy nhiên, vẫn có một số yếu tố có thể thúc đẩy một chuyến thăm sớm hơn.

Một yếu tố, có vẻ không chắc chắn nhưng không nên bỏ qua, là ảnh hưởng tiềm tàng của Hồng Y Cupich, người được cho là một trong những tiếng nói kiên quyết và có ảnh hưởng nhất phản đối việc Giáo hoàng Leo đến thăm Hoa Kỳ trong năm nay.

Theo nhiều nguồn tin, Hồng Y Cupich đã bày tỏ lo ngại rằng Nhà Trắng có thể lợi dụng chuyến thăm của Giáo hoàng Leo để trục lợi chính trị, biến nó thành một loạt các buổi chụp ảnh chung với tổng thống — hoặc tệ hơn là quay lưng lại với Giáo hoàng và biến chuyến thăm của ngài thành tâm điểm của những lời chỉ trích hoặc thậm chí là biểu tình từ phía đảng phái.

Mặt khác, Hồng Y Cupich vừa tròn 77 tuổi. Việc trì hoãn chuyến thăm của Giáo hoàng cho đến sau cuộc bầu cử và lễ nhậm chức tiếp theo sẽ đồng nghĩa với việc đẩy chuyến thăm vượt qua sinh nhật lần thứ 79 của ông — và lần thứ 80 nếu quyết định chờ đến Ngày Giới trẻ Thế giới năm 2030.

Tuy nhiên, dù Hồng Y có thận trọng đến đâu — có lẽ là điều dễ hiểu — về việc bảo vệ chuyến thăm của Giáo hoàng khỏi những vướng mắc chính trị của tổng thống, thì Tổng giám mục Chicago cũng được biết là rất thích ý tưởng đón tiếp Giáo hoàng Leo tại giáo phận quê hương của mình.

Rõ ràng, vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ về việc Hồng Y Cupich sẽ tiếp tục phục vụ đến bao giờ sau tuổi nghỉ hưu theo quy định của giám mục, mặc dù hầu hết dự đoán ngài sẽ tiếp tục ít nhất đến năm sau. Nhưng khi thời điểm nghỉ hưu đến gần, liệu Hồng Y có hứng thú với ý tưởng giúp tổ chức một chuyến thăm trước bầu cử, thay vì mạo hiểm đứng ngoài cuộc quan sát? Đó ít nhất là một khả năng đáng để cân nhắc.

—

Tất nhiên, yếu tố không chắc chắn quan trọng nhất về thời điểm bất kỳ chuyến thăm nào đến Hoa Kỳ chính là bản thân Đức Giáo Hoàng Leo và những gì ngài có thể chọn làm.

Cho đến nay, chỉ sau khoảng một năm làm Giáo hoàng, Đức Giáo Hoàng Leo đã chọn cách tiếp cận rất thận trọng đối với các câu hỏi về đất nước của ngài và các diễn biến ngoại giao hoàn cầu — không chọn cách im lặng mơ hồ cũng không chọn cách can thiệp quá mức hoặc liên tục.

Thay vào đó, Đức Giáo Hoàng đã giữ các bình luận của mình trong phạm vi hẹp về các vấn đề cụ thể và lời lẽ, thay vì chọn kiểu lên án chung chung đối với chính quyền và các chính sách của họ có thể khiến Vatican bị dồn vào thế khó khi các sự kiện diễn ra.

Nhưng chỉ vì Đức Giáo Hoàng Leo bắt đầu nhiệm kỳ của mình một cách thận trọng không nhất thiết có nghĩa là ngài dự định sẽ chỉ là một tiếng nói thỉnh thoảng hoặc bên lề về các vấn đề hoàn cầu hoặc của Hoa Kỳ.

Tương tự, mặc dù quyết định từ chối lời mời đến thăm Hoa Kỳ để tham dự lễ kỷ niệm 250 năm đã được đưa ra, và tất cả các dấu hiệu cho đến nay đều chỉ ra sự nhạy cảm với tình hình chính trị, điều đó cũng có thể có nghĩa là Đức Giáo Hoàng đang chờ thời cơ, hơn là né tránh một chuyến đi có thể gây tranh cãi.

Quan điểm phổ biến cho rằng một vị Giáo hoàng người Mỹ, hơn bất cứ vị Giáo hoàng nào khác, sẽ muốn tránh can thiệp quá sâu vào các vấn đề nội bộ, hoặc trở thành một nhân vật cực đoan hay gây chia rẽ trong diễn ngôn quốc gia. Quan điểm này được chấp nhận vì một lý do; đó chắc chắn là cách tiếp cận bảo thủ nhất và ít có khả năng gây tranh cãi hoặc góp phần đẩy nhanh các sự kiện vượt quá tầm kiểm soát hoặc dự đoán được.

Nhưng chúng ta không nên loại trừ hoàn toàn khả năng, khi đảm nhiệm chức vụ Giáo hoàng, Đức Leo có thể quyết định đóng vai trò trực tiếp hơn trong cuộc đối thoại văn hóa quốc gia — và nếu ngài chọn làm như vậy, điều đó cũng không phải là chưa từng có tiền lệ.

Ngay sau khi được bầu vào năm 1978, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã thực hiện chuyến trở về quê hương Ba Lan, một chuyến đi mang tính bước ngoặt vào tháng 6 năm 1979 — chuyến đi đầu tiên trong chín chuyến — được nhiều người cho là đã tạo tiền đề cho một chuỗi sự kiện dẫn đến việc Ba Lan thoát khỏi ách thống trị của chế độ Cộng sản.

Chắc chắn, tình hình ở Hoa Kỳ ngày nay không giống như Ba Lan vào cuối những năm 1970, nhưng điểm mấu chốt vẫn là: không phải là điều không thể xảy ra khi một vị giáo hoàng có tầm nhìn đạo đức mạnh mẽ đối với quê hương mình hoặc đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy các sự kiện.

Thật vậy, Đức Giáo Hoàng Leo có thể quyết định rằng ngài có một vị trí khá độc đáo trong chính trị hoàn cầu những năm 2020, có lẽ là nhà lãnh đạo thế giới duy nhất miễn nhiễm với hầu hết mọi áp lực kinh tế hoặc quân sự có thể gây ra từ Nhà Trắng và là người duy nhất có được sự xa xỉ khi thể hiện một kiểu chính trị gia dè dặt trước những tuyên bố kỳ quặc trên mạng xã hội từ tổng thống.

Khác với các tổng thống của các nước châu Âu hay các nước Bắc và Nam Mỹ khác, Đức Giáo Hoàng Leo không bị ràng buộc bởi áp lực chức vụ hay thực tế chính trị phải xem xét nghiêm túc hoặc trực tiếp tham gia vào mọi diễn biến tin tức từ Washington. Nhưng, với tư cách là Giáo hoàng người Mỹ, khi ngài chọn can thiệp, ngài có thể làm điều đó một cách trực tiếp và với giọng điệu phù hợp với người Mỹ hơn bất cứ nhà lãnh đạo thế giới nào khác.

Do đó, Đức Giáo Hoàng Leo có tiềm năng trở thành một trong những tiếng nói có ảnh hưởng nhất trong các vấn đề của Mỹ. Câu hỏi đặt ra là, ngài muốn nói đến mức nào. Chuyến thăm đầu tiên của ngài tới Mỹ với tư cách là Giáo hoàng gần như chắc chắn sẽ được sắp xếp để đáp ứng điều đó, hơn bất cứ điều gì khác.

 

Thế giới Công Giáo đang bàng hoàng trước một báo cáo của tờ Free Press, theo đó vào ngày 22 Tháng Giêng, Bộ Chiến Tranh Hoa Kỳ, đã triệu tập Sứ thần Tòa Thánh, lúc bấy giờ là Đức Hồng Y Christophe Pierre, để đưa ra một “lời khiển trách gay gắt” về diễn từ của Đức Thánh Cha Lêô XIV trước ngoại giao đoàn cạnh Tòa Thánh. Cuộc họp kín được các giới chức Tòa Thánh mô tả là căng thẳng, trong đó Thứ trưởng Quốc phòng Elbridge Colby đã nói với Đức Hồng Y Pierre rằng “Hoa Kỳ có sức mạnh quân sự để làm bất cứ điều gì chúng tôi muốn trên thế giới”, và nói thêm: “Giáo Hội Công Giáo tốt hơn hết nên đứng về phía chúng tôi”. Cuộc gặp gỡ tai hại đó đã dẫn đến việc Tòa Thánh hủy bỏ vô thời hạn chuyến tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV, được dự trù diễn ra vào ngày 4 Tháng Bẩy, nhân kỷ niện 250 năm ngày Độc Lập của Hoa Kỳ.

Trong bối cảnh đó, thông tấn xã AFP có bài bình luận nhan đề “A president and a pope: The world's most influential Americans are at odds over Iran”, nghĩa là “Một tổng thống và một giáo hoàng: Hai người Mỹ có ảnh hưởng nhất thế giới đang bất đồng quan điểm về Iran.”

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Ông Donald Trump đã quen với những lời chỉ trích từ khắp mọi miền đất nước — từ đảng Dân chủ, những người Cộng hòa bất mãn, các diễn viên hài kịch đêm khuya, cho đến các cuộc biểu tình quy mô lớn. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của mình, người chỉ trích Tổng thống Trump có ảnh hưởng nhất lại không sống ở trong nước mà ở Vatican.

Đây là một tình huống chưa từng có tiền lệ, khi vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trực tiếp chỉ trích tổng thống Mỹ về cuộc chiến ở Iran, nơi một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được thiết lập trong tuần này. Thông báo hưu chiến được đưa ra sau khi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tuyên bố rằng thái độ hiếu chiến của Tổng thống Trump là “thực sự không thể chấp nhận được”.

Chưa bao giờ mối quan hệ giữa Washington và Vatican lại xoay quanh hai người Mỹ như hiện nay — cụ thể là một chính trị gia 79 tuổi đến từ Queens và một vị giáo hoàng 70 tuổi đến từ Chicago. Họ cùng thế hệ và có chung một số gốc rễ văn hóa, nhưng lại mang đến những đường lối hoàn toàn khác biệt đối với vị trí quyền lực to lớn của mình. Và mối quan hệ này cũng tiềm ẩn rủi ro cho cả hai bên.

“Họ đều là hai người đàn ông da trắng thuộc thế hệ Baby Boomer, nhưng kinh nghiệm sống, giá trị và cách sống của họ lại hoàn toàn khác biệt,” giáo sư thần học Natalia Imperatori-Lee của Đại học Fordham cho biết. “Đây là một sự tương phản rất rõ rệt, và tôi nghĩ đây là một bước ngoặt đối với Kitô giáo Mỹ.”

Quan điểm trái ngược về Iran giữa các Kitô Hữu tại Mỹ

Các chuyên gia về Giáo Hội Công Giáo nhấn mạnh rằng việc Đức Giáo Hoàng Lêô phản đối chiến tranh phản ánh những giáo lý đã được thiết lập của Giáo hội, chứ không phải là phản ứng chính trị nhất thời.

“Trong năm thế kỷ qua, Giáo hội đã tham gia vào một dự án giúp phát triển các chuẩn mực quốc tế vững mạnh,” bao gồm cả Công ước Geneva trong những thế kỷ gần đây, giáo sư William Barbieri của Đại học Công Giáo cho biết. “Đây là một truyền thống lâu đời bắt nguồn từ Kinh Thánh, thần học và triết học.”

Tuy nhiên, chính quyền Mỹ, vốn có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo Tin Lành bảo thủ, lại tuyên bố nhận được sự ủng hộ từ Thượng đế cho cuộc chiến của Tổng thống Trump chống lại Iran.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth kêu gọi người Mỹ cầu nguyện cho chiến thắng “nhân danh Chúa Giêsu Kitô”. Khi được hỏi liệu ông có nghĩ rằng Chúa chấp thuận cuộc chiến hay không, Tổng thống Trump nói, “Tôi nghĩ là có, bởi vì Chúa tốt lành — bởi vì Chúa tốt lành và Chúa muốn thấy mọi người được chăm sóc”.

Mục sư Franklin Graham, con trai của nhà truyền giáo Baptist nổi tiếng Billy Graham, đã nói về Tổng thống Trump rằng Chúa “đã chọn ông ấy cho thời điểm này”. Và Graham đã cầu nguyện cho chiến thắng để người dân Iran có thể “được giải thoát khỏi những kẻ Hồi giáo điên rồ này”.

Trong bài giảng Chúa nhật Lễ Lá tại quảng trường Thánh Phêrô, Đức Lêô phản bác rằng Chúa “không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến, mà bác bỏ chúng”. Ngài dẫn lời một đoạn trong sách Isaia trong Cựu Ước, nói rằng “dù các ngươi cầu nguyện nhiều, ta cũng không nghe – tay các ngươi đầy máu”.

Mặc dù việc các giáo hoàng và tổng thống bất đồng quan điểm không phải là chuyện hiếm gặp, nhưng việc nhà lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo trực tiếp chỉ trích một nhà lãnh đạo Mỹ lại vô cùng hiếm hoi, và sau đó Đức Giáo Hoàng Lêô đã trực tiếp nêu tên Tổng thống Trump và bày tỏ sự lạc quan rằng tổng thống sẽ tìm kiếm “một lối thoát” khỏi Iran.

Lời lên án mạnh mẽ hơn nữa xuất hiện sau khi Tổng thống Trump cảnh báo về các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng của Iran, viết trên mạng xã hội rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay”. Đức Lêô mô tả đó là “mối đe dọa đối với toàn thể người dân Iran” và nói rằng điều đó “thực sự không thể chấp nhận được”.

Imperatori-Lee cho biết những lời chỉ trích trực tiếp của Đức Giáo Hoàng Lêô nổi bật hơn so với những lời chỉ trích chung chung hơn của Giáo hội đối với các hệ thống chính trị và xã hội. Ví dụ, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã kêu gọi các giám mục Hoa Kỳ bảo vệ người di cư mà không đề cập cụ thể đến Tổng thống Trump hay chương trình trục xuất của ông ta. Trước đó, Đức Giáo Hoàng Lêô cũng đã kêu gọi đối xử nhân đạo với người di cư.

“Các Giáo hoàng đã từng chỉ trích chủ nghĩa tư bản không kiểm soát một cách mạnh mẽ. Các Giáo hoàng đã chỉ trích cuộc Cách mạng Công nghiệp, phải không? Đó là những điều mà Mỹ luôn đi đầu,” Imperatori-Lee nói, “nhưng chưa bao giờ cụ thể và mang tính địa phương như thế này.”

Bà ấy nói rằng những bình luận của Leo gây được tiếng vang ở Mỹ — cả với người Công Giáo và không phải người Công Giáo — bởi vì Đức Giáo Hoàng Lêô XIV là người nói tiếng Anh bản ngữ.

“Không có gì phải nghi ngờ về ngữ điệu và ý nghĩa mà ngài muốn truyền đạt,” cô ấy nói. “Nó loại bỏ mọi sự mơ hồ.”

Tổng thống Trump hoan nghênh việc Đức Lêô đắc cử hồi tháng 5 năm ngoái như một “vinh dự lớn” cho đất nước, và ông chưa phản hồi về những lời chỉ trích mới nhất. Tòa Bạch Ốc không trả lời yêu cầu bình luận.

“Điểm chung giữa Đức Giáo Hoàng Lêô và Ông Donald Trump là cả hai đều đã trải qua thời kỳ phân cực hậu chiến,” bao gồm cả sự biến động chính trị của Phong trào Dân quyền và Chiến tranh Việt Nam, theo Steven Millies, giáo sư tại Học viện Thần học Công Giáo Chicago, một trong những trường mà Đức Giáo Hoàng từng theo học.

Ông lưu ý rằng Đức Lêô là người ghi danh mua báo The New York Times, chơi trò chơi “Wordle”, theo dõi thể thao Mỹ và thường xuyên nói chuyện với các anh em trai của mình, trong đó có một người công khai ủng hộ Tổng thống Trump.

“Ở một khía cạnh nào đó, ngài cũng giống như chúng ta,” Millies nói, một người “hiểu rõ nguồn gốc của cuộc khủng hoảng chính trị trong nước,” khác với Đức Thánh Cha Phanxicô người Á Căn Đình, “người không hoàn toàn hiểu được những đặc thù của Hoa Kỳ” ngay cả khi ngài đưa ra những lời chỉ trích ngầm.

Barbieri cho rằng sự am hiểu về chính trường Mỹ của Đức Lêô vẫn không làm thay đổi một thực tế ít được chú ý về Công Giáo và Giáo hoàng. Ông nói: “Giáo Hội Công Giáo không hoàn toàn phù hợp với bất kỳ khuôn khổ cánh hữu hay cánh tả nào như cách hiểu trong chính trường Mỹ”.

Tầm nhìn toàn cầu của Đức Lêô trái ngược với chính trị “thực dụng” của Tổng thống Trump.

Đức Lêô đã dành phần lớn thời gian trong sứ mệnh trước khi trở thành giáo hoàng, bao gồm toàn bộ thời gian làm giám mục và Hồng Y, ở bên ngoài Hoa Kỳ.

Ngài được đào tạo tại Rôma như một luật sư giáo luật trong Giáo hội. Ngài từng là giám mục ở những vùng nông thôn nghèo khó của Peru. Ngài lãnh đạo dòng Augustinô và giữ chức vụ nhà lãnh đạo của Đức Phanxicô trong việc đề cử các ứng viên giám mục trên khắp thế giới.

Imperatori-Lee cho biết tầm ảnh hưởng toàn cầu đã cho ngài cái nhìn trực tiếp về việc các chính sách kinh tế và quân sự của Washington — bao gồm cả việc ủng hộ các nhà độc tài ở Mỹ Latinh — đã ảnh hưởng tiêu cực như thế nào đến các quốc gia yếu hơn và người dân của họ.

Những kinh nghiệm đa dạng đã giúp Hồng Y Robert Prevost khi đó trở nên đặc biệt phù hợp để được bầu làm Giáo hoàng, bất chấp sự hoài nghi truyền thống của Hồng Y đoàn đối với Hoa Kỳ và vị thế siêu cường của nước này. Millies lập luận rằng Tổng thống Trump và các cố vấn của ông, thậm chí cả Phó Tổng thống JD Vance, một người cải đạo sang Công Giáo, có thể không đánh giá cao những điểm khác biệt đó.

Imperatori-Lee nói: “Đây là một chính quyền dường như chỉ nghĩ đến chính trị thực dụng – ai ủng hộ chúng ta và ai chống lại chúng ta”.

Sự phân cực tiềm ẩn rủi ro cho Đức Lêô và Tổng thống Trump.

Quan hệ giữa Washington và Vatican đã trở nên căng thẳng đến mức một báo cáo về cuộc gặp gỡ được tường trình gây tranh cãi giữa các quan chức Ngũ Giác Đài và Giáo Hội Công Giáo đã gây chấn động cả hai thành phố.

Theo báo cáo trên tờ The Free Press, một thành viên trong chính quyền Tổng thống Trump đã cảnh báo Giáo Hội Công Giáo vào tháng Giêng rằng không nên cản trở sức mạnh quân sự của Mỹ.

Hôm thứ Sáu, Vatican đã ra tuyên bố bác bỏ cách mô tả cường điệu hóa cuộc gặp trong bản báo cáo.

Đại sứ quán Mỹ tại Tòa thánh cũng lên tiếng phản bác, viết trên mạng xã hội rằng “việc cố tình xuyên tạc các cuộc gặp gỡ thường lệ này gieo rắc sự chia rẽ và hiểu lầm vô căn cứ”.

Trong khi đó, Millies đặt câu hỏi liệu những gì Giáo hoàng hay các giám mục Hoa Kỳ nói có thể tác động đến từng tín hữu Công Giáo hay không. Millies cho rằng Tổng thống Trump có thể sẽ mất đi sự ủng hộ trong cộng đồng Công Giáo khi ông mất đi sự ủng hộ trong toàn bộ cử tri, nhưng điều đó không nhất thiết là do các thành viên trong giáo đoàn của Đức Giáo Hoàng Lêô đang áp dụng giáo lý của Giáo hội.

“Sự ưu tiên đảng phái luôn lấn át lòng trung thành tôn giáo,” Millies nói, mô tả sự “mất kết nối” giữa các lãnh đạo Giáo Hội và nhiều giáo dân, những người tìm kiếm quan điểm về đức tin và chính trị từ các nguồn khác, bao gồm cả các chính trị gia.

“Hiện nay, JD Vance là biểu tượng của Công Giáo trong chính trường Mỹ, và điều đó chủ yếu hướng đến việc thắng thế trong các cuộc tranh luận,” ông nói. “Đó là một sự nhấn mạnh rất khác, nhưng nó có thể rất phù hợp với chính quyền Tổng thống Trump.”

---

Source:Los Angeles Times

A president and a pope: The world's most influential Americans are at odds over Iran

 

Nicole Winfield của Associated Press, trong bản tin ngày 10 tháng 4 năm 2026 của Crux, cho rằng: Khi Giáo hoàng Leo XIV tự xưng là “con trai của Thánh Au-gus-ti-nô” vào đêm đắc cử, một số người Algeria hiểu điều đó có nghĩa là tổ tiên của ngài đến từ quốc gia Bắc Phi nơi vị thánh thế kỷ thứ 5 sống và qua đời.

Dòng dõi của Leo, tất nhiên, có ý nói đến linh đạo Au-gus-ti-nô của ngài. Nhưng mối liên hệ của ngài với Thánh Au-gus-ti-nô, nhân vật vĩ đại của Kitô giáo, người được biết đến rộng rãi trong cộng đồng Hồi giáo Sunni đa số ở Algeria, ít nhất cũng giúp giới thiệu Leo một cách tích cực đến một quốc gia sẽ chào đón ngài vào thứ Hai trong chuyến thăm giáo hoàng đầu tiên. Chuyến thăm hai ngày của Đức Giáo Hoàng Leo mở đầu cho một cuộc hành trình đầy tham vọng xuyên suốt bốn quốc gia châu Phi — Algeria, Angola, Cameroon và Guinea Xích đạo — với sự phức tạp về hậu cần đến mức khiến người ta choáng váng, gợi nhớ đến những chuyến đi vòng quanh thế giới của Thánh Gioan Phaolô II trong những năm đầu triều giáo hoàng.

Đức Giáo Hoàng Leo, 70 tuổi, sẽ di chuyển hơn 17,700 km (khoảng 11,000 dặm) trên 18 chuyến bay trong 11 ngày, bắt đầu từ thứ Hai, và sẽ có các bài phát biểu và bài giảng bằng tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Anh. Ngài ưu tiên một khu vực trên thế giới rất quan trọng đối với sự phát triển liên tục của Giáo Hội Công Giáo, nhưng cũng đặt ra những thách thức độc đáo.

Với sự đa dạng về văn hóa và lịch sử, các chủ đề mà ngài sẽ nêu ra rất phong phú, bao gồm vấn đề di cư và việc khai thác tài nguyên thiên nhiên và con người trong một khu vực sản xuất phần lớn dầu mỏ của thế giới, nhưng nơi mà một tỷ lệ đáng kể dân số sống trong cảnh nghèo đói. Tòa Thánh Vatican cho biết Giáo hoàng Leo cũng sẽ nói về nạn tham nhũng trong các chế độ độc tài và vai trò của các nhà lãnh đạo chính trị ở những quốc gia mà hai trong số các tổng thống đã nắm quyền hàng chục năm.

Dự kiến sẽ có đám đông khổng lồ ở Cameroon, nơi 29% dân số là người Công Giáo và 600,000 người dự kiến sẽ tham dự một trong những Thánh lễ của Giáo hoàng Leo. Giáo hoàng Leo sẽ chủ trì một “cuộc gặp gỡ hòa bình” tại thành phố Bamenda ở phía tây bắc Cameroon, nơi đang bị tàn phá bởi bạo lực ly khai.

Simon Pierre Ngombo, một người Công Giáo Cameroon, nói: “Việc được chứng kiến Đức Thánh Cha Leo XIV đến Cameroon, đối với chúng tôi là những người Công Giáo, càng củng cố thêm đức tin của chúng tôi, càng củng cố thêm mối liên hệ của chúng tôi với Thiên Chúa. Đây là một khoảnh khắc hoàn hảo để chạm đến trái tim nhau.”

Thông điệp về sự chung sống hòa bình

Algeria sẽ tạo cơ hội cho Giáo hoàng người Mỹ thúc đẩy sự chung sống hòa bình giữa Kitô giáo và Hồi giáo, trong bối cảnh căng thẳng hoàn cầu do cuộc chiến tranh Mỹ-Israel ở Iran. Bất chấp chiến tranh, Vatican cho biết không có kế hoạch áp dụng thêm biện pháp an ninh nào.

Đức Giáo Hoàng Leo, người đã tự định vị mình như một đối trọng của Mỹ với Tổng thống Donald Trump, sẽ đến thăm Thánh đường Hồi giáo Lớn ở Algiers, và dự kiến sẽ có cuộc đối thoại liên tôn, theo lời Đức Tổng Giám Mục Algiers, Hồng Y Jean-Paul Vesco.

Nằm trên bờ biển phía bắc châu Phi, Algeria đã trải qua một cuộc nội chiến tàn khốc vào những năm 1990, được biết đến trong nước là "thập niên đen tối", khi khoảng 250,000 người thiệt mạng trong cuộc chiến chống lại phiến quân Hồi giáo. Mới đây, vào năm ngoái, Algeria vẫn đang giải quyết những vết thương của di sản thuộc địa, với việc các nhà lập pháp bỏ phiếu tuyên bố việc Pháp đô hộ quốc gia Bắc Phi này là một tội ác và kêu gọi trả lại tài sản bị Pháp chiếm đoạt trong suốt 130 năm cai trị.

Đức Hồng Y Vesco nói với hãng thông tấn chính thức của Algeria, APS: Chuyến thăm “đóng vai trò như một cầu nối giữa thế giới Kitô giáo và Hồi giáo, đồng thời phản ánh sự phong phú của lịch sử đất nước”.

Tuy nhiên, chính quyền Algeria đã từ chối yêu cầu của Vatican về việc Đức Giáo Hoàng Leo đến thăm Médéa (cách Algiers 50 km về phía nam) để cầu nguyện tại tu viện Tibhirine, nơi bảy tu sĩ dòng Trappist người Pháp bị bắt cóc và giết hại vào ngày 21 tháng 5 năm 1996 bởi các chiến binh Hồi giáo trong cuộc nội chiến.

“Algeria không có ý định khơi lại một chương đau thương trong lịch sử của mình”, nhật báo El Moudjahid của chính phủ viết để ủng hộ quyết định của chính phủ.

Đức Giáo Hoàng Leo dự kiến sẽ đề cập đến sự hy sinh của các tu sĩ, những người nằm trong số 19 linh mục, nữ tu và các tín hữu Công Giáo khác bị giết trong chiến tranh. Họ đã được phong chân phước vào năm 2018 với tư cách là những người tử đạo vì đức tin trong một buổi lễ phong chân phước đầu tiên như vậy trong thế giới Hồi giáo.

Một Giáo Hội đang phát triển, với những thách thức ngày càng lớn

Theo số liệu thống kê mới nhất của Vatican, toàn bộ châu Phi đóng góp hơn một nửa trong số 15.8 triệu người Công Giáo mới được rửa tội vào năm 2023, tương đương 8.3 triệu người Công Giáo châu Phi mới.

Lục địa này cũng đóng góp hàng ngàn người đàn ông cho chức linh mục và phụ nữ cho các dòng tu mỗi năm, biến một lục địa từ lâu là nơi tiếp nhận các nhà truyền giáo phương Tây thành một lục địa xuất khẩu các linh mục và nữ tu ra nước ngoài.

Theo số liệu thống kê của Vatican, Angola và Cameroon luôn sản xuất ra một trong những số lượng chủng sinh lớn nhất lục địa mỗi năm. Ví dụ, tính đến tháng 12 năm 2024, Angola có 2,366 ứng viên linh mục tại các chủng viện lớn và Cameroon có 2,218, chỉ đứng sau các cường quốc về ơn gọi linh mục ở châu Phi như Nigeria, Congo và Tanzania.

Nhưng sự tăng trưởng theo cấp số nhân cũng mang lại những thách thức. Khi các giáo hoàng trước đây nói chuyện với giáo sĩ châu Phi, cá ngài thường nhắc nhở họ về sự cần thiết phải tuân thủ lời thề độc thân. Khi Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI đến thăm Angola và Cameroon năm 2009, chuyến đi của ngài bị lu mờ bởi những bình luận trên đường đi rằng bao cao su có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng AIDS, gây ra sự lên án từ một loạt các chuyên gia y tế công cộng.

Một vấn đề lớn mà Tòa Thánh hiện đang phải đối diện là sự cạnh tranh sắc tộc đang len lỏi trong đời sống Giáo hội. Điều đó đặc biệt đúng trong việc bổ nhiệm các giám mục, những người thường chịu trách nhiệm về các vùng lãnh thổ rộng lớn bao gồm nhiều nhóm sắc tộc khác nhau, và thấy mình bị các linh mục hoặc tín hữu từ chối, Cha Fortunatus Nwachukwu, người đứng thứ 2 trong văn phòng truyền giáo của Vatican, cho biết. Vấn đề này được gọi là “hội chứng con của đất”, khi Tòa Thánh nhấn mạnh “giáo hội nên nói về ‘con của giáo hội’”, cha nói.

Một vấn đề khác mà giáo hội châu Phi đang phải đối diện là việc thực hành chế độ đa thê, một vấn đề đã được các giám mục châu Phi nêu lên một cách kiên quyết như một vấn đề quan trọng trong nhiều năm qua đến nỗi Tòa Thánh năm ngoái đã xuất bản toàn bộ một văn kiện giáo lý về giá trị của chế độ một vợ một chồng và thành lập một nhóm nghiên cứu đặc biệt về vấn đề này.

Giáo lý Công Giáo cho rằng hôn nhân là một sự kết hợp trọn đời, một vợ một chồng giữa một người đàn ông và một người đàn bà. Quan điểm đó tạo ra sự căng thẳng và không tương thích với các chuẩn mực văn hóa ở một số vùng của châu Phi, đặc biệt là trong các xã hội nông nghiệp và du mục, nơi việc có nhiều vợ và sinh nhiều con được coi là cần thiết cho sự sinh tồn.

Đức Giáo Hoàng Leo sẽ có nhiều cuộc gặp gỡ với các giáo sĩ, giám mục và tín hữu Công Giáo, trong đó ngài có thể nhấn mạnh giá trị của gia đình Công Giáo, người phát ngôn của Vatican, Matteo Bruni, cho biết.

Ngành kỹ nghệ khai khoáng và tham nhũng

Một số quốc gia mà Giáo hoàng Leo sẽ đến thăm, tất cả đều là thuộc địa cũ của châu Âu, nằm trong số những nhà sản xuất dầu mỏ và khoáng sản lớn nhất thế giới, bao gồm vàng, kim cương và sắt, việc khai thác các khoáng sản này đã làm thay đổi nền kinh tế của họ trong những năm gần đây.

Nhưng Giáo hoàng Leo dự kiến sẽ nhấn mạnh những tác động tiêu cực của việc khai thác tài nguyên thiên nhiên và con người của châu Phi, vốn chỉ mang lại lợi ích cho một số ít người trong khi gây hại cho môi trường.

Điều đó đặc biệt đúng ở Guinea Xích đạo, nơi Tổng thống Teodoro Obiang Nguema Mbasogo đã nắm quyền từ năm 1979 và cùng với gia đình mình bị cáo buộc tham nhũng và độc đoán tràn lan.

Đây là vấn đề mà Giáo hoàng Phanxicô đã ưu tiên trong suốt triều đại của mình và được nêu rõ trong thông điệp về môi trường năm 2015, “Hãy Ca Ngợi”, mà Giáo hoàng Leo đã mạnh mẽ ủng hộ và thúc đẩy.

 

1. TẤN CÔNG TỪ SAO HỎA! Người Nga kinh hoàng trước những máy bay điều khiển từ xa tự sát AI mới được mệnh danh là “người sao Hỏa” đang thổi bay họ thành từng mảnh ở Ukraine: “Không thể trốn thoát!”

Lực lượng Nga đang khiếp sợ trước những máy bay điều khiển từ xa sát thủ mới của Ukraine mà họ gọi là “người sao Hỏa”. Các chiến binh của Putin cho biết họ không thể trốn thoát hoặc theo dõi các máy bay điều khiển từ xa vì chúng né tránh sự can thiệp của chiến tranh điện tử một cách tài tình.

Các báo cáo cho rằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine hoạt động mà không cần GPS, sử dụng hệ thống đo khoảng cách quang học từ vệ tinh sao Hỏa của NASA.

Sergei 'Zergulio' Kolyasnikov, phóng viên quân sự người Nga của tờ báo thân Putin Komsomolskaya Pravda, đã cảnh báo về một “sự thay đổi mang tính chất ở mặt trận”.

Ông thừa nhận: “Ukraine đã đưa vào sử dụng thế hệ máy bay điều khiển từ xa mới, điều này đang tạo ra những thách thức nghiêm trọng về hậu cần.”

Những chiếc drone cảm tử mới này là “những sản phẩm có phẩm chất cực cao, được sản xuất hàng loạt theo tiêu chuẩn quân sự”.

Ông nói thêm: “Theo những gì chúng tôi hiện biết, những máy bay điều khiển từ xa này hoạt động cả ngày lẫn đêm và không phát ra tiếng động — ngoại trừ những giây cuối cùng, khi chúng lao xuống….

“Chúng không thể bị phát hiện bởi các thiết bị dò tìm thông thường và được bảo vệ khỏi chiến tranh điện tử.”

“Và có một giả thuyết cho rằng chúng không được điều khiển bởi con người mà bởi trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI.”

“Nếu chúng được thả xuống từ một trạm tiếp sóng được hỗ trợ bởi Starlink, tầm hoạt động của chúng rất xa.”

“Chúng rất nhanh… và bạn không thể trốn thoát dù đang chạy với tốc độ cao.”

Ông Kolyasnikov cho rằng “rất có thể” vụ tấn công gần đây vào cảng Novorossiysk trên Hắc Hải “là do người ngoài hành tinh này gây ra”.

Chiếc UAV bí ẩn được điều khiển bởi trí tuệ nhân tạo đã khiến các blogger quân sự Nga lo ngại và ghen tị với khả năng của nó.

Những thước phim kinh hoàng cho thấy sự phá hủy các phương tiện quân sự của Putin tại khu vực chiến sự do một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa được tường trình của “người sao Hỏa”.

Có thể thấy binh lính Nga hoảng loạn bỏ chạy trước khi một vụ nổ bất ngờ xé toạc những chiếc xe tải, làm các binh sĩ tử trận hay may lắm là bị thương nặng.

Hãng thông tấn nhà nước TASS hôm Thứ Năm, 09 Tháng Tư, cảnh báo: “Lực lượng Ukraine đã bắt đầu sử dụng máy bay điều khiển từ xa 'Sao Hỏa' trong các cuộc tấn công vào Horlivka, một thành phố thuộc Cộng hòa Nhân dân Donetsk”

Tốc độ của chúng được ghi nhận lên tới 300 km/giờ, mức độ này được coi là “nguy hiểm”.

Những chiếc máy bay điều khiển từ xa mới này đã khiến lực lượng của Putin ngỡ ngàng và phải vội vã tìm câu trả lời.

Thiếu tướng Apti Alaudinov, chỉ huy quân đội Nga, cho biết: “Chúng tôi đã nghiên cứu chúng trong phòng thí nghiệm để xem chúng như thế nào.”

“Những máy bay điều khiển từ xa này dường như được sản xuất chung bởi Ukraine, Nhật Bản, Đức…và Pháp,” Alaudinov nói đầy lo lắng.

Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, cho biết Đại Sứ Nhật Bản tại Nga đã được Bộ Ngoại Giao triệu tập để làm rõ vấn đề.

[The Sun: MARS ATTACKS! Russians terrified of new AI suicide drones dubbed ‘Martians’ blowing them to pieces in Ukraine: ‘You can’t escape’]

2. Tổng thống Trump nói: “Sự giận dữ của tôi đối với NATO bắt đầu từ Greenland.”

Tổng thống Donald Trump cho biết những bất bình gần đây của ông với NATO bắt nguồn từ cuộc đối đầu hồi đầu năm nay về vấn đề Greenland.

“Nếu các bạn muốn biết sự thật thì tất cả bắt đầu từ Greenland,” Tổng thống Trump nói trong một cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc. “Chúng tôi muốn Greenland. Họ không muốn giao nó cho chúng tôi. Và tôi đã nói, ‘tạm biệt, tạm biệt.’”

Phát ngôn này làm sống lại một tranh chấp từng làm rung chuyển quan hệ xuyên Đại Tây Dương hồi tháng Giêng, khi Tổng thống Trump đe dọa giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch trước khi nhượng bộ sau khi đạt được thỏa thuận. Vụ việc đã gây ra lo ngại trên khắp Âu Châu, với việc Đan Mạch được tường trình đang chuẩn bị các kế hoạch dự phòng trong trường hợp Mỹ xâm lược hòn đảo này.

Tổng thống Trump đã mở rộng phạm vi công kích NATO, cáo buộc các đồng minh quân sự xuyên Đại Tây Dương đã không hỗ trợ Washington trong cuộc chiến tranh với Iran.

“Tôi nghĩ đây là một vết nhơ không bao giờ xóa nhòa đối với NATO,” ông nói, đồng thời cho biết thêm ông “rất thất vọng” về việc thiếu sự hỗ trợ quân sự sau khi một số quốc gia — đặc biệt là Tây Ban Nha — từ chối cho phép tiếp cận các căn cứ hoặc không phận, và các chính phủ Âu Châu từ chối cử tàu chiến đến bảo vệ eo biển Hormuz.

Những bình luận này lặp lại làn sóng chỉ trích ngày càng gia tăng từ chính quyền Tổng thống Trump. Tuần trước, Tổng thống Trump đã đưa ra ý tưởng rút Mỹ khỏi NATO, trong khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo liên minh này có nguy cơ trở thành “một sự sắp xếp không mấy tốt đẹp” đối với Washington.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu cho đến nay vẫn chống lại áp lực từ Mỹ. Trong cuộc điện đàm hôm thứ Năm tuần trước với sự tham gia của hơn 40 nhà lãnh đạo, các chính phủ đã thảo luận về các bước đi ngoại giao và kinh tế để mở lại eo biển Hormuz nhưng không đưa ra bất kỳ cam kết quân sự cụ thể nào. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron còn đi xa hơn khi cảnh báo rằng một chiến dịch quân sự như vậy sẽ là “phi thực tế”.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã gặp Tổng thống Trump, Thượng Nghị Sĩ Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tại Washington vào hôm thứ Tư nhằm mục đích xoa dịu căng thẳng.

Về phần mình, Tổng thống Trump dường như không mấy ấn tượng.

“Họ sẽ nói, ‘Ồ, chúng ta sẽ làm thế này. Chúng ta sẽ làm thế kia,’” ông nói. “Giờ thì đột nhiên họ lại muốn gửi thứ này thứ khác.”

[Politico: My NATO rage began with Greenland, Trump says]

3. Kallas của Liên Hiệp Âu Châu cho rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran “tránh được bờ vực thẳm”.

Kaja Kallas, nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên minh Âu Châu, cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran “tạo ra một cơ hội rất cần thiết để giảm bớt các mối đe dọa, ngừng phóng hỏa tiễn, nối lại hoạt động vận chuyển hàng hải và tạo không gian cho ngoại giao hướng tới một thỏa thuận lâu dài”.

Bà đã nói chuyện với Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar, và nhấn mạnh rằng cánh cửa hòa giải phải luôn mở vì những nguyên nhân sâu xa của cuộc chiến vẫn chưa được giải quyết.

Bà Kallas cho biết sẽ thảo luận về cuộc xung đột trong chuyến đi tới Ả Rập Xê Út vào thứ Tư.

Ngoại trưởng Tây Ban Nha cho biết nhân loại đã “suýt chút nữa rơi vào thảm họa”.

Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares cho biết thế giới đã “đứng rất gần” thảm họa sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa xóa sổ nền văn minh Iran trong tối hậu thư gửi tới Tehran.

Sau khi có thông báo về lệnh ngừng bắn, Albares nói với đài phát thanh RNE rằng tối hậu thư của Tổng thống Trump gửi cho Iran là “hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với nhân loại” và còn quá sớm để xác định liệu cuộc xung đột đã kết thúc hoàn toàn hay chưa.

“Khi lãnh đạo của một siêu cường quân sự đưa ra những lời đe dọa như vậy, tôi xem chúng rất nghiêm chỉnh,” ông nói thêm.

[CBSNews: US-Iran ceasefire ‘step back from the brink’: EU’s Kallas]

4. Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết các quốc gia đang tìm cách cung cấp “sự hỗ trợ thiết thực” về eo biển Hormuz.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte nhấn mạnh rằng một liên minh các quốc gia, do Thủ tướng Anh Keir Starmer dẫn đầu, đang tìm cách cung cấp “sự hỗ trợ thiết thực” để giữ cho eo biển Hormuz luôn mở cửa trong bối cảnh Tổng thống Trump thúc đẩy các đồng minh hành động nhiều hơn. Ông Rutte lưu ý rằng phần lớn các quốc gia trong liên minh này là đồng minh của NATO.

“Mỗi quốc gia hiện đang tìm cách đóng góp để bảo đảm eo biển Hormuz luôn thông thoáng”, ông Rutte phát biểu tại một sự kiện của Viện Reagan hôm thứ Năm.

Tổng thống Trump đã liên tục chỉ trích việc thiếu sự ủng hộ từ các đồng minh NATO kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu. Tổng thống Trump từng nói rằng ông đang cân nhắc việc rút Mỹ khỏi liên minh này. Ông Rutte đã gặp tổng thống hôm thứ Tư. Hôm thứ Năm, ông mô tả cuộc trò chuyện đó là “thẳng thắn và cởi mở”.

Ông Rutte nói: “Tôi cảm nhận được sự thất vọng của ông ấy về việc quá nhiều đồng minh không đứng về phía ông ấy”, và cho biết thêm rằng ông đã bày tỏ với tổng thống rằng “đại đa số người Âu Châu đã làm những gì Mỹ yêu cầu”.

Phát ngôn nhân của Thủ tướng Anh Keir Starmer xác nhận rằng ông đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Trump tối thứ Năm về cuộc chiến với Iran.

Ông Starmer, người đang ở Qatar để gặp gỡ các nhà lãnh đạo vùng Vịnh, đã nói chuyện với Tổng thống Trump về “sự cần thiết phải khôi phục quyền tự do hàng hải ở eo biển Hormuz, cũng như những nỗ lực của Anh nhằm tập hợp các đối tác để thống nhất một kế hoạch khả thi”, theo một tuyên bố từ phát ngôn nhân của Phủ Thủ tướng.

Phát ngôn nhân cho biết thêm, hai nhà lãnh đạo “đã đồng ý rằng hiện nay đã có lệnh ngừng bắn và thỏa thuận mở cửa eo biển, chúng ta đang ở giai đoạn tiếp theo tìm kiếm giải pháp”.

Trong suốt cuộc chiến, Tổng thống Trump đã công khai chỉ trích ông Starmer, cáo buộc nhà lãnh đạo Anh quá do dự trong việc cung cấp viện trợ quân sự cho cuộc xung đột.

[Politico: Countries are looking to offer “practical support” on Strait of Hormuz, Rutte says]

5. Tổng thống Trump ca ngợi thỏa thuận ngừng bắn

Tổng thống Trump đã đăng tải bài viết hết lời ca ngợi thỏa thuận ngừng bắn với Iran trên nền tảng Truth Social của mình một phút sau nửa đêm thứ Tư (giờ miền Đông nước Mỹ), gọi đó là “một ngày trọng đại cho hòa bình thế giới!”

“Iran muốn điều đó xảy ra, họ đã chịu đựng đủ rồi! Nhiều người khác cũng muốn thế! Hoa Kỳ sẽ giúp đỡ trong việc giải tỏa tắc nghẽn giao thông ở eo biển Hormuz. Sẽ có rất nhiều hành động tích cực! Sẽ kiếm được rất nhiều tiền. Iran có thể bắt đầu quá trình tái thiết. Chúng ta sẽ cung cấp đủ loại hàng hóa và chỉ “ở lại” để bảo đảm mọi việc diễn ra suôn sẻ. Tôi tin tưởng rằng nó sẽ thành công. Giống như những gì chúng ta đang trải nghiệm ở Mỹ, đây có thể là Thời kỳ Hoàng kim của Trung Đông!!!”

[CBSNews: Trump lauds ceasefire accord]

6. Bộ Ngoại giao Nga cho biết Mỹ và Israel đã chịu “thất bại nặng nề” ở Iran.

Điện Cẩm Linh hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, đồng thời cho biết Nga hy vọng Mỹ giờ đây sẽ có thời gian và điều kiện để nối lại các cuộc đàm phán hòa bình ba bên về Ukraine.

Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết Nga hy vọng Mỹ và Iran sẽ có các cuộc tiếp xúc trực tiếp trong những ngày tới để tiếp tục các cuộc đàm phán hòa bình.

Trong khi đó, Maria Zakharova, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Nga, cho biết Hoa Kỳ và Israel đã phát động “một cuộc tấn công đơn phương, hung hăng và vô cớ” nhằm vào Iran ngày 28 tháng 2, dẫn đến “thất bại thảm hại”.

“Ngay từ đầu, trong những tuyên bố đầu tiên, đất nước chúng ta đã nói rằng cần phải ngay lập tức chấm dứt hành động xâm lược này, rằng không có giải pháp quân sự nào cho tình hình này hoặc bất kỳ nỗ lực nào nhằm thiết lập trật tự trong khu vực”, bà nói trên đài phát thanh Sputnik.

Bà Zakharova cũng cho rằng cần phải ngay lập tức bắt đầu “một giải pháp chính trị và ngoại giao thực sự, tất nhiên là dựa trên quá trình đàm phán với sự cân nhắc thực sự về các lập trường”.

[Al Jazeera English: US-Israel suffered ‘crushing defeat’ in Iran, Russia’s Foreign Ministry says]

7. Tướng Syrskyi cho biết Nga có kế hoạch tăng lực lượng hệ thống điều khiển từ xa lên 165.500 chiếc vào cuối năm 2026.

Ngày 9 tháng 4, Tư lệnh Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine, Oleksandr Syrskyi, cho biết Nga có kế hoạch tăng quy mô Lực lượng này lên khoảng 60%, hướng tới tổng số 165.500 chiếc vào cuối năm 2026.

“Kẻ thù không hề đứng yên,” Syrskyi nói, trong đó ông nêu bật hiệu quả hoạt động của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine và tác động của chúng trên chiến trường.

Ông Syrskyi cho biết, trích dẫn dữ liệu tình báo của Ukraine, lực lượng hệ thống điều khiển từ xa của Nga hiện có 101.000 chiếc.

Trong giai đoạn chiến tranh hiện tại, khi máy bay điều khiển từ xa chiếm ưu thế, Ukraine và Nga đang chạy đua để mở rộng Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa bằng cách tăng số lượng nhân sự và phát triển máy bay điều khiển từ xa tầm xa cũng như các hệ thống robot mặt đất để giành lợi thế.

Tướng Syrskyi cho biết quân đội Ukraine đang ngăn chặn Nga phát động một cuộc tấn công quy mô lớn, trong đó các đơn vị máy bay điều khiển từ xa là một trong những yếu tố then chốt, mà theo ông là “hiện đang gây ra thiệt hại trên quy mô lớn và hiệu quả nhất cho kẻ thù”.

Tướng Syrskyi tuyên bố rằng trong khoảng thời gian bốn tháng từ tháng 12 năm 2025 đến tháng 3 năm nay, các đơn vị hệ thống điều khiển từ xa của Ukraine đã gây thương vong cho quân đội Nga nhiều hơn số binh lính mà Mạc Tư Khoa tuyển mộ vào hàng ngũ của mình. Không nêu rõ con số, ông Syrskyi cho biết tổn thất về nhân lực của Nga do lực lượng hệ thống điều khiển từ xa của Ukraine gây ra đã tăng gần 30%.

“Chúng tôi tiếp tục làm suy yếu lực lượng địch đồng thời cứu sống binh lính Ukraine”, Syrskyi nói về công việc của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa.

Hơn một năm sau khi Ukraine thành lập Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, một binh chủng quân sự chuyên về chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa và robot, Nga đã thành lập lực lượng tương tự vào tháng 11 năm 2025.

“Các trung đoàn tác chiến và các đơn vị khác đã được thành lập,” Sergey Ishtuganov, phó chỉ huy đơn vị mới của Nga, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Komsomolskaya Pravda vào thời điểm đó.

[Kyiv Independent: Russia plans to increase its Unmanned Systems Forces to 165,500 by end of 2026, Syrskyi says]

8. Pakistan cho biết Iran tái khẳng định việc tham gia các cuộc đàm phán ở Islamabad.

Thủ tướng Shehbaz Sharif cho biết trên trang X rằng ông đã có cuộc trò chuyện “thân mật và thực chất” với Tổng thống Iran Pezeshkian hôm nay.

Ông nói: “Tôi bày tỏ sự đánh giá cao sâu sắc của mình đối với sự khôn ngoan và sáng suốt của giới lãnh đạo Iran khi chấp nhận lời đề nghị của Pakistan về việc đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad vào cuối tuần này để cùng nhau nỗ lực lập lại hòa bình cho khu vực”.

“Tổng thống Pezeshkian tái khẳng định sự tham gia của Iran vào các cuộc đàm phán sắp tới và bày tỏ sự đánh giá cao những nỗ lực của Pakistan, đồng thời gửi lời chúc tốt đẹp nhất đến người dân Pakistan”, ông nói thêm.

Trong khi đó, Qatar hoan nghênh 'những bước đi ban đầu' hướng tới việc giảm leo thang chiến tranh với Iran.

Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Qatar, nước này hoan nghênh thông báo về lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, “coi đó là bước đi đầu tiên hướng tới việc giảm leo thang căng thẳng, và khẳng định sự cần thiết phải khẩn trương xây dựng dựa trên đó để ngăn chặn sự leo thang căng thẳng trong khu vực”.

Bộ này khẳng định “tầm quan trọng của việc tuân thủ đầy đủ tuyên bố ngừng bắn, nhằm bảo đảm củng cố sự ổn định và chuẩn bị các điều kiện cho đối thoại”.

Văn bản này cũng nhấn mạnh sự cần thiết đối với Iran “phải chủ động chấm dứt ngay lập tức tất cả các hành vi và hoạt động thù địch làm suy yếu sự ổn định khu vực và tôn trọng chủ quyền của các quốc gia, qua đó bảo đảm không tái diễn những vi phạm đó”.

Bộ này cũng nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc bảo đảm an ninh các tuyến đường hàng hải và tự do hàng hải và thương mại quốc tế phù hợp với các quy tắc của luật pháp quốc tế, góp phần duy trì ổn định khu vực và chuỗi cung ứng toàn cầu”.

[Al Jazeera English: Pakistan says Iran reaffirms participation in Islamabad talks]

9. Đối thủ của Orbán, Magyar, chỉ trích chuyến thăm Hung Gia Lợi của JD Vance là hành động can thiệp bầu cử.

Lãnh đạo phe đối lập Hung Gia Lợi, Péter Magyar, đã cáo buộc Mỹ can thiệp vào cuộc bầu cử sắp tới của nước này, đồng thời chỉ trích chuyến thăm Budapest của Phó Tổng thống JD Vance chỉ vài ngày trước khi cử tri đi bỏ phiếu.

“Không quốc gia nào được phép can thiệp vào cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi. Đây là đất nước của chúng tôi”, Magyar nói, đồng thời nhấn mạnh rằng lịch sử Hung Gia Lợi “không được viết ở Washington, Mạc Tư Khoa hay Brussels”.

Ông Vance đã đến vào thứ Ba để hội đàm với Thủ tướng Viktor Orbán và có bài phát biểu trước công chúng, điều mà Budapest mô tả là dấu hiệu của “mối quan hệ ngày càng sâu sắc” giữa hai nước.

Đối với Orbán — người đã cai trị Hung Gia Lợi trong 16 năm và xây dựng một hệ thống mà ông gọi là “nền dân chủ phi tự do” — chuyến thăm này là cơ hội để thể hiện sự ủng hộ quốc tế vào thời điểm quan trọng của chiến dịch tranh cử. Cuộc thăm dò dư luận của POLITICO cho thấy đảng Fidesz đang xếp sau đảng Tisza đối lập của Hung Gia Lợi.

Ông Vance không phải là quan chức cao cấp đầu tiên của Mỹ đến Budapest trước thềm bầu cử. Chuyến đi của ông diễn ra sau chuyến thăm hồi tháng Hai của Ngoại trưởng Marco Rubio, người đã tuyên bố “thời kỳ hoàng kim” trong quan hệ Mỹ-Hung Gia Lợi.

Chiến dịch tranh cử đã chứng kiến nhiều tranh cãi và cáo buộc can thiệp nước ngoài, vượt ra ngoài phạm vi nước Mỹ.

Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Péter Szijjártó thừa nhận đã nói chuyện với các quan chức Nga trong bối cảnh các bộ trưởng Liên Hiệp Âu Châu đang cân nhắc các biện pháp trừng phạt mới, với các báo cáo cho rằng Budapest tìm cách làm suy yếu các biện pháp nhắm vào giới tinh hoa Nga và các chuyến hàng dầu mỏ. Trong khi đó, một bộ phim tài liệu của các nhà báo độc lập, “Giá của một lá phiếu”, cáo buộc tình trạng mua phiếu bầu tràn lan và gây áp lực lên cử tri ở các vùng nông thôn - những cáo buộc mà chính phủ đã bác bỏ là có động cơ chính trị.

Hung Gia Lợi đã từng ở trong tình thế này trước đây. Năm 2022, một phe đối lập thống nhất cũng được kỳ vọng sẽ thách thức Orbán — nhưng cuối cùng Fidesz đã giành được đa số tuyệt đối hai phần ba.

[Politico: Orbán’s rival Magyar slams JD Vance’s Hungary visit as election meddling]

10. Những chi tiết mới và đoạn ghi âm bị rò rỉ cho thấy Hung Gia Lợi đang phối hợp với Điện Cẩm Linh để trì hoãn việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu.

Theo một bài điều tra của giới truyền thông được công bố ngày 8 tháng 4, Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Peter Szijjarto đã phối hợp với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov về vấn đề Ukraine gia nhập Liên minh Âu Châu, thông báo cho ông Lavrov về các cuộc họp đang diễn ra và chia sẻ các tài liệu của Liên Hiệp Âu Châu với ông.

Cuộc điều tra, do VSquare, Frontstory, Delfi Estonia, The Insider và ICJK đồng thực hiện, là phần thứ hai trong loạt bài về sự hợp tác ngầm giữa Budapest và Mạc Tư Khoa. Phần đầu tiên, được công bố vào tháng 3, đã nêu chi tiết cách Szijjarto vận động Liên Hiệp Âu Châu loại bỏ các cá nhân và doanh nghiệp Nga bị trừng phạt theo yêu cầu của Điện Cẩm Linh.

Các nguồn tin đã thu được các bản ghi âm cuộc gọi giữa Szijjarto và Lavrov từ năm 2023 đến năm 2025. Các cuộc hội thoại cho thấy Szijjarto sử dụng giọng điệu kính trọng với bộ trưởng Nga trong khi liên tục cung cấp cho Điện Cẩm Linh thông tin về kế hoạch của các đồng minh Âu Châu nhằm chống lại sự xâm lược của Nga đối với Ukraine.

Các đoạn ghi âm dường như cũng củng cố báo cáo ngày 21 tháng 3 của tờ Washington Post, gọi tắt là WP rằng ông Szijjarto thường xuyên gọi điện cho ông Lavrov trong giờ giải lao các cuộc họp của Liên Hiệp Âu Châu để cập nhật trực tiếp diễn biến các cuộc thảo luận.

Một đoạn ghi âm cuộc gọi ngày 14 tháng 12 năm 2023 cho thấy ông Szijjarto gọi điện cho ông Lavrov trong lúc Hội đồng Âu Châu đang họp để mở các cuộc đàm phán gia nhập với Ukraine và Moldova. Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orban kịch liệt phản đối việc mở các cuộc đàm phán và đe dọa phủ quyết, sử dụng quyền phủ quyết của Budapest trong các tranh chấp với Brussels về việc giữ lại các khoản tiền do Hung Gia Lợi vi phạm pháp quyền.

“Được rồi, tốt, vâng, vâng, tuyệt vời,” Lavrov nói trong cuộc gọi sau khi Szijjarto trình bày chi tiết kế hoạch. “Đôi khi, việc tống tiền trực tiếp với thiện chí lại là lựa chọn tốt nhất.”

Trong một cuộc trò chuyện khác về vấn đề Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, Lavrov yêu cầu một văn bản của Liên Hiệp Âu Châu liên quan đến vấn đề này và Szijjarto hứa sẽ cung cấp.

“Tôi làm ngay lập tức. Tôi gửi nó đến đại sứ quán của tôi ở Mạc Tư Khoa, và đại sứ sẽ chuyển tiếp nó cho chánh văn phòng của ông, và sau đó ông có thể sử dụng nó,” Szijjarto nói.

Khi những thông tin về các cuộc họp báo của Szijjarto với Mạc Tư Khoa được công bố lần đầu, vị quan chức này ban đầu bác bỏ những tuyên bố đó là “tin giả”. Đáp lại đoạn ghi âm được công bố vào ngày 8 tháng 4, lần này Szijjarto cáo buộc các cơ quan tình báo nước ngoài tiến hành một chiến dịch nghe lén.

“Sự can thiệp của tình báo nước ngoài vào cuộc bầu cử quốc hội Hung Gia Lợi tiếp tục diễn ra một cách hung hăng và công khai bất thường,” ông nói. “Một số cơ quan tình báo nước ngoài, với sự tham gia của một nhà báo Hung Gia Lợi, đã nghe lén và đang công bố các cuộc hội thoại qua điện thoại, một lần nữa vào hôm nay.”

Người dân Hung Gia Lợi sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 12 tháng 4, trong một cuộc bầu cử được dự đoán sẽ chấm dứt 16 năm cầm quyền của ông Orban. Các cuộc thăm dò cho thấy đảng Fidesz của ông Orban đang tụt hậu so với đảng Tisza, do nhân vật đối lập Peter Magyar lãnh đạo.

Chính phủ Organ ngày càng đổ lỗi cho Ukraine khi cuộc bầu cử đến gần, với sự hỗ trợ từ các chiến dịch tuyên truyền của Nga.

[Kyiv Independent: New details, leaked audio show Hungary coordinating with Kremlin to stall Ukraine's EU accession]

11. Máy bay chiến đấu NATO chặn bắt máy bay do thám của Nga.

Quân đội Ba Lan, một thành viên của NATO, cho biết họ đã điều động máy bay chiến đấu để chặn một máy bay do thám của Nga đang thực hiện nhiệm vụ trinh sát trên Biển Baltic.

Bộ Chỉ huy Tác chiến Ba Lan cho biết một máy bay trinh sát Il-20 của Nga đã được phát hiện trong không phận quốc tế mà không có kế hoạch bay đã khai báo và bộ phát đáp dùng để nhận dạng máy bay đã bị tắt.

Thông báo cho biết thêm rằng hai máy bay chiến đấu F-16 của Ba Lan đã được triển khai và thực hiện thành công việc đánh chặn và nhận dạng trực quan chiếc máy bay.

Nhiệm vụ trinh sát của Nga làm nổi bật những căng thẳng dai dẳng ở sườn phía đông của NATO và lập trường tuần tra không phận nhanh chóng của liên minh.

Giống như các thành viên NATO phía đông khác, Ba Lan đã phải đối mặt với nhiều vụ xâm phạm không phận từ máy bay điều khiển từ xa và máy bay quân sự của Nga trong những năm gần đây.

Theo điều lệ thành lập NATO, các thành viên có nghĩa vụ tập thể coi các cuộc tấn công vào bất kỳ quốc gia thành viên nào là cuộc tấn công vào toàn bộ liên minh.

Bộ Chỉ huy Tác chiến Ba Lan cho biết không phận nước này không bị xâm phạm trong chiến dịch của Nga hôm thứ Tư.

“Việc chặn bắt máy bay không phải là hành động phô trương sức mạnh, mà là một trong những công cụ cơ bản để bảo đảm quyền kiểm soát thực sự đối với không phận của một quốc gia”, tuyên bố cho biết.

“Mục đích của chúng là nhanh chóng xác định các đối tượng không phản hồi cuộc gọi từ dịch vụ kiểm soát không lưu, di chuyển mà không có kế hoạch bay cần thiết hoặc vi phạm các quy tắc hiện hành.”

Thông báo cho biết thêm: “Nhờ quy trình đánh chặn, có thể ngay lập tức xác định bản chất của chuyến bay, đánh giá các mối đe dọa tiềm tàng và – nếu cần – thực hiện các biện pháp khắc phục, chẳng hạn như thay đổi hướng bay hoặc hướng dẫn máy bay hạ cánh. Những hành động này giúp hạn chế rủi ro sự việc và bảo đảm an toàn cho cả hàng không dân dụng và cơ sở hạ tầng trọng yếu.”

Ba Lan thường xuyên điều động máy bay quân sự khi Mạc Tư Khoa phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa tấn công Ukraine.

NATO triển khai các đợt máy bay chiến đấu luân phiên để bảo vệ không phận Ba Lan sau khi khoảng 20 máy bay điều khiển từ xa của Nga xâm phạm lãnh thổ nước này vào tháng 9.

[Newsweek: NATO Fighter Jets Intercept Russian Spy Plane]

12. Lãnh đạo tối cao của Iran gọi người dân Iran là “những người chiến thắng tuyệt đối”.

Trong tuyên bố bằng văn bản mới nhất được đọc trên truyền hình nhà nước sáng Thứ Sáu, 10 Tháng Tư, Lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei gọi người dân Iran là “những người chiến thắng cuối cùng” trong cuộc chiến.

Ông Khamenei, người kế nhiệm cha mình là Ali Khamenei sau khi ông này qua đời vào ngày đầu tiên của cuộc chiến, đã không xuất hiện hay lên tiếng trước công chúng kể từ khi trở thành lãnh đạo tối cao của Iran. Ông cũng đã chia sẻ nhiều bài đăng trên X vào thứ Năm.

Lãnh tụ Khamenei nói rằng đất nước “không muốn” chiến tranh và “không tìm kiếm” chiến tranh, nhưng sẽ không “cho phép những kẻ xâm lược tội ác đã tấn công đất nước chúng ta thoát tội”. Ông kêu gọi các nước láng giềng vùng Vịnh của Iran “đứng về phía lẽ phải” trong cuộc xung đột và “lên án các cường quốc kiêu ngạo”.

Ông đề cập đến các cuộc đàm phán sắp tới với Mỹ và nói rằng sẽ có một “kỷ nguyên mới” ở eo biển Hormuz, nơi mà Mỹ yêu cầu được mở cửa trở lại.

[Al Jazeera English: Iran's Supreme Leader calls Iranian people “definitive victors”]

13. Phó Tổng thống Vance: ‘Nếu người Iran không đàm phán thiện chí, họ sẽ nhận ra rằng Tổng thống Trump không phải là người dễ đùa giỡn’.

Phát biểu trong cuộc vận động bầu cử ở Hung Gia Lợi, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance mô tả thỏa thuận ngừng bắn là một “thỏa thuận đình chiến mong manh” và đưa ra lời cảnh báo thẳng thừng tới Tehran trước thềm các cuộc đàm phán dự kiến bắt đầu tại Islamabad vào cuối tuần này.

“Nếu người Iran sẵn lòng hợp tác với chúng ta một cách thiện chí, tôi nghĩ chúng ta có thể đạt được thỏa thuận,” Vance nói. “Nếu họ nói dối, nếu họ gian lận, họ sẽ không hài lòng.”

Ông cho biết Tổng thống Trump đã chỉ thị toàn bộ nhóm đàm phán, bao gồm Ngoại trưởng Rubio và đặc phái viên Steve Witkoff, phải “đàm phán thiện chí”, nhưng cảnh báo rằng Mỹ vẫn giữ “đòn bẩy quân sự, ngoại giao và kinh tế đặc biệt” nếu Iran không đáp trả.

Vance cũng cho biết Tổng thống Trump đã nói với ông rằng “người Iran giỏi đàm phán hơn là giỏi chiến đấu”, và chỉ ra những chia rẽ nội bộ ở Iran về thỏa thuận này, lưu ý rằng trong khi một số quan chức “nói những điều đúng đắn”, thì những người khác lại “nói dối về bản chất của lệnh ngừng bắn” trên mạng xã hội.

Tại Hoa Kỳ, phản ứng của Quốc hội chia rẽ theo đường lối đảng phái khi các cuộc đàm phán ở Islamabad dần hình thành.

Phản ứng tại Washington nhìn chung đang chia rẽ theo đường lối đảng phái, mặc dù có những luồng ngầm đáng chú ý, phóng viên Rosalind Jordan của Al Jazeera đưa tin từ thủ đô nước Mỹ.

Cả hai bên đều hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn, nhưng bà cho biết phản ứng thể hiện rõ hơn cả là từ phía đảng Cộng hòa. Các cuộc thăm dò dư luận trong 40 ngày qua cho thấy sự phản đối ngày càng tăng của cử tri đảng Cộng hòa đối với cuộc chiến, với nhiều người cảm thấy rằng “một số cuộc tấn công quân sự của Mỹ đã đi quá xa”.

Những bình luận của Tổng thống Trump vào Chúa Nhật Phục sinh, trong đó ông dường như đe dọa xóa sổ Iran, “đã xúc phạm rất nhiều cử tri Cộng hòa, những người giờ đây nói rằng tổng thống đã vượt qua lằn ranh đỏ”, bà nói tiếp.

Tuy nhiên, các nhà lập pháp đảng Cộng hòa lại cho rằng thỏa thuận ngừng bắn “là một minh chứng cho chiến dịch hòa bình bằng sức mạnh hoặc gây áp lực tối đa của tổng thống đối với Iran”, không phản ánh sự lo ngại đó trong cử tri của họ.

Về các cuộc đàm phán sắp tới tại Islamabad, Phó Tổng thống JD Vance dự kiến sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ, cùng với Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner. Ông Jordan cho biết vẫn chưa xác định được liệu các cuộc đàm phán sẽ diễn ra trực tiếp hay thông qua trung gian.

Những câu hỏi quan trọng vẫn còn bỏ ngỏ về hơn 50.000 binh sĩ Mỹ trong khu vực và chi phí chiến tranh ước tính lên tới 1 tỷ đô la mỗi ngày, trong khi Quốc hội vẫn đang xem xét yêu cầu ngân sách bổ sung 200 tỷ đô la của Ngũ Giác Đài.

[Al Jazeera English: Vance: ‘If Iranians don’t negotiate in good faith they will find Trump is not one to mess around’]

14. Vai trò bí mật của Trung Quốc trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Mỹ và Iran đều coi thỏa thuận ngừng bắn tuần này là chiến thắng của riêng họ, nhưng người thắng lớn nhất đằng sau hậu trường có thể là Trung Quốc.

Bắc Kinh đã được Tổng thống Trump công khai ghi nhận, ông nói rằng ông tin giới lãnh đạo Trung Quốc đã giúp đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran trong tuần thứ sáu của cuộc chiến ở Trung Đông. Liệu thỏa thuận đó có bền vững hay không lại là chuyện khác.

Đây là một tín hiệu tích cực cần xem xét trước chuyến thăm cấp nhà nước sắp tới của Tổng thống Trump tới Trung Quốc, dự kiến vào giữa tháng 5. Tổng thống Trump là nhà lãnh đạo Mỹ gần nhất đến thăm Bắc Kinh, vào năm 2017.

Chính phủ Trung Quốc cho biết họ hoan nghênh việc ngừng bắn, sau khi giá dầu thô và khí đốt tự nhiên tăng vọt trong bối cảnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đóng cửa eo biển Hormuz trong nhiều tuần.

“Kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, Trung Quốc đã tích cực nỗ lực giúp chấm dứt cuộc xung đột”. Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết “Ngoại trưởng Vương Nghị đã có 26 cuộc điện đàm với các Ngoại trưởng của các nước liên quan, trong đó có hai cuộc với Ngoại trưởng Iran.”

Trung Quốc đã cử một đặc phái viên đến Trung Đông và vào cuối tháng 3 đã công bố một kế hoạch hòa bình năm điểm với Pakistan.

Hôm thứ Tư, chính phủ Iran đã mời Trung Quốc trở thành bên bảo đảm an ninh để giúp duy trì hòa bình trong khu vực. Trung Quốc, quốc gia đang vận hành một căn cứ quân sự ở nước ngoài tại Djibouti gần vùng Sừng Phi Châu, đã không chấp nhận đề xuất này ngay lập tức, nhưng kết quả này đã là một thắng lợi lớn đối với Bắc Kinh.

Mao Ninh nói: “Chúng tôi hy vọng các bên liên quan sẽ nắm bắt cơ hội hòa bình này, thu hẹp những khác biệt thông qua đối thoại và chấm dứt xung đột càng sớm càng tốt. Là một quốc gia lớn có trách nhiệm, Trung Quốc sẽ tiếp tục đóng vai trò xây dựng và đóng góp tích cực vào việc khôi phục hòa bình và ổn định ở khu vực Vịnh và Trung Đông.”

Vai trò hòa giải của Trung Quốc trong cuộc chiến tranh Iran có lẽ không gây ngạc nhiên. Mối quan hệ của nước này với Iran vượt xa việc mua hơn 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Hai chính phủ cũng chia sẻ mối quan hệ ngoại giao và quốc phòng lâu dài, mặc dù các thiết bị quân sự do Trung Quốc sản xuất, bao gồm cả hệ thống phòng không mà Tehran mua, hầu như không giúp ngăn chặn các cuộc oanh tạc dữ dội của quân đội Mỹ và Israel.

Tại New York Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đã không thông qua nghị quyết do Bahrain đệ trình nhằm tìm kiếm các bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz, sau khi Trung Quốc và Nga phủ quyết. Đại sứ Trung Quốc cho biết văn bản này không “nắm bắt được nguyên nhân gốc rễ và toàn cảnh của cuộc xung đột”, đồng thời nói thêm rằng “Hoa Kỳ đang công khai đe dọa sự tồn vong của một nền văn minh”.

Theo tờ New York Times, Trung Quốc - đối tác thương mại lớn nhất của Iran - đã can thiệp then chốt giúp bảo đảm lệnh ngừng bắn, điều này có thể củng cố uy tín hòa giải của nước này. Trung Quốc chưa công bố chi tiết về nỗ lực thúc đẩy lệnh ngừng bắn và loại áp lực mà nước này gây ra đối với Tehran vẫn chưa rõ ràng.

Các đối tác của Bắc Kinh ở Trung Đông hẳn rất muốn thấy nước này chung tay vào các nỗ lực ngoại giao mà trước đây Mỹ đã không thể đạt được bước đột phá, nhất là vì Trung Quốc nhập khẩu khoảng một nửa lượng dầu và gần một phần ba lượng khí đốt từ khu vực Vịnh Ba Tư.

Đồng thời, các nhà lãnh đạo mới của Iran dường như không còn nhiều lựa chọn khả thi, khi gần như đã làm mất lòng các đối tác đàm phán trước đây là Qatar và Oman bằng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn vào cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng của họ. Điều này có nghĩa là thế giới không nên kỳ vọng Bắc Kinh sẽ lặp lại hành động tương tự ở những nơi khác, chẳng hạn như với Nga ở Âu Châu.

“Tôi không thấy Trung Quốc đang tìm kiếm cơ hội để đóng vai trò trung gian hòa giải quyền lực trên toàn thế giới. Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ chỉ đóng vai trò tích cực khi một cuộc xung đột đang diễn ra đe dọa nghiêm trọng đến lợi ích của Trung Quốc và Trung Quốc có đòn bẩy đáng kể,” Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News.

“Bắc Kinh có thể đã can thiệp để gây áp lực lên Tehran vì Trung Quốc có lợi ích trong việc ngăn chặn leo thang hơn nữa và một cuộc xung đột kéo dài sẽ gây tổn hại đến các lợi ích của Trung Quốc. Bắc Kinh muốn Iran tồn tại và tiếp tục bán dầu cho Trung Quốc với giá thấp”, Giáo sư Clarke nói.

“Lợi ích của Bắc Kinh không bị đe dọa trực tiếp theo cách tương tự trong cuộc chiến tranh đang diễn ra giữa Nga và Ukraine. Hơn nữa, ông Tập Cận Bình có lẽ ít có ý định gây áp lực lên Mạc Tư Khoa hơn là Iran, đặc biệt là khi Putin không thể hiện bất kỳ sự quan tâm nào đến một lệnh ngừng bắn hoặc một giải pháp hòa giải, không giống như Tehran”.

Khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tiến gần đến khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài, Trung Quốc có thể hưởng lợi theo một cách khác—bằng cách trở thành một trong những quốc gia hàng đầu tham gia giúp tái thiết Iran sau khi chiến tranh kết thúc.

Trung Quốc đã là một đối tác kinh tế quan trọng đối với Iran, khi nước này tham gia chương trình xuất khẩu cơ sở hạ tầng Vành đai và Con đường của Chủ tịch Tập Cận Bình vào năm 2016. Trung Quốc đang ở vị thế thuận lợi để không chỉ giới thiệu cơ sở hạ tầng vật chất mà còn cả công nghệ tiên tiến nhất của mình vào các thành phố của Iran.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết trong một bài đăng hôm thứ Tư rằng Trung Quốc, cùng với các nước khác, đã dành “sự hỗ trợ vô giá và toàn diện để đạt được thỏa thuận ngừng bắn”. Chính phủ của ông Sharif sẽ tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad dự kiến diễn ra vào thứ Bảy.

Tương lai của “trạm thu phí” của Iran ở eo biển Hormuz vẫn chưa được biết và có thể trở thành điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán rộng hơn. Tổng thống Trump đã nói rằng một “liên doanh” có thể giúp duy trì giao thông qua eo biển, nhưng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran muốn có tiếng nói cuối cùng.

Tờ Financial Times đưa tin hôm thứ Tư rằng Iran đang yêu cầu 1 đô la cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển này, và khoản thanh toán sẽ được thực hiện bằng tiền điện tử.

Ngay cả trước khi thảo luận về những vấn đề khó khăn nhất, chẳng hạn như chương trình hạt nhân của Iran, vẫn còn những bất đồng về chính thỏa thuận ngừng bắn và đặc biệt là về các hoạt động của Israel chống lại lực lượng Hezbollah, lực lượng ủy nhiệm của Iran. Hoa Kỳ và Israel cho rằng những vấn đề đó không nằm trong phạm vi thỏa thuận.

[Newsweek: China’s Secret Hand in the US-Iran Ceasefire]

15. Lực lượng quân sự Israel tấn công các địa điểm phóng hỏa tiễn của Hezbollah ở Li Băng, theo thông báo của IDF.

Quân đội Israel tối thứ Năm (giờ địa phương) cho biết họ đang tấn công các vị trí của Hezbollah ở Li Băng, ngay sau khi cảnh báo rằng nhóm phiến quân được Iran hậu thuẫn này có thể mở rộng các vụ phóng hỏa tiễn trên khắp Israel.

Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Chuẩn Tướng Effie Defrin, cho biết rằng IDF “đã bắt đầu tấn công các địa điểm phóng hỏa tiễn của tổ chức khủng bố Hezbollah ở Li Băng cách đây không lâu”.

Hãng thông tấn quốc gia Li Băng, gọi tắt là NNA đưa tin về một số cuộc tấn công của Israel trên khắp miền nam Li Băng, trong đó có Bint Jbeil, một thị trấn mang tính biểu tượng nơi Hezbollah trước đó tuyên bố đang giao tranh với binh lính Israel.

Một phóng viên của hãng thông tấn Agence France-Presse đã chứng kiến lực lượng cấp cứu tìm kiếm người sống sót tại hiện trường vụ không kích của Israel nhắm vào làng Choukine ở miền nam Li Băng.

Tại Israel, hơn 20 cảnh báo hỏa tiễn đã vang lên cho đến sáng thứ Năm tại các cộng đồng gần biên giới phía bắc với Li Băng.

Hình ảnh do AFP ghi lại từ khu vực biên giới cho thấy những vệt pháo hoa dài trên bầu trời và những cột khói báo hiệu các vụ đánh chặn.

Hôm thứ Tư, Israel đã phát động cuộc tấn công mà họ gọi là “cuộc tấn công phối hợp lớn nhất” vào Li Băng kể từ khi chiến tranh bắt đầu, khiến hơn 300 người thiệt mạng và hơn 1.000 người bị thương, theo Bộ Y tế Li Băng.

Vài giờ sau, Hezbollah tuyên bố đã bắn hỏa tiễn về phía Israel để đáp trả điều mà họ gọi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Theo thông tin từ một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ gửi cho CBS News, các đại diện của Li Băng và Israel dự kiến sẽ gặp nhau tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington vào tuần tới để tiến hành các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm giảm leo thang xung đột giữa Israel và Hezbollah.

[Al Jazeera English: Israeli military striking Hezbollah launch sites in Lebanon, IDF says]

16. Iraq mở lại không phận sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Phát ngôn nhân chính phủ Iraq, Basim Al-Awadi, cho biết Cơ quan Hàng không Dân dụng Iraq đã mở cửa trở lại không phận và tất cả các phi trường của nước này, có hiệu lực ngay lập tức.

Trong một tuyên bố được hãng thông tấn Iraq, gọi tắt là INA đăng tải, chính quyền cho biết: “Đã quyết định mở lại không phận Iraq cho giao thông hàng không bắt đầu từ hôm nay, sau khi tình hình ổn định và trở lại bình thường.”

“Theo biện pháp này, tất cả các chuyến bay dân sự được phép hoạt động trở lại, bao gồm cả các chuyến bay quá cảnh, cất cánh và hạ cánh tại các phi trường của Iraq, phù hợp với các quy định và hướng dẫn đã được thiết lập”, thông báo cho biết.

Cơ quan chức năng khẳng định “cam kết tuyệt đối trong việc thực hiện các tiêu chuẩn cao nhất về an toàn và an ninh hàng không, và duy trì sự phối hợp liên tục” với các tổ chức quốc tế có liên quan để bảo đảm hoạt động giao thông hàng không diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.

Máy bay điều khiển từ xa của Iran tấn công vào các địa điểm khai thác dầu và điện của Kuwait bất chấp lệnh ngừng bắn.

Theo phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Kuwait, Đại tá Saud Abdulaziz al-Otaibi, hệ thống phòng không Kuwait đã đánh chặn 28 máy bay điều khiển từ xa của Iran kể từ 05:00 GMT.

Ông Al-Otaibi cho biết đó là “một làn sóng tấn công tội phạm thù địch dữ dội của Iran”, với “một số lượng lớn máy bay điều khiển từ xa thù địch” bị bắn hạ.

Một số vụ tấn công nhắm vào “các cơ sở dầu khí và nhà máy điện quan trọng ở phía nam đất nước, gây thiệt hại vật chất đáng kể cho các cơ sở hạ tầng dầu khí, nhà máy điện và nhà máy khử muối nước”, ông cho biết.

[Al Jazeera English: Iraq reopens its airspace after US-Iran ceasefire]

17. Nga tấn công nhà máy lọc dầu ở tỉnh Kharkiv, gây thiệt hại “đáng kể”.

Đài truyền hình công cộng Ukraine Suspilne đưa tin, dẫn lời giám đốc pháp lý của nhà máy lọc dầu, Anastasiia Cherednykova, rằng lực lượng Nga đã tấn công một nhà máy lọc dầu ở thành phố Merefa, tỉnh Kharkiv, vào đêm 8 tháng 4, gây ra thiệt hại “đáng kể”.

Theo chính quyền địa phương, lực lượng Nga đã tấn công 17 khu dân cư ở tỉnh này, giáp biên giới Nga ở phía bắc và đông bắc, bằng hơn 60 máy bay điều khiển từ xa các loại và 5 quả bom dẫn đường trong ngày hôm qua.

Một trong những đợt tấn công đã nhắm vào thành phố Merefa, nơi đặt nhà máy lọc dầu. Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết, bốn ngôi nhà và ba chiếc xe cũng bị hư hại.

Bà Cherednykova cho biết không có thương vong nào được báo cáo trong vụ tấn công vào cơ sở ở Merefa, nhưng nhà máy lọc dầu, vốn đã bị tấn công lần thứ năm kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu, đã bị thiệt hại “đáng kể”.

“Cơ sở này sẽ tiếp tục hoạt động vì chúng tôi có một lực lượng lao động rất lớn. Chúng tôi sẽ nối lại hoạt động, nhưng chúng tôi không thể nói chính xác sẽ mất bao lâu”, bà Cherednykova nói với Suspilne.

Trong cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu hồi tháng 3 năm 2025, Nga đã triển khai khoảng 20 máy bay điều khiển từ xa tầm xa, buộc cơ sở này phải tạm thời ngừng hoạt động do thiệt hại.

[Kyiv Independent: Russia hits Kharkiv Oblast oil refinery, causing 'significant' damage]

18. Ông Netanyahu cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran không bao gồm xung đột ở Li Băng.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo rằng trong khi Israel ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Hoa Kỳ và Iran, thỏa thuận này không bao gồm cuộc giao tranh giữa quân đội Israel và nhóm khủng bố Hezbollah do Iran hậu thuẫn có trụ sở tại Li Băng.

Điều này dường như mâu thuẫn với tuyên bố trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người cho rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ bao gồm cả cuộc giao tranh ở Li Băng.

Tuy nhiên, trong tuyên bố của mình, ông Netanyahu cho biết Israel ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn tổng thể.

Netanyahu cho biết: “Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Trump về việc tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong hai tuần với điều kiện Iran ngay lập tức mở cửa eo biển và ngừng tất cả các cuộc tấn công vào Mỹ, Israel và các quốc gia trong khu vực”.

Hezbollah, một lực lượng ủy nhiệm của Iran bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố, đã tham gia vào cuộc chiến với Iran vào đầu tháng 3. Israel và Hezbollah đã liên tục tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, trong đó Israel đã điều quân vào miền nam Li Băng.

Hàng trăm ngàn người ở Li Băng đã phải di tản do chiến tranh, và Bộ Y tế Li Băng cho biết đến nay đã có hơn 1.500 người thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel, theo hãng tin AP.

[CBSNews: U.S.-Iran ceasefire does not cover conflict in Lebanon, Netanyahu says]

 

1. Lực lượng IDF cho biết họ đã tiêu diệt thư ký của thủ lĩnh Hezbollah trong lúc hàng chục quả rocket được bắn từ Li Băng.

Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Chuẩn Tướng Effie Defrin, thông báo vào tối thứ Năm rằng thư ký của lãnh đạo Hezbollah, Naim Qassem, đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel tại Beirut vào tối thứ Tư.

Ali Yusuf Harshi là mục tiêu của một cuộc tấn công ở khu Tallet Khayat thuộc Beirut, bên ngoài khu vực Dahiyeh, thành trì của Hezbollah. Đoạn video cho thấy cuộc tấn công đã làm sập một phần một tòa nhà nhiều tầng.

Tướng Defrin cho biết Harshi là cháu trai và thư ký riêng của Qassem.

“Harshi là cộng sự thân cận và cố vấn cá nhân của Tổng thư ký Hezbollah Naim Qassem, và đóng vai trò trung tâm trong việc quản lý văn phòng và an ninh của ông ấy”,

Trong khi đó, chiều thứ Năm, quân đội Israel cho biết Hezbollah đã bắn khoảng 30 quả rocket từ Li Băng vào miền bắc Israel kể từ sáng sớm. Không có báo cáo về thương vong hay thiệt hại nào vì các quả rocket hoặc bị đánh chặn hoặc bay thẳng vào các khu vực trống trải.

Tướng Defrin cho biết đêm qua họ đã tấn công hai cửa khẩu “trung tâm” sông Litani được nhóm khủng bố do Iran hậu thuẫn sử dụng để vận chuyển “hàng ngàn vũ khí, hỏa tiễn và bệ phóng” vào miền nam Li Băng.

Ngoài ra, quân đội Li Băng cho biết thêm, khoảng 10 kho vũ khí, bệ phóng hỏa tiễn và trụ sở của Hezbollah đã bị tấn công ở miền nam nước này.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã ca ngợi việc tiêu diệt Harshi trên mạng xã hội, viết trong một bài đăng bằng tiếng Do Thái: “Thông điệp của chúng tôi rất rõ ràng: Bất cứ ai hành động chống lại thường dân Israel sẽ bị tấn công. Chúng tôi sẽ tiếp tục tấn công Hezbollah bất cứ khi nào cần thiết, cho đến khi chúng tôi khôi phục hoàn toàn an ninh cho người dân miền bắc.”

Harshi đã thiệt mạng vài giờ sau đợt không kích lớn nhất từ trước đến nay của Không quân Israel nhằm vào Hezbollah trong cuộc xung đột hiện tại. Israel tiến hành các cuộc không kích sau khi tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu chống lại nhóm khủng bố được Iran hậu thuẫn ở Li Băng, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn mới với Tehran có hiệu lực vài giờ trước đó. Iran và nước trung gian hòa giải Pakistan khẳng định thỏa thuận ngừng bắn cũng áp dụng cho Li Băng, nhưng Mỹ và Israel cho rằng điều đó không đúng.

Theo Tướng Defrin, các mục tiêu của cuộc tấn công bao gồm các trung tâm chỉ huy và cơ sở hạ tầng quân sự khác của Hezbollah, trong đó có các trụ sở tình báo và văn phòng mà Hezbollah sử dụng để lên kế hoạch tấn công binh lính IDF và thường dân Israel; cơ sở hạ tầng của các đơn vị hỏa tiễn và hải quân của Hezbollah; và tài sản của Lực lượng Radwan tinh nhuệ và đơn vị không quân của nhóm khủng bố này.

Theo thống kê của Bộ Y tế Li Băng, các cuộc tấn công đã khiến hơn 200 người thiệt mạng, nhưng không phân biệt giữa chiến binh và thường dân. Israel cho biết các cuộc tấn công nhắm vào “hàng trăm” thành viên của Hezbollah.

Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cho biết hôm thứ Năm rằng binh lính trên bộ ở miền nam Li Băng đã tiêu diệt một thành viên của Hezbollah và thu giữ một kho vũ khí trong một đường hầm.

Theo thông báo của quân đội, binh lính thuộc Lữ đoàn Thiết giáp 401 đã phát hiện một đường hầm dẫn đến một địa điểm ngầm của Hezbollah, từ đó một phần tử của tổ chức này đã chui ra và bị tiêu diệt trong “cuộc giao tranh tầm gần”.

Lực lượng IDF cho biết bên trong đường hầm, binh lính đã tìm thấy một kho chứa các thiết bị nổ, hỏa tiễn, súng phóng lựu RPG và lựu đạn.

Lực lượng quân đội đã phát hiện và phá hủy thêm một số vị trí của Hezbollah trong khu vực, nơi tìm thấy thêm vũ khí, theo thông báo của IDF.

Lực lượng Không quân Israel cũng đã tấn công một tòa nhà trong khu vực nơi Trung đoàn Pháo binh 215 xác định được hai phần tử thuộc Hezbollah, theo thông báo của IDF.

Sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, và ngay cả trong đợt tấn công đầu tiên của Israel, Hezbollah đã không nổ súng trong phần lớn thời gian ngày thứ Tư.

Tuy nhiên, ngay sau 5 giờ chiều, lực lượng này đã phóng một quả hỏa tiễn vào vùng Galilee của Israel, khiến còi báo động vang lên ở các cộng đồng biên giới Shtula và Netua. Quả hỏa tiễn rơi trúng một khu vực trống trải, và không có thương vong nào được báo cáo.

Đêm qua, còi báo động hỏa tiễn lại vang lên ở Galilee và các cộng đồng biên giới Manara và Margaliot. Hezbollah tuyên bố trong một thông cáo rằng các cuộc tấn công này là để đáp trả những gì họ mô tả là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn của Israel.

Sáng thứ Năm, còi báo động vang lên ở khu vực Avivim, khi Hezbollah dường như chuẩn bị phát động một cuộc tấn công khác. Vài giờ sau, Hezbollah bắn rocket vào thành phố biên giới Kiryat Shmona.

Không có thương vong hay thiệt hại nào được báo cáo từ bất kỳ cuộc tấn công nào. Tướng Defrin cho biết tất cả các quả hỏa tiễn đều bị đánh chặn hoặc rơi xuống các khu vực trống trải.

Ngày 2 tháng 3, Hezbollah bắt đầu tấn công Israel bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, sau hơn một năm ngừng bắn kể từ thỏa thuận ngừng bắn tháng 11 năm 2024, thỏa thuận này về cơ bản đã chấm dứt vòng giao tranh trước đó giữa hai bên với Israel.

Kể từ khi nối lại các cuộc tấn công, nhóm được Iran hậu thuẫn này đã bắn hàng trăm quả rocket mỗi ngày. Phần lớn các vụ bắn rocket hàng ngày đều nhắm vào lực lượng Israel hoạt động ở miền nam Li Băng, chỉ có vài chục quả đạn bay qua biên giới vào Israel.

Tướng Defrin cho biết IDF đang thiết lập một “vùng an ninh” phi quân sự ở miền nam Li Băng đến tận sông Litani, cho đến khi mối đe dọa từ Hezbollah được loại bỏ.

Mười hai binh sĩ IDF đã thiệt mạng ở miền nam Li Băng trong các cuộc giao tranh với Hezbollah, hai thường dân thiệt mạng do hỏa tiễn của Hezbollah và một thường dân Israel bị thiệt mạng nhầm lẫn ở phía bắc do pháo kích của Israel.

Li Băng cho biết hơn 1.700 người đã thiệt mạng và gần 6.000 người bị thương kể từ khi cuộc giao tranh bắt đầu vào ngày 2 tháng 3.

[Times Of Israel: IDF says it killed Hezbollah chief’s secretary as dozens of rockets fired from Lebanon]

2. Nhà ngoại giao hàng đầu của Pháp cho rằng Hung Gia Lợi đã phản bội Liên Hiệp Âu Châu khi tiết lộ các cuộc đàm phán trừng phạt với Nga.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng các cuộc đàm phán giữa Hung Gia Lợi và các quan chức Nga về lệnh trừng phạt là “sự phản bội tinh thần đoàn kết cần thiết giữa các thành viên Liên minh Âu Châu”.

Cuối tháng trước, nhà ngoại giao hàng đầu của Hung Gia Lợi, Péter Szijjártó, thừa nhận ông đã nói chuyện với các quan chức Nga “về các vấn đề liên quan đến lệnh trừng phạt” khi Liên Hiệp Âu Châu đang xem xét các biện pháp kinh tế mới nhắm vào Mạc Tư Khoa.

Lời thừa nhận của Szijjártó được đưa ra sau khi các đoạn ghi âm bị rò rỉ, được công bố bởi một nhóm bao gồm VSquare và TheInsider, cho thấy ông đang có những cuộc trò chuyện thân mật với các quan chức cao cấp, trong đó có Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Thứ trưởng Bộ Năng lượng Pavel Sorokin.

Khi được hỏi trên đài France Inter liệu những thông tin rò rỉ có khiến ông Barrot phải giữ kín một số thông tin nhất định trong các cuộc họp của các Ngoại trưởng Âu Châu hay không, bộ trưởng Pháp trả lời rằng chúng thực sự đã “gây nghi ngờ về tính liêm chính trong các cuộc thảo luận của chúng tôi”.

“Chúng ta phải luôn đoàn kết,” Barrot nói thêm.

Tháng trước, Ủy ban Âu Châu gọi những vụ rò rỉ này là “vô cùng đáng lo ngại”. Mặc dù chưa có phản hồi chính thức nào từ Âu Châu, nhưng Liên Hiệp Âu Châu đã hạn chế việc chuyển giao tài liệu mật cho Hung Gia Lợi và do đó, các nhà lãnh đạo đã phải họp theo nhóm nhỏ hơn.

Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán từ lâu đã là một trong những nhà lãnh đạo thân Nga nhất Âu Châu. Theo các tài liệu do chính phủ Nga soạn thảo mà POLITICO thu được và công bố tuần này, Budapest và Mạc Tư Khoa đã ký một thỏa thuận vào tháng 12 để mở rộng quan hệ kinh tế, thương mại, năng lượng và văn hóa giữa hai nước.

Ông Szijjártó đã bác bỏ những tiết lộ này là sự can thiệp của nước ngoài chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử quốc hội Hung Gia Lợi vào Chúa Nhật. Ông Orbán đang phải đối mặt với một cuộc chiến khó khăn với đối thủ Péter Magyar, người mà đảng Tisza của ông đang dẫn trước khá xa trong hầu hết các cuộc thăm dò dư luận.

[Politico: Hungary betrayed EU by revealing sanctions talk to Russia, says French top diplomat]

3. Ukraine hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, đồng thời cho rằng đã đến lúc gây áp lực lên Nga.

Giới lãnh đạo Ukraine đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran, nhưng nhấn mạnh đã đến lúc phải gây áp lực lên Nga để chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine.

“Sự quyết đoán của Mỹ đã phát huy tác dụng. Chúng tôi tin rằng đã đến lúc cần có sự quyết đoán đủ mạnh để buộc Mạc Tư Khoa ngừng bắn và chấm dứt chiến tranh chống lại Ukraine”, Ngoại trưởng Andrii Sybiha phát biểu.

Những bình luận này được đưa ra sau khi Washington và Tehran tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, báo hiệu sự giảm leo thang trong cuộc xung đột kéo dài hơn một tháng, vốn đã khiến giá năng lượng tăng vọt và cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gọi thỏa thuận ngừng bắn là một “quyết định đúng đắn” vì nó giúp ngăn ngừa thương vong và sự tàn phá các thành phố và làng mạc, đồng thời cho phép cơ sở hạ tầng năng lượng hoạt động.

Lãnh đạo Ukraine cũng nhấn mạnh sự hỗ trợ của Kyiv dành cho các quốc gia trong khu vực trong việc chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa Shahed - loại vũ khí được Nga sử dụng hàng ngày trong các cuộc tấn công vào Ukraine.

Iran là đồng minh chủ chốt của Nga trong cuộc chiến tổng lực ở Ukraine, cung cấp máy bay điều khiển từ xa cảm tử và giúp Mạc Tư Khoa phát triển các nhánh phát triển của riêng mình.

“Ukraine luôn kêu gọi ngừng bắn trong cuộc chiến do Nga tiến hành ở Âu Châu chống lại nhà nước và người dân chúng tôi”, tổng thống tuyên bố trên mạng xã hội.

“Ukraine một lần nữa nói với Nga: chúng tôi sẵn sàng đáp trả tương xứng nếu Nga ngừng các cuộc tấn công.”

Trước đó, Kyiv đã chuyển đề xuất ngừng bắn năng lượng cho Nga thông qua các trung gian của Mỹ.

Một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng vào dịp Lễ Phục Sinh sẽ chứng kiến Ukraine ngừng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các cơ sở dầu khí của Nga, trong khi Mạc Tư Khoa sẽ kiềm chế không tấn công lưới điện của Ukraine.

Điện Cẩm Linh đã bác bỏ sáng kiến này.

Những nỗ lực do Mỹ làm trung gian hòa giải giữa Ukraine và Nga phần lớn đã bị đình trệ trong những tuần gần đây khi Tổng thống Donald Trump chuyển trọng tâm sang cuộc chiến với Iran.

Nga đã nhiều lần bác bỏ thỏa thuận ngừng bắn dọc theo chiến tuyến hiện tại, yêu cầu Ukraine nhượng lại toàn bộ khu vực Donbas, bao gồm cả những khu vực vẫn do lực lượng Ukraine kiểm soát.

[Kyiv Independent: Ukraine welcomes US–Iran ceasefire, says time to push Russia too]

4. “Ngành hàng không sẽ cần thời gian để phục hồi bất chấp lệnh ngừng bắn.”

Anita Mendiratta, một cố vấn lãnh đạo trong lĩnh vực hàng không và du lịch, đã nói với Al Jazeera rằng ngành hàng không sẽ cần một thời gian để phục hồi bất chấp lệnh ngừng bắn.

“ Tình hình hiện nay đối với ngành hàng không là các hãng hàng không hầu như phải quản lý cực kỳ cẩn thận về địa điểm bay và cách thức bay. Điều quan trọng nhất hiện nay chính là quản lý chi phí nhiên liệu”, bà nói.

“Nhưng điều quan trọng hơn cả là liệu hãng hàng không có đủ nhiên liệu để tái kích hoạt máy bay và mạng lưới đường bay mà họ sử dụng hay không. Tất cả những điều này đều ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả,” bà giải thích.

“Vì vậy, sẽ cần một thời gian để ổn định khi mạng lưới [hàng không] bắt đầu phát triển trở lại và lấy lại niềm tin,” bà nói.

Ông Mendiratta nhấn mạnh rằng vấn đề không chỉ đơn thuần là việc máy bay khởi động lại động cơ và cất cánh trở lại, mà còn cần phải có sự cho phép về an ninh để bảo đảm mọi thứ đều an toàn.

“Một trong những rào cản lớn nhất đối với sự phục hồi là niềm tin vào việc đi máy bay,” bà nói, lưu ý rằng nhiều du khách đã tìm các tuyến đường thay thế để di chuyển từ đông sang tây và ngược lại bằng cách sử dụng các hãng hàng không khác hoặc ở gần nhà hơn vì lý do an ninh.

“Xét cho cùng, sự tự tin mới là yếu tố quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng du lịch.”

[Al Jazeera English: ‘Aviation industry will take time to recover despite ceasefire’]

5. Các nhà kinh tế đưa ra cảnh báo về thỏa thuận ngừng bắn với Iran.

Các nhà kinh tế cảnh báo rằng hậu quả kinh tế từ cuộc chiến tranh Iran có thể kéo dài, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa hai bên. Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News như trên.

Kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, các nhà kinh tế đã cảnh báo rằng những tác động lên thị trường năng lượng và tâm lý thị trường có thể gây ra một cú sốc nghiêm trọng đối với triển vọng kinh tế của Mỹ và toàn cầu, làm tăng kỳ vọng lạm phát và làm giảm dự báo tăng trưởng, đồng thời đẩy đất nước đến gần hơn với suy thoái.

Tổng thống Trump hôm thứ Ba đã đăng tải trên Truth Social về việc Mỹ tạm ngừng các cuộc tấn công trong hai tuần để đổi lấy việc “MỞ CỬA HOÀN TOÀN, NGAY LẬP TỨC và AN TOÀN eo biển Hormuz”. Thỏa thuận có điều kiện của Iran được đưa ra chỉ vài phút trước thời hạn 8 giờ tối (giờ miền Đông) mà Tổng thống Trump đặt ra, sau đó ông tuyên bố Mỹ sẽ phát động một chiến dịch tấn công mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông vận tải của nước này. Sau đó, tổng thống nói với hãng thông tấn AFP rằng thỏa thuận ngừng bắn này là một “chiến thắng toàn diện và trọn vẹn” đối với Mỹ.

Thông báo này đã được các quốc gia khác và thị trường toàn cầu hoan nghênh, nhưng một số chuyên gia lại bày tỏ nghi ngờ về tính khả thi của nó và liệu nó có thể ngay lập tức khắc phục được những thiệt hại đã gây ra hay không.

“Ngay cả trong trường hợp tốt nhất, tác động kinh tế của cuộc xung đột khó có thể giảm bớt nhanh chóng”, Giáo sư Clarke nói.

“Thiệt hại về cơ sở hạ tầng, chi phí vận chuyển và bảo hiểm tăng cao, cùng những thay đổi cấu trúc trong giá năng lượng đồng nghĩa với việc cú sốc này có thể sẽ kéo dài, ảnh hưởng đến lạm phát, tăng trưởng và lợi nhuận doanh nghiệp trong những tháng tới. Theo nghĩa đó, mặc dù thỏa thuận ngừng bắn đã cải thiện triển vọng ngắn hạn, nhưng những tác động vĩ mô rộng hơn của cuộc khủng hoảng vẫn đang diễn ra.”

Thị trường năng lượng và chứng khoán đã phản ứng tích cực với tin tức hôm thứ Ba, với hợp đồng tương lai gắn liền với các chỉ số của Mỹ đều tăng hơn 2% trong phiên giao dịch đầu ngày, sau năm tuần giảm gần như liên tục.

Giá dầu – yếu tố chính gây ra hầu hết các lo ngại về kinh tế liên quan đến chiến tranh – cũng đã giảm mạnh sau thông báo này, với hợp đồng tháng 6 đối với dầu thô Brent chuẩn quốc tế giảm xuống còn 94 đô la một thùng sau khi đạt gần 120 đô la vào tuần trước. Mức giá này vẫn cao hơn nhiều so với mức trước xung đột, khoảng 70 đô la một thùng.

“Việc có khả năng mở cửa trở lại eo biển Hormuz là diễn biến quan trọng nhất từ góc độ thị trường. Sự gián đoạn đã làm giảm tới 20% nguồn cung dầu toàn cầu, và ngay cả việc khôi phục một phần dòng chảy cũng thể hiện một sự thay đổi lớn trong động lực cung ứng.”

Iran cho biết, giao thông đường thủy sẽ được phép đi qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn hai tuần, với điều kiện các chuyến đi này được quân đội nước này phối hợp và Mỹ thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ ngừng bắn của mình.

Tuy nhiên, Giáo sư Clarke cho rằng tình hình “vẫn còn mong manh”, và các điều khoản của thỏa thuận, dường như nghiêng về phía Iran, làm dấy lên những câu hỏi về tính bền vững của nó.

“Cũng có nguy cơ thực sự là các cuộc đàm phán sẽ đổ vỡ và xung đột sẽ quay trở lại trạng thái trước đó, hoặc thậm chí leo thang hơn nữa, một khi thời hạn ngừng bắn kết thúc”, ông nói thêm. “Do đó, thị trường có thể sẽ coi đây là một sự tạm dừng hơn là một giải pháp.”

Ông nhấn mạnh rằng ngay cả một “thỏa thuận nhanh chóng với Iran” cũng khó có thể đảo ngược được một số thiệt hại kinh tế do chiến tranh gây ra. Ông đã dẫn chứng những tổn thất trên thị trường chứng khoán, áp lực liên tục lên giá năng lượng và các khoản chi tiêu quân sự mới và cảnh báo rằng: “Nền kinh tế không thể phục hồi ngay lập tức. Một số thiệt hại là vĩnh viễn.”

[Newsweek: Economists Issue Warning Over Iran Ceasefire]

6. SBU và FBI triệt phá chiến dịch tấn công mạng router của Nga.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU, cùng với FBI, cơ quan phản gián Ba Lan và các cơ quan thực thi pháp luật của Liên Hiệp Âu Châu, đã phát hiện một chiến dịch gián điệp mạng quy mô lớn do cơ quan tình báo quân sự Nga, gọi tắt là GRU thực hiện, tấn công vào người dùng ở Ukraine, Âu Châu và Hoa Kỳ thông qua các bộ định tuyến Wi-Fi bị xâm nhập.

Theo SBU, các điệp viên Nga đã tấn công các bộ định tuyến tại nhà và văn phòng dễ bị tổn thương do thiếu các biện pháp bảo mật hiện đại. Sau khi xâm nhập, chúng đã chuyển hướng lưu lượng truy cập internet thông qua một mạng lưới máy chủ do chúng kiểm soát.

Điều này cho phép họ chặn bắt mật khẩu, mã xác thực và các dữ liệu nhạy cảm khác, bao gồm cả email.

Theo SBU, thông tin bị đánh cắp này nhằm mục đích sử dụng trong các cuộc tấn công mạng, chiến dịch tung tin giả và thu thập thông tin tình báo trong tương lai.

Chiến dịch này tấn công cụ thể vào các cuộc liên lạc có sự tham gia của các quan chức chính phủ, quân nhân và nhân viên thuộc ngành quốc phòng Ukraine.

Trong khuôn khổ nỗ lực phối hợp, các nhà chức trách đã chặn hơn 100 máy chủ và giành lại quyền kiểm soát hàng trăm bộ định tuyến bị xâm nhập chỉ riêng tại Ukraine.

Các nỗ lực đang được tiến hành để xác định và truy tố những người liên quan đến hoạt động tấn công mạng này.

SBU cũng khuyến cáo người dùng cập nhật nhu liệu bộ định tuyến, cài đặt các bản cập nhật bảo mật mới nhất hoặc thay thế các thiết bị lỗi thời. Các khuyến nghị bổ sung bao gồm thay đổi mật khẩu mặc định, vô hiệu hóa quyền truy cập từ xa vào cài đặt bộ định tuyến và kiểm tra cấu hình để phát hiện hoạt động đáng ngờ.

Các nhóm tin tặc có liên hệ với Nga từ lâu đã tiến hành các hoạt động mạng, thường có động cơ tài chính, nhưng kể từ cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, chúng ngày càng chuyển hướng sang các cuộc tấn công gây rối nhắm vào Kyiv và các đồng minh của nước này.

Trong một vụ việc gần đây, các cơ quan tình báo Hòa Lan cho biết tin tặc Nga đã phát động một chiến dịch toàn cầu nhắm vào các tài khoản WhatsApp và Signal, sử dụng phương pháp lừa đảo để truy cập vào tin nhắn của các quan chức chính phủ, nhà báo và các mục tiêu khác.

[Kyiv Independent: SBU, FBI uncover Russian router hacking campaign]

7. Israel tiếp tục gây áp lực ở Li Băng bất chấp lệnh ngừng bắn của Iran, các cuộc tấn công khiến 8 người thiệt mạng ở Sidon.

Bất chấp tuyên bố ngừng bắn, các cuộc tấn công của Israel vẫn tiếp diễn trên khắp miền nam Li Băng, và Israel khẳng định rõ ràng rằng họ tin rằng mặt trận Hezbollah-Israel không nằm trong thỏa thuận này.

Tôi đang đứng trước nơi từng là một quán cà phê, nơi tám người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Israel chỉ vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn được công bố. Cuộc xung đột này hiện đã bước sang tuần thứ sáu và số người thương vong dân thường vẫn tiếp tục tăng lên.

Cho đến nay, Hezbollah vẫn chưa phóng bất kỳ quả hỏa tiễn nào qua biên giới hoặc nhận trách nhiệm về bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào binh lính Israel ở miền nam Li Băng, và dự kiến họ sẽ sớm làm rõ lập trường của mình.

Israel tấn công Tyre ở miền nam Li Băng.

Quân đội Israel đã tấn công thành phố Tyre ở miền nam Li Băng sau khi ban hành lệnh di tản bắt buộc đối với cư dân trong khu vực.

Mới đây, quân đội Israel cũng đã ban hành lệnh cưỡng chế di dời đối với cư dân sống tại các khu phố Haret Hreik, Ghobeiry Laylaki, Hadath, Burj al-Barajneh, Tawhidat al-Ghadir và Shiyah ở Beirut.

Các cuộc tấn công và sự xâm lược ngày càng mở rộng của Israel vào Li Băng đã khiến ít nhất 1,2 triệu người trên khắp đất nước phải di dời.

Trước đó, một cuộc không kích của Israel đã khiến ít nhất tám người thiệt mạng tại thành phố ven biển Sidon. Vụ việc xảy ra ngay trước khi Pakistan tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực. Israel cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ không bao gồm Li Băng.

Hezbollah cảnh báo rằng thỏa thuận ngừng bắn có thể sụp đổ nếu Li Băng không được đưa vào.

Hezbollah đang đe dọa rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có thể sụp đổ hoàn toàn nếu mặt trận Li Băng không được đưa vào.

Một Dân biểu thuộc đảng Hezbollah, Ibrahim Moussawi, khẳng định rằng thỏa thuận này bao gồm một mặt trận Hezbollah-Israel, và nếu Israel không tuân thủ, thì khu vực, bao gồm cả Iran, sẽ đáp trả.

Sáng Thứ Tư, 08 Tháng Tư, quân đội Israel đã ra tuyên bố cho biết cuộc giao tranh với Hezbollah và cuộc tấn công trên bộ sẽ tiếp tục, ủng hộ phát ngôn của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu – rằng thỏa thuận ngừng bắn không bao gồm Li Băng. Đã có nhiều cuộc tấn công của Israel vào nhiều địa điểm khác nhau trên khắp miền nam Li Băng kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực.

Kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, Iran đã nhiều lần tuyên bố rằng họ là một mặt trận duy nhất với Li Băng; hai bên có mối liên hệ mật thiết, và bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm cả mặt trận Li Băng.

Vì vậy, hiện tại thực sự có rất nhiều điều không chắc chắn ở Li Băng.

Pháp cho rằng thỏa thuận ngừng bắn nên bao gồm cả Li Băng.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran và nói rằng, “Đây là một điều rất tốt.”

Tuy nhiên, Macron cảnh báo rằng tình hình ở Li Băng rất nguy kịch và cho rằng thỏa thuận ngừng bắn nên bao gồm cả Li Băng.

[Al Jazeera English: Israel presses on in Lebanon despite Iran ceasefire, strikes kill eight in Sidon]

8. Các tàu của Na Uy vẫn chưa sẵn sàng nối lại hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Hiệp hội Chủ tàu Na Uy cho biết, thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Hoa Kỳ và Iran vẫn chưa mang lại đủ sự rõ ràng để các tàu của Na Uy có thể nối lại hoạt động đi lại qua eo biển Hormuz.

Hiệp hội ngành công nghiệp này, đại diện cho 130 công ty với khoảng 1.500 tàu trên toàn cầu, cho biết tình hình an ninh ở vùng Vịnh vẫn còn bất ổn và các chủ tàu đang tìm kiếm thêm thông tin.

“Chúng tôi ghi nhận những tín hiệu về một lệnh ngừng bắn, nhưng tình hình ở eo biển Hormuz vẫn chưa được giải quyết và khó lường”, Giám đốc điều hành của nhóm, Knut Arild Hareide, cho biết trong một tuyên bố.

Ông Hareide cho biết: “Hiện vẫn chưa rõ điều kiện nào cho phép vận chuyển hàng hóa an toàn. Các chủ tàu đang đánh giá tình hình và sẽ không nối lại hoạt động vận chuyển cho đến khi thực sự bảo đảm an toàn cho việc đi lại”.

Trước đó, công ty vận tải biển Maersk của Đan Mạch cũng cho biết thông báo ngừng bắn vẫn chưa đủ chắc chắn để nối lại các hoạt động bình thường trong khu vực.

[Al Jazeera English: Norway ships not yet ready to resume Hormuz transit]

9. “Vượt ngoài sức tưởng tượng”: Đầu bếp cung cấp thức ăn cho người dân tị nạn mô tả cuộc khủng hoảng ở Li Băng.

Người dân Li Băng đang trải qua một “thời khắc đen tối” giữa bối cảnh tình trạng di dời ngày càng gia tăng, bếp trưởng phụ trách hoạt động cứu trợ của World Central Kitchen tại Li Băng nói với đài CBS News hôm thứ Năm.

Aline Kamakian cho biết tình trạng thiếu lương thực đang nhanh chóng trở thành vấn đề cấp bách nhất đối với hàng ngàn gia đình đã mất nhà cửa. Bà Kamakian nói rằng “tuyên bố ngừng bắn đã mang lại rất nhiều hy vọng cho mọi người”, nhưng làn sóng tấn công của Israel, nhắm vào hơn 100 địa điểm chỉ trong vài phút, lại là một điều bất ngờ. Israel cho biết các cuộc tấn công nhắm vào các thành viên Hezbollah, trong khi thủ tướng Li Băng nói rằng trong số những người thiệt mạng có cả thường dân.

Kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu, Israel đã liên tục đưa ra cảnh báo yêu cầu người dân Li Băng di tản khỏi nhà cửa. Hôm thứ Năm, một lệnh di tản khác đã được ban hành đối với một số quận ở phía nam Beirut, dẫn đến tình trạng di dời càng thêm trầm trọng.

“Người dân đang tuyệt vọng. Họ không biết phải đi đâu”, bà Kamakian nói. Các chợ, trường học và sân vận động đã được biến thành nơi trú ẩn tạm thời, mặc dù chúng không được trang bị đầy đủ để bảo đảm điều kiện an toàn hoặc bền vững, bà cho biết thêm.

Kamakian cho biết các tổ chức như World Central Kitchen đã trở thành cứu cánh. Tổ chức này gần đây đã phục vụ bữa ăn thứ một triệu ở Li Băng, Kamakian nói, gọi đó là một cột mốc “vừa vui vừa buồn” giữa bối cảnh tàn phá.

“Ngay cả khi tình trạng này chấm dứt ngay bây giờ, cũng không có cơ sở hạ tầng, không có điện, không có nước, không có cầu cống,” Kamakian nói, nhấn mạnh rằng ngay cả khi lương thực có sẵn, nhiều người vẫn không đủ khả năng mua. Nguồn dự trữ lương thực của WCK cũng có thể cạn kiệt, hạn chế khả năng hỗ trợ của họ.

“Nhân loại không còn tồn tại nữa — điều đó vượt quá sức tưởng tượng,” bà nói thêm.

[Al Jazeera English: “Beyond imagination:” Chef feeding displaced citizens describes crisis in Lebanon]

10. Pakistan tăng cường an ninh tại thủ đô trước thềm cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết chính quyền Pakistan đã tăng cường an ninh tại thủ đô Islamabad, triển khai hàng trăm cảnh sát và lực lượng bán quân sự bổ sung trước thềm cuộc đàm phán hòa bình được mong đợi giữa Hoa Kỳ và Iran.

Cuộc đàm phán, được xem là bước mở đường ngoại giao quan trọng nhằm chấm dứt chiến tranh trong khu vực, sẽ bắt đầu vào cuối tuần này nếu không có diễn biến bất ngờ nào xảy ra.

Hôm thứ Năm, chính quyền cũng đã tiến hành phong tỏa một số khu vực của thành phố bằng cách đặt các container vận chuyển dọc theo các tuyến đường chính dẫn đến Vùng Đỏ, một khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt, nơi đặt văn phòng tổng thống và thủ tướng, Bộ Ngoại giao và các đại sứ quán nước ngoài.

Một khách sạn gần đó, nơi các đoàn đại biểu dự kiến lưu trú, cũng đã được đặt trong tình trạng an ninh nghiêm ngặt.

Thành phố Islamabad hôm thứ Năm có vẻ yên tĩnh bất thường, nhiều người dân ở nhà do việc phân luồng giao thông khiến thời gian di chuyển giữa Islamabad và Rawalpindi kéo dài hơn.

Các biện pháp hạn chế này được đưa ra sau những bất ổn gần đây vào tháng 3, khi các cuộc biểu tình của các nhóm Hồi giáo Shiite nổ ra trên khắp đất nước để phản đối các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran. Hơn hai chục người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình đó trên toàn quốc. Tại Karachi, 12 người đã thiệt mạng khi những người biểu tình xông vào lãnh sự quán Mỹ và cố gắng phóng hỏa.

[CBSNews: Pakistan adding security in its capital ahead of U.S.-Iran peace talks]

11. Mỹ sẽ dẫn đầu các cuộc đàm phán ngoại giao giữa Li Băng và Israel.

Theo thông tin từ một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ gửi cho CBS News, các đại diện của Li Băng và Israel dự kiến sẽ gặp nhau tại Bộ Ngoại giao vào tuần tới để tiến hành các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm giảm leo thang bạo lực xuyên biên giới giữa Israel và nhóm phiến quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn.

Hai nguồn tin thân cận với kế hoạch này, cùng với một quan chức Li Băng, cho biết cuộc gặp nhằm mục đích tìm hiểu cách thức khởi động các cuộc đàm phán trực tiếp tập trung vào việc giảm căng thẳng dọc biên giới Israel-Li Băng.

Theo các nguồn tin, Đại sứ Mỹ tại Li Băng, ông Michael Issa, sẽ dẫn đầu cuộc đàm phán, cùng với Đại sứ Li Băng Nada Hamadeh Moawad và Đại sứ Israel Yechiel Leiter.

Vấn đề Li Băng đã nổi lên như một trong những vấn đề gai góc và phức tạp nhất trong tiến trình ngoại giao non trẻ với Mỹ và Iran. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi – dự kiến sẽ tham gia các cuộc đàm phán sắp tới tại Islamabad – đã cáo buộc Mỹ để Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu giết chết nền ngoại giao.

Nhiều nguồn tin ngoại giao nói với CBS rằng Tổng thống Trump đã được thông báo rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ áp dụng cho khu vực Trung Đông, và ông đã đồng ý rằng điều đó bao gồm cả Li Băng. Các nhà trung gian hòa giải tin rằng thỏa thuận ngừng bắn bao gồm cả Li Băng, và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã tuyên bố điều đó. Ngoại trưởng Iran cũng cho biết điều khoản này được bao gồm. Vào ngày thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực, một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với CBS News rằng Israel cũng đã đồng ý với các điều khoản của thỏa thuận mà Pakistan đã giúp làm trung gian.

Tuy nhiên, lập trường của Mỹ đã thay đổi sau cuộc điện đàm giữa ông Netanyahu và Tổng thống Trump. Hai nguồn tin thân cận cho biết với đài CBS News rằng sự thay đổi lập trường của Mỹ và chính quyền rời rạc ở Iran đang khiến công tác ngoại giao trở nên vô cùng phức tạp.

Phó Tổng thống JD Vance nói với các phóng viên hôm thứ Tư rằng có một “sự hiểu lầm chính đáng” về các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn, nhưng ông đổ lỗi cho phía Iran vì đã hiểu nhầm rằng thỏa thuận này bao gồm cả lực lượng ủy nhiệm của họ ở Li Băng.

Hôm thứ Năm, Netanyahu cho biết ông đã đồng ý cho phép các nhà ngoại giao Israel tiếp nhận yêu cầu đàm phán từ chính phủ Li Băng. Ông không cung cấp chi tiết cụ thể và khẳng định hiện chưa có lệnh ngừng bắn nào ở Li Băng.

[CBSNews: U.S. to lead diplomatic talks between Lebanon and Israel]

12. Iran công bố các tuyến đường thay thế qua eo biển Hormuz cho tàu thuyền để tránh thủy lôi.

Hôm thứ Năm theo giờ địa phương, Iran đã công bố các tuyến đường thay thế cho các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, viện dẫn nguy cơ thủy lôi trong khu vực chính của tuyến đường thủy quan trọng này.

“Tất cả các tàu có ý định đi qua eo biển Hormuz đều được thông báo rằng để tuân thủ các nguyên tắc an toàn hàng hải và được bảo vệ khỏi nguy cơ va chạm với thủy lôi… họ nên chọn các tuyến đường thay thế cho giao thông qua eo biển Hormuz”, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết trong một tuyên bố được truyền thông nhà nước Iran trích dẫn.

Thông báo này đưa ra hướng dẫn về tuyến đường nhập cảnh và xuất cảnh thay thế qua eo biển.

Tháng trước, các quan chức Mỹ nói với đài CBS News rằng theo đánh giá tình báo của Mỹ, có ít nhất một tá thủy lôi do Iran gài trong eo biển.

[CBSNews: Iran announces alternative routes through Strait of Hormuz for ships to avoid mines]

13. Tổng thống Trump cho biết ông đã yêu cầu ông Netanyahu giảm bớt các cuộc tấn công vào Li Băng.

Trong cuộc điện đàm với người dẫn chương trình “The Kraus Report” Neria Kraus, Tổng thống Trump cho biết ông đã nói chuyện với Netanyahu và kêu gọi thủ tướng Israel giảm bớt các cuộc tấn công vào Li Băng.

Theo Kraus, Tổng thống Trump nói rằng “Netanyahu sẽ ổn thôi. Ông ấy sẽ giữ im lặng một chút. Ông ấy có vấn đề với Hezbollah. Ông ấy sẽ giữ im lặng một chút, nhưng ông ấy sẽ hoàn toàn ổn.”

Ông Kraus cũng cho biết Tổng thống Trump tuyên bố rằng “Netanyahu đã đồng ý” với thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Theo Kraus, Tổng thống Trump nói: “Chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận rất thành công. Mọi chuyện sẽ rất tốt đẹp, mọi thứ sẽ diễn ra rất suôn sẻ.”

Tổng thống Li Băng Joseph Aoun lên án cuộc tấn công mới nhất của Israel mà ông cáo buộc đã làm hơn 300 người thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel.

Israel cho biết họ đã tiến hành 100 cuộc không kích trên khắp Li Băng trong vòng 10 phút và nói rằng mục tiêu là các phần tử Hezbollah và cơ sở hạ tầng. Các cuộc không kích nhắm vào các khu dân cư và thương mại đông đúc. Trước đó vào thứ Năm, số người chết đã lên tới hơn 200 người.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz hôm thứ Năm cho biết đợt không kích đã tiêu diệt “200 phần tử khủng bố”. Thủ tướng Li Băng Nawaf Salam nói rằng các cuộc tấn công “đã gây ra thương vong lớn cho dân thường”.

Bộ Y tế Li Băng cho biết số người chết có thể sẽ tiếp tục tăng khi các đội tìm kiếm và cấp cứu tìm thấy hài cốt dưới đống đổ nát, và khi có thêm nhiều thi thể được nhận dạng tại các bệnh viện.

[CBSNews: Trump says he has asked Netanyahu to scale back Lebanon strikes]

14. Hơn 80 quốc gia lên án mạnh mẽ “các cuộc tấn công dai dẳng” ở Li Băng.

Trong một tuyên bố chung hôm thứ Năm, hơn 80 quốc gia đã lên án “các cuộc tấn công dai dẳng” ở Li Băng và việc sát hại các binh sĩ gìn hòa bình của Liên Hiệp Quốc tại đây. Tuyên bố được Đại sứ Indonesia tại Liên Hiệp Quốc, ông Umar Hadi, đọc to. Quốc gia của ông gần đây đã có ba binh sĩ gìn hòa bình thiệt mạng ở miền nam Li Băng.

Tuyên bố cho biết những người chịu trách nhiệm về các vụ tấn công nhằm vào lực lượng gìn hòa bình phải bị trừng phạt, nhưng không nêu tên bất kỳ bên nào. Báo cáo sơ bộ của Liên Hiệp Quốc cho rằng Israel gây ra hai vụ giết người và Hezbollah gây ra một vụ.

Mỹ không nằm trong danh sách các nước ký kết tuyên bố. Các nước ký kết tái khẳng định sự ủng hộ đối với UNIFIL, cho rằng các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng gìn hòa bình có thể cấu thành tội ác chiến tranh, và kêu gọi các bên khẩn trương quay trở lại thỏa thuận ngừng bắn năm 2024.

Liên Hiệp Quốc cảnh báo rằng giao tranh ở Li Băng tiềm ẩn “nguy cơ nghiêm trọng” đối với thỏa thuận ngừng bắn.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức ở Li Băng và hoan nghênh các cuộc đàm phán tiềm năng giữa Israel và Li Băng, đồng thời khẳng định “không có giải pháp quân sự” nào cho cuộc xung đột.

Ông cho biết, hoạt động quân sự đang diễn ra của Israel đe dọa thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, đồng thời nói thêm rằng các lệnh di tản của Israel tại vùng ngoại ô phía nam Beirut bao gồm các địa điểm của Liên Hiệp Quốc, các trại tị nạn, các trung tâm viện trợ, một bệnh viện công lớn và 13 nơi trú ẩn đang chứa hơn 6.000 người di tản.

[CBSNews: More than 80 countries strongly condemn “persistent attacks” in Lebanon]

15. Péter Magyar học được gì từ kẻ cuối cùng thua Viktor Orbán

Khi lãnh đạo phe đối lập Péter Márki-Zay thất bại trong việc lật đổ Thủ tướng Viktor Orbán trong cuộc bầu cử năm 2022, nhiều người Hung Gia Lợi cho rằng kết quả đó cho thấy chỉ có người trong nội bộ mới có thể thắng, bằng cách sử dụng chiến thuật cứng rắn của đảng Fidesz cầm quyền.

Péter Magyar, người đang dẫn đầu các cuộc thăm dò trước cuộc bầu cử Chúa Nhật, chính là một ứng cử viên như vậy — một cựu binh của đảng Fidesz, từng kết hôn với cựu bộ trưởng tư pháp của chính quyền Orbán và hiểu rõ cách chơi trò chơi của thủ tướng.

Márki-Zay không ưa tính cách của Magyar — coi ông ta là “kiêu ngạo” và “ích kỷ” — nhưng lại ca ngợi sự nhạy bén chính trị lạnh lùng và khả năng rút ra những bài học quan trọng từ thất bại của phe đối lập năm 2022 của ông ta.

Điều quan trọng là, Magyar đã tránh bị cuốn vào cuộc tranh luận gay gắt về sự hỗ trợ quốc tế dành cho Ukraine — là điều mà đã trở thành một sai lầm chết người đối với Márki-Zay.

Những chiến thuật đôi khi tàn nhẫn của Magyar vấp phải nhiều chỉ trích. Ông bị cáo buộc tìm cách xóa sổ tất cả các đảng đối lập ngoại trừ đảng của mình, tiến hành một cuộc đàn áp truyền thông tàn bạo trong nội bộ đảng và sử dụng những lời hứa mị dân trong chiến dịch tranh cử.

Nhưng Márki-Zay xem đó là cách “đúng đắn” để chấm dứt 16 năm cầm quyền của Orbán.

“Những gì Magyar làm — nó tốt hơn, đó chính xác là những gì anh ta học được từ những sai lầm của chúng tôi,” ông nói trong một buổi uống cà phê ở Hódmezővásárhely, miền nam Hung Gia Lợi, một thị trấn nhỏ với dân số 40.000 người, nơi ông đang giữ chức thị trưởng. Tên của thị trấn này dịch ra có nghĩa là “chợ cánh đồng hải ly”.

“Chiến lược của ông ấy được xây dựng dựa trên kinh nghiệm của toàn bộ phe đối lập.”

Ông Magyar cũng đang có lợi thế trước thềm bầu cử do tình trạng kinh tế yếu kém của đất nước, cộng hưởng mạnh mẽ bởi nhận thức của công chúng rằng tham nhũng và chủ nghĩa cực hữu đang lan tràn trong chính phủ của ông Orbán.

“Người dân thấy rằng đây không phải là một chính phủ hoạt động hiệu quả, đó là điều đã thay đổi… người dân rất tức giận, họ căm ghét Fidesz đến mức độ nào, điều này không hề xảy ra cách đây bốn năm”, Márki-Zay nói.

Một trong những bài học quan trọng nhất mà Magyar đã học được đã được thể hiện trong lập trường chiến lược của ông đối với Ukraine.

Bài học này liên quan đến một sai lầm tai hại của Márki-Zay, là điều mà nhiều người cho là nguyên nhân dẫn đến thất bại nặng nề của ông trong cuộc bầu cử năm 2022. Mặc dù các cuộc thăm dò ban đầu cho thấy một cuộc đua sít sao, nhưng cuối cùng Orbán đã giành chiến thắng áp đảo với 54% so với 34% của đối thủ.

Khi căng thẳng leo thang giữa Nga và Ukraine vào tháng 2 năm đó, ngay trước khi Mạc Tư Khoa xâm lược nước láng giềng, Márki-Zay đã nói với tờ báo độc lập Partizán vào ngày 23 tháng 2 rằng Hung Gia Lợi có thể hỗ trợ nước láng giềng về mặt quân sự cùng với các đồng minh của mình.

Khi được hỏi liệu điều đó có nghĩa là sẽ có quân đội trên bộ hay không, ông nói: “Vâng, nếu NATO quyết định như vậy, thì thậm chí sẽ có cả binh lính”, rồi nói thêm “nhưng hiện tại hoàn toàn không có cuộc thảo luận nào về điều đó cả.”

Không may cho ông ta, xe tăng Nga tràn vào Ukraine ngày hôm sau, và các phương tiện truyền thông thân chính phủ đã xuyên tạc lời nói của ông để cáo buộc ông muốn lôi kéo Hung Gia Lợi vào cuộc chiến và đưa trẻ em nước này ra chiến trường Ukraine để chết.

Lần này phe đối lập đã tránh được những sai lầm tương tự, mặc dù Orbán đã nhiều lần miêu tả Magyar là ứng cử viên thân Kyiv, có ý định lôi kéo Hung Gia Lợi vào chiến tranh. Thực tế, Magyar đã nỗ lực hết sức để tránh bị coi là thân Ukraine, phản đối cả việc Kyiv gia nhập Liên Hiệp Âu Châu nhanh chóng và việc gửi vũ khí.

Ứng cử viên hàng đầu cho cuộc bầu cử năm 2026 cũng kiểm soát chặt chẽ việc truyền thông của đảng và tập trung thông điệp xoay quanh bản thân mình. Ông đã ban hành lệnh cấm truyền thông đối với hầu hết các thành viên đảng, chỉ cho phép một số ít người được đưa ra những bình luận ngắn gọn trước công chúng.

Theo Márki-Zay, Magyar “đang lặp lại cùng một bài phát biểu” tại tất cả các cuộc mít tinh của mình và chỉ nói chuyện với một số ít phương tiện truyền thông, tập trung vào các bài đăng do chính ông viết trên Facebook. Ông nói thêm: “Ông ấy không sợ trở nên mị dân”.

Ông Márki-Zay cho rằng việc hạn chế các kênh liên lạc của đảng là “rất khôn ngoan”, bởi vì điều đó có nghĩa là “sẽ có ít cơ sở hơn cho những lời chỉ trích, ít cơ sở hơn cho những bản ghi âm bị làm giả và thao túng”.

Năm 2022, Márki-Zay lãnh đạo một liên minh rộng lớn, nhưng chiến lược này đã phản tác dụng nghiêm trọng khi liên minh tan rã vào đêm bầu cử giữa những cáo buộc phản bội.

Đó là lúc Magyar học được bài học quan trọng thứ hai: để đối đầu với Orbán, ông cần phải hợp nhất toàn bộ phe đối lập thành một phong trào duy nhất.

“ Một nửa trong số họ ngu ngốc, nửa còn lại là kẻ phản bội. Vậy tại sao phải tiếp tục hợp tác với phe đối lập cũ?”, Márki-Zay hỏi.

Márki-Zay nói rằng việc ông Magyar bỏ qua các đảng đối lập hiện có là “một điều tốt” vì giờ đây “ông ấy không còn gánh nặng tham nhũng và tai tiếng” của các đảng đó nữa. “Chẳng còn cách nào khác.”

Chiến lược này cũng rất khéo léo vì hệ thống bầu cử ưu tiên các đảng lớn hơn là các liên minh của các đảng nhỏ hơn.

Đối mặt với một hệ thống cung cấp các ưu đãi tài chính công cho các đảng phái tranh cử độc lập, Magyar đã gây áp lực lên tất cả các đảng đối lập khác phải rút lui, cáo buộc họ giúp Orbán giữ vững quyền lực nếu không rút lui.

Những người không rút lui cho biết họ đã phải đối mặt với sự quấy rối trực tuyến từ những người ủng hộ đảng Tisza của Magyar, đảng này cũng đã kiện việc ghi danh của một số ứng cử viên ra tòa.

Nhưng Magyar còn có một lý do khác để từ chối hợp tác với các đảng đối lập cũ và ngăn cản bất kỳ ai có kinh nghiệm chính trị gia nhập Tisza: Ông lo sợ họ có thể là những kẻ phá hoại, và tin rằng phần lớn phe đối lập đang cấu kết với Orbán và được hưởng lợi từ hiện trạng.

“Rõ ràng là có những người chủ chốt đang cố gắng phá hoại chiến dịch tranh cử,” Gary Akos, người quản lý chiến dịch lâu năm của Márki-Zay, nói với POLITICO.

Márki-Zay nói thêm: “Tôi thậm chí còn cấm một người khỏi chiến dịch tranh cử, nhưng những người khác lại đưa anh ta trở lại, nên đó chính là nguồn gốc của sự hỗn loạn.”

Mặc dù thị trưởng vẫn còn những băn khoăn về Magyar, nhưng ông nói rằng ông hy vọng ông ấy sẽ thắng cử.

“Ngay bây giờ, nhiệm vụ của ông ấy là đánh bại Fidesz và tống giam tất cả những tên tội phạm này,” Márki-Zay nói. “Nếu ông ấy làm được, chúng tôi sẽ dựng tượng ông ấy ở đây tại Hódmezővásárhely, tôi đã hứa với ông ấy điều đó.”

[Politico: What Péter Magyar learned from the last guy to lose to Viktor Orbán]

 

1. JD Vance hứa mở cuộc điều tra về báo cáo cho biết một quan chức Ngũ Giác Đài đe dọa Sứ thần Tòa Thánh dẫn đến việc Đức Thánh Cha hủy bỏ chuyến tông du Hoa Kỳ

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông sẽ xem xét các báo cáo về việc các quan chức cao cấp của Ngũ Giác Đài đã khiển trách Sứ thần Tòa Thánh, dẫn đến việc hủy bỏ chuyến thăm dự kiến của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV. Các báo cáo này đã gây xao xuyến và bàng hoàng trong Giáo Hội tại Mỹ.

Ông Vance, phát biểu tại Hung Gia Lợi, được hỏi về những thông tin được đăng tải đầu tiên trên tờ The Free Press, cho rằng Đức Hồng Y Christophe Pierre, Sứ thần Tòa Thánh tại Hoa Kỳ, đã được triệu tập đến Ngũ Giác Đài vào tháng Giêng để nghe một quan chức Bộ Quốc Phòng chỉ trích những lời phê bình của Vatican và Giáo Hội Công Giáo tại Mỹ và yêu cầu Tòa Thánh cũng như Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ phải ủng hộ chiến thuật quân sự của chính quyền Tổng thống Trump.

“Tôi thực sự muốn nói chuyện với Đức Hồng Y Christophe Pierre và, thẳng thắn mà nói, với những người của chúng tôi, để tìm hiểu xem chuyện gì đã thực sự xảy ra,” Vance nói. “Tôi nghĩ rằng việc đưa ra ý kiến về những câu chuyện chưa được xác nhận và kiểm chứng luôn là một ý kiến tồi, vì vậy tôi sẽ không làm điều đó.”

Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Vatican qua email vào chiều thứ Tư để xin bình luận.

Một phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng nói với Newsweek rằng cách tờ Free Press mô tả cuộc gặp là “phóng đại và xuyên tạc quá mức”.

Phát ngôn nhân cho biết: “Cuộc gặp giữa các quan chức Ngũ Giác Đài và Vatican là một cuộc thảo luận tôn trọng và hợp lý. Chúng tôi dành sự tôn trọng cao nhất và hoan nghênh việc tiếp tục đối thoại với Tòa Thánh.”

Theo báo cáo, được xác nhận bởi nhà báo độc lập Christopher Hale, người viết chuyên mục Letters from Leo Substack, một cuộc họp kín giữa các quan chức Vatican và Ngũ Giác Đài đã diễn ra vào tháng Giêng.

Các quan chức Mỹ được tường trình đã khiển trách các đại diện của Giáo Hội Công Giáo, trong đó một quan chức đã rút một vũ khí từ thế kỷ 14 và nhắc đến thời kỳ Giáo hoàng Avignon - một giai đoạn mà chế độ quân chủ Pháp sử dụng vũ lực để ép buộc Giám mục thành Rôma phải tuân theo ý muốn của mình.

Theo tờ Free Press, Thứ trưởng Bộ Chiến tranh phụ trách chính sách Elbridge Colby và các đồng nghiệp đã nói với Hồng Y rằng: “Mỹ có sức mạnh quân sự để làm bất cứ điều gì họ muốn trên thế giới. Giáo Hội Công Giáo tốt hơn hết nên đứng về phía họ.”

Các quan chức Vatican được tường trình đã vô cùng sốc trước sự việc này đến nỗi chuyến thăm dự kiến của vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên đã bị hủy bỏ.

Đức Giáo Hoàng đã lên tiếng phản đối các hành động của Tổng thống Trump.

Kể từ khi nhậm chức năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã nhiều lần lên tiếng phản đối chính quyền Tổng thống Trump, trong đó có cả vấn đề chiến tranh với Iran trong những tuần gần đây.

Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Ba khi rời khỏi dinh thự ở Castel Gandolfo, phía nam Rôma, Giáo hoàng đã trực tiếp đáp trả những bình luận của Tổng thống Trump hồi đầu ngày, trong đó Tổng thống Trump cho rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay” nếu Iran không đáp ứng thời hạn mà Mỹ đặt ra liên quan đến cuộc xung đột đang leo thang.

Đức Lêô cho rằng ngôn từ đó là lời đe dọa đối với toàn thể người dân Iran, chứ không chỉ riêng giới lãnh đạo quốc gia.

“Hôm nay, như chúng ta đều biết, đã có một lời đe dọa nhắm vào toàn thể người dân Iran,” Đức Giáo Hoàng nói. “Điều này thực sự không thể chấp nhận được.”

Một chủ đề trọng tâm trong thông điệp Phục Sinh của Đức Giáo Hoàng Lêô vào cuối tuần qua là lời cảnh báo chống lại điều mà ông gọi là “sự toàn cầu hóa sự vô cảm” đối với nỗi đau khổ - một cụm từ mà ngài đã nêu rõ là của người tiền nhiệm của mình, Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Những phát biểu của ngài được đưa ra trong bối cảnh các cuộc xung đột toàn cầu đang diễn ra, bao gồm cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran và cuộc chiến tranh kéo dài của Nga ở Ukraine, cả hai cuộc xung đột mà ngài đã nhiều lần kêu gọi các nhà lãnh đạo chấm dứt.

Liệu Giáo hoàng có dự định đến thăm Hoa Kỳ không?

Các nguồn tin cho rằng Giáo hoàng được mời đến Mỹ như một phần của lễ kỷ niệm 250 năm thành lập nước này.

Theo tờ Free Press, Vatican ban đầu đã cân nhắc ý tưởng này, nhưng đã hoãn chuyến thăm vô thời hạn do những bất đồng về chính sách đối ngoại.

Vào ngày 4 tháng 7, Giáo hoàng sẽ đến thăm đảo Lampedusa của Ý, nơi thường xuyên có người di cư từ Bắc Phi dạt vào bờ.

---

Source:Newsweek

JD Vance Reacts to Report US Official Issued Threat to Vatican Ambassador

2. Ngũ Giác Đài và Tòa Bạch Ốc bác bỏ những phát biểu được tường trình đã nhắm vào Đức Giáo Hoàng và Vatican.

Ngũ Giác Đài và Tòa Bạch Ốc đang bác bỏ các báo cáo cho rằng các quan chức quốc phòng cao cấp của Mỹ đã yêu cầu Đức Giáo Hoàng Lêô XIV và Vatican “đứng về phía” Hoa Kỳ trong các vấn đề về ảnh hưởng quân sự và giám sát khu vực Tây bán cầu.

Theo tờ Free Press, các cáo buộc xuất phát từ những cuộc tiếp xúc diễn ra vào tháng Giêng, trong đó cho rằng Thứ trưởng Quốc phòng Elbridge Colby bị cáo buộc đã triệu tập Đức Hồng Y Christophe Pierre, Sứ thần Tòa Thánh tại Washington, DC, để đưa ra một “lời khiển trách gay gắt” trong một cuộc họp kín được mô tả là căng thẳng.

Theo lời kể, Colby đã nói với Đức Hồng Y Pierre rằng “Hoa Kỳ có sức mạnh quân sự để làm bất cứ điều gì chúng tôi muốn trên thế giới”, và nói thêm: “Giáo Hội Công Giáo tốt hơn hết nên đứng về phía họ”.

Hôm thứ Tư, nhà báo độc lập Christopher Hale trên trang web Letters From Leo của mình đã xác nhận cuộc gặp gỡ đã diễn ra, đồng thời cho biết thêm “một số quan chức Vatican đã rất lo ngại trước chiến thuật của Ngũ Giác Đài đến nỗi họ đã hoãn kế hoạch cho chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tới Hoa Kỳ vào giữa năm nay”. Đức Giáo Hoàng 70 tuổi, quê ở Chicago, dự kiến sẽ đến Hoa Kỳ vào tháng 7 này như một phần của lễ kỷ niệm 250 năm thành lập quốc gia. Tuy nhiên, chuyến thăm đã bị hủy bỏ sau cuộc gặp gỡ tai hại giữa Đức Sứ thần Tòa Thánh và Colby.

“Cách tờ Free Press mô tả cuộc gặp gỡ là phóng đại và xuyên tạc quá mức,” một phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng Mỹ nói với Military.com. “Cuộc gặp giữa các quan chức Ngũ Giác Đài và Vatican là một cuộc thảo luận tôn trọng và hợp lý. Chúng tôi dành sự tôn trọng cao nhất và hoan nghênh việc tiếp tục đối thoại với Tòa Thánh.”

Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Anna Kelly không trực tiếp bình luận về các báo cáo và cáo buộc nêu trong bản tin của Free Press, thay vào đó bà ca ngợi những thành tựu của chính quyền Tổng thống Trump.

“Tất cả các hành động chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đều đã làm cho thế giới an toàn hơn, ổn định hơn và thịnh vượng hơn,” Kelly nói với Military.com. “Người Mỹ theo đạo Công Giáo đã ủng hộ mạnh mẽ Tổng thống Trump vào năm 2024, và chính quyền của tổng thống có mối quan hệ tích cực với Vatican—mối quan hệ này càng được củng cố khi Phó Tổng thống Vance tham dự thánh lễ nhậm chức của Giáo hoàng Lêô XIV năm ngoái.”

“Tổng thống đã làm được nhiều hơn bất kỳ người tiền nhiệm nào của ông ấy trong việc cứu sống người dân và giải quyết các xung đột toàn cầu. Và sau khi hoàn thành các mục tiêu quân sự của mình ở Iran, ông ấy hy vọng rằng thỏa thuận đang được thảo luận có thể dẫn đến một nền hòa bình lâu dài ở Trung Đông.”

Một quan chức Vatican nói với tờ Free Press rằng lời đe dọa được tường trình của thứ trưởng Colby là phản ứng trước việc Đức Giáo Hoàng thách thức Học thuyết Donroe - là quan điểm cập nhật của Tổng thống Trump về sự thống trị và ảnh hưởng của Mỹ ở Tây bán cầu.

“Nền ngoại giao thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm sự đồng thuận giữa tất cả các bên đang bị thay thế bởi nền ngoại giao dựa trên vũ lực, bởi các cá nhân hoặc các nhóm đồng minh,” Đức Giáo Hoàng nói vào tháng Giêng trong bài phát biểu thường niên trước ngoại giao đoàn cạnh Tòa Thánh.

Các quan chức tại Vatican cho rằng những phát ngôn được tường trình của Colby ám chỉ đến một giáo hoàng miền Avignon, được xem như một mối đe dọa sử dụng vũ lực quân sự chống lại Tòa Thánh.

Sự tương đồng về lịch sử có liên quan đến cuộc ly giáo Avignon vào thế kỷ 14, khi vương triều Pháp đe dọa đến vị trí của Đức Giáo Hoàng. Vào thời điểm đó, từ tháng 9 năm 1378 đến tháng 11 năm 1417, nhiều giám mục cư trú tại Rôma và Avignon đồng thời tuyên bố mình là Giáo hoàng thực sự.

“Nếu báo cáo này chính xác, nó chỉ đơn giản cho thấy sự kiêu ngạo lố bịch của các quan chức Ngũ Giác Đài và chính quyền Tổng thống Trump khi nghĩ rằng họ có quyền lực để lay chuyển một thể chế vững chắc như Giáo hoàng,” Francis DeBernardo, giám đốc điều hành của New Ways Ministry, một tổ chức Công Giáo có trụ sở tại Maryland chuyên giáo dục và vận động cho sự công bằng, hòa nhập và công lý, nói với Military.com.

DeBernardo nói rằng quyền lực thế tục không thể đe dọa Đại diện của Chúa Kitô; mà đúng hơn, việc đe dọa Đức Giáo Hoàng “cho thấy nỗi sợ hãi của các quan chức dưới thời Tổng thống Trump trước thực tế rằng Đức Giáo Hoàng Lêô, một người Mỹ, có quyền lực và tầm ảnh hưởng lớn hơn tổng thống trên trường quốc tế.”

Phó Tổng thống Vance, người đã đến Hung Gia Lợi hồi đầu tuần để vận động tranh cử cho Viktor Orban, đã được hỏi về những thông tin cho rằng có sự tương tác giữa các quan chức chính quyền Tổng thống Trump và đại sứ Tòa thánh.

Tháng 5 năm ngoái, Vance đã đích thân mời Đức Giáo Hoàng đến Mỹ tham dự lễ kỷ niệm 250 năm.

Theo các nguồn tin, Vance ban đầu không nhớ Đức Hồng Y Pierre là ai, và cho biết ông sẽ điều tra vụ việc.

“Tôi chưa từng thấy bản tin này bao giờ,” Vance nói. “Tôi thực sự muốn nói chuyện với Đức Hồng Y Christophe Pierre, và thẳng thắn mà nói, với những người của chúng tôi, để tìm hiểu xem chuyện gì thực sự đã xảy ra.”

Những thông tin mới nhất xuất hiện sau phát biểu của Đức Giáo Hoàng nhằm đáp trả tuyên bố của Tổng thống Trump hôm thứ Ba, trong đó ông đe dọa sẽ phá hủy “toàn bộ nền văn minh Iran” nếu Tehran không tuân thủ thời hạn mở lại eo biển Hormuz. Điều đó đã dẫn đến một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa hai quốc gia.

“Hôm nay, như chúng ta đều biết, cũng có một mối đe dọa nhắm vào toàn thể người dân Iran. Và điều này thực sự không thể chấp nhận được!”, Đức Giáo Hoàng nói hôm thứ Ba bằng tiếng Ý. “Chắc chắn đây là những vấn đề về luật pháp quốc tế, nhưng hơn thế nữa, đó là một vấn đề đạo đức liên quan đến lợi ích của toàn thể người dân.”

Đức Giáo Hoàng cũng đã thường xuyên công khai lên tiếng về các chính sách nhập cư cứng rắn của chính quyền Tổng thống Trump.

---

Source:Military

Pentagon, White House Push Back on Alleged Remarks Made to Pope, Vatican

3. 4% số ca tử vong ở Bỉ là các trường hợp an tử.

Năm 2025, Bỉ ghi nhận kỷ lục 4.486 ca tử vong được hỗ trợ, tăng 12,4% so với năm trước, chiếm 4% tổng số ca tử vong trong cả nước, trong đó gần một phần tư số ca tử vong không được dự đoán sẽ xảy ra trong thời gian ngắn.

Theo báo cáo thường niên do 'Ủy ban Liên bang về Kiểm soát và Đánh giá An tử' của Bỉ công bố:

Năm 2025, tại Bỉ có 4.486 người đã kết thúc cuộc đời bằng phương pháp tự tử có sự hỗ trợ hoặc an tử, đây là con số cao nhất về số ca tử vong có sự hỗ trợ tại Bỉ trong một năm kể từ khi hình thức này được hợp pháp hóa.

Điều này chiếm 4% trong tổng số 113.217 ca tử vong xảy ra ở Bỉ vào năm 2025, đây là tỷ lệ phần trăm cao nhất trong tất cả các ca tử vong kể từ khi hình thức này được hợp pháp hóa.

Điều này cũng thể hiện mức tăng 1.809% về số ca tử vong do tự sát có hỗ trợ hoặc an tử so với 235 ca tử vong xảy ra trong năm đầu tiên luật có hiệu lực (2003).

Gần một phần tư số người (24,9%) được kết thúc cuộc sống bằng phương pháp an tử hoặc hỗ trợ tự tử không được dự đoán sẽ chết một cách tự nhiên trong thời gian ngắn, hiểu là không dự kiến sẽ chết trong những tháng tới. Nói cách khác, họ không mắc bệnh nan y.

Trước đây, những người tự kết liễu đời mình khi cái chết không được dự đoán sẽ xảy ra trong những tháng tới bao gồm những người mắc chứng trầm cảm, rối loạn căng thẳng sau chấn thương, gọi tắt là PTSD và mù lòa.

Tỷ lệ những người kết thúc cuộc đời bằng phương pháp an tử hoặc hỗ trợ tự tử mà không mắc bệnh nan y đã tăng gần gấp bốn lần, từ 6,88% năm 2004 lên 24,9% năm 2025.

Vào năm 2025, có 151 người chết do an tử hoặc tự sát có sự hỗ trợ y tế với lý do chính là “rối loạn nhận thức” hoặc “các bệnh lý tâm thần”.

Con số này đã tăng 36,04% so với năm trước.

Con số này đã tăng 169,64% kể từ năm 2018, khi có 56 người tự kết liễu đời mình vì những bệnh lý nền này.

Vào năm 2025, 92,72% số người có bệnh nền là rối loạn nhận thức hoặc bệnh tâm thần, những người đã chết do an tử hoặc tự sát có hỗ trợ, không được dự đoán sẽ chết trong những tháng tới. Nói cách khác, họ không mắc bệnh nan y.

Kể từ năm 2018, mỗi năm, hơn 90% số người có bệnh nền là rối loạn nhận thức hoặc bệnh tâm thần, những người qua đời do an tử hoặc tự sát có hỗ trợ, đều không mắc bệnh nan y.

Kể từ khi việc hỗ trợ tự tử và an tử được hợp pháp hóa ở Bỉ, hơn 42.000 người đã kết thúc cuộc đời mình theo cách này.

Số người kết thúc cuộc đời bằng phương pháp an tử hoặc tự sát có hỗ trợ trong năm 2025 đã tăng hơn gấp đôi trong thập niên qua.

Tại Anh năm 2024, nếu 4% số ca tử vong là do trợ tử như ở Bỉ, thì tổng số ca tử vong do trợ tử trong năm đó sẽ là 25.958.

Ở Bỉ, không có quy định nào yêu cầu người tìm kiếm sự hỗ trợ cái chết phải ở gần cuối đời. Luật pháp cho phép người lớn và trẻ vị thành niên được pháp luật công nhận là người trưởng thành, đang trải qua “sự đau khổ về thể chất hoặc tâm lý liên tục, không thể chịu đựng được do một bệnh lý nghiêm trọng và không thể chữa khỏi”, được kết thúc cuộc sống bằng phương pháp an tử hoặc tự sát có sự hỗ trợ.

Một sửa đổi quan trọng đối với luật vào năm 2014 đã loại bỏ giới hạn độ tuổi đối với việc hỗ trợ tự tử và an tử ở Bỉ, đưa Bỉ trở thành quốc gia đầu tiên hợp pháp hóa an tử cho trẻ vị thành niên “có khả năng nhận thức”.

Số người mà cái chết tự nhiên không được dự đoán sẽ xảy ra trong thời gian ngắn (hiểu là không được dự đoán sẽ xảy ra trong những tháng tới) đã kết thúc cuộc đời bằng cách tự tử có sự hỗ trợ hoặc an tử trong năm 2025 là 1.117 người, chiếm 24,9% tổng số.

Tỷ lệ phần trăm này tăng mạnh so với năm đầu tiên mà việc hỗ trợ tự tử và an tử được hợp pháp hóa, trong đó chỉ có 6,88% số ca tử vong là những người không được dự đoán sẽ chết tự nhiên trong thời gian ngắn.

Nguyên nhân cơ bản của 77 người kết thúc cuộc đời bằng cách tự tử có sự hỗ trợ hoặc an tử là rối loạn nhận thức, trong khi nguyên nhân cơ bản của 74 người là bệnh tâm thần.

Nhìn chung, những tình trạng này không có khả năng dẫn đến cái chết tự nhiên của những cá nhân này trong thời gian ngắn; 92,72% số người có bệnh nền là rối loạn nhận thức hoặc bệnh tâm thần và chết do an tử hoặc tự sát có hỗ trợ không được dự đoán sẽ chết tự nhiên trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, số người kết thúc cuộc đời bằng cách tự tử có sự hỗ trợ hoặc an tử vì rối loạn nhận thức hoặc bệnh tâm thần trong năm 2025 đã tăng 36,04% so với năm trước.

Phát ngôn nhân của tổ chức Right To Life UK, Catherine Robinson, cho biết: “Thật đau lòng khi nghe về số lượng người tự kết liễu cuộc đời mình ở Bỉ ngày càng tăng do hỗ trợ tự tử hoặc an tử”.

“Điều đặc biệt đau lòng là nhiều người trong số họ không chết trong thời gian ngắn như dự kiến, và một số người đã tự kết liễu đời mình do rối loạn nhận thức hoặc các bệnh lý tâm thần”.

“Những người đang chịu đựng đau khổ về thể chất hoặc tâm lý xứng đáng nhận được sự chăm sóc và hỗ trợ cần thiết để giảm bớt đau khổ, đồng thời cho phép họ tiếp tục cuộc sống. Nhà nước không nên tiếp tay cho việc tự tử của họ”.

---

Source:Catholic Herald

4 per cent of deaths in Belgium are euthanasia cases

4. Từ Emmaus đến phòng Tiệc Ly: Ý nghĩa của chiều Phục Sinh

Linh mục Raymond J. de Souza, là chủ bút tập san Công Giáo Convivium của Canada. Ngài vừa có bài viết nhan đề “From Emmaus to the Upper Room: The Meaning of Easter Evening”, nghĩa là “Từ Emmaus đến phòng Tiệc Ly: Ý nghĩa của chiều Phục Sinh”.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV được bầu chọn vào mùa Phục Sinh, và ngài bắt đầu bài diễn văn Urbi et Orbi đầu tiên của mình từ hành lang trung tâm của Đền Thờ Thánh Phêrô với lời chúc mừng Phục Sinh.

“Bình an đến với tất cả anh chị em!” Đức Thánh Cha nói. “Anh chị em thân yêu, đây là lời chào đầu tiên của Chúa Kitô Phục Sinh, Mục Tử Nhân Lành, Đấng đã hi sinh mạng sống mình vì đoàn chiên của Thiên Chúa.”

Không hẳn vậy. Lời chào đầu tiên của Chúa Giêsu Phục Sinh là dành cho Maria Mađalêna và những người phụ nữ khác vào sáng Phục Sinh. Tiếp theo đó là vào chiều Chúa nhật Phục Sinh, khi Chúa Giêsu hiện ra trong phòng Tiệc Ly và chào các tông đồ, “Bình an cho các con!” (Lc 24:36; Ga 20:19).

Tuy nhiên, thật vui mừng khi Đức Thánh Cha Lêô hướng sự chú ý đến chiều Chúa nhật Phục Sinh, bởi vì chiều Phục Sinh có ý nghĩa quan trọng hơn trong đời sống của Giáo hội. Và nó thường bị bỏ qua trong phụng vụ.

Tuần Thánh rất phong phú với Lời Chúa, với các bài tường thuật về cuộc Khổ nạn được đọc vào Chúa nhật Lễ Lá và Thứ Sáu Tuần Thánh, cùng chín bài đọc Kinh Thánh cộng với các thánh vịnh và bài ca trong Đêm Canh thức Phục Sinh — chưa kể đến Lời than khóc của tiên tri Giêrêmia trong nghi thức đêm Tenebrae - đưa tín hữu đi qua “bóng tối” của tội lỗi và sự chết để chuẩn bị tâm hồn đón nhận ánh sáng phục sinh trong đêm Vọng Phục Sinh, Bảy Lời cuối cùng từ Thập tự giá, hay Lời trách móc vào Thứ Sáu Tuần Thánh, tóm tắt toàn bộ lịch sử cứu độ.

Vào ngày Chúa Nhật Phục Sinh, chúng ta được nghe những đoạn Phúc Âm ngắn kể về ngôi mộ trống vào sáng sớm, và sau bữa trưa, mọi người sẽ đi ngủ trưa để có một giấc ngủ ngon lành vào ngày Chúa Nhật.

Các tường thuật về chiều Chúa nhật Phục Sinh được đọc trong Thánh lễ chiều (Luca 24), điều này khá bất thường đối với Chúa nhật Phục Sinh, hoặc phải đợi đến Chúa nhật Lòng Thương Xót Chúa (Gioan 20). Điều này thật đáng tiếc, xét đến tất cả những gì diễn ra vào chiều Chúa nhật Phục Sinh.

Cuộc gặp gỡ giữa hai môn đệ trên đường đến Emmaus (Luca 24:13-35) là sự hiện diện Phục Sinh chi tiết nhất, với Chúa Giêsu Phục Sinh trò chuyện lâu với các môn đệ, mặc dù họ không nhận ra Ngài. Họ thú nhận rằng họ “đã hy vọng” nơi “Giêsu người Nagiarét, là một vị tiên tri vĩ đại trong lời nói và việc làm trước mặt Thiên Chúa và mọi người”, nhưng giờ đây họ “buồn bã” sau khi Ngài bị đóng đinh và chết.

Chúa Giêsu quở trách họ một cách nghiêm khắc: “Hỡi những kẻ ngu dại và chậm tin tất cả những điều các tiên tri đã nói!” Sự quở trách dữ dội của Chúa Kitô Phục Sinh — trái ngược với lời chào đón dịu dàng dành cho Maria Mađalêna trong vườn — lại xuất hiện trong cuộc gặp gỡ với Saolô trên đường đến Đamát.

Rồi Chúa Giêsu, “bắt đầu từ Môisê và tất cả các tiên tri… đã giải thích cho họ trong toàn bộ Kinh Thánh những điều liên quan đến chính Ngài.” Khi họ đến Emmaus, Chúa Giêsu cùng ngồi ăn với họ, và họ nhận ra Ngài “trong lúc bẻ bánh.”

Emmaus là “Thánh lễ đầu tiên” như các thánh lễ chúng ta cử hành ngày nay. Đồi Canvê là “Thánh lễ” nguyên thủy và duy nhất, là sự hy sinh của Chúa Giêsu dâng lên Chúa Cha để cứu chuộc thế giới và cứu rỗi các linh hồn. Hy tế này được hiện diện một cách bí tích trong sự báo trước tại Bữa Tiệc Ly — do đó, “Thánh lễ đầu tiên” là Thứ Sáu Tuần Thánh được hiện diện vào Thứ Năm Tuần Thánh.

Sự hy sinh trên đồi Canvê không bao giờ lặp lại mà được hiện diện lại sau sự kiện, khác với Thứ Năm Tuần Thánh, khi nó được hiện diện trước đó. Theo nghĩa này, Thánh Lễ tại Emmaus — bao gồm một “Phụng vụ Lời Chúa” trên đường đi tiếp theo là “Phụng vụ Thánh Thể” tại bàn thờ — là “ Thánh Lễ đầu tiên” mà Giáo Hội đã cử hành trong suốt lịch sử. Mỗi Thánh Lễ ngày nay, cách này cách khác, giống Emmaus hơn là giống Canvê hay Phòng Tiệc Ly.

Vào tối Chúa Nhật Phục Sinh hôm đó, trong phòng Tiệc Ly cùng với các tông đồ, Chúa Giêsu đã “mở trí cho họ hiểu Kinh Thánh”, cung cấp cho Giáo Hội sơ khai một phương tiện đáng tin cậy để hiểu các mặc khải thiêng liêng.

Trong chương thứ 20 của Phúc Âm theo Thánh Gioan, thậm chí còn nhiều điều quan trọng hơn nữa đối với đời sống của Giáo hội được gói gọn trong ít câu hơn.

“Người cho các ông xem tay và cạnh sườn. Các môn đệ vui mừng vì được thấy Chúa. Người lại nói với các ông: ‘Bình an cho anh em! Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em.’ Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và bảo: ‘Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ.’” (Ga 20:20-23)

Điều này có thể được coi là sự hoàn thành của việc “phong chức” cho các thầy tế lễ đầu tiên. Mặc dù chức tư tế được thiết lập tại Bữa Tiệc Ly, nhưng rất nhiều điều được truyền tải qua những lời ngắn gọn, “Hãy làm điều này để tưởng nhớ đến Thầy” (Lc 22:19).

Vào chiều Phục Sinh, việc Chúa Thánh Thần thổi hơi thở gợi nhớ đến hơi thở sự sống đầu tiên được ban cho Ađam. Như Đức ông Ronald Knox đã nhận xét, khi nhận được hơi thở của Thiên Chúa trong vườn Êđen, Ađam, một con thú giữa muôn thú, trở thành con người, người ca tụng muôn vật, có khả năng dâng lời ngợi khen Thiên Chúa. Tương tự như vậy, trong phòng Tiệc Ly vào chiều Phục Sinh, khi nhận được hơi thở của Chúa Giêsu Phục Sinh, các tông đồ, những con người giữa muôn người, trở thành linh mục, được thụ phong để dâng lên lễ hy sinh ngợi khen.

Có thể cho rằng chiều Phục Sinh là “lễ phong chức” đầu tiên.

Việc “phong chức” này gắn liền ngay lập tức với “sự tha thứ tội lỗi”, cũng như trong Bữa Tiệc Ly (Mt 26:28). Chúa Giêsu, sau khi “phong chức” cho các thầy tế lễ đầu tiên, đã thiết lập bí tích hòa giải: “Nếu các con tha tội cho ai, thì tội người ấy được tha”.

Mỗi lần rước lễ là một sự trở về với Bữa Tiệc Ly và mỗi Thánh Lễ là một sự trở về với Emmaus; cũng vậy, mỗi lần xưng tội là một sự trở về với buổi chiều Phục Sinh. Giáo Hội không bao giờ rời bỏ mầu nhiệm Phục Sinh, nếu bao gồm cả buổi chiều Phục Sinh.

Hơn nữa, buổi chiều Phục Sinh trong chương thứ 20 của Phúc Âm theo Thánh Gioan cũng có thể được coi là một “Lễ Ngũ Tuần nhỏ” — “Hãy nhận lấy Chúa Thánh Thần”. Thêm vào đó, nó có thể được coi là một Đại Mạng Lệnh sơ bộ — “Như Cha đã sai Thầy, Thầy cũng sai các con” — hướng đến lễ Thăng Thiên và mệnh lệnh truyền dạy việc làm môn đệ cho muôn dân.

Tất cả những điều này diễn ra vào chiều Phục Sinh tại Emmaus và trong phòng Tiệc Ly: Thánh Lễ đầu tiên, lễ phong chức đầu tiên, việc thiết lập Bí tích Giải tội, một Đại Mệnh lệnh sơ bộ, và Lễ Ngũ Tuần. Tất cả đều xứng đáng được chú trọng hơn so với thường lệ vào Chúa Nhật Phục Sinh.

“Bình an cho anh em!”

---

Source:National Catholic Register

From Emmaus to the Upper Room: The Meaning of Easter Evening